Ksemendra: Bharatamanjari 15

॥आश्रमवासिकं पर्व॥ नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्

//āśramavāsikaṃ parva// nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकच्छत्रां महीं राज्ञि प्रशासति युधिष्ठिरे । नाश्रूयतार्तिजः शब्दो न चादृश्यत याचकः

ekacchatrāṃ mahīṃ rājñi praśāsati yudhiṣṭhire / nāśrūyatārtijaḥ śabdo na cādṛśyata yācakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यशसा धर्मवीरस्य तस्य व्याप्ते जगत्त्रये । राघवादिकथाबन्धेष्वभून्मन्दाचरो जनः

yaśasā dharmavīrasya tasya vyāpte jagattraye / rāghavādikathābandheṣvabhūnmandācaro janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतराष्ट्रः सविदुरो गान्धारी च पतिव्रता । सततं दैवतं तस्य बभूवुः प्रतिमां विना

dhṛtarāṣṭraḥ saviduro gāndhārī ca pativratā / satataṃ daivataṃ tasya babhūvuḥ pratimāṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज(ज्ञः) षड्रसवैचित्र्यवेशवारविधायिनः । भोजने धृतराष्ट्रस्य स सूदान्स्वयमैक्षत

rāja(jñaḥ) ṣaḍrasavaicitryaveśavāravidhāyinaḥ / bhojane dhṛtarāṣṭrasya sa sūdānsvayamaikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छासनान्नाप्रियाणि कुरुवृद्धस्य पाण्डवाः । अश्लीलं ददतः सर्वे प्रतिवादं प्रचक्रिरे

tacchāsanānnāpriyāṇi kuruvṛddhasya pāṇḍavāḥ / aślīlaṃ dadataḥ sarve prativādaṃ pracakrire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजार्हं भोजनं भुङ्क्ते सर्वमेवाम्बिकासुतः । इति विश्राव्य गूढं तु सो ऽभवत्फलभोजनः

rājārhaṃ bhojanaṃ bhuṅkte sarvamevāmbikāsutaḥ / iti viśrāvya gūḍhaṃ tu so 'bhavatphalabhojanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो व्रतवतस्तस्य जापिनः क्षितिशायिनः । जायासखस्य वैराग्यं बुबुधे न युधिष्ठिरः

aho vratavatastasya jāpinaḥ kṣitiśāyinaḥ / jāyāsakhasya vairāgyaṃ bubudhe na yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निवसतां तेषां मिथः प्रणयशालिनाम् । काले प्रवाहिनि ययुः समः पञ्चाधिका दश

evaṃ nivasatāṃ teṣāṃ mithaḥ praṇayaśālinām / kāle pravāhini yayuḥ samaḥ pañcādhikā daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिदथ संस्मृत्य भीमः कौरवदुर्नयान् । चकार तद्वधकथां बहुशब्दं च दुर्मदः

kadācidatha saṃsmṛtya bhīmaḥ kauravadurnayān / cakāra tadvadhakathāṃ bahuśabdaṃ ca durmadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतराष्ट्रो जितक्रोधस्तदाकर्ण्य वधूसखः । विधायाश्रुतवत्सर्वमभूत्संन्यासलालसः

dhṛtarāṣṭro jitakrodhastadākarṇya vadhūsakhaḥ / vidhāyāśrutavatsarvamabhūtsaṃnyāsalālasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तस्यातिनिर्वेदाद्भावभ्रमपराङ्भुखम् । बभुव शमकामस्य वैराग्याभरणं मनः

tatastasyātinirvedādbhāvabhramaparāṅbhukham / babhuva śamakāmasya vairāgyābharaṇaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वियोगशतदग्धानामवमानविषाशिनाम् । सर्वत्यागः सुखायैव निर्वाणामृतनिर्झरः

viyogaśatadagdhānāmavamānaviṣāśinām / sarvatyāgaḥ sukhāyaiva nirvāṇāmṛtanirjharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स युधिष्ठिरमभ्येत्य वनवाससमुत्सुकः । उवाच नियमक्षामो दमोपशममन्थनम्

sa yudhiṣṭhiramabhyetya vanavāsasamutsukaḥ / uvāca niyamakṣāmo damopaśamamanthanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमगुरो राजन्ननुजानीहि पार्थ माम् । दशां वृद्धोचितां लब्धुं व्रजाम्येष तपोवनम्

varṇāśramaguro rājannanujānīhi pārtha mām / daśāṃ vṛddhocitāṃ labdhuṃ vrajāmyeṣa tapovanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं भवसुखास्वादरतिस्तत्परचेतसाम् । नृणामजीर्णतृष्णेव सततं परिवर्धते

iyaṃ bhavasukhāsvādaratistatparacetasām / nṛṇāmajīrṇatṛṣṇeva satataṃ parivardhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृश मां पुण्यगन्धेन वपुषा धर्मनन्दन । स्वस्ति ते पाहि पृथिवीं पुत्रवत्पश्य च प्रजाः

spṛśa māṃ puṇyagandhena vapuṣā dharmanandana / svasti te pāhi pṛthivīṃ putravatpaśya ca prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशदुर्गबलादाने कुर्वीथा यत्नमुत्तमम् । गूढमन्त्रः प्रजापाल उन्मूला हि नृपश्रियः

kośadurgabalādāne kurvīthā yatnamuttamam / gūḍhamantraḥ prajāpāla unmūlā hi nṛpaśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा मूर्ध्न्युपाघ्राय निराहारः कृशो नृपम् । कम्पमानतनुर्वृद्धो बभूव गमनोत्सुकः

ityuktvā mūrdhnyupāghrāya nirāhāraḥ kṛśo nṛpam / kampamānatanurvṛddho babhūva gamanotsukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं साश्रुलोचनो राजा ययाचे रचिताञ्जलिः । मामुत्सृज्य कथं नाम गन्तुमर्हसि काननम्

taṃ sāśrulocano rājā yayāce racitāñjaliḥ / māmutsṛjya kathaṃ nāma gantumarhasi kānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्पादसेवासंतोषं त्युक्तुं नाहमिहोत्सहे । वीतरागस्य ते तात गृहेष्वेव तपोवनम्

tvatpādasevāsaṃtoṣaṃ tyuktuṃ nāhamihotsahe / vītarāgasya te tāta gṛheṣveva tapovanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनार्थ्यमानो ऽपि बुबुधे न यदा स तत् । तदा सत्यवतीसूनुर्मुनिः स्वयमुपाययौ

iti tenārthyamāno 'pi bubudhe na yadā sa tat / tadā satyavatīsūnurmuniḥ svayamupāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स धर्मराजमभ्येत्य बभाषे ज्ञानलोचनः । त्यज्यतामेष भूपाल वृद्धो यातु तपोवनम्

sa dharmarājamabhyetya babhāṣe jñānalocanaḥ / tyajyatāmeṣa bhūpāla vṛddho yātu tapovanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतस्य वयसो बुद्धेर्विवेकस्य कुलस्य च । सुपक्वमनसां काले वैराग्यं परमं फलम्

śrutasya vayaso buddhervivekasya kulasya ca / supakvamanasāṃ kāle vairāgyaṃ paramaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जराशुभ्रेषु केशेषु प्रशान्ते विषयादरे । तपोवनात्परं मन्ये भूषणं न शरीरिणाम्

jarāśubhreṣu keśeṣu praśānte viṣayādare / tapovanātparaṃ manye bhūṣaṇaṃ na śarīriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वान्तर्हिते व्यासे विषण्णेन महीभुजा । कृच्छ्रादिव तथेत्युक्तो जहर्ष कुरुपुंगवः

ityuktvāntarhite vyāse viṣaṇṇena mahībhujā / kṛcchrādiva tathetyukto jaharṣa kurupuṃgavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कृत्वा भीष्ममुख्यानां गुरूणां श्राद्धमुत्तमम् । महार्हः विपुलं दानं ददौ ब्राह्मणसंमतम्

sa kṛtvā bhīṣmamukhyānāṃ gurūṇāṃ śrāddhamuttamam / mahārhaḥ vipulaṃ dānaṃ dadau brāhmaṇasaṃmatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददतस्तस्य नो विघ्नं चक्रिरे पाण्डुनन्दनाः । भमस्तु कोपताम्राक्षो धनंजयमभाषत

dadatastasya no vighnaṃ cakrire pāṇḍunandanāḥ / bhamastu kopatāmrākṣo dhanaṃjayamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किल्बिषं यैः कृतं घोरं पुरास्मासु बहुच्छलम् । कौरवाणां कथं श्राद्धे तेषां वित्तव्ययं सहे

kilbiṣaṃ yaiḥ kṛtaṃ ghoraṃ purāsmāsu bahucchalam / kauravāṇāṃ kathaṃ śrāddhe teṣāṃ vittavyayaṃ sahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यातु दुर्योधनः पापो नरकं सहितो ऽनुजैः । वयं श्राद्धं करिष्यामः स्वयं शंतनुनन्दने

yātu duryodhanaḥ pāpo narakaṃ sahito 'nujaiḥ / vayaṃ śrāddhaṃ kariṣyāmaḥ svayaṃ śaṃtanunandane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवाणमसकृन्निवार्य पवनात्मजम् । नैतद्वाच्यं पुनरिति प्रोवाच श्वेतवाहनः

iti bruvāṇamasakṛnnivārya pavanātmajam / naitadvācyaṃ punariti provāca śvetavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रतस्थे गान्धार्या सह राजाम्बिकासुतः । गावल्गनिसखः पौरानामन्त्र्य विदुरानुगः

atha pratasthe gāndhāryā saha rājāmbikāsutaḥ / gāvalganisakhaḥ paurānāmantrya vidurānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रैरुदश्रुनयनैः स्नुषाभिश्चार्थिता भृशम् । कुन्ती तपोवनरुचिं नात्यजद्देवरानुगा

putrairudaśrunayanaiḥ snuṣābhiścārthitā bhṛśam / kuntī tapovanaruciṃ nātyajaddevarānugā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाग्रे सहितः कुन्त्या धृतराष्ट्रः सहानुजः । राजर्षिजुष्टं विपिनं विवेश विशदाशयः

athāgre sahitaḥ kuntyā dhṛtarāṣṭraḥ sahānujaḥ / rājarṣijuṣṭaṃ vipinaṃ viveśa viśadāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र राजर्षिवर्येण शतयूपेन संगतः । जटावल्कलभृच्चक्रे सानुजः सुचिरं तपः

tatra rājarṣivaryeṇa śatayūpena saṃgataḥ / jaṭāvalkalabhṛccakre sānujaḥ suciraṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तीव्रनियमक्षामं नारदाद्या महर्षयः । कृतकृत्यतया प्राप्तं द्रष्टव्या द्रष्टुमाययुः

taṃ tīvraniyamakṣāmaṃ nāradādyā maharṣayaḥ / kṛtakṛtyatayā prāptaṃ draṣṭavyā draṣṭumāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभिर्भरतस्त्रीभिः सहितास्ते महारथाः । निधाय काननोपान्ते चतुरङ्गे महद्बलम्

sarvābhirbharatastrībhiḥ sahitāste mahārathāḥ / nidhāya kānanopānte caturaṅge mahadbalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपनीतसितच्छत्त्रचामराः पादचारिणः । तपोवनं प्रविविशुर्धृतराष्ट्रेण सेवितम्

apanītasitacchattracāmarāḥ pādacāriṇaḥ / tapovanaṃ praviviśurdhṛtarāṣṭreṇa sevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते प्रणम्याम्बिकासूनुं जननीं संजयं तथा । विषण्णाः प्रययुर्मूर्च्छां स्नायुशेषान्विलोक्य तान्

te praṇamyāmbikāsūnuṃ jananīṃ saṃjayaṃ tathā / viṣaṇṇāḥ prayayurmūrcchāṃ snāyuśeṣānvilokya tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतराष्ट्रो ऽपि राजानं संजयेन निवेदितम् । पप्रच्छ कुशलं कोशे पौरे जनपदे तथा

dhṛtarāṣṭro 'pi rājānaṃ saṃjayena niveditam / papraccha kuśalaṃ kośe paure janapade tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोवृद्धिं ततः पृष्ट्वा कुरुवृद्धं युधिष्ठिरः । विदुरः क्वेति पप्रच्छ स च पृष्टस्तमब्रवीत्

tapovṛddhiṃ tataḥ pṛṣṭvā kuruvṛddhaṃ yudhiṣṭhiraḥ / viduraḥ kveti papraccha sa ca pṛṣṭastamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुभक्षो ऽस्थिशेषाङ्गः स्वेच्छाचारी निरम्बरः । विदुरो ऽस्मिन्वने पुत्र दृश्यते न च दृश्यते

vāyubhakṣo 'sthiśeṣāṅgaḥ svecchācārī nirambaraḥ / viduro 'sminvane putra dṛśyate na ca dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते धृतराष्ट्रेण समभ्यायाद्यदृच्छया । विदुरो धूलिदिग्धाङ्गो बिल्वमात्रमुखः कृशः

ityukte dhṛtarāṣṭreṇa samabhyāyādyadṛcchayā / viduro dhūlidigdhāṅgo bilvamātramukhaḥ kṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमे स जनं दृष्ट्वा पलायनपरो ऽभवत् । तमन्वधावदेकाकी साश्रुनेत्रो युधिष्ठिरः

āśrame sa janaṃ dṛṣṭvā palāyanaparo 'bhavat / tamanvadhāvadekākī sāśrunetro yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यः क्वचिददृश्यश्च विदुरस्तमनादरात् । अपश्यद्वीतरागाणां तृणे राज्ञि च तुल्यता

dṛśyaḥ kvacidadṛśyaśca vidurastamanādarāt / apaśyadvītarāgāṇāṃ tṛṇe rājñi ca tulyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वृक्षमूलमाश्रित्य ज्ञानदेहो ज्वलन्निव । उक्तो युधिष्ठिरो ऽस्मीति राज्ञा संभाषणार्थिना

sa vṛkṣamūlamāśritya jñānadeho jvalanniva / ukto yudhiṣṭhiro 'smīti rājñā saṃbhāṣaṇārthinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्निमेषेक्षणो मौनी तं वीक्ष्य क्षपिताशयः । नेत्रपाणेन्द्रियैः क्षिप्रं तमेव सहसाविशत्

nirnimeṣekṣaṇo maunī taṃ vīkṣya kṣapitāśayaḥ / netrapāṇendriyaiḥ kṣipraṃ tameva sahasāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहं निर्मोकवत्त्यक्त्वा प्रविष्टे विदुरे नृपः । विहाय राजसं भावं बभूव ज्ञाननिर्भरः

dehaṃ nirmokavattyaktvā praviṣṭe vidure nṛpaḥ / vihāya rājasaṃ bhāvaṃ babhūva jñānanirbharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धुमभ्युद्यतं क्षत्तुरथ तत्र कलेवरम् । युधिष्ठिरं व्योमचरा ज्ञानसिद्धा न्यवारयन्

dagdhumabhyudyataṃ kṣatturatha tatra kalevaram / yudhiṣṭhiraṃ vyomacarā jñānasiddhā nyavārayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः समेत्य तत्सर्वं धृतराष्ट्राय भूपतिः । निवेद्य तस्थौ निर्दुःखः सानुजो मातुरन्तिके

tataḥ sametya tatsarvaṃ dhṛtarāṣṭrāya bhūpatiḥ / nivedya tasthau nirduḥkhaḥ sānujo māturantike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलाहारः क्षमाशायी क्षपयित्वाथ शर्वरीम् । प्रातर्दत्वा यथाकामं द्विजेभ्यो रत्नकाञ्चनम्

phalāhāraḥ kṣamāśāyī kṣapayitvātha śarvarīm / prātardatvā yathākāmaṃ dvijebhyo ratnakāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजर्षिभिः सहासीनं प्रणम्य कुरुपुंगवम् । ददर्श तेजसां राशिं प्राप्तं सत्यवतीसुतम्

rājarṣibhiḥ sahāsīnaṃ praṇamya kurupuṃgavam / dadarśa tejasāṃ rāśiṃ prāptaṃ satyavatīsutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासो ऽपि धर्मतनयं संभाव्य रचिताञ्जलिम् । यतिधर्मेण तां सिद्धिं श्लाघ्यां क्षत्तुरपूजयत्

vyāso 'pi dharmatanayaṃ saṃbhāvya racitāñjalim / yatidharmeṇa tāṃ siddhiṃ ślāghyāṃ kṣatturapūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थितः क्षत्रवृद्धेन गान्धार्या पृथया तया । परलोकगतान्सर्वान्भूपालान्सह कौरवैः

arthitaḥ kṣatravṛddhena gāndhāryā pṛthayā tayā / paralokagatānsarvānbhūpālānsaha kauravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदर्शयत्कुरुस्त्रीणां व्यासः स्वर्गनदीजले । साध्व्यो ऽपि ताननुययुर्विमानैस्त्यक्तविग्रहाः

adarśayatkurustrīṇāṃ vyāsaḥ svarganadījale / sādhvyo 'pi tānanuyayurvimānaistyaktavigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ धर्मात्मजो राजा तत्र सप्तर्षिसेविते । मासं स्थित्वा पुरं प्रायात्कुरुवृद्धेन चोदितः

atha dharmātmajo rājā tatra saptarṣisevite / māsaṃ sthitvā puraṃ prāyātkuruvṛddhena coditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथाश्वकुञ्जरानीकैः स गत्वा निःश्वसन्मुहुः । अकाम इव कृच्छ्रेण राजधानीं समाविशत्

rathāśvakuñjarānīkaiḥ sa gatvā niḥśvasanmuhuḥ / akāma iva kṛcchreṇa rājadhānīṃ samāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ धर्मेण वसुधां धर्मराजस्य शासतः । याति काले सुरमुनिर्नारदः समुपाययौ

atha dharmeṇa vasudhāṃ dharmarājasya śāsataḥ / yāti kāle suramunirnāradaḥ samupāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतराष्ट्रकथां पृष्टः पूजितः स महीभुजा । उवाच राजन्यातो ऽसौ राजर्षिः परमां गतिम्

dhṛtarāṣṭrakathāṃ pṛṣṭaḥ pūjitaḥ sa mahībhujā / uvāca rājanyāto 'sau rājarṣiḥ paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरं वायुभक्षो वर्षं च त्यक्तभोजनः । कन्दुकाकारवदनो दुर्लक्ष्यः सो ऽभवत्कृशः

saṃvatsaraṃ vāyubhakṣo varṣaṃ ca tyaktabhojanaḥ / kandukākāravadano durlakṣyaḥ so 'bhavatkṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स वह्नींस्तत्याज मुमुक्षुर्निष्क्रियो मुनिः । कानने ते ऽप्यवर्तन्त जरत्तरुनिरन्तरे

tataḥ sa vahnīṃstatyāja mumukṣurniṣkriyo muniḥ / kānane te 'pyavartanta jarattarunirantare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रियासखो राजा कुन्त्या सह महामतिः । वनं प्रज्वलितं दृष्ट्वा समाधि विदधे परम्

tatra priyāsakho rājā kuntyā saha mahāmatiḥ / vanaṃ prajvalitaṃ dṛṣṭvā samādhi vidadhe param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्याप्ता व्यापकाः स्वच्छाः स्वयं गलितवृत्तयः । स्फुचब्रह्माण्डविवरास्ते धाम परमं ययुः

avyāptā vyāpakāḥ svacchāḥ svayaṃ galitavṛttayaḥ / sphucabrahmāṇḍavivarāste dhāma paramaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शमाङ्कुरस्तेषां सर्वसंन्यासपल्लवः । स्वान्तप्रकाशकुसुमः फलितो ज्ञानपादपः

evaṃ śamāṅkurasteṣāṃ sarvasaṃnyāsapallavaḥ / svāntaprakāśakusumaḥ phalito jñānapādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दावाग्निना तेन दग्धास्ते बन्धुना यथा । संजयस्तु व्रतक्षामो यातस्तुहिनभूधरम्

tato dāvāgninā tena dagdhāste bandhunā yathā / saṃjayastu vratakṣāmo yātastuhinabhūdharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतत्पाण्डुतनयो व्याप्तः शोककृषाणु(शानु)ना । शुशोच सानुजः कुन्तीं ससुतं च कुरूद्वहम्

śrutvaitatpāṇḍutanayo vyāptaḥ śokakṛṣāṇu(śānu)nā / śuśoca sānujaḥ kuntīṃ sasutaṃ ca kurūdvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रयाते देवर्षौ राजा कृत्वा जलक्रियाम् । तानेवोद्दिश्य विपुलं ददौ द्रविणमक्षयम्

tataḥ prayāte devarṣau rājā kṛtvā jalakriyām / tānevoddiśya vipulaṃ dadau draviṇamakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथ धैर्यं समालम्ब्य शोकमुत्सार्य देहजम् । संसारासारतां ध्यायन्विवेकशरणो ऽभवत्

so 'tha dhairyaṃ samālambya śokamutsārya dehajam / saṃsārāsāratāṃ dhyāyanvivekaśaraṇo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावाः स्वभावविशरारव एव तेषु सक्तं मनो न विरहे सहते ऽनुतापम् । तत्सर्वथा प्रियवियोगविषाहतानां शान्त्यै सुधा तनुभृतां विपुलो विवेकः

bhāvāḥ svabhāvaviśarārava eva teṣu saktaṃ mano na virahe sahate 'nutāpam / tatsarvathā priyaviyogaviṣāhatānāṃ śāntyai sudhā tanubhṛtāṃ vipulo vivekaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.