।। सूत उवाच
भोः शौनक महाप्राज्ञ वैतालस्तं हि सोऽब्रवीत् ।।
सुदक्षो नाम नृपतिर्वसन्कंबलके पुरे
|| sūta uvāca
bhoḥ śaunaka mahāprājña vaitālastaṃ hi so'bravīt ||
sudakṣo nāma nṛpatirvasankaṃbalake pure
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायवान्धर्मवाञ्छूरो दाता शिवपरायणः ।।
तस्य राज्येऽवसद्वैश्यो धनाध्यक्ष इति श्रुतः
nyāyavāndharmavāñchūro dātā śivaparāyaṇaḥ ||
tasya rājye'vasadvaiśyo dhanādhyakṣa iti śrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तनया सुन्दरी तस्य नाम्ना धनवती शुभा ।।
गौरीदत्ताय वैश्याय पित्रा दत्ता वरांगना
tanayā sundarī tasya nāmnā dhanavatī śubhā ||
gaurīdattāya vaiśyāya pitrā dattā varāṃganā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कियता चैव कालेन मोहिनी तत्सुताभवत् ।।
द्वादशाब्दवयस्तस्याः पिता तु निधनं गतः
kiyatā caiva kālena mohinī tatsutābhavat ||
dvādaśābdavayastasyāḥ pitā tu nidhanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा धनवती रंडा निधना पितुरंतिके ।।
कन्यया सह संप्राप्ता निशि मार्गे तमोमये
tadā dhanavatī raṃḍā nidhanā pituraṃtike ||
kanyayā saha saṃprāptā niśi mārge tamomaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायशर्मा द्विजः कश्चिद्ब्रह्मस्वस्यापहारकः ।।
नामसत्यत्वभावेन शूल्यां न निधनं गतः
nyāyaśarmā dvijaḥ kaścidbrahmasvasyāpahārakaḥ ||
nāmasatyatvabhāvena śūlyāṃ na nidhanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकस्माद्वैश्यजा प्राप्ता तत्करं सा तदास्पृशत् ।।
तेन दुःखेन महता रुरोदो च्चैर्द्विजश्च सः
akasmādvaiśyajā prāptā tatkaraṃ sā tadāspṛśat ||
tena duḥkhena mahatā rurodo ccairdvijaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा रामकृष्ण प्रद्युम्नानिरुद्धेति पुनःपुनः ।।
श्रुत्वा धनवती दीना को भवानिति साब्रवीत्
hā rāmakṛṣṇa pradyumnāniruddheti punaḥpunaḥ ||
śrutvā dhanavatī dīnā ko bhavāniti sābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विज आह च विप्रोऽहं त्र्यहं शूल्यां निरूपितः ।।
यदि दास्यसि मे कन्यां कोटिस्वर्णं ददामि ते
dvija āha ca vipro'haṃ tryahaṃ śūlyāṃ nirūpitaḥ ||
yadi dāsyasi me kanyāṃ koṭisvarṇaṃ dadāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा धनवती तस्मा उद्वाह्य मोहिनीं सुताम् ।।
वटमूले स्थितं द्रव्यं खनित्वा गृहमाययौ
śrutvā dhanavatī tasmā udvāhya mohinīṃ sutām ||
vaṭamūle sthitaṃ dravyaṃ khanitvā gṛhamāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजः प्राह शृणु व्यंगे यदा ते हृच्छयो भवेत् ।।
दता त्वं पंडितं प्राप्य पुत्रमुत्पादयाशु वै
dvijaḥ prāha śṛṇu vyaṃge yadā te hṛcchayo bhavet ||
datā tvaṃ paṃḍitaṃ prāpya putramutpādayāśu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मरणं प्राप्य यमलोकं गतो द्विजः ।।
नारकीं यातनां नित्यं बुभुजे निंद्यकर्मजाम्
ityuktvā maraṇaṃ prāpya yamalokaṃ gato dvijaḥ ||
nārakīṃ yātanāṃ nityaṃ bubhuje niṃdyakarmajām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुर्गृहे तु सा नारी मोहिनी यौवनान्विता ।।
समयं हृदये कृत्वा तिष्ठंती च पुनःपुनः
māturgṛhe tu sā nārī mohinī yauvanānvitā ||
samayaṃ hṛdaye kṛtvā tiṣṭhaṃtī ca punaḥpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के भोगाश्च किमाश्चर्यं को जागर्ति शयीत कः ।।
पापो व्याधिश्च दुःखं च कुतो जातं हृदि स्थितम्
ke bhogāśca kimāścaryaṃ ko jāgarti śayīta kaḥ ||
pāpo vyādhiśca duḥkhaṃ ca kuto jātaṃ hṛdi sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्लोकं द्विजानाह नोत्तरं च ददुर्द्विजाः ।।
मेधावी नाम काश्मीरे स्थितो विप्रः समागतः
iti ślokaṃ dvijānāha nottaraṃ ca dadurdvijāḥ ||
medhāvī nāma kāśmīre sthito vipraḥ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामुवाच प्रसन्नात्मा शृणु मोहिनि सुंदरि ।।
सुगंधि वनिता वस्त्रं गीतं पानं च भोजनम् ।।
शय्या च भूषणं ज्ञेयो भोगो ह्यष्टविधो बुधैः
tāmuvāca prasannātmā śṛṇu mohini suṃdari ||
sugaṃdhi vanitā vastraṃ gītaṃ pānaṃ ca bhojanam ||
śayyā ca bhūṣaṇaṃ jñeyo bhogo hyaṣṭavidho budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहन्यहनि भूतानि म्रियन्ते जनयन्ति च ।।
ममतां यः करोत्येषां तदाश्चर्यं स्मृतं बुधैः
ahanyahani bhūtāni mriyante janayanti ca ||
mamatāṃ yaḥ karotyeṣāṃ tadāścaryaṃ smṛtaṃ budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो विवेकं समासाद्य कुरुते कर्मसंग्रहम् ।।
संसारे घोरतमसि स जागर्ति विवेकवान्
yo vivekaṃ samāsādya kurute karmasaṃgraham ||
saṃsāre ghoratamasi sa jāgarti vivekavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसाराजगरं ज्ञात्वा वैराग्यं योऽकरोद्भुवि ।।
औदासीन्यं समाधिं च सुखं शेते हि मानवः
saṃsārājagaraṃ jñātvā vairāgyaṃ yo'karodbhuvi ||
audāsīnyaṃ samādhiṃ ca sukhaṃ śete hi mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकल्पाज्जायते कामस्ततो लोभः प्रजायते।।
लोभाज्जातश्च तृष्णायां स पापो निरयप्रदः
saṃkalpājjāyate kāmastato lobhaḥ prajāyate||
lobhājjātaśca tṛṣṇāyāṃ sa pāpo nirayapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलप्रकृत्यां यो जातो रसो रसविकारवान् ।।
रसाजातस्य देहेऽस्मिन्व्याधिः कर्ममयोऽशुभः
jalaprakṛtyāṃ yo jāto raso rasavikāravān ||
rasājātasya dehe'sminvyādhiḥ karmamayo'śubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रात्काल्यां समुद्भूतो मोहो हृदि च लोकहा ।।
स तुष्टाव महादेवीं पत्न्यर्थे सुरपूजिताम्
rudrātkālyāṃ samudbhūto moho hṛdi ca lokahā ||
sa tuṣṭāva mahādevīṃ patnyarthe surapūjitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यादृष्टिस्ततो जाता मोहस्य दयिताभवत्।।
तस्मात्स्नेहश्च तत्पत्न्यां जातश्च ममताप्रियः
mithyādṛṣṭistato jātā mohasya dayitābhavat||
tasmātsnehaśca tatpatnyāṃ jātaśca mamatāpriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः सकाशात्संजातं दुःखं शोकसमन्वितम् ।।
इति श्रुत्वा तु सा नारी मुहोह वरवर्णिनी
tayoḥ sakāśātsaṃjātaṃ duḥkhaṃ śokasamanvitam ||
iti śrutvā tu sā nārī muhoha varavarṇinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानी शूरश्च चतुरोऽधिकारी गुणवान्सखा ।।
स्त्रीरक्षकश्च पुरुषो वशं नारीं सदा नयेत्
mānī śūraśca caturo'dhikārī guṇavānsakhā ||
strīrakṣakaśca puruṣo vaśaṃ nārīṃ sadā nayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै गर्भं च विप्रोऽसौ दत्त्वा स्वर्णं गृहीतवान् ।।
सापि नारी सुखं लेभे तेन गर्भेण प्रत्यहम्
tasyai garbhaṃ ca vipro'sau dattvā svarṇaṃ gṛhītavān ||
sāpi nārī sukhaṃ lebhe tena garbheṇa pratyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्दशमासांते मोहिनीमब्रवीच्छिवः ।।
स्वप्नांतरे महाराज सापि ज्ञात्वा तथाकरोत्
kadāciddaśamāsāṃte mohinīmabravīcchivaḥ ||
svapnāṃtare mahārāja sāpi jñātvā tathākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोलामध्ये सहस्रं च स्वर्णं चैव स्वबालकम् ।।
राजद्वारे स्थापयित्वा सुष्वाप जननी सुखम्
dolāmadhye sahasraṃ ca svarṇaṃ caiva svabālakam ||
rājadvāre sthāpayitvā suṣvāpa jananī sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवेन बोधितो राजा सुतार्थी रुद्रपूजकः ।।
द्विजपुत्रं समालेभे मोहिन्यां जातमुत्तमम्
śivena bodhito rājā sutārthī rudrapūjakaḥ ||
dvijaputraṃ samālebhe mohinyāṃ jātamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयित्वा जातकर्म विततार धनं बहु ।।
हरदत्तश्च नाम्नासीत्सर्वविद्याविशारदः
kārayitvā jātakarma vitatāra dhanaṃ bahu ||
haradattaśca nāmnāsītsarvavidyāviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुरन्ते च तद्राज्यं प्राप्य धर्मं प्रकाशयन् ।।
गयाश्राद्धं कृतं तेन फल्गुतीरे विधानतः
piturante ca tadrājyaṃ prāpya dharmaṃ prakāśayan ||
gayāśrāddhaṃ kṛtaṃ tena phalgutīre vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयो हस्तास्तदा जाताः स राजा विस्मितोऽभवत्
trayo hastāstadā jātāḥ sa rājā vismito'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स तु वैतालो नृपतिं प्राह भो नृप ।।
कस्मै योग्यो हि पिंडोऽसौ श्रुत्वा राजाब्रवीदिदम्
ityuktvā sa tu vaitālo nṛpatiṃ prāha bho nṛpa ||
kasmai yogyo hi piṃḍo'sau śrutvā rājābravīdidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यार्थी पंडितो ज्ञेयो गुरुतुल्यश्च भूपतिः ।।
चौराय पिंड उचितो यस्य नारी च मोहिनी
dravyārthī paṃḍito jñeyo gurutulyaśca bhūpatiḥ ||
caurāya piṃḍa ucito yasya nārī ca mohinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। सूत उवाच
तेन पिंडप्रभावेन स चौरो ब्रह्मद्रव्यहा ।।
निरयान्निःसृतो विप्र स्वर्गलोकं समागतः
|| sūta uvāca
tena piṃḍaprabhāvena sa cauro brahmadravyahā ||
nirayānniḥsṛto vipra svargalokaṃ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.