Bhaviṣya Purāṇa (part) 3.2.15

।। सूत उवाच प्रशस्य भूपतिं शुद्धं वेतालो रुद्रकिंकरः ।। पुनराख्यानकं विप्र वर्णयामास सुन्दरम्

|| sūta uvāca praśasya bhūpatiṃ śuddhaṃ vetālo rudrakiṃkaraḥ || punarākhyānakaṃ vipra varṇayāmāsa sundaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्यकुज्जे महाराज ब्राह्मणो दानशीलकः ।। बभूव सत्यसंधश्च देवीपूजनतत्परः ।। प्रतिग्रहेण यद्द्रव्यं तेन दानमचीकरत्

kānyakujje mahārāja brāhmaṇo dānaśīlakaḥ || babhūva satyasaṃdhaśca devīpūjanatatparaḥ || pratigraheṇa yaddravyaṃ tena dānamacīkarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित्तु शरत्काले नवदुर्गाव्रतं ह्यभूत् ।। न प्राप्तं दानतो द्रव्यं तदा चिंतातुरोऽभवत्

kadācittu śaratkāle navadurgāvrataṃ hyabhūt || na prāptaṃ dānato dravyaṃ tadā ciṃtāturo'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं कर्तव्यं मया चाद्य येन द्रव्ययुतो ह्यहम् ।। कन्या निमंत्रिताश्चाद्य कथं तां भोजयाम्यहम्

kiṃ kartavyaṃ mayā cādya yena dravyayuto hyaham || kanyā nimaṃtritāścādya kathaṃ tāṃ bhojayāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शोकसमायुक्तस्तदा देवीप्रसादतः ।। मुद्राः पञ्च तदा प्राप्तास्ताभिर्व्रतमचीकरत्

iti śokasamāyuktastadā devīprasādataḥ || mudrāḥ pañca tadā prāptāstābhirvratamacīkarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निराहारव्रतं तेन कृतं तु नवमाह्निकम् ।। तेन व्रतप्रभावेन मृतो देवत्वमागतः

nirāhāravrataṃ tena kṛtaṃ tu navamāhnikam || tena vrataprabhāvena mṛto devatvamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीमूतकेतुरिति च सोभूद्विद्याधराधिपः ।। हिमाचलगिरौ रम्ये पुरे विद्याधरे शुभे

jīmūtaketuriti ca sobhūdvidyādharādhipaḥ || himācalagirau ramye pure vidyādhare śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवास कतिचिद्वर्षान्दिव्य भोगप्रभोगवान्।। तत्र कल्पद्रुमं नित्यं पूजयामास भक्तितः

uvāsa katicidvarṣāndivya bhogaprabhogavān|| tatra kalpadrumaṃ nityaṃ pūjayāmāsa bhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन वृक्षप्रभावेन जातः पुत्रो महोत्तमः ।। सर्वाकलासु निपुणो नाम्ना जीमूतवाहनः

tena vṛkṣaprabhāvena jātaḥ putro mahottamaḥ || sarvākalāsu nipuṇo nāmnā jīmūtavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै पूर्वभवे राजन्मध्यदेशे महोत्तमे ।। क्षत्रियः शूरसेनाख्यो बभूव वसुधाधिपः

sa vai pūrvabhave rājanmadhyadeśe mahottame || kṣatriyaḥ śūrasenākhyo babhūva vasudhādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा मृगयाकेलिलोलुपः स महीपतिः ।। प्राप्तवानुत्पलारण्यं यत्र वाल्मीकिसंस्थितिः

ekadā mṛgayākelilolupaḥ sa mahīpatiḥ || prāptavānutpalāraṇyaṃ yatra vālmīkisaṃsthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्रशुक्लनवम्यां तु न कृतं जीवघातनम् ।। उत्सवं रामदिवसे चकार विधिवन्नृपः

caitraśuklanavamyāṃ tu na kṛtaṃ jīvaghātanam || utsavaṃ rāmadivase cakāra vidhivannṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाल्मीकेश्च कुटीमध्ये रात्रौ जागरणं कृतम्

vālmīkeśca kuṭīmadhye rātrau jāgaraṇaṃ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुता राममयी गाथा तस्य पुण्यप्रभावतः ।। विद्याधरत्वमापन्नो मुमुदे तत्र शक्रवत्

śrutā rāmamayī gāthā tasya puṇyaprabhāvataḥ || vidyādharatvamāpanno mumude tatra śakravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पवृक्षस्य वै पूजा कृता तेन महात्मना ।। वर्षांतरे द्रुमः प्राह वरं वरय सत्तम

kalpavṛkṣasya vai pūjā kṛtā tena mahātmanā || varṣāṃtare drumaḥ prāha varaṃ varaya sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तमाह महावृक्ष मदीयं नगरं शुभम् ।। धनधान्यस मायुक्तं यथैव स्यात्तथा कुरु

sa tamāha mahāvṛkṣa madīyaṃ nagaraṃ śubham || dhanadhānyasa māyuktaṃ yathaiva syāttathā kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते सति वृक्षेण नगरं भूपतेः समम् ।। कृतं तदा न कोऽप्यासीद्यो मन्येत्पार्थिवाश्रयम्

ityukte sati vṛkṣeṇa nagaraṃ bhūpateḥ samam || kṛtaṃ tadā na ko'pyāsīdyo manyetpārthivāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ते राजतुल्याश्च कल्पवृक्षप्रसादतः ।। तदा तौ तु पितापुत्रौ तपसोऽर्थे वनं गतौ

sarve te rājatulyāśca kalpavṛkṣaprasādataḥ || tadā tau tu pitāputrau tapaso'rthe vanaṃ gatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मलयाद्रौ महारम्ये तेपतुर्बहुलं तपः।। एकस्मिन्दिवसे राजन्मलयध्वजभूपतेः

malayādrau mahāramye tepaturbahulaṃ tapaḥ|| ekasmindivase rājanmalayadhvajabhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलाक्षीति विख्याता कन्या च शिवमंदिरे ।। स्वसख्या सहिता प्राप्ता शिवपूजनतत्परा

kamalākṣīti vikhyātā kanyā ca śivamaṃdire || svasakhyā sahitā prāptā śivapūjanatatparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीमूतवाहनश्चैव पूजार्थे मंदिरं ययौ ।। बालां ददर्श दिव्यांगीं सर्वभूषासमन्विताम्

jīmūtavāhanaścaiva pūjārthe maṃdiraṃ yayau || bālāṃ dadarśa divyāṃgīṃ sarvabhūṣāsamanvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या दर्शनमात्रेण कामबाणेन पीडितः ।। मनसा कामदेवं तं तुष्टाव श्लक्ष्णया गिरा

tasyā darśanamātreṇa kāmabāṇena pīḍitaḥ || manasā kāmadevaṃ taṃ tuṣṭāva ślakṣṇayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीमूतवाहन उवाच मदनाय नमस्तुभ्यं कृष्णपुत्राय ते नमः ।। शंबरप्राणहंत्रे च चतुर्व्यूहाय ते नमः ।।

jīmūtavāhana uvāca madanāya namastubhyaṃ kṛṣṇaputrāya te namaḥ || śaṃbaraprāṇahaṃtre ca caturvyūhāya te namaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंचबाणाय कामाय प्रद्युम्नाय नमोनमः ।। मद्योग्यां कुरु सुश्रोणीं कामिनीं कमलाननाम्

paṃcabāṇāya kāmāya pradyumnāya namonamaḥ || madyogyāṃ kuru suśroṇīṃ kāminīṃ kamalānanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा प्रसन्नो भगवान्मकरध्वजदेवता ।। मोहयित्वा च पितरं तद्विवाहमकारयत्

tadā prasanno bhagavānmakaradhvajadevatā || mohayitvā ca pitaraṃ tadvivāhamakārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वावसुरिति ख्यातस्तस्य भूपस्य वै सुतः ।। भगिनीपतिना सार्द्धं स ययौ गंधमादनम्

viśvāvasuriti khyātastasya bhūpasya vai sutaḥ || bhaginīpatinā sārddhaṃ sa yayau gaṃdhamādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरं नारायणं नत्वा गरुडोत्तुंगमाययौ ।। तदा नागस्य वै माता शंखचूडस्य भो नृप

naraṃ nārāyaṇaṃ natvā garuḍottuṃgamāyayau || tadā nāgasya vai mātā śaṃkhacūḍasya bho nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोद बहुधा तत्र यत्र जीमूतवाहनः।। दुःखितः स जगामाशु दयालुर्दीनवत्सलः

ruroda bahudhā tatra yatra jīmūtavāhanaḥ|| duḥkhitaḥ sa jagāmāśu dayālurdīnavatsalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धामाश्वास्य पप्रच्छ केनेदं दुःखमागतम् ।। साह मे तनयो देव गरुडास्ये गमिष्यति ।।

vṛddhāmāśvāsya papraccha kenedaṃ duḥkhamāgatam || sāha me tanayo deva garuḍāsye gamiṣyati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वियोगेन दुःखार्ता विलपामि महाकुला ।। इति ज्ञात्वा स नृपतिर्गरुडोत्तुंगमाययौ

tadviyogena duḥkhārtā vilapāmi mahākulā || iti jñātvā sa nṛpatirgaruḍottuṃgamāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडोऽपि गृहीत्वा तं नभोमार्गमुपागमत् ।। तस्यांगदोऽसृजा लिप्तो न्यधात्तत्तत्र भामिनी

garuḍo'pi gṛhītvā taṃ nabhomārgamupāgamat || tasyāṃgado'sṛjā lipto nyadhāttattatra bhāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलाक्षी तु वियति स्थितं गरुडभक्षितम् ।। विलोक्य चारुदद्गाढं पतिदुःखेन दुःखिता

kamalākṣī tu viyati sthitaṃ garuḍabhakṣitam || vilokya cārudadgāḍhaṃ patiduḥkhena duḥkhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तु गरुडस्त्रस्तस्तत्रागत्य त्वरान्वितः ।। जीमूतवाहनं प्राह कस्मात्त्वं मम भक्षितः

tadā tu garuḍastrastastatrāgatya tvarānvitaḥ || jīmūtavāhanaṃ prāha kasmāttvaṃ mama bhakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स होवाच प्रभो मेद्य वचः शृणु महामते ।। शंखचूडस्य जननी महादुःखेन दुःखिता

sa hovāca prabho medya vacaḥ śṛṇu mahāmate || śaṃkhacūḍasya jananī mahāduḥkhena duḥkhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः पुत्रस्य रक्षार्थं संप्राप्तोऽहं तवांतिकम् ।। इत्युक्ते सति भूपाल शंखचूडश्च पन्नगः

tasyāḥ putrasya rakṣārthaṃ saṃprāpto'haṃ tavāṃtikam || ityukte sati bhūpāla śaṃkhacūḍaśca pannagaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्व्यालस्यैव दुःखेन दुःखितः शत्रुमाप्तवान् ।। मां प्रभक्ष कृपासिंधो त्वदाहारार्थमागतम्

tadvyālasyaiva duḥkhena duḥkhitaḥ śatrumāptavān || māṃ prabhakṣa kṛpāsiṃdho tvadāhārārthamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संत्यज्य मानुषं दिव्यं कुर्वाहारं महामते ।। तदा प्रसन्नो गरुडो ददौ तस्मै वरत्रयम्

saṃtyajya mānuṣaṃ divyaṃ kurvāhāraṃ mahāmate || tadā prasanno garuḍo dadau tasmai varatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीमूतवाहनायैव विद्याधरसुताय च ।। शंखचूडकुलं नाहं भक्षयिष्ये कदा चन

jīmūtavāhanāyaiva vidyādharasutāya ca || śaṃkhacūḍakulaṃ nāhaṃ bhakṣayiṣye kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तु विद्याधरपुरे प्राप्य राज्यं महोत्तमम् ।। सुभोजयित्वा लक्षाब्दं ततो वैकुण्ठमेष्यसि

tvaṃ tu vidyādharapure prāpya rājyaṃ mahottamam || subhojayitvā lakṣābdaṃ tato vaikuṇṭhameṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वान्तर्दधौ देवः स पित्रा राज्यमाप्तवान् ।। स्वपत्न्या सह राज्यांगं भुक्त्वा वैकुंठमाययौ

ityuktvāntardadhau devaḥ sa pitrā rājyamāptavān || svapatnyā saha rājyāṃgaṃ bhuktvā vaikuṃṭhamāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा स तु वैतालो नृपतिं प्राह नम्रधीः ।। तेषां मध्ये महाराज कस्य प्राप्तं महाफलम्

ityuktvā sa tu vaitālo nṛpatiṃ prāha namradhīḥ || teṣāṃ madhye mahārāja kasya prāptaṃ mahāphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

।। राजोवाच शंखचूडस्य संप्राप्तं जीवदानमहाफलम् ।। नृपस्यैवोपकारं च स्वभावो विधिना कृतः

|| rājovāca śaṃkhacūḍasya saṃprāptaṃ jīvadānamahāphalam || nṛpasyaivopakāraṃ ca svabhāvo vidhinā kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिव्रताप्रभावेन जीवदानेन भूपतेः ।। सन्तुष्टो गरुडो जातस्तस्य किं तर्हि तत्फलम्

pativratāprabhāvena jīvadānena bhūpateḥ || santuṣṭo garuḍo jātastasya kiṃ tarhi tatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्भयः शंखचूडस्तु स्वशत्रुं प्रति चागमत् ।। शरीरमर्पयित्वा तं ततः प्राप्तं महाफलम्

nirbhayaḥ śaṃkhacūḍastu svaśatruṃ prati cāgamat || śarīramarpayitvā taṃ tataḥ prāptaṃ mahāphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.