।। सूत उवाच
भृगुवर्य महाभाग श्रुत्वा वैताल एव सः ।।
प्रसन्नात्मा वचः प्राह भूपतिं ज्ञानसंपदम्
|| sūta uvāca
bhṛguvarya mahābhāga śrutvā vaitāla eva saḥ ||
prasannātmā vacaḥ prāha bhūpatiṃ jñānasaṃpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्जयिन्यां महाराज महाबल इति श्रुतः ।।
चंद्रवंशी नृपः प्राज्ञो वेदशास्त्रविशारदः
ujjayinyāṃ mahārāja mahābala iti śrutaḥ ||
caṃdravaṃśī nṛpaḥ prājño vedaśāstraviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दूतो हरेर्दासः स्वामिकार्यकरः सदा ।।
भक्तिमाला प्रिया तस्य साधुसेवापरायणा
tasya dūto harerdāsaḥ svāmikāryakaraḥ sadā ||
bhaktimālā priyā tasya sādhusevāparāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां जाता रूपवती कन्या कमललोचना ।।
महादेवीति विख्याता सर्वविद्याविशारदा
tasyāṃ jātā rūpavatī kanyā kamalalocanā ||
mahādevīti vikhyātā sarvavidyāviśāradā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिदासं च सा प्राह शृणु तात वचो मम ।।
मत्तोऽधिको नरो यो वै तस्मै मां तु ददस्व भोः
haridāsaṃ ca sā prāha śṛṇu tāta vaco mama ||
matto'dhiko naro yo vai tasmai māṃ tu dadasva bhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्त्वा पिता राजन्राज्ञाहूतो गतः सभाम् ।।
नत्वा तं नृपतिः प्राह हरिदास शृणुष्व भोः
tathetyuktvā pitā rājanrājñāhūto gataḥ sabhām ||
natvā taṃ nṛpatiḥ prāha haridāsa śṛṇuṣva bhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलंगाधिपतिं गच्छ हरिश्चंद्रं महीपतिम् ।।
तस्य क्षेमं तथा ज्ञात्वा मां निवेदय मा चिरम् ।।
tailaṃgādhipatiṃ gaccha hariścaṃdraṃ mahīpatim ||
tasya kṣemaṃ tathā jñātvā māṃ nivedaya mā ciram ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा द्विजः प्रागाद्धरिश्चंद्रं महामतिम् ।।
कुशलं वर्णयामास महाबलनृपस्य वै
iti śrutvā dvijaḥ prāgāddhariścaṃdraṃ mahāmatim ||
kuśalaṃ varṇayāmāsa mahābalanṛpasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा प्रसन्नहृदयो हरिश्चंद्रो महीपतिः ।।
श्वशुरस्तस्य नृपतेः स भूयो हर्षमागतः
śrutvā prasannahṛdayo hariścaṃdro mahīpatiḥ ||
śvaśurastasya nṛpateḥ sa bhūyo harṣamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिदासं स पप्रच्छ कलेरागमनं कदा ।।
इत्युक्तः स तु तं प्राह न्यूहश्च भविताधिकम्
haridāsaṃ sa papraccha kalerāgamanaṃ kadā ||
ityuktaḥ sa tu taṃ prāha nyūhaśca bhavitādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा राज्यं कृतं तेन कलेरागममनं तदा ।।
ब्रह्मणोस्य मुखाज्जात ओंकारः सत्यपूजितः
yadā rājyaṃ kṛtaṃ tena kalerāgamamanaṃ tadā ||
brahmaṇosya mukhājjāta oṃkāraḥ satyapūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयास्याच्च विविधा भाषा लोक विमोहिनी ।।
जाता कलेर्हितार्थाय यमलोकहितैषिणी
dvitīyāsyācca vividhā bhāṣā loka vimohinī ||
jātā kalerhitārthāya yamalokahitaiṣiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा धर्मं च वेदोक्तं विपरीतं हि दृश्यते ।।
कलिराज्यं तदा ज्ञेयं म्लेच्छा यस्य प्रियाः स्मृताः।।
yadā dharmaṃ ca vedoktaṃ viparītaṃ hi dṛśyate ||
kalirājyaṃ tadā jñeyaṃ mlecchā yasya priyāḥ smṛtāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिनाऽधर्ममित्रेण सर्वे देवा निराकृताः ।।
पापस्यैव मृषा भार्या दुःखं तत्तनयः स्मृतः
kalinā'dharmamitreṇa sarve devā nirākṛtāḥ ||
pāpasyaiva mṛṣā bhāryā duḥkhaṃ tattanayaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गतिस्तस्य चार्धांगी गेहेगेहे तदा भवेत् ।।
क्रोधवश्याः नृपाः सर्वे ब्राह्मणाः कामकिंकराः
durgatistasya cārdhāṃgī gehegehe tadā bhavet ||
krodhavaśyāḥ nṛpāḥ sarve brāhmaṇāḥ kāmakiṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोभवश्यास्तु धनिनो महत्त्वं शूद्रका गताः ।।
नार्यो लज्जाविहीनाश्च किंकराः स्वामिघातकाः
lobhavaśyāstu dhanino mahattvaṃ śūdrakā gatāḥ ||
nāryo lajjāvihīnāśca kiṃkarāḥ svāmighātakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्फला तु मही जाता कलौ प्राप्ते हि दृश्यते ।।
ये हरेः शरणं प्राप्तास्ते सर्वे मुदिताः कलौ
niṣphalā tu mahī jātā kalau prāpte hi dṛśyate ||
ye hareḥ śaraṇaṃ prāptāste sarve muditāḥ kalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा हरिश्चंद्रो दत्त्वा तस्मै सुदक्षिणाम् ।।
स्वगेहं प्राप्तवान्राजा विप्रस्तु शिबिरं ययौ
iti śrutvā hariścaṃdro dattvā tasmai sudakṣiṇām ||
svagehaṃ prāptavānrājā viprastu śibiraṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नंतरे तत्र ब्राह्मणो बुद्धिकोविदः ।।
स्वविद्यां दर्शयामास हरिदासाय धीमते
etasminnaṃtare tatra brāhmaṇo buddhikovidaḥ ||
svavidyāṃ darśayāmāsa haridāsāya dhīmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानं शीघ्रगं नाम देव्या दत्तं महोत्तमम् ।।
मंत्रजापात्समुद्भूतं कामजं विस्मयप्रदम्
vimānaṃ śīghragaṃ nāma devyā dattaṃ mahottamam ||
maṃtrajāpātsamudbhūtaṃ kāmajaṃ vismayapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्ददर्श कन्यार्थे तदा विप्रो विमोहितः ।।
वरित्वा तं स्वकन्यार्थं ततः स्वपुरमागतः
tasmindadarśa kanyārthe tadā vipro vimohitaḥ ||
varitvā taṃ svakanyārthaṃ tataḥ svapuramāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिदासस्य तनयो मुकुंदो नाम कोविदः ।।
पठित्वा स्वगुरुं प्राह वृणीष्व गुरुदक्षिणाम्
haridāsasya tanayo mukuṃdo nāma kovidaḥ ||
paṭhitvā svaguruṃ prāha vṛṇīṣva gurudakṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुराह च शिष्यं तं शृणु वाचं मुकुंद मे ।।
दापय स्वस्य भगिनीं मत्पुत्राय च धीमते
gururāha ca śiṣyaṃ taṃ śṛṇu vācaṃ mukuṃda me ||
dāpaya svasya bhaginīṃ matputrāya ca dhīmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्त्वा मुकुंदस्तु स्वगेहं शीघ्रमाययौ ।।
तस्मिन्काले महादेवी द्रौणिशिष्यं द्विजं शुभम्
tathetyuktvā mukuṃdastu svagehaṃ śīghramāyayau ||
tasminkāle mahādevī drauṇiśiṣyaṃ dvijaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामनं वरयामास तं विप्रं शब्दवेधिनम् ।।
दक्षिणादिभिरभ्यर्च्य तांबूलेन विधानतः
vāmanaṃ varayāmāsa taṃ vipraṃ śabdavedhinam ||
dakṣiṇādibhirabhyarcya tāṃbūlena vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयस्ते ब्राह्मणाः प्राप्ताः सुतार्थे गुणकोविदाः ।।
एतस्मिन्नन्तरे कामी राक्षसो दैवमोहितः ।।
trayaste brāhmaṇāḥ prāptāḥ sutārthe guṇakovidāḥ ||
etasminnantare kāmī rākṣaso daivamohitaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेवीं जहाराशु प्राप्तो विंध्याचले गिरौ ।।
तदा ते दुःखिनो भूत्वा विलेपुः कामपीडिता
mahādevīṃ jahārāśu prāpto viṃdhyācale girau ||
tadā te duḥkhino bhūtvā vilepuḥ kāmapīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धीमान्नाम द्विजो विद्वांस्तान्प्राह गणकोत्तमः।।
विंध्याचले गिरौ बाला चास्ते क्रव्यादवश्यगा
dhīmānnāma dvijo vidvāṃstānprāha gaṇakottamaḥ||
viṃdhyācale girau bālā cāste kravyādavaśyagā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वविमाने समारोप्य तौ द्विजौ बुद्धिकोविदः ।।
विंध्याचले गिरौ प्राप्तः शब्दवेधी तदा धनुः
svavimāne samāropya tau dvijau buddhikovidaḥ ||
viṃdhyācale girau prāptaḥ śabdavedhī tadā dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समारोप्य शरेणैव जघानाशु स राक्षसम् ।।
कन्यां गृहीत्वा ते जग्मुरुज्जयिन्यां विमानगाः
samāropya śareṇaiva jaghānāśu sa rākṣasam ||
kanyāṃ gṛhītvā te jagmurujjayinyāṃ vimānagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथो विवादवंतस्ते दृष्ट्वा कन्यां स्मरानुगाः ।।
कस्मै योग्या भवेत्कन्या भूप मे कृपया वद
mitho vivādavaṃtaste dṛṣṭvā kanyāṃ smarānugāḥ ||
kasmai yogyā bhavetkanyā bhūpa me kṛpayā vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। सूत उवाच
इति श्रुत्वा वचस्तस्य विक्रमो नाम भूपतिः ।।
प्रश्रयावनतः प्राह वैतालं रुद्रकिंकरम्
|| sūta uvāca
iti śrutvā vacastasya vikramo nāma bhūpatiḥ ||
praśrayāvanataḥ prāha vaitālaṃ rudrakiṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदित्वा योऽवदत्कन्यां पितृतुल्यो द्विजो हि सः ।।
येन प्राप्ता विमानेन स तु तद्भ्रातृकः स्मृतः
viditvā yo'vadatkanyāṃ pitṛtulyo dvijo hi saḥ ||
yena prāptā vimānena sa tu tadbhrātṛkaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा यो राक्षसं वीरं कन्यायोग्यो हि सोऽभवत्
hatvā yo rākṣasaṃ vīraṃ kanyāyogyo hi so'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.