Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·3·3.2·3.2.28

Bhaviṣya Purāṇa (part) 3.2.28

।। सूत उवाच अथ ते वर्णयिष्यामि कथां साधूपचारिताम् ।। नृपोपदेशतः साधुः कृतार्थोऽभूद्वणिग्यथा।।

|| sūta uvāca atha te varṇayiṣyāmi kathāṃ sādhūpacāritām || nṛpopadeśataḥ sādhuḥ kṛtārtho'bhūdvaṇigyathā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिपूरपती राजा चन्द्रचूडो महायशाः ।। सह प्रजाभिरानर्च सत्यनारायणं प्रभुम्

maṇipūrapatī rājā candracūḍo mahāyaśāḥ || saha prajābhirānarca satyanārāyaṇaṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रत्नपुरस्थायी साधुर्लक्षपतिर्वणिक् ।। धनैरापूर्य तरणीः सह गच्छन्नदीतटे

atha ratnapurasthāyī sādhurlakṣapatirvaṇik || dhanairāpūrya taraṇīḥ saha gacchannadītaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श बहुलं लोकं नानाग्रामविलासिनम् ।। मणिमुक्ताविरचितैर्वितानैस्समलंकृतम्

dadarśa bahulaṃ lokaṃ nānāgrāmavilāsinam || maṇimuktāviracitairvitānaissamalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदवादांश्च शुश्राव गीतवादित्रसंगतान् ।। रम्यं स्थानं समालोक्य कर्णधारं समादिशत्

vedavādāṃśca śuśrāva gītavāditrasaṃgatān || ramyaṃ sthānaṃ samālokya karṇadhāraṃ samādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्रामयात्र तरणीरिति पश्यामि कौतुकम् ।। भर्त्रादिष्टस्तथा चक्रे कर्णधारः सभृत्यकैः

viśrāmayātra taraṇīriti paśyāmi kautukam || bhartrādiṣṭastathā cakre karṇadhāraḥ sabhṛtyakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटसीम्नः समुत्तीर्य मल्ललीलाविलासिनः ।। कर्णधारा नगा वीरा युयुधुर्मल्ललीलया

taṭasīmnaḥ samuttīrya mallalīlāvilāsinaḥ || karṇadhārā nagā vīrā yuyudhurmallalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमुत्तीर्य सामात्यो लोकान्पप्रच्छ सादरम् ।। यज्ञस्थानं समालोक्य प्रशस्तं समुदो ययौ

svayamuttīrya sāmātyo lokānpapraccha sādaram || yajñasthānaṃ samālokya praśastaṃ samudo yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमत्र क्रियते सभ्या भवद्भिर्लोकपूजितैः ।। सभ्या ऊचुश्च ते सर्वे सत्यनारायणो विभुः

kimatra kriyate sabhyā bhavadbhirlokapūjitaiḥ || sabhyā ūcuśca te sarve satyanārāyaṇo vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूज्यते बंधुभिः सार्धं राज्ञा लोकानुकंपिना ।। प्राप्तं निष्कटकं राज्यं सत्यनारायणार्चनात्

pūjyate baṃdhubhiḥ sārdhaṃ rājñā lokānukaṃpinā || prāptaṃ niṣkaṭakaṃ rājyaṃ satyanārāyaṇārcanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनार्थी लभते द्रव्यं पुत्रार्थी सुतमुत्तमम् ।। ज्ञानार्थी लभते चक्षुर्निर्भयः स्याद्भयातुरः

dhanārthī labhate dravyaṃ putrārthī sutamuttamam || jñānārthī labhate cakṣurnirbhayaḥ syādbhayāturaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान्कामानवाप्नोति नरः सत्यसुरार्च नात् ।। विधानं तु ततः श्रुत्वा चैलं बद्ध्वा गलेऽसकृत्

sarvānkāmānavāpnoti naraḥ satyasurārca nāt || vidhānaṃ tu tataḥ śrutvā cailaṃ baddhvā gale'sakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंडवत्प्रणिपत्याह कामं सभ्यानमोदयत् ।। अनपत्योऽस्मि भगवन्वृथैश्वर्यो वृथोद्यमः

daṃḍavatpraṇipatyāha kāmaṃ sabhyānamodayat || anapatyo'smi bhagavanvṛthaiśvaryo vṛthodyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रं वा यदि वा कन्यां लभेयं त्वत्प्रसादतः ।। पताकां कांचनीं कृत्वा पूजयिष्ये कृपानिधिम्

putraṃ vā yadi vā kanyāṃ labheyaṃ tvatprasādataḥ || patākāṃ kāṃcanīṃ kṛtvā pūjayiṣye kṛpānidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा सभ्या अब्रुवंस्ते कामनासिद्धिरस्तु ते ।। हरिं प्रणम्य सभ्याश्च प्रसादं भुक्तवांस्तदा

śrutvā sabhyā abruvaṃste kāmanāsiddhirastu te || hariṃ praṇamya sabhyāśca prasādaṃ bhuktavāṃstadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाम स्वालयं साधुर्मनसा चिंतयन्हरिम्।। स्वगृहे ह्यागते तस्मिन्नार्यो मंगलपाणयः

jagāma svālayaṃ sādhurmanasā ciṃtayanharim|| svagṛhe hyāgate tasminnāryo maṃgalapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंगलानि विचित्राणि यथोचितमकारयन् ।। विवेशांतःपुरे साधुर्महाकौतुकमंगलः

maṃgalāni vicitrāṇi yathocitamakārayan || viveśāṃtaḥpure sādhurmahākautukamaṃgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुस्नाता सती लीलावती पर्यचरत्पतिम् ।। गर्भं धृतवती साध्वी समये सुषुवे तु सा

ṛtusnātā satī līlāvatī paryacaratpatim || garbhaṃ dhṛtavatī sādhvī samaye suṣuve tu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यां कमललोलाक्षीं बांधवामोदकारिणीम् ।। साधुः परां मुदं लेभे विततार धनं बहु

kanyāṃ kamalalolākṣīṃ bāṃdhavāmodakāriṇīm || sādhuḥ parāṃ mudaṃ lebhe vitatāra dhanaṃ bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रानाहूय वेदज्ञान्कारयामास मंगलम् ।। लेखयित्वा जन्मपत्रीं नाम चक्रे कलावतीम्

viprānāhūya vedajñānkārayāmāsa maṃgalam || lekhayitvā janmapatrīṃ nāma cakre kalāvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलानिधिकले वासौ ववृधे सा कलावती ।। अष्टवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा च रोहिणी

kalānidhikale vāsau vavṛdhe sā kalāvatī || aṣṭavarṣā bhavedgaurī navavarṣā ca rohiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशवर्षा भवेत्कन्या ततः प्रौढा रजस्वला ।। प्रौढां कालेन तां दृष्ट्वा विवाहार्थमचिन्तयत्

daśavarṣā bhavetkanyā tataḥ prauḍhā rajasvalā || prauḍhāṃ kālena tāṃ dṛṣṭvā vivāhārthamacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरे कांचनपुरे वणिक्छंखपतिः श्रुतः ।। कुलीनो रूपसंपत्तिशीलौदार्यगुणान्वितः

nagare kāṃcanapure vaṇikchaṃkhapatiḥ śrutaḥ || kulīno rūpasaṃpattiśīlaudāryaguṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरयामास तं साधुर्दुहितुः सदृशं वरम् ।। शुभे लग्ने बहुविधैर्मंगलैरग्निसन्निधौ

varayāmāsa taṃ sādhurduhituḥ sadṛśaṃ varam || śubhe lagne bahuvidhairmaṃgalairagnisannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदवादित्रनिनदैर्ददौ कन्यां यथाविधि ।। मणिमुक्ताप्रवालानि वसनं भूषणानि च

vedavāditraninadairdadau kanyāṃ yathāvidhi || maṇimuktāpravālāni vasanaṃ bhūṣaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामोदमनाः साधुर्मंगलार्थं ददौ च ह ।। प्रेम्णा निवासयामास गृहे जामातरं ततः

mahāmodamanāḥ sādhurmaṃgalārthaṃ dadau ca ha || premṇā nivāsayāmāsa gṛhe jāmātaraṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं मेने पुत्रवत्साधुः स च तं पितृवत्सुधीः ।। अतीते भूयसः काले सत्यनारायणार्चनम्

taṃ mene putravatsādhuḥ sa ca taṃ pitṛvatsudhīḥ || atīte bhūyasaḥ kāle satyanārāyaṇārcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्मृत्य सह जामात्रा वाणिज्याय ययौ पुनः ।। ।। सूत उवाच अथ साधुः समादाय रत्नानि विविधानि च

vismṛtya saha jāmātrā vāṇijyāya yayau punaḥ || || sūta uvāca atha sādhuḥ samādāya ratnāni vividhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नौकाः संस्थाप्य स ययौ देशाद्देशान्तरं प्रति ।। नगरं नर्मदातीरे तत्र वासं चकार सः

naukāḥ saṃsthāpya sa yayau deśāddeśāntaraṃ prati || nagaraṃ narmadātīre tatra vāsaṃ cakāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्क्रयं विक्रयं च चिरं तस्थौ महामनाः ।। कर्मणा मनसा वाचा न कृतं सत्यसेवनम्

kurvankrayaṃ vikrayaṃ ca ciraṃ tasthau mahāmanāḥ || karmaṇā manasā vācā na kṛtaṃ satyasevanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कर्मविपाकेन तापमापाचिराद्वणिक् ।। कस्मिंश्चिद्दिवसे रात्रौ राज्ञो गेहे तमोवृते:

tataḥ karmavipākena tāpamāpācirādvaṇik || kasmiṃściddivase rātrau rājño gehe tamovṛte:

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा निद्रागतान्सर्वान्हृतं चौरैर्महाधनम् ।। प्रभाते वाचितो राजा सूतमागधबंदिभिः ।।

jñātvā nidrāgatānsarvānhṛtaṃ caurairmahādhanam || prabhāte vācito rājā sūtamāgadhabaṃdibhiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःकृत्यं नृपः कृत्वा सदः संप्राविशच्च सः ।। ततस्तत्र समायातः किंकरो राजवल्लभः

prātaḥkṛtyaṃ nṛpaḥ kṛtvā sadaḥ saṃprāviśacca saḥ || tatastatra samāyātaḥ kiṃkaro rājavallabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच स तदा वाक्यं शृणुष्व त्वं धरा पते ।। मुक्तामालाश्च बहुधा रत्नानि विविधानि च

uvāca sa tadā vākyaṃ śṛṇuṣva tvaṃ dharā pate || muktāmālāśca bahudhā ratnāni vividhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमुषुश्चौरा गतास्सर्वे न जानीमो वयं नृप ।। इति विज्ञापितो राजा पुण्यश्लोक शिखामणिः

mumuṣuścaurā gatāssarve na jānīmo vayaṃ nṛpa || iti vijñāpito rājā puṇyaśloka śikhāmaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच क्रोधताम्राक्षो यूयं संयात मा चिरम् ।। सचौरं द्रव्यमादाय मत्पार्श्वं त्वमुपानय

uvāca krodhatāmrākṣo yūyaṃ saṃyāta mā ciram || sacauraṃ dravyamādāya matpārśvaṃ tvamupānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नो चेद्धनिष्ये सगणानिति दूतान्समादिशत् ।। नृपवाक्यं समाकर्ण्य प्रजग्मुस्ते च किंकराः

no ceddhaniṣye sagaṇāniti dūtānsamādiśat || nṛpavākyaṃ samākarṇya prajagmuste ca kiṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुयत्नैर्न संशोध्य द्रव्यं चोरसमन्वितम् ।। एकीभूत्वा निशि तदा महाचिंतातुरोऽभवत्

bahuyatnairna saṃśodhya dravyaṃ corasamanvitam || ekībhūtvā niśi tadā mahāciṃtāturo'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्ता मां सगणं राजा किं करोमि कुतः सुखम् ।। नृपदंडाच्च मे मृत्युः प्रेतत्वाय भवेदिह

hantā māṃ sagaṇaṃ rājā kiṃ karomi kutaḥ sukham || nṛpadaṃḍācca me mṛtyuḥ pretatvāya bhavediha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदायां च मरणं शिवलोकप्रदायकम् ।। इत्येवं संमतं कृत्वा नर्मदायास्तटं ययुः

narmadāyāṃ ca maraṇaṃ śivalokapradāyakam || ityevaṃ saṃmataṃ kṛtvā narmadāyāstaṭaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदेशिनोऽस्य वणिजो ददर्श विपुलं धनम् ।। मुक्ताहारं गले तस्य लुंठितं वणिजोऽस्य च

videśino'sya vaṇijo dadarśa vipulaṃ dhanam || muktāhāraṃ gale tasya luṃṭhitaṃ vaṇijo'sya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चौरोऽयमिति निश्चित्य तौ बबंधात्मरक्षणात् ।। सधनं सह जामात्रा नृपान्तिकमुपानयत्

cauro'yamiti niścitya tau babaṃdhātmarakṣaṇāt || sadhanaṃ saha jāmātrā nṛpāntikamupānayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिकूले हरौ तस्मिन्राज्ञापि न विचारितम् ।। धनागारे धनं नीत्वा बध्नीत तौ सुदुर्मती

pratikūle harau tasminrājñāpi na vicāritam || dhanāgāre dhanaṃ nītvā badhnīta tau sudurmatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारागारे लोहमयैः शृंखलैरंगपादयोः ।। इति राजाज्ञया दूतास्तथा चक्रुर्निबंधनम्

kārāgāre lohamayaiḥ śṛṃkhalairaṃgapādayoḥ || iti rājājñayā dūtāstathā cakrurnibaṃdhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामात्रा सहितः साधुर्विललाप भृशं मुहुः ।। हा पुत्र तात तातेति जामातः क्व धनं गतम्

jāmātrā sahitaḥ sādhurvilalāpa bhṛśaṃ muhuḥ || hā putra tāta tāteti jāmātaḥ kva dhanaṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व स्थिता च सुता भार्या पश्य धातुर्विपर्ययम् ।। निमग्नौ दुःखजलधौ को वां पास्यति संकटात्

kva sthitā ca sutā bhāryā paśya dhāturviparyayam || nimagnau duḥkhajaladhau ko vāṃ pāsyati saṃkaṭāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया बहुतरं धातुर्विप्रियं हि पुराकृतम् ।। तत्कर्मणः प्रभावोऽयं न जाने कस्य वा फलम्

mayā bahutaraṃ dhāturvipriyaṃ hi purākṛtam || tatkarmaṇaḥ prabhāvo'yaṃ na jāne kasya vā phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं श्वशुरजामात्रौ द्वादशेषु विषादिनौ

samaṃ śvaśurajāmātrau dvādaśeṣu viṣādinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.