Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·3·3.2·3.2.30
।। ऋषय ऊचुः भगवन्गुह्यजं कर्म वृत्तं प्रोक्तं पुरातनैः ।। व्रतानां चैव सर्वेषां श्रेष्ठं नारायणव्रतम्
|| ṛṣaya ūcuḥ bhagavanguhyajaṃ karma vṛttaṃ proktaṃ purātanaiḥ || vratānāṃ caiva sarveṣāṃ śreṣṭhaṃ nārāyaṇavratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वन्मुखेन श्रुतं सूत तापत्रयविनाशनम् ।। इदानीं श्रोतुमिच्छामि लिंगजं कर्म चोत्तमम्
tvanmukhena śrutaṃ sūta tāpatrayavināśanam || idānīṃ śrotumicchāmi liṃgajaṃ karma cottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां ब्रह्मचर्याणां ब्रह्मचर्ये हि किं परम् ।। तन्मे वद महाप्राज्ञ सर्वंज्ञोऽसि मतौ मम
sarveṣāṃ brahmacaryāṇāṃ brahmacarye hi kiṃ param || tanme vada mahāprājña sarvaṃjño'si matau mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। सूत उवाच आसीत्पुरा कलियुगे पितृशर्मा द्विजोत्तमः ।। वेदवेदांगतत्त्वज्ञो यमलोकभयान्वितः
|| sūta uvāca āsītpurā kaliyuge pitṛśarmā dvijottamaḥ || vedavedāṃgatattvajño yamalokabhayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा घोरतमं कालं कलि कालमधर्मजम्।। वार्धनं यमराष्ट्रस्य तदा चिंतातुरोऽभवत्
jñātvā ghoratamaṃ kālaṃ kali kālamadharmajam|| vārdhanaṃ yamarāṣṭrasya tadā ciṃtāturo'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केनाश्रमेण वर्णेन मम श्रेयो भवेदिह ।। कलौ संन्यासमार्गो हि दंभपाखंडखंडितः
kenāśrameṇa varṇena mama śreyo bhavediha || kalau saṃnyāsamārgo hi daṃbhapākhaṃḍakhaṃḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानप्रस्थः कलौ नास्ति ब्रह्मचर्यं क्वचित्क्वचित् ।। गार्हस्थ्यं कर्म सर्वेषां कर्मणां श्रेष्ठमुच्यते
vānaprasthaḥ kalau nāsti brahmacaryaṃ kvacitkvacit || gārhasthyaṃ karma sarveṣāṃ karmaṇāṃ śreṣṭhamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः स्त्री संग्राह्यो मया घोरे कलौ युगे ।। यदि मे च भवेन्नारी मनोवृत्त्यनुसारिणी ।। तर्हि मे सफलं जन्म मम श्रेयो भवेदिह
ataḥ strī saṃgrāhyo mayā ghore kalau yuge || yadi me ca bhavennārī manovṛttyanusāriṇī || tarhi me saphalaṃ janma mama śreyo bhavediha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं संमतं कृत्वा शिवां मंगलदायिनीम् ।। चंदनाद्यैश्च संपूज्य तुष्टाव मनसा पराम् ।। विश्वेश्वरीं जगन्मूर्तिं सच्चिदानंदरूपिणीम्
ityevaṃ saṃmataṃ kṛtvā śivāṃ maṃgaladāyinīm || caṃdanādyaiśca saṃpūjya tuṣṭāva manasā parām || viśveśvarīṃ jaganmūrtiṃ saccidānaṃdarūpiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। पितृशर्मोवाच ।। नमः प्रकृत्यै सर्वायै कैवल्यायै नमोनमः ।। त्रिगुणैक्यस्वरूपायै तुरीयायै नमोनमः
|| pitṛśarmovāca || namaḥ prakṛtyai sarvāyai kaivalyāyai namonamaḥ || triguṇaikyasvarūpāyai turīyāyai namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्तत्त्वजनन्यै च द्वंद्वकर्त्र्यै नमोनमः ।। ब्रह्ममातर्नमस्तुभ्यं साहंकारपितामहि
mahattattvajananyai ca dvaṃdvakartryai namonamaḥ || brahmamātarnamastubhyaṃ sāhaṃkārapitāmahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथग्गुणायै शुद्धायै नमो मातर्नमोनमः ।। विद्यायै शुद्धसत्त्वायै लक्ष्म्यै सत्त्वरजोमयि
pṛthagguṇāyai śuddhāyai namo mātarnamonamaḥ || vidyāyai śuddhasattvāyai lakṣmyai sattvarajomayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो मातरविद्यायै ततः शुद्ध्यै नमोनमः।। काल्यै सत्त्वतमोभूत्यै नमो मातर्नर्मोनमः
namo mātaravidyāyai tataḥ śuddhyai namonamaḥ|| kālyai sattvatamobhūtyai namo mātarnarmonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियै शुद्धरजोमूर्त्यै नमस्त्रैलोक्यवासिनि ।। नमोरजस्तमोमूर्त्यै दुर्गायै च नमोनमः
striyai śuddharajomūrtyai namastrailokyavāsini || namorajastamomūrtyai durgāyai ca namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा स्तवं देव्या प्रसादः स्थापितस्तया ।। सुतायां विष्णुयशसो ब्राह्मणस्य तदा स्वयम्
iti śrutvā stavaṃ devyā prasādaḥ sthāpitastayā || sutāyāṃ viṣṇuyaśaso brāhmaṇasya tadā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामुद्वाह्य द्विजो देवीं नाम्ना वै ब्रह्मचारिणीम् ।। न्यवसन्मथुरायां स कृत्वा धर्मं स्वयं हृदि
tāmudvāhya dvijo devīṃ nāmnā vai brahmacāriṇīm || nyavasanmathurāyāṃ sa kṛtvā dharmaṃ svayaṃ hṛdi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियायै स रजोवत्यै ऋतुदानं करोति हि ।। चत्वारश्चात्मजाश्चासंश्चतुर्वेदैक्यधारिणः
priyāyai sa rajovatyai ṛtudānaṃ karoti hi || catvāraścātmajāścāsaṃścaturvedaikyadhāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्यजुश्च तथा साम तुर्यश्चासी दथर्वणः ।। ऋचश्च तनयो व्याडिर्न्यायशास्त्रविशारदः
ṛgyajuśca tathā sāma turyaścāsī datharvaṇaḥ || ṛcaśca tanayo vyāḍirnyāyaśāstraviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजुषस्तु सुतो जातो मीमांसो लोकविश्रुतः ।। पाणिनिः सामनस्यैव सुतोऽभू च्छब्दपालः
yajuṣastu suto jāto mīmāṃso lokaviśrutaḥ || pāṇiniḥ sāmanasyaiva suto'bhū cchabdapālaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रो वररुचिः श्रेष्ठोऽथर्वणस्य नृपप्रियः ।। ते गता मागधेशस्य चन्द्रगुप्तस्य वै सभाम् 3.2.30.२० ।। नृपस्तान्पूजयामास बहुमानपुरःसरम् ।। अब्रवीत्तांस्ततो राजा ब्रह्मचर्यं हि किं परम्
putro vararuciḥ śreṣṭho'tharvaṇasya nṛpapriyaḥ || te gatā māgadheśasya candraguptasya vai sabhām 3.2.30.20 || nṛpastānpūjayāmāsa bahumānapuraḥsaram || abravīttāṃstato rājā brahmacaryaṃ hi kiṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याडिराह महाराज यः स्तुतौ तत्परः पुमान् ।। न्यायतोऽखिल देवानां ब्रह्मचारी हि मे मतः
vyāḍirāha mahārāja yaḥ stutau tatparaḥ pumān || nyāyato'khila devānāṃ brahmacārī hi me mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मीमांसश्चाह भो राजन्यज्ञे यो हि पुमान्परः ।। कर्मणा यजते देवान्रोचनादिभिरर्चयेत्
mīmāṃsaścāha bho rājanyajñe yo hi pumānparaḥ || karmaṇā yajate devānrocanādibhirarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हवनं तर्पणं कृत्वा ब्रह्मादिकसुरान्प्रति ।। तत्प्रसादं हि गृह्णीयाद्ब्रह्मचारी च स स्मृतः
havanaṃ tarpaṇaṃ kṛtvā brahmādikasurānprati || tatprasādaṃ hi gṛhṇīyādbrahmacārī ca sa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वेदं पाणिनिश्चाह चन्द्रगुप्त शृणुष्व भोः ।। त्रिधा स्वरैः परं ब्रह्म शुद्धशब्दमयैः परैः
śrutvedaṃ pāṇiniścāha candragupta śṛṇuṣva bhoḥ || tridhā svaraiḥ paraṃ brahma śuddhaśabdamayaiḥ paraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव सूत्रपाठैश्च लिंगधातुगणावृतैः ।। यो यजेद्ब्रह्मचारी स परं ब्रह्माधिगच्छति
tathaiva sūtrapāṭhaiśca liṃgadhātugaṇāvṛtaiḥ || yo yajedbrahmacārī sa paraṃ brahmādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा वररुचिश्चाह शृणु मागधभूपते ।। गृहीत्वा यज्ञसूत्रं यः प्राप्तो गुरुकुले वसन्
śrutvā vararuciścāha śṛṇu māgadhabhūpate || gṛhītvā yajñasūtraṃ yaḥ prāpto gurukule vasan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंडलोमनखाधारी भिक्षार्थी वेदतत्परः ।। आज्ञया च गुरोर्वर्तेद्ब्रह्मचारी हि स स्मृतः
daṃḍalomanakhādhārī bhikṣārthī vedatatparaḥ || ājñayā ca gurorvartedbrahmacārī hi sa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेषां वचः श्रुत्वा पितृशर्माब्रवीदिदम् ।। यो गृहस्थे वसन्विप्रः पितृदेवातिथिप्रियः
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā pitṛśarmābravīdidam || yo gṛhasthe vasanvipraḥ pitṛdevātithipriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गामी पाणिगृहीतायामृतुकाले यतेंद्रियः ।। ब्रह्मचारी हि मुख्यस्स श्रुत्वा राजाब्रवीदिदम्
gāmī pāṇigṛhītāyāmṛtukāle yateṃdriyaḥ || brahmacārī hi mukhyassa śrutvā rājābravīdidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन्यद्भवता चोक्तं धर्मज्ञेन यशस्विना ।। कलौ भयंकरे प्राप्ते स धर्मो हि मतो मम
svāminyadbhavatā coktaṃ dharmajñena yaśasvinā || kalau bhayaṃkare prāpte sa dharmo hi mato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा तस्य शिष्योऽभूद्गुरुवाक्यपरायणः ।। तथान्ते मरणं प्राप्य स्वर्गलोकं नृपो ययौ
ityuktvā tasya śiṣyo'bhūdguruvākyaparāyaṇaḥ || tathānte maraṇaṃ prāpya svargalokaṃ nṛpo yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृशर्मापि मनसा ध्यात्वा दामोदरं हरिम् ।। हिमालयं गिरिं प्राप्य योगध्यानपरोऽभवत्
pitṛśarmāpi manasā dhyātvā dāmodaraṃ harim || himālayaṃ giriṃ prāpya yogadhyānaparo'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.