Bhaviṣya Purāṇa (part) 3.2.8

।। सूत उवाच इति श्रुत्वा स वैतालो राजानमिदमब्रवीत् ।। विदेहदेशे भूपाल नगरी मिथिलावती

|| sūta uvāca iti śrutvā sa vaitālo rājānamidamabravīt || videhadeśe bhūpāla nagarī mithilāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणाधिपस्तत्र राजा धनधान्यसमन्वितः ।। चिरंदेव इति ख्यातो राजन्यः कश्चनागतः

guṇādhipastatra rājā dhanadhānyasamanvitaḥ || ciraṃdeva iti khyāto rājanyaḥ kaścanāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्त्यर्थं मिथिलादेशे तत्र वासं चकार सः ।। वर्षांते भूपतिः सोऽपि चतुरङ्गबलान्वितः

vṛttyarthaṃ mithilādeśe tatra vāsaṃ cakāra saḥ || varṣāṃte bhūpatiḥ so'pi caturaṅgabalānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगयार्थे वनं प्राप्तस्तत्र शार्दूलमुत्तमम् ।। दृष्ट्वा तं चावधीद्राजा क्रोधताम्रेक्षणो वने

mṛgayārthe vanaṃ prāptastatra śārdūlamuttamam || dṛṣṭvā taṃ cāvadhīdrājā krodhatāmrekṣaṇo vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्र मार्गेण भूपालो वनान्तरमुपाययौ ।। चिरंदेवस्तु तत्पश्चाद्गतः स गहने वने

vyāghra mārgeṇa bhūpālo vanāntaramupāyayau || ciraṃdevastu tatpaścādgataḥ sa gahane vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्क्षामकण्ठो नृपतिः श्रमसन्तापपीडितः ।। चिरंदेवमुवाचाशु भोजनं देहि मेऽद्य भोः

kṣutkṣāmakaṇṭho nṛpatiḥ śramasantāpapīḍitaḥ || ciraṃdevamuvācāśu bhojanaṃ dehi me'dya bhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा स राजन्यो हत्वा हरिणमुत्तमम् ।। संस्कृत्य प्रददौ राज्ञे तन्मांसं भूपतिप्रियम् ।।

iti śrutvā sa rājanyo hatvā hariṇamuttamam || saṃskṛtya pradadau rājñe tanmāṃsaṃ bhūpatipriyam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टो भूपस्तदा प्राह वरं वरय सत्तम ।। वांछितं ते ददाम्याशु स होवाच महीपतिम्

tuṣṭo bhūpastadā prāha varaṃ varaya sattama || vāṃchitaṃ te dadāmyāśu sa hovāca mahīpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया सहस्रमुद्राश्च खादिता मम भूपते।। गृहमानीय भूपाल ताः समर्पय मा चिरम्

tvayā sahasramudrāśca khāditā mama bhūpate|| gṛhamānīya bhūpāla tāḥ samarpaya mā ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतमुद्रास्तु मासान्ते मह्यं देहि कुटुंबिने।। तथेत्युक्त्वा स नृपतिः स्वगेहं शीघ्रमाययौ

śatamudrāstu māsānte mahyaṃ dehi kuṭuṃbine|| tathetyuktvā sa nṛpatiḥ svagehaṃ śīghramāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन्दिवसे राजन्स च राजा गुणाधिपः।। चिरंदेवं स्वभृत्यं च प्रेषयामास सागरे

ekasmindivase rājansa ca rājā guṇādhipaḥ|| ciraṃdevaṃ svabhṛtyaṃ ca preṣayāmāsa sāgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गत्वा सागरतटे देवीमूर्तिं ददर्श ह।। नाम्ना कुसुमदां देवीं मार्कण्डेयस्थलस्थिताम्

sa gatvā sāgarataṭe devīmūrtiṃ dadarśa ha|| nāmnā kusumadāṃ devīṃ mārkaṇḍeyasthalasthitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वतनयां सुभ्रूं पूजयित्वा प्रसन्नधीः।। प्रांजलिः पुरतस्तस्थौ तदा देवी समागता।

gandharvatanayāṃ subhrūṃ pūjayitvā prasannadhīḥ|| prāṃjaliḥ puratastasthau tadā devī samāgatā|

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं वरय तं प्राह चिरंदेवस्तु चाब्रवीत् ।। पाणिं गृहाण मे सुभ्रूस्त्वद्रूपेण विमोहितः

varaṃ varaya taṃ prāha ciraṃdevastu cābravīt || pāṇiṃ gṛhāṇa me subhrūstvadrūpeṇa vimohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा तु सा देवी विहस्योवाच कामिनम् ।। अद्य स्नानं विधेहि त्वं मत्कुण्डे देवनिर्मिते

iti śrutvā tu sā devī vihasyovāca kāminam || adya snānaṃ vidhehi tvaṃ matkuṇḍe devanirmite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेत्युक्त्वा गतस्तोये प्लावितो मिथिलां ययौ।। स स्थितो भूपतिं प्राह कारणं विस्मयप्रदम्

tathetyuktvā gatastoye plāvito mithilāṃ yayau|| sa sthito bhūpatiṃ prāha kāraṇaṃ vismayapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणाधिपस्तु तच्छ्रुत्वा स्वभृत्येन समन्वितः।। प्राप्तवान्मंदिरे देव्याः सा भूयः प्राह पुष्पदा

guṇādhipastu tacchrutvā svabhṛtyena samanvitaḥ|| prāptavānmaṃdire devyāḥ sā bhūyaḥ prāha puṣpadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गांधर्वेण विवाहेन मां गृहाण गुणाधिप।। इति श्रुत्वा नृपः प्राह यदि देवि वचो मम

gāṃdharveṇa vivāhena māṃ gṛhāṇa guṇādhipa|| iti śrutvā nṛpaḥ prāha yadi devi vaco mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यदे त्वं गृहाणाद्य तर्हि त्वां संभजाम्यहम्।। तथेति मत्वा तं प्राह सत्वं कार्यं निवेदय

puṇyade tvaṃ gṛhāṇādya tarhi tvāṃ saṃbhajāmyaham|| tatheti matvā taṃ prāha satvaṃ kāryaṃ nivedaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स होवाच शृणु त्वं भो मम भृत्यं चिरं सुरम् ।। भज त्वं चपलापांगि देवि सत्यं वचः कुरु

sa hovāca śṛṇu tvaṃ bho mama bhṛtyaṃ ciraṃ suram || bhaja tvaṃ capalāpāṃgi devi satyaṃ vacaḥ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रीडिता तु कथां कृत्वा भूपतिं प्राह कामिनी।। मां भजस्व दयासिंधो कामिनीं शक्रचोदिताम्

vrīḍitā tu kathāṃ kṛtvā bhūpatiṃ prāha kāminī|| māṃ bhajasva dayāsiṃdho kāminīṃ śakracoditām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरंदेवं तु संप्राप्य कामांधा त्वां समागता ।। पुष्पदंतरुय? तनया गन्धर्वस्य शुभानना।। शापिता देवदेवेन नरभोगकरी ह्यहम्

ciraṃdevaṃ tu saṃprāpya kāmāṃdhā tvāṃ samāgatā || puṣpadaṃtaruya? tanayā gandharvasya śubhānanā|| śāpitā devadevena narabhogakarī hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा स भूपालो धर्मात्मा शीलविग्रहः ।। कथं भजाम्यहं सुभ्रूः स्नुषामिव सुधर्मिणीम्

iti śrutvā sa bhūpālo dharmātmā śīlavigrahaḥ || kathaṃ bhajāmyahaṃ subhrūḥ snuṣāmiva sudharmiṇīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरंदेवस्तु राजन्यो मत्पुत्र इव वर्तते ।। तस्य त्वं भोगिनी नारी शोभने भव सांप्रतम्

ciraṃdevastu rājanyo matputra iva vartate || tasya tvaṃ bhoginī nārī śobhane bhava sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लज्जिता सा तदा देवी स्नुषेवः च ववर्त वै

lajjitā sā tadā devī snuṣevaḥ ca vavarta vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा भूपतिं प्राह वैतालो रुद्रकिंकरः ।। सत्यं धर्मश्च कस्यैव जातस्तन्मे वदस्व भोः

ityuktvā bhūpatiṃ prāha vaitālo rudrakiṃkaraḥ || satyaṃ dharmaśca kasyaiva jātastanme vadasva bhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

।। सूत उवाच ।। ।।। भूपतिस्तं विहस्याह चिरंदेवस्य जायते ।। सत्यं धर्मश्च वेताल शृणु तत्कारणं शुभम्

|| sūta uvāca || ||| bhūpatistaṃ vihasyāha ciraṃdevasya jāyate || satyaṃ dharmaśca vetāla śṛṇu tatkāraṇaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपाणां परमो धर्मः सर्वोपकरणं स्मृतः ।। कृतोपकारभृत्यस्य तेन तत्किं हि सत्यता

nṛpāṇāṃ paramo dharmaḥ sarvopakaraṇaṃ smṛtaḥ || kṛtopakārabhṛtyasya tena tatkiṃ hi satyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृत्येन च कृतं कर्म तच्छृणुष्व वदाम्यहम् ।। विना वृत्तिं स्थितो गेहे भूपतेर्गुणशालिनः ।। सेवा वृत्तिः कृता सर्वा यथान्यैर्न नरैः कृता

bhṛtyena ca kṛtaṃ karma tacchṛṇuṣva vadāmyaham || vinā vṛttiṃ sthito gehe bhūpaterguṇaśālinaḥ || sevā vṛttiḥ kṛtā sarvā yathānyairna naraiḥ kṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाद्भूपतिना ज्ञातः संकटे बृहदागते ।। चिरंदेवस्तु तस्माच्च कारणादधिको मतः

paścādbhūpatinā jñātaḥ saṃkaṭe bṛhadāgate || ciraṃdevastu tasmācca kāraṇādadhiko mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.