Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·3·3.2·3.2.4
।। सूत उवाच इति श्रुत्वा स वैतालो राजानमिदमब्रवीत् ।। काचिद्भोगावती नाम्ना नगरी परमाद्भुता
|| sūta uvāca iti śrutvā sa vaitālo rājānamidamabravīt || kācidbhogāvatī nāmnā nagarī paramādbhutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपवर्मा च नृपतिस्तत्र राज्यं करोति वै ।। चूडामणिरिति ख्यातः शुको बुद्धिविशारदः
rūpavarmā ca nṛpatistatra rājyaṃ karoti vai || cūḍāmaṇiriti khyātaḥ śuko buddhiviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भूपस्य गेहे च निवसनञ्च्छुभपंजरे ।। कदाचिद्रूपवर्मा च त्रिंशदब्द उरूर्जितः
tasya bhūpasya gehe ca nivasanañcchubhapaṃjare || kadācidrūpavarmā ca triṃśadabda urūrjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छ मम योग्या वै शुक काचिद्वरांगना ।। चेदस्ति तर्हि मे ब्रूहि श्रुत्वा तं चाब्रवीच्छुकः
papraccha mama yogyā vai śuka kācidvarāṃganā || cedasti tarhi me brūhi śrutvā taṃ cābravīcchukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मगधेश्वरभूपस्य कन्या चन्द्रवती शुभा ।। तव योग्या हि भो राजन्सांप्रतं तां गृहाण वै
magadheśvarabhūpasya kanyā candravatī śubhā || tava yogyā hi bho rājansāṃprataṃ tāṃ gṛhāṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा स नृपतिर्गणेशं द्विजसत्तमम् ।। प्रेषयित्वा ददौ द्रव्यं यथोद्वाह्या तथा कुरु
iti śrutvā sa nṛpatirgaṇeśaṃ dvijasattamam || preṣayitvā dadau dravyaṃ yathodvāhyā tathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणेशोपि गतस्तूर्णं देशे मागधके शुभे ।। महादेवं च संपूज्य चकार स्तवनं मुदा
gaṇeśopi gatastūrṇaṃ deśe māgadhake śubhe || mahādevaṃ ca saṃpūjya cakāra stavanaṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः शिवाय शांताय सर्वाभीष्टप्रदायिने ।। भवाय शंकरायैव रुद्राय सततं नमः
namaḥ śivāya śāṃtāya sarvābhīṣṭapradāyine || bhavāya śaṃkarāyaiva rudrāya satataṃ namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृडायानंदरूपाय सर्वदुःखहराय च
mṛḍāyānaṃdarūpāya sarvaduḥkhaharāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तवति विप्रे च तदा चन्द्रवती शुभा ।। कामातुराब्रवीच्चैनां नाम्ना मदनमञ्जरीम्
ityuktavati vipre ca tadā candravatī śubhā || kāmāturābravīccaināṃ nāmnā madanamañjarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम योग्यश्च पुरुषः कश्चिदस्ति महीतले ।। साह भो रूपवर्मा च योग्यो भोगापुरीपतिः
mama yogyaśca puruṣaḥ kaścidasti mahītale || sāha bho rūpavarmā ca yogyo bhogāpurīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा तु सा देवी दुर्गां वाञ्छितदायिनीम् ।। तुष्टाव मनसा सुभ्रूर्यया जातमिदं जगत्
iti śrutvā tu sā devī durgāṃ vāñchitadāyinīm || tuṣṭāva manasā subhrūryayā jātamidaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमोनमो जगन्मातर्मम कार्यप्रदायिनि ।। त्रिलिंगजननी त्वं वै वर्णमूर्तिः सनातनी
namonamo jaganmātarmama kāryapradāyini || triliṃgajananī tvaṃ vai varṇamūrtiḥ sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा संध्या नमस्तस्यै नमोनमः ।। नृपतिं रूपवर्माणं मत्पतिं कुरु भोः शिवे
tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā saṃdhyā namastasyai namonamaḥ || nṛpatiṃ rūpavarmāṇaṃ matpatiṃ kuru bhoḥ śive
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुत्या प्रसन्नाभूज्जगदंबा जगन्मयी।। पितरं मगधेशं च मोहयित्वा च मातरम्
iti stutyā prasannābhūjjagadaṃbā jaganmayī|| pitaraṃ magadheśaṃ ca mohayitvā ca mātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवाहं कारयामास मासान्ते सिद्धरूपिणी ।। रूपवर्मा चंद्रवती बुभुजाते परं सुखम्
vivāhaṃ kārayāmāsa māsānte siddharūpiṇī || rūpavarmā caṃdravatī bubhujāte paraṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन्दिवसे राजन्मेनां मदनमंजरीम्।। नृपः प्राह विवाहं त्वं सुशुकेन कुरुष्व भोः ।।
ekasmindivase rājanmenāṃ madanamaṃjarīm|| nṛpaḥ prāha vivāhaṃ tvaṃ suśukena kuruṣva bhoḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेनका प्राह भो राजन्विवाहाश्चेदृशो मताः ।। उत्तमाधममध्याश्च पुरुषास्त्रिविधाः स्मृताः
menakā prāha bho rājanvivāhāścedṛśo matāḥ || uttamādhamamadhyāśca puruṣāstrividhāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव त्रिविधा नारी यथा योग्यो वरो भवेत्।। उत्तमा यो भवेन्नारी योग्याया चाधमाय वै
tathaiva trividhā nārī yathā yogyo varo bhavet|| uttamā yo bhavennārī yogyāyā cādhamāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु तत्कारणं राजन्मया दृष्टं यथाऽभवत् ।। इलापुरे वसत्येको वैश्यो लक्षपतिर्धनी
śṛṇu tatkāraṇaṃ rājanmayā dṛṣṭaṃ yathā'bhavat || ilāpure vasatyeko vaiśyo lakṣapatirdhanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनपत्यो देवयाजी तस्य पत्नी पतिव्रता ।। बहुयत्नेन तनयस्तस्य जातो महाधमः
anapatyo devayājī tasya patnī pativratā || bahuyatnena tanayastasya jāto mahādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्यूतक्रीडापरो नित्यं सुरापाने रतस्सदा ।। वेश्यागामी महाधूर्तो नित्यं मांसाशनः खलः
dyūtakrīḍāparo nityaṃ surāpāne ratassadā || veśyāgāmī mahādhūrto nityaṃ māṃsāśanaḥ khalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य धर्मं च पितरौ समालोक्य वनं गतौ ।। नरं नारायणं ध्यात्वा परमं पदमापतुः
tasya dharmaṃ ca pitarau samālokya vanaṃ gatau || naraṃ nārāyaṇaṃ dhyātvā paramaṃ padamāpatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदपालस्तु तनयः कृत्वा सर्वधनव्ययम् ।। अन्यदेशे च वृत्त्यर्थं जगाम धनवर्जितः
madapālastu tanayaḥ kṛtvā sarvadhanavyayam || anyadeśe ca vṛttyarthaṃ jagāma dhanavarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तश्चंद्रपुरे रम्ये यत्र हेमपतिः स्थितः।। वृत्तांतं कथयामास वैश्यं हेमपतिं हि सः
prāptaścaṃdrapure ramye yatra hemapatiḥ sthitaḥ|| vṛttāṃtaṃ kathayāmāsa vaiśyaṃ hemapatiṃ hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवयाजी सुतोऽहं वै स्वल्पं वै धनमाहृतम् ।। देशान्तरे विक्रयार्थे सिन्धुमार्गेण प्राप्तवान्
devayājī suto'haṃ vai svalpaṃ vai dhanamāhṛtam || deśāntare vikrayārthe sindhumārgeṇa prāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावायु प्रभावेन द्रव्यं तन्मग्नमंभसि ।। तल्लज्जया न यास्येऽहं पितरं प्रति मारिष
mahāvāyu prabhāvena dravyaṃ tanmagnamaṃbhasi || tallajjayā na yāsye'haṃ pitaraṃ prati māriṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा हेमपतिः स्वपत्नीं काममंजरीम् ।। वचः प्राह प्रसन्नात्मा संयोगो विधिना कृतः
iti śrutvā hemapatiḥ svapatnīṃ kāmamaṃjarīm || vacaḥ prāha prasannātmā saṃyogo vidhinā kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रकांतिं सुतां दास्ये तद्वराय त्वदाज्ञया ।। संमंत्र्य दंपती राजन्ददौ कन्यां विधानतः
caṃdrakāṃtiṃ sutāṃ dāsye tadvarāya tvadājñayā || saṃmaṃtrya daṃpatī rājandadau kanyāṃ vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वगृहे वासयामास मदपालं सुतापतिम् ।। मासमेकमुषित्वा तं श्वशुरं प्राह नम्रधीः
svagṛhe vāsayāmāsa madapālaṃ sutāpatim || māsamekamuṣitvā taṃ śvaśuraṃ prāha namradhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञां देहि धनाध्यक्ष स्वगेहं यामि मा चिरम् ।। इति श्रुत्वा हेमपतिः स्वसुतां स्वर्णभूषिताम्
ājñāṃ dehi dhanādhyakṣa svagehaṃ yāmi mā ciram || iti śrutvā hemapatiḥ svasutāṃ svarṇabhūṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रकांतिं सदासीं च तस्मै दत्त्वा गृहं ययौ ।। नरान्विसृज्य दुष्टात्मा शिबिकावाहकान्नृप ।।।
caṃdrakāṃtiṃ sadāsīṃ ca tasmai dattvā gṛhaṃ yayau || narānvisṛjya duṣṭātmā śibikāvāhakānnṛpa |||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासीं हत्वा तदा पत्नीं विसृज्य धनवर्जिताम् ।। एकाकी प्राप्तवान्गेहं मदपालो महाधमः
dāsīṃ hatvā tadā patnīṃ visṛjya dhanavarjitām || ekākī prāptavāngehaṃ madapālo mahādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षांतरे च तत्स्वर्णं व्ययं कृत्वा कुमार्गके ।। बुभुक्षितः पुनः शोकं चकार बहुधा नृप
varṣāṃtare ca tatsvarṇaṃ vyayaṃ kṛtvā kumārgake || bubhukṣitaḥ punaḥ śokaṃ cakāra bahudhā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश्च श्वशुरस्यैव गृहे संप्राप्तवान्खलः ।। चंद्रकांतिस्तु तं दृष्ट्वा स्वपतिं प्राह नम्रधीः
punaśca śvaśurasyaiva gṛhe saṃprāptavānkhalaḥ || caṃdrakāṃtistu taṃ dṛṣṭvā svapatiṃ prāha namradhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया निवेदितं पित्रे धनं चौरैश्च लुंठितम् ।। अतस्त्वं त्यज संतापं चिरं वस गृहे मम
mayā niveditaṃ pitre dhanaṃ cauraiśca luṃṭhitam || atastvaṃ tyaja saṃtāpaṃ ciraṃ vasa gṛhe mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्त्वा महाधूर्त उवास कतिचिद्दिनम् ।। ज्ञात्वा विमोहिता पत्नीमर्द्धरात्रे तमोवृते
tathetyuktvā mahādhūrta uvāsa katiciddinam || jñātvā vimohitā patnīmarddharātre tamovṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा तां स ययौ गेहं गृहीत्वा बहुभूषणम् ।। अयोग्योयमतो राजन्विवाहः शुकमेनयोः
hatvā tāṃ sa yayau gehaṃ gṛhītvā bahubhūṣaṇam || ayogyoyamato rājanvivāhaḥ śukamenayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा शुकः प्राह भूपतिं करुणानिधिम् ।। विवाहं न करिष्यामि नार्य्या चाधमया सह
iti śrutvā śukaḥ prāha bhūpatiṃ karuṇānidhim || vivāhaṃ na kariṣyāmi nāryyā cādhamayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधमा मेनका नारी श्यामांगा च कुरूपिणी ।। उत्तमोऽहं शुको राजन्पुरुषश्च हरेत्तनुम्
adhamā menakā nārī śyāmāṃgā ca kurūpiṇī || uttamo'haṃ śuko rājanpuruṣaśca harettanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु तत्कारणं भूप मया दृष्टं महोत्तमम् ।। नगरे कांचनपुरे वणिक्छंखपतिः श्रुतः
śṛṇu tatkāraṇaṃ bhūpa mayā dṛṣṭaṃ mahottamam || nagare kāṃcanapure vaṇikchaṃkhapatiḥ śrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुत्रस्तु मेधावी सिन्धुगुप्तो गुणी धनी ।। प्रभावती प्रिया तस्य श्रीदत्तस्तत्सुतः स्मृतः
tasya putrastu medhāvī sindhugupto guṇī dhanī || prabhāvatī priyā tasya śrīdattastatsutaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवाहमकरोत्तस्य जयश्रीपत्तने शुभे ।। सोमदत्तस्य सुतया जयलक्ष्म्या समन्वितम्
vivāhamakarottasya jayaśrīpattane śubhe || somadattasya sutayā jayalakṣmyā samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदत्तस्तु गतो देशं वाणिज्यार्थं कुरुस्थलम् ।। आयाति द्वादशाब्दे तु सधनो गेहमागतः
śrīdattastu gato deśaṃ vāṇijyārthaṃ kurusthalam || āyāti dvādaśābde tu sadhano gehamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयलक्ष्मीस्तु कामेन पीडिता पितृमंदिरे ।। अमात्यतनयेनैव होमदत्तेन मोहिता
jayalakṣmīstu kāmena pīḍitā pitṛmaṃdire || amātyatanayenaiva homadattena mohitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूती मार्गेण तं प्राप्य व्ययं कृत्वा धनं बहु ।। रमयामास सा नारी तेन सार्द्धं महाधमा
dūtī mārgeṇa taṃ prāpya vyayaṃ kṛtvā dhanaṃ bahu || ramayāmāsa sā nārī tena sārddhaṃ mahādhamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिमासान्ते च तत्स्वामी श्रीदत्तः श्वशुरालये ।। संप्राप्तः सा तु तं दृष्ट्वा महद्दुःखमुपाययौ
trimāsānte ca tatsvāmī śrīdattaḥ śvaśurālaye || saṃprāptaḥ sā tu taṃ dṛṣṭvā mahadduḥkhamupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धरात्रे तु तन्मात्रा प्रेषिता स्वपतिं प्रति ।। जयलक्ष्मीश्च संप्राप्ता क्रोधेन स्फुरिताधरा
ardharātre tu tanmātrā preṣitā svapatiṃ prati || jayalakṣmīśca saṃprāptā krodhena sphuritādharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुमानेन स्वपतिस्नेहं कृत्वालयं ययौ ।। तदा तु कुलटा सा च गता दूतीगृहं प्रति
bahumānena svapatisnehaṃ kṛtvālayaṃ yayau || tadā tu kulaṭā sā ca gatā dūtīgṛhaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यालये होमदत्तो दंशितो भुजगेन वै ।। सुष्वाप मरणं प्राप्य तदा बाला समागता
śūnyālaye homadatto daṃśito bhujagena vai || suṣvāpa maraṇaṃ prāpya tadā bālā samāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगेन रमयामास तं जारं विषमोहितम् ।। पिप्पलस्थः पिशाचश्च दृष्ट्वा तां जारिणीं शुभाम्
vegena ramayāmāsa taṃ jāraṃ viṣamohitam || pippalasthaḥ piśācaśca dṛṣṭvā tāṃ jāriṇīṃ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शवदेहं च संप्राप्य रमणीं तामरीरमत् ।। खनित्वा दशनैर्नासां पिप्पलोपरि सोऽगमत्
śavadehaṃ ca saṃprāpya ramaṇīṃ tāmarīramat || khanitvā daśanairnāsāṃ pippalopari so'gamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफल्लो नाम चौरस्तु दृष्ट्वा तत्कारणं तदा ।। कामिन्या अनुगो भूत्वा मंदिरं तत्प्रविष्टवान्
kaphallo nāma caurastu dṛṣṭvā tatkāraṇaṃ tadā || kāminyā anugo bhūtvā maṃdiraṃ tatpraviṣṭavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तु जयलक्ष्मीश्च स्वपतिं प्राप्य दुर्भगा ।। चक्रे सा रोदनं गाढं सर्वे लोकाः प्रत स्थिरे
tadā tu jayalakṣmīśca svapatiṃ prāpya durbhagā || cakre sā rodanaṃ gāḍhaṃ sarve lokāḥ prata sthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासाहीनां सुतां दृष्ट्वा सोमदत्तो महाधनः ।। बद्ध्वा जामातरं शीघ्रं राजांतिकमुपाययौ
nāsāhīnāṃ sutāṃ dṛṣṭvā somadatto mahādhanaḥ || baddhvā jāmātaraṃ śīghraṃ rājāṃtikamupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपाज्ञया राजदूतास्तमुद्बंधनमादधुः ।। तदा कफल्लः संप्राप्य सर्वं राज्ञे न्यवेदयत्
nṛpājñayā rājadūtāstamudbaṃdhanamādadhuḥ || tadā kaphallaḥ saṃprāpya sarvaṃ rājñe nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्वा तस्य वचः सत्यं जयलक्ष्मीं महाधमाम् ।। रासभोपरि संस्थाप्य कृत्वा दुर्गतिरूपिणीम्
matvā tasya vacaḥ satyaṃ jayalakṣmīṃ mahādhamām || rāsabhopari saṃsthāpya kṛtvā durgatirūpiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगरात्प्रेषयामास वनं शार्दूलसेवितम् ।। अतस्त्वं शृणु भूपाल मेना मद्योग्यिका न हि
nagarātpreṣayāmāsa vanaṃ śārdūlasevitam || atastvaṃ śṛṇu bhūpāla menā madyogyikā na hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स तु वैतालो विक्रमं प्राह नम्रधीः ।। नारी पापाधिका वाथ पुरुषस्तद्वद्वस्व मे
ityuktvā sa tu vaitālo vikramaṃ prāha namradhīḥ || nārī pāpādhikā vātha puruṣastadvadvasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। विक्रम उवाच ब्रह्मणोऽगुणरूपस्य मायावर्णस्व रूपिणी ।। तमो न पुंसकं ज्ञेयं त्रिलिंगैकं तदव्ययम्
|| vikrama uvāca brahmaṇo'guṇarūpasya māyāvarṇasva rūpiṇī || tamo na puṃsakaṃ jñeyaṃ triliṃgaikaṃ tadavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्ययं ब्रह्मणो धाम माया लिंगस्वरूपिणी ।। तया जातमिदं विश्वं तदंबायै नमोनमः
avyayaṃ brahmaṇo dhāma māyā liṃgasvarūpiṇī || tayā jātamidaṃ viśvaṃ tadaṃbāyai namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लीबा स्त्री सर्वदा श्रेष्ठा स्त्रियास्तु पुरुषस्तथा ।। अव्याधिकश्च पुरुषो नारी कर्माधिका मता
klībā strī sarvadā śreṣṭhā striyāstu puruṣastathā || avyādhikaśca puruṣo nārī karmādhikā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लीबमज्ञानमधिकं कथितं पूर्वकोविदैः ।। कर्मैव बन्धनं पुंसां ज्ञानं निर्बंधन स्मृतम्
klībamajñānamadhikaṃ kathitaṃ pūrvakovidaiḥ || karmaiva bandhanaṃ puṃsāṃ jñānaṃ nirbaṃdhana smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः पापाधिका नारी पुरुषो हीनकिल्बिषः ।।
ataḥ pāpādhikā nārī puruṣo hīnakilbiṣaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.