Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·2

Bhaviṣya Purāṇa (part) 2

महायूपनिर्माणप्रतिष्ठावर्णनम् ।। सूत उवाच चतुर्हस्तं महायूपं हस्तषोडशनिर्मितम् ।। वक्ष्ये तं च प्रतिष्ठां च रात्रौ त्रैरात्रिकं यजेत्

mahāyūpanirmāṇapratiṣṭhāvarṇanam || sūta uvāca caturhastaṃ mahāyūpaṃ hastaṣoḍaśanirmitam || vakṣye taṃ ca pratiṣṭhāṃ ca rātrau trairātrikaṃ yajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणं सितकुंभे च प्रपाकूपस्य पश्चिमे ।। गायत्र्या स्नापयेत्पूर्व मापोहिष्ठेति वै क्रमात्

varuṇaṃ sitakuṃbhe ca prapākūpasya paścime || gāyatryā snāpayetpūrva māpohiṣṭheti vai kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधद्वारेति गन्धं च अंशुना चेति तैलकम् ।। मनोन्ना इति कुसुमं धूरसीति च धूपकम्

gaṃdhadvāreti gandhaṃ ca aṃśunā ceti tailakam || manonnā iti kusumaṃ dhūrasīti ca dhūpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कयानेति ददेद्वस्त्रं नैवेद्यं दीपचन्दनम् ।। आदौ श्राद्धं न कर्तव्यं प्रतिष्ठांते विधीयते

kayāneti dadedvastraṃ naivedyaṃ dīpacandanam || ādau śrāddhaṃ na kartavyaṃ pratiṣṭhāṃte vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंपतीभोजनं कुर्याद्वरयेदेकब्राह्मणम् ।। मंडपे चाष्टहस्ते च कलशं तत्र विन्यसेत्

daṃpatībhojanaṃ kuryādvarayedekabrāhmaṇam || maṃḍape cāṣṭahaste ca kalaśaṃ tatra vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयेद्वरुणं देवं नारायणसमन्वितम् ।। शिवं च पृथिवीं चैव स्वैः स्वैर्मन्त्रैर्यथाक्रमात्

pūjayedvaruṇaṃ devaṃ nārāyaṇasamanvitam || śivaṃ ca pṛthivīṃ caiva svaiḥ svairmantrairyathākramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कुशकंडिकां कृत्वा स्थालीपाकविधानतः ।। वरुणं च समभ्यर्च्य जुहुयादाहुतीर्दश

tataḥ kuśakaṃḍikāṃ kṛtvā sthālīpākavidhānataḥ || varuṇaṃ ca samabhyarcya juhuyādāhutīrdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येषां च स्रुवेणैव दद्यादेकाहुतिं क्रमात् ।। वरुणस्योक्तवरुणं तत्त्वा यामि ततः परम्

anyeṣāṃ ca sruveṇaiva dadyādekāhutiṃ kramāt || varuṇasyoktavaruṇaṃ tattvā yāmi tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणस्योत्तंभनमसीति च आभ्यां देवांस्तथैव च ।। येनापावकचक्षसा पंचमं समुदाहृतम्

varuṇasyottaṃbhanamasīti ca ābhyāṃ devāṃstathaiva ca || yenāpāvakacakṣasā paṃcamaṃ samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रस्य यूपमित्यादि परं च दशमस्तकम् ।। ततः स्विष्टकृतं कृत्वा सप्तजिह्वं चरुं नयेत्

rātrasya yūpamityādi paraṃ ca daśamastakam || tataḥ sviṣṭakṛtaṃ kṛtvā saptajihvaṃ caruṃ nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह वेत्यादिकं पंच ततः पंचाहुतिं हुनेत् ।। शंभवे च पृथिव्यै च महा राजाय च क्रमात्

iha vetyādikaṃ paṃca tataḥ paṃcāhutiṃ hunet || śaṃbhave ca pṛthivyai ca mahā rājāya ca kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरुपाकेति नैवेद्यं बलिं चैवागुरूदनम् ।। शंकराय च रुद्राय शर्वाय पशुपतये इति च ।। उग्राय असनायेति भवाय तद नंतरम्

carupāketi naivedyaṃ baliṃ caivāgurūdanam || śaṃkarāya ca rudrāya śarvāya paśupataye iti ca || ugrāya asanāyeti bhavāya tada naṃtaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेवाय च पुनरीशानायेति च क्रमात् ।। चरुपाकेति नैवेवं बलिं चैवागुरूदनम्

mahādevāya ca punarīśānāyeti ca kramāt || carupāketi naivevaṃ baliṃ caivāgurūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्यपूर्वं सृजेत्तोयं तत्र वाक्करणं शृणु

vākyapūrvaṃ sṛjettoyaṃ tatra vākkaraṇaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

( ॐ अद्येत्यादि ब्राह्मणादिसर्वसत्त्वेभ्यः अमुकगोत्रस्य मत्पितुरमुकदेवशर्मणः श्रुतिस्मृत्यायुक्तं कूपप्रतिष्ठाजन्यफलप्राप्तये इमं सु पूजितं सच्छादितं वरुणदैवतममुकसगोत्रः अमुकदेवशर्माहमुत्सृजे) ।। दक्षिणां विधिवद् दद्याद्गां च दद्यात्पयस्विनीम्

( oṃ adyetyādi brāhmaṇādisarvasattvebhyaḥ amukagotrasya matpituramukadevaśarmaṇaḥ śrutismṛtyāyuktaṃ kūpapratiṣṭhājanyaphalaprāptaye imaṃ su pūjitaṃ sacchāditaṃ varuṇadaivatamamukasagotraḥ amukadevaśarmāhamutsṛje) || dakṣiṇāṃ vidhivad dadyādgāṃ ca dadyātpayasvinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंडपे क्षुद्रकूपे च प्रतिष्ठां शृणुत द्विजाः ।। गणेशं वरुणं कुंभे विधिवत्पूजयेत्सुधीः

maṃḍape kṣudrakūpe ca pratiṣṭhāṃ śṛṇuta dvijāḥ || gaṇeśaṃ varuṇaṃ kuṃbhe vidhivatpūjayetsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेष्टयेद्रक्तसूत्रैश्च दद्यायूपं समुत्सृजेत् ।। दक्षिणां विधिवद् दद्याद्विप्रान्सं पूजयेत्ततः

veṣṭayedraktasūtraiśca dadyāyūpaṃ samutsṛjet || dakṣiṇāṃ vidhivad dadyādviprānsaṃ pūjayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलसीप्रतिष्ठाविधानवर्णनम् ।। सूत उवाच ज्येष्ठाषाढे तुलस्याश्च प्रतिष्ठां विधिवच्चरेत् ।। यजमानः शुद्धदिने एकादश्यामथापि वा

tulasīpratiṣṭhāvidhānavarṇanam || sūta uvāca jyeṣṭhāṣāḍhe tulasyāśca pratiṣṭhāṃ vidhivaccaret || yajamānaḥ śuddhadine ekādaśyāmathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रात्रौ घटं स्थाप्य पूजयेत्परमेश्वरम् ।। नारायणं शिवं सोमं ब्रह्माणं चेंद्रमेव च

tato rātrau ghaṭaṃ sthāpya pūjayetparameśvaram || nārāyaṇaṃ śivaṃ somaṃ brahmāṇaṃ ceṃdrameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्र्या स्नपनं कुर्यात्तथोक्तैर्मंत्रकैरपि ।। कयानेति च गंधेन अश्रुनेति च तैलकम्

gāyatryā snapanaṃ kuryāttathoktairmaṃtrakairapi || kayāneti ca gaṃdhena aśruneti ca tailakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वां गंधर्वेति च पुनः पुष्पं मंडंशनेति च ।। मानस्तोकेति कुसुमं श्रीश्चतेति च चंदनम्

tvāṃ gaṃdharveti ca punaḥ puṣpaṃ maṃḍaṃśaneti ca || mānastoketi kusumaṃ śrīścateti ca caṃdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वदेवीति च पुनर्मंत्रेणानेन चंदनम् ।। दूर्वामंत्रेण दूर्वाश्च रूपेणेति च दर्प्पणम्

vaiśvadevīti ca punarmaṃtreṇānena caṃdanam || dūrvāmaṃtreṇa dūrvāśca rūpeṇeti ca darppaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलमंत्रेण च फलं समेधेति च अंजनम् ।। सकुशैः पीतसूत्राद्यैर्वेष्टयेत्क्षीरधारया

phalamaṃtreṇa ca phalaṃ samedheti ca aṃjanam || sakuśaiḥ pītasūtrādyairveṣṭayetkṣīradhārayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतधाराजलेनैव वेष्टयेत्स्वगृहं व्रजेत्।। वस्त्रेणावृत्य विधिवद्बुधः काले घटं न्यसेत्

śatadhārājalenaiva veṣṭayetsvagṛhaṃ vrajet|| vastreṇāvṛtya vidhivadbudhaḥ kāle ghaṭaṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तपंचत्रिभिर्वाथ तद्विष्णोरिति वै ऋचा ।। स्नापयेदथ साध्वीभिः कृतमंगलपूर्वकम्

saptapaṃcatribhirvātha tadviṣṇoriti vai ṛcā || snāpayedatha sādhvībhiḥ kṛtamaṃgalapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः श्राद्धं समाप्यैव मातृपूजापुरःसरम् ।। आचार्यं वरयेत्पूर्वं गंधाद्यैः कुसुमैरपि

tataḥ śrāddhaṃ samāpyaiva mātṛpūjāpuraḥsaram || ācāryaṃ varayetpūrvaṃ gaṃdhādyaiḥ kusumairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्य एव होता स्याद्ब्रह्माणं च सदस्यकम् ।। मंडपे दशहस्तेऽपि वर्तुले स्थंडिलेषु च

ācārya eva hotā syādbrahmāṇaṃ ca sadasyakam || maṃḍape daśahaste'pi vartule sthaṃḍileṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रं मंडलं कुर्यात्तत्र नारायणं यजेत् ।। ग्रहाँल्लोकेश्वरान्मध्ये आदित्यांश्च मरुद्गणान्

sahasraṃ maṃḍalaṃ kuryāttatra nārāyaṇaṃ yajet || grahā~llokeśvarānmadhye ādityāṃśca marudgaṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रान्वसूंश्च कलशे परितश्च समर्चयेत् ।। ततः कुशकंडिकां कृत्वा होमं तिलयवेन तु

rudrānvasūṃśca kalaśe paritaśca samarcayet || tataḥ kuśakaṃḍikāṃ kṛtvā homaṃ tilayavena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टोत्तरशतं कुर्यादन्येषां शक्तितो हुनेत् ।। नारायणं समुद्दिश्य दद्यादुत्सृज्य सत्तमाः

aṣṭottaraśataṃ kuryādanyeṣāṃ śaktito hunet || nārāyaṇaṃ samuddiśya dadyādutsṛjya sattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये यूपं समुद्दिश्य चरुपाकं बलिं ददेत् ।। कदलीं दिक्षु संन्यस्य ध्वजान्दिक्षु प्ररोपयेत्

madhye yūpaṃ samuddiśya carupākaṃ baliṃ dadet || kadalīṃ dikṣu saṃnyasya dhvajāndikṣu praropayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणां कांचनं दद्यात्तिलं धान्यं सपुष्पकम् ।। धेनुं पयस्विनीं दयाद्वेष्टयेत्क्षीरधारया

dakṣiṇāṃ kāṃcanaṃ dadyāttilaṃ dhānyaṃ sapuṣpakam || dhenuṃ payasvinīṃ dayādveṣṭayetkṣīradhārayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयंत्याः सोमवृक्षस्य तथा सोमवटस्य च ।। पनसस्य कदंबस्य निंबस्य द्विजसत्तमाः

jayaṃtyāḥ somavṛkṣasya tathā somavaṭasya ca || panasasya kadaṃbasya niṃbasya dvijasattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाटला कनकस्यैव शाल्मलीनिंबकस्य च।। बिंबाशोकवटस्यैव प्रतिष्ठां नैव कारयेत्

pāṭalā kanakasyaiva śālmalīniṃbakasya ca|| biṃbāśokavaṭasyaiva pratiṣṭhāṃ naiva kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रकस्य शमीकोणचंडातकबकस्य च ।। खदिरस्यैव कर्तव्यं कर्णवेधं न कारयेत्

bhadrakasya śamīkoṇacaṃḍātakabakasya ca || khadirasyaiva kartavyaṃ karṇavedhaṃ na kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.