।। सूत उवाच
विप्रवर्य महाभाग शृणु गाथां मनोरमाम्।।
वैतालो भूपतिश्रेष्ठं पुनर्विक्रममब्रवीत्
|| sūta uvāca
vipravarya mahābhāga śṛṇu gāthāṃ manoramām||
vaitālo bhūpatiśreṣṭhaṃ punarvikramamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्द्धवन्नगरे रम्ये नानाजननिषेविते।।
तत्राभवन्महीपालो रूपसेनो महाबलः
varddhavannagare ramye nānājananiṣevite||
tatrābhavanmahīpālo rūpaseno mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्वन्माला प्रिया तस्य पतिसेवापरायणा ।।
एकदा क्षत्रियः कश्चिन्नाम्ना वीरवरः स्मृतः
vidvanmālā priyā tasya patisevāparāyaṇā ||
ekadā kṣatriyaḥ kaścinnāmnā vīravaraḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रकन्यासपत्नीको वृत्त्यर्थं समुपागतः ।।
विनयावनतो भूत्वा रूपसेनं महीपतिम्
putrakanyāsapatnīko vṛttyarthaṃ samupāgataḥ ||
vinayāvanato bhūtvā rūpasenaṃ mahīpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचिच्छ्रुत्वा ददौ स्वर्णं सहस्रं प्रत्यहं नृप ।।
वीरसेनस्तु तल्लब्ध्वा वह्नौ तीर्थे द्विजातिषु
kiṃcicchrutvā dadau svarṇaṃ sahasraṃ pratyahaṃ nṛpa ||
vīrasenastu tallabdhvā vahnau tīrthe dvijātiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्ययं कृत्वा तु तच्छेषं स कुल्ये भुक्तवान्स्वयम् ।।
एवं वर्षे गते राजन्राजलक्ष्मीः शिवाज्ञया
vyayaṃ kṛtvā tu taccheṣaṃ sa kulye bhuktavānsvayam ||
evaṃ varṣe gate rājanrājalakṣmīḥ śivājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परीक्षार्थं स्मशाने च रोदनं बहु कुर्वती ।।
अर्धरात्रे तदा राजा बुद्ध्वा प्राह स्वसेवकम्
parīkṣārthaṃ smaśāne ca rodanaṃ bahu kurvatī ||
ardharātre tadā rājā buddhvā prāha svasevakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ वीरवर त्वं वै यतोऽसौ श्रूयते रवः ।।
ज्ञात्वा तत्कारणं सर्वं मह्यं शीघ्रं निवेदय
gaccha vīravara tvaṃ vai yato'sau śrūyate ravaḥ ||
jñātvā tatkāraṇaṃ sarvaṃ mahyaṃ śīghraṃ nivedaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा वीरवरः शस्त्रास्त्रकुशलो बली ।।
स तत्र गत्वा यत्रास्ते राजलक्ष्मीः शुभानना
iti śrutvā vīravaraḥ śastrāstrakuśalo balī ||
sa tatra gatvā yatrāste rājalakṣmīḥ śubhānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लक्ष्णं वचश्च तामाह किमर्थं रोदने स्थिता ।।
महत्कष्टं च किं प्राप्तं कारणं देवि मे वद
ślakṣṇaṃ vacaśca tāmāha kimarthaṃ rodane sthitā ||
mahatkaṣṭaṃ ca kiṃ prāptaṃ kāraṇaṃ devi me vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा राजलक्ष्मीर्वीरसेनं तमब्रवीत् ।।
राजलक्ष्मीं च मां विद्धि रूपसेनस्य भूपतेः
iti śrutvā rājalakṣmīrvīrasenaṃ tamabravīt ||
rājalakṣmīṃ ca māṃ viddhi rūpasenasya bhūpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासान्ते प्रलयं यास्ये तस्माच्छोचामि भो बलिन् ।।
स आह शृणु भो देवि त्वदल्पायुस्स मीरितम् ।।
केन पुण्येन दीर्घायुस्त्वं भवेः कारणं वद
māsānte pralayaṃ yāsye tasmācchocāmi bho balin ||
sa āha śṛṇu bho devi tvadalpāyussa mīritam ||
kena puṇyena dīrghāyustvaṃ bhaveḥ kāraṇaṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव्युवाच ।।
महाबाहो महाप्राज्ञ यदि ते तनयस्य वै
devyuvāca ||
mahābāho mahāprājña yadi te tanayasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालमर्पय त्वं च चंडिकायै तदानघ ।।
दीर्घायुर्भविता चाहं स्वामिकार्यं प्रसाधय
kapālamarpaya tvaṃ ca caṃḍikāyai tadānagha ||
dīrghāyurbhavitā cāhaṃ svāmikāryaṃ prasādhaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा वीरवरो मंदिरं स्वयमागतः ।।
पत्नीं प्राह प्रसन्नात्मा सुतं देव्यै निवेदय
iti śrutvā vīravaro maṃdiraṃ svayamāgataḥ ||
patnīṃ prāha prasannātmā sutaṃ devyai nivedaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्त्वा तु सा साध्वी तनयं प्राह निर्भया ।।
राज्ञोऽर्थे तव देहं वै पुत्र पासि कुरुष्व तत्
tathetyuktvā tu sā sādhvī tanayaṃ prāha nirbhayā ||
rājño'rthe tava dehaṃ vai putra pāsi kuruṣva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा मत्वा तु तत्पुत्रो भगिन्या मातृसंयुतः।।
चंडिकाभवनं प्राप्याब्रवीत्स्वपितरं तदा
tathā matvā tu tatputro bhaginyā mātṛsaṃyutaḥ||
caṃḍikābhavanaṃ prāpyābravītsvapitaraṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोस्तात मे कपालं च चंडिकायै समर्पय ।।
दीर्घायुर्येन यत्नेन राजलक्ष्मीश्च तत्कुरु
bhostāta me kapālaṃ ca caṃḍikāyai samarpaya ||
dīrghāyuryena yatnena rājalakṣmīśca tatkuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा वीरसेनः शिरश्छित्त्वा समार्पयत् ।।
तस्यानुजा मृता तत्र तथा माता तथा पिता
iti śrutvā vīrasenaḥ śiraśchittvā samārpayat ||
tasyānujā mṛtā tatra tathā mātā tathā pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तद्रूप सेनस्तु कारणं सर्वमादितः ।।
सेवकं सत्यसंधं च मत्वा तु स्वशिरोऽर्पयत्
dṛṣṭvā tadrūpa senastu kāraṇaṃ sarvamāditaḥ ||
sevakaṃ satyasaṃdhaṃ ca matvā tu svaśiro'rpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा प्रसन्ना सा देवी नृपमुजीव्य साब्रवीत् ।।
वरं वरय भूपाल यथेष्टं शीघ्रमाप्नुयाः
tadā prasannā sā devī nṛpamujīvya sābravīt ||
varaṃ varaya bhūpāla yatheṣṭaṃ śīghramāpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स आह वीरसेनस्तु सकुलो जीवमाप्नुयात् ।।
तथेत्युक्त्वा तु सा देवी तत्रैवांतर्हिताभवत्
sa āha vīrasenastu sakulo jīvamāpnuyāt ||
tathetyuktvā tu sā devī tatraivāṃtarhitābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपसेनः प्रसन्नात्मा स्वसुतां कामरूपिणीम् ।।
ददौ सुताय वैतालो नृपतिं प्राह विस्मितः।।
मुख्यस्नेहं कृतं केन तेषां मध्ये वदस्व मे
rūpasenaḥ prasannātmā svasutāṃ kāmarūpiṇīm ||
dadau sutāya vaitālo nṛpatiṃ prāha vismitaḥ||
mukhyasnehaṃ kṛtaṃ kena teṣāṃ madhye vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। राजोवाच ।।
मुख्यस्नेहं कृतं राज्ञा दासार्थे स्वतनुं ददौ ।।
स्वर्णस्नेही वीरवरो धमर्प्रीतिः पतिव्रता ।।
बंधुप्रीतिश्च भगिनी पितृस्नेही तु पुत्रकः
|| rājovāca ||
mukhyasnehaṃ kṛtaṃ rājñā dāsārthe svatanuṃ dadau ||
svarṇasnehī vīravaro dhamarprītiḥ pativratā ||
baṃdhuprītiśca bhaginī pitṛsnehī tu putrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महान्स्नेहः कृतो राज्ञा रूपसेनेन धीमता
mahānsnehaḥ kṛto rājñā rūpasenena dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.