Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·4·4.0·4.0.13
भद्रोपवासव्रतवर्णनम् ।। युधिष्ठिर उवाच जातिस्मरत्वं देवेश दुष्प्राप्यमिति मे मतिः ।। तदहं ज्ञातुमिच्छामि प्राप्यते केन कर्मणा
bhadropavāsavratavarṇanam || yudhiṣṭhira uvāca jātismaratvaṃ deveśa duṣprāpyamiti me matiḥ || tadahaṃ jñātumicchāmi prāpyate kena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरप्रदानाद्देवानामृषीणां सेवनेन वा ।। तीर्थस्नानेन वा देव तपोहोमव्रतेन वा
varapradānāddevānāmṛṣīṇāṃ sevanena vā || tīrthasnānena vā deva tapohomavratena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। श्रीकृष्ण उवाच चत्वारि राजन्भद्राणि समुपोष्याणि यत्नतः ।। तत्प्रभावाद्भवेन्नूनं राजञ्जातिस्मरो नरः
|| śrīkṛṣṇa uvāca catvāri rājanbhadrāṇi samupoṣyāṇi yatnataḥ || tatprabhāvādbhavennūnaṃ rājañjātismaro naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभोदयः पुरा वैश्यो बभूव यमुनातटे ।। तेन व्रतमिदं चीर्णं मृतः कालक्रमादसौ
śubhodayaḥ purā vaiśyo babhūva yamunātaṭe || tena vratamidaṃ cīrṇaṃ mṛtaḥ kālakramādasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजयस्य सुतो जातः स्वर्णष्ठीवीति विश्रुतः ।। व्रतप्रभावाज्जातिज्ञः स च चौरेर्निपातितः
saṃjayasya suto jātaḥ svarṇaṣṭhīvīti viśrutaḥ || vrataprabhāvājjātijñaḥ sa ca caurernipātitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस्य प्रभावेण पुनरु जीव्यतेऽप्यसौ ।। सस्मार पूर्ववृत्तांतं सकलं व्रतधर्मतः
nāradasya prabhāveṇa punaru jīvyate'pyasau || sasmāra pūrvavṛttāṃtaṃ sakalaṃ vratadharmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। युधिष्ठिर उवाच संजयस्य कथं पुत्रः स्वर्णष्ठीवीति वा कथम् ।। दस्युभिश्च कथं नीतो मृत्युं वै जीवितः कथम्
|| yudhiṣṭhira uvāca saṃjayasya kathaṃ putraḥ svarṇaṣṭhīvīti vā katham || dasyubhiśca kathaṃ nīto mṛtyuṃ vai jīvitaḥ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। श्रीकृष्ण उवाच संजयो नाम राजासीत्कुशावत्यां नराधिप ।। देवर्षी तस्य मित्रे च सदा नारदपर्वतौ
|| śrīkṛṣṇa uvāca ||. || saṃjayo nāma rājāsītkuśāvatyāṃ narādhipa || devarṣī tasya mitre ca sadā nāradaparvatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा संजयगृहं संप्राप्तौ तौ यदृच्छया ।। स्वगतासनदानाद्यैरुपचारैरपूजयत्
ekadā saṃjayagṛhaṃ saṃprāptau tau yadṛcchayā || svagatāsanadānādyairupacārairapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामथोपविष्टानां पूर्ववृत्तांतभाषिणौ ।। संजयस्य सुता प्राप्ता तरुणी पितुरंतिकम्
teṣāmathopaviṣṭānāṃ pūrvavṛttāṃtabhāṣiṇau || saṃjayasya sutā prāptā taruṇī pituraṃtikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वतः प्राह राजानं कन्येयं वरवर्णिनी ।। गुप्तगुल्फा संहतोरूः पीनश्रोणिपयोधरा
parvataḥ prāha rājānaṃ kanyeyaṃ varavarṇinī || guptagulphā saṃhatorūḥ pīnaśroṇipayodharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मपत्रेक्षणनखा पद्मकिंजल्कसप्रभा ।। आकुञ्चितमृदुस्निग्धैः केशैरविततैर्घनैः
padmapatrekṣaṇanakhā padmakiṃjalkasaprabhā || ākuñcitamṛdusnigdhaiḥ keśairavitatairghanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सविलासा गजगतिः सुनासा कोकिलस्वरा ।। अहो रूपमहो धैर्यमहो लावण्यमुत्तमम्
savilāsā gajagatiḥ sunāsā kokilasvarā || aho rūpamaho dhairyamaho lāvaṇyamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलपुष्पस्फुटा नासा रूपं संपरिलक्ष्यते ।। कस्येयं भद्रिका भद्रा ममातिहृदयंगमा
tilapuṣpasphuṭā nāsā rūpaṃ saṃparilakṣyate || kasyeyaṃ bhadrikā bhadrā mamātihṛdayaṃgamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ब्रुवा णं तं विप्रं विस्मयोत्फुल्ललोचनम् ।। स राजा प्राह कन्येयं दुहिता मम पर्वत
evaṃ bruvā ṇaṃ taṃ vipraṃ vismayotphullalocanam || sa rājā prāha kanyeyaṃ duhitā mama parvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोवाच नृपं धीमान्नारदः क्षुभितेन्द्रियः ।। राजन्निवेष्टुकामोऽहं कन्येयं मम दीयताम्
athovāca nṛpaṃ dhīmānnāradaḥ kṣubhitendriyaḥ || rājanniveṣṭukāmo'haṃ kanyeyaṃ mama dīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईप्सितं तव दास्यामि वरं मर्त्येषु दुर्ल्लभम् ।। एवमुक्तो नारदेन प्रीतात्मा संजयस्तथा
īpsitaṃ tava dāsyāmi varaṃ martyeṣu durllabham || evamukto nāradena prītātmā saṃjayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताञ्जलिरुवाचेदं प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः ।। पुत्रो मे दीयतां क्षिप्रमक्षीणकनकाकरः
kṛtāñjaliruvācedaṃ praharṣotphullalocanaḥ || putro me dīyatāṃ kṣipramakṣīṇakanakākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य मूत्रं पुरीषं वा श्लेष्माणं क्षिपति क्षितौ ।। जातरूपं हि तत्सर्वं सुवर्णं भवतु स्थिरम्
yasya mūtraṃ purīṣaṃ vā śleṣmāṇaṃ kṣipati kṣitau || jātarūpaṃ hi tatsarvaṃ suvarṇaṃ bhavatu sthiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमस्त्विति तं राजन्नारदः प्रत्यभाषत ।। सुवर्णष्ठीविनं पुत्रं ददामि तव सुव्रत
evamastviti taṃ rājannāradaḥ pratyabhāṣata || suvarṇaṣṭhīvinaṃ putraṃ dadāmi tava suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा स तां कन्यां सालङ्कारां सुमध्यमाम् ।। विवाहयामास तया नारदो हृष्टमानसः
evamuktvā sa tāṃ kanyāṃ sālaṅkārāṃ sumadhyamām || vivāhayāmāsa tayā nārado hṛṣṭamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तस्य चेष्टितं दृष्ट्वा पर्वतः क्रोधमूर्छितः ।। उवाच नारदं रोषाद्दीप्ताक्षः स्फुरिताधरः
tattasya ceṣṭitaṃ dṛṣṭvā parvataḥ krodhamūrchitaḥ || uvāca nāradaṃ roṣāddīptākṣaḥ sphuritādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयेयं प्रार्थिता पूर्वं त्वया यस्माद्विवाहिता ।। तस्मान्मया समं स्वर्गं न गंतासि कथंचन
mayeyaṃ prārthitā pūrvaṃ tvayā yasmādvivāhitā || tasmānmayā samaṃ svargaṃ na gaṃtāsi kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तस्त्वयास्य यः पुत्रो वरदानेन नारद ।। सोऽपि चौरैरभिहतः पञ्चत्वमुपयास्यति
dattastvayāsya yaḥ putro varadānena nārada || so'pi caurairabhihataḥ pañcatvamupayāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तः पर्वतेन नारदः प्राह दुर्मनाः ।। न त्वं धर्मं विजानासि किञ्चिन्मूढोऽसि दुर्मते
evamuktaḥ parvatena nāradaḥ prāha durmanāḥ || na tvaṃ dharmaṃ vijānāsi kiñcinmūḍho'si durmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यं सर्वभूतानां कन्या भवति सुव्रत ।। न तस्या वरणे दुःखं पश्यंतीह बहुश्रुताः
sāmānyaṃ sarvabhūtānāṃ kanyā bhavati suvrata || na tasyā varaṇe duḥkhaṃ paśyaṃtīha bahuśrutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सेवितास्त्वया वृद्धास्तेन मां शपसे रुषा ।। पणिग्रहणमंत्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे
na sevitāstvayā vṛddhāstena māṃ śapase ruṣā || paṇigrahaṇamaṃtrāṇāṃ niṣṭhā syātsaptame pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मादेतदविज्ञाय शपसे मामनागसम् ।। तस्मात्त्वमप्यहो स्वर्गं न गंतासि मया विना
yasmādetadavijñāya śapase māmanāgasam || tasmāttvamapyaho svargaṃ na gaṃtāsi mayā vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजयस्य सुतः शापाद्यदि पञ्चत्वमेष्यति ।। आनयिष्ये तथाप्येनं यमलोकान्न संशयः
saṃjayasya sutaḥ śāpādyadi pañcatvameṣyati || ānayiṣye tathāpyenaṃ yamalokānna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शप्त्वा तदाऽ न्योन्यं देवर्षी तावुभौ पुनः ।। पूजितौ संजयेनाथ जग्मतुः स्वाश्रमं प्रति
evaṃ śaptvā tadā' nyonyaṃ devarṣī tāvubhau punaḥ || pūjitau saṃjayenātha jagmatuḥ svāśramaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्य सप्तमे मासि जातः पुत्रो नृपस्य सः ।। स्वर्णष्ठीवीति नामास्य यथार्थमकरोत्पिता
athāsya saptame māsi jātaḥ putro nṛpasya saḥ || svarṇaṣṭhīvīti nāmāsya yathārthamakarotpitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिस्मरः स्मरवपुः सुवर्णोत्पत्तिकारणम् ।। सर्वभूतरुतज्ञोऽभूद्भद्रव्रतफलादिह
jātismaraḥ smaravapuḥ suvarṇotpattikāraṇam || sarvabhūtarutajño'bhūdbhadravrataphalādiha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रश्लेष्मपुरीषादि यत्किञ्चित्क्षिपति क्षितौ ।। जायते कनकं सर्वं प्रसादान्नारदस्य च
mūtraśleṣmapurīṣādi yatkiñcitkṣipati kṣitau || jāyate kanakaṃ sarvaṃ prasādānnāradasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनासौ यजते राजा विधिवद्भूरिदक्षिणैः ।। राजसूयादिभिर्यज्ञैर्वि विधैर्ब्राह्मणैर्वृतः
tenāsau yajate rājā vidhivadbhūridakṣiṇaiḥ || rājasūyādibhiryajñairvi vidhairbrāhmaṇairvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभार भृत्याननिशं पुपोष स्वजनातिथीन् ।। चकार देवतागारं सरश्चारामवाटिकाः
babhāra bhṛtyānaniśaṃ pupoṣa svajanātithīn || cakāra devatāgāraṃ saraścārāmavāṭikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातस्नेहं तथा पुत्रं ररक्ष रक्षि भिर्वृतः ।। राशयः कनकस्यास्य बभूवुर्नृपतेः सुतात्
jātasnehaṃ tathā putraṃ rarakṣa rakṣi bhirvṛtaḥ || rāśayaḥ kanakasyāsya babhūvurnṛpateḥ sutāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्य दस्यवः केचिच्छ्रुत्वा तं कनकाकरम्।। धनलोलुपया जघ्नुर्दाक्षिणात्या मदोद्ध ताः
athāsya dasyavaḥ kecicchrutvā taṃ kanakākaram|| dhanalolupayā jaghnurdākṣiṇātyā madoddha tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्विनष्टे तन्नष्टं वरदानसमुद्भवम् ।। कनकं तदपश्यंतो जग्मुरन्योन्यतः क्षयम्
tasminvinaṣṭe tannaṣṭaṃ varadānasamudbhavam || kanakaṃ tadapaśyaṃto jagmuranyonyataḥ kṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातितं दस्युभिः पुत्रं दृष्ट्वा राजा सुदुःखितः।। विललापाकुलमतिः स मुमोह पपात च
pātitaṃ dasyubhiḥ putraṃ dṛṣṭvā rājā suduḥkhitaḥ|| vilalāpākulamatiḥ sa mumoha papāta ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलपंतं तु तं दृष्ट्वा नारदः प्राह संजयम् ।। राजन्विषादं मा कार्षीः शृण्विमां भारतीं मम
vilapaṃtaṃ tu taṃ dṛṣṭvā nāradaḥ prāha saṃjayam || rājanviṣādaṃ mā kārṣīḥ śṛṇvimāṃ bhāratīṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स समाचख्यौ चरितानि महौजसाम् ।। विशिष्टानां नरेन्द्राणां यतीनां दक्षिणावताम्
ityuktvā sa samācakhyau caritāni mahaujasām || viśiṣṭānāṃ narendrāṇāṃ yatīnāṃ dakṣiṇāvatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा राजा नरेंद्राणां चरितानि महा त्मनाम् ।। विनष्टशोकः सहसा प्रकृतिस्थो वभूव सः
śrutvā rājā nareṃdrāṇāṃ caritāni mahā tmanām || vinaṣṭaśokaḥ sahasā prakṛtistho vabhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदोऽपि नरेंद्रस्य मृतं पुत्रं यमालयात् ।। आनयामास तरसा तथारूपं यथा हतम्
nārado'pi nareṃdrasya mṛtaṃ putraṃ yamālayāt || ānayāmāsa tarasā tathārūpaṃ yathā hatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा स पुत्रं तं परितुष्टेन चेतसा ।। व्रीडितो विस्मितश्चैव कृताञ्जलिरथाव्रवीत्
dṛṣṭvā spṛṣṭvā sa putraṃ taṃ parituṣṭena cetasā || vrīḍito vismitaścaiva kṛtāñjalirathāvravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमाश्चर्यं प्रसन्नेन भवता मम नारद ।। दत्तः पुत्रस्तथाभूतो दस्युभिर्घातितो यथा
kimāścaryaṃ prasannena bhavatā mama nārada || dattaḥ putrastathābhūto dasyubhirghātito yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्मासांते पुनरसौ जीवितं सर्वमेव तत् ।। सस्मार पूर्वं वृत्तांतं भद्राणां पारणात्किल
ṣaṇmāsāṃte punarasau jīvitaṃ sarvameva tat || sasmāra pūrvaṃ vṛttāṃtaṃ bhadrāṇāṃ pāraṇātkila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं जातिस्मरणकारकम् ।। व्रतं व्रताधिकं श्रेष्ठं किमन्यत्कथयामि ते
etatte sarvamākhyātaṃ jātismaraṇakārakam || vrataṃ vratādhikaṃ śreṣṭhaṃ kimanyatkathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। श्रीकृष्ण उवाच ब्राह्मणाश्चैव शूद्राश्च कुले महति जन्म च ।। दाता क्षमी धनी वाग्मी रूपी स्वैर्भद्रकैर्भवेत्
|| śrīkṛṣṇa uvāca brāhmaṇāścaiva śūdrāśca kule mahati janma ca || dātā kṣamī dhanī vāgmī rūpī svairbhadrakairbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारि राजन्भद्राणि चतुष्पादानि तानि वै ।। तान्येव बहुविघ्नानि दुष्प्राप्यान्यकृतात्मभिः
catvāri rājanbhadrāṇi catuṣpādāni tāni vai || tānyeva bahuvighnāni duṣprāpyānyakṛtātmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गशीर्षे तु प्रथमं द्वितीयं फाल्गुने तथा ।। ज्येष्ठे तृतीयं राजेन्द्र ख्यातं भाद्रपदे परम्
mārgaśīrṣe tu prathamaṃ dvitīyaṃ phālgune tathā || jyeṣṭhe tṛtīyaṃ rājendra khyātaṃ bhādrapade param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फाल्गुनामलपक्षादौ त्रीन्मासांस्तु नराधिप ।। तत्त्रिपुष्पमिति ख्यातं तपस्याकरणं परम्
phālgunāmalapakṣādau trīnmāsāṃstu narādhipa || tattripuṣpamiti khyātaṃ tapasyākaraṇaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठस्य शुक्लपक्षादौ त्रीन्वै मासान्युधिष्ठिर ।। तत्त्रिराममिति ख्यातं सत्यशौर्यप्रदायकम्
jyeṣṭhasya śuklapakṣādau trīnvai māsānyudhiṣṭhira || tattrirāmamiti khyātaṃ satyaśauryapradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्ले भाद्रपदस्यादौ त्रीन्मासान्पांडुनंदन ।। तत्त्रिरंगमिति ख्यातं वहुविद्याप्रदायकम्
śukle bhādrapadasyādau trīnmāsānpāṃḍunaṃdana || tattriraṃgamiti khyātaṃ vahuvidyāpradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लमार्गशिरस्यादौ त्रीन्मासांस्तु नराधिप ।। तद्विष्णुपदमित्युक्तं सर्वधर्मप्रदायकम्
śuklamārgaśirasyādau trīnmāsāṃstu narādhipa || tadviṣṇupadamityuktaṃ sarvadharmapradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासेनैव चोक्तानि भद्राण्येतानि भारत ।। कर्तव्यानि नरैः स्त्रीभिर्वा ब्रह्मणानुमतेन वा
samāsenaiva coktāni bhadrāṇyetāni bhārata || kartavyāni naraiḥ strībhirvā brahmaṇānumatena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। युधिष्ठिर उवाच विस्तरेणैव मे ब्रूहि देवदेव जगत्पते ।। भद्राणां नियमाधानं प्रधाननियमांस्तथा
|| yudhiṣṭhira uvāca vistareṇaiva me brūhi devadeva jagatpate || bhadrāṇāṃ niyamādhānaṃ pradhānaniyamāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।।श्रीभगवानुवाच शृणु राजन्नवहितो भद्राणां विस्तरं परम् ।। कथयिष्ये न कथितं कस्यचिद्यन्मयापुरा
||śrībhagavānuvāca śṛṇu rājannavahito bhadrāṇāṃ vistaraṃ param || kathayiṣye na kathitaṃ kasyacidyanmayāpurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्ले मार्गशिरस्यादौ चत्वारस्तिथयो वराः ।। द्वितीया च तृतीया च चतुर्थी पञ्चमी तथा
śukle mārgaśirasyādau catvārastithayo varāḥ || dvitīyā ca tṛtīyā ca caturthī pañcamī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकभुक्तासनस्तिष्ठेत्प्रतिपद्यां जितेन्द्रियः ।। प्रभाते तु द्वितीयायां कृत्वा यत्करणीयकम्
ekabhuktāsanastiṣṭhetpratipadyāṃ jitendriyaḥ || prabhāte tu dvitīyāyāṃ kṛtvā yatkaraṇīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहरत्रये समधिके गते स्नानं समाचरेत् ।। मृद्गोमयं च संगृह्य मंत्रैरेभिर्विचक्षणः
praharatraye samadhike gate snānaṃ samācaret || mṛdgomayaṃ ca saṃgṛhya maṃtrairebhirvicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं ते तु प्रदिश्यामि मंत्राणां विधिमुत्तमम् ।। येषां देयो न देयो वा ताञ्छृष्व वदामि ते
ahaṃ te tu pradiśyāmi maṃtrāṇāṃ vidhimuttamam || yeṣāṃ deyo na deyo vā tāñchṛṣva vadāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा ये शुचयोऽमलाः ।। तेषां मंत्राः प्रदेया वै न तु संकीर्णधर्मिणाम्
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā ye śucayo'malāḥ || teṣāṃ maṃtrāḥ pradeyā vai na tu saṃkīrṇadharmiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या स्त्री भर्त्रा वियुक्तापि स्वाचारैः संयुता शुभा ।। सा च मन्त्रान्प्रगृह्णातु सभर्त्री तदनुज्ञया
yā strī bhartrā viyuktāpi svācāraiḥ saṃyutā śubhā || sā ca mantrānpragṛhṇātu sabhartrī tadanujñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानं नद्यां तडागे वा वाप्यां कूपे गृहेपि वा ।। दशोत्तरं फलं ज्ञेयमधिकं हि समन्त्रकम्
snānaṃ nadyāṃ taḍāge vā vāpyāṃ kūpe gṛhepi vā || daśottaraṃ phalaṃ jñeyamadhikaṃ hi samantrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदं मंत्रेण संगृह्य सर्वांगेषु प्रलेपयेत् ।। त्वं मृत्स्ने वंदिता देवैः समलैर्द्दैत्यघातिभिः
mṛdaṃ maṃtreṇa saṃgṛhya sarvāṃgeṣu pralepayet || tvaṃ mṛtsne vaṃditā devaiḥ samalairddaityaghātibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयापि वंदिता भक्त्या मामतो विमलं कुरु
mayāpi vaṃditā bhaktyā māmato vimalaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मृन्मंत्रः ।। एवं जपन्मृदं दत्त्वा स्वहस्ताग्रेसमंत्रकम् ।। जलावगाहनं कुर्यात्कुण्डमालिख्य धर्मवित् ।। सिद्धार्थकैः कृष्णतिलैर्वचासर्वौषधीः क्रमात्
iti mṛnmaṃtraḥ || evaṃ japanmṛdaṃ dattvā svahastāgresamaṃtrakam || jalāvagāhanaṃ kuryātkuṇḍamālikhya dharmavit || siddhārthakaiḥ kṛṣṇatilairvacāsarvauṣadhīḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमादिः सर्वदेवानां जगतां च जगन्मये ।। भूतानां वीरुधांचैव रसानांपतये नमः
tvamādiḥ sarvadevānāṃ jagatāṃ ca jaganmaye || bhūtānāṃ vīrudhāṃcaiva rasānāṃpataye namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगासागरजं तोयं पौष्करं नार्मदं तथा ।। यामुनं सांनिहत्यं च संनिधानमिहास्तु मे
gaṃgāsāgarajaṃ toyaṃ pauṣkaraṃ nārmadaṃ tathā || yāmunaṃ sāṃnihatyaṃ ca saṃnidhānamihāstu me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्नानमंत्रः ।। शरीरालंभनं पूर्वं कृत्वा मृद्गोमयांबुभिः।। एवं स्नात्वा समाप्लुत्य आचम्य तटमास्थितः
iti snānamaṃtraḥ || śarīrālaṃbhanaṃ pūrvaṃ kṛtvā mṛdgomayāṃbubhiḥ|| evaṃ snātvā samāplutya ācamya taṭamāsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवस्य वाससी शुभ्रे शुचिः प्रयतमानसः ।। देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च तर्पयेत्सुसमाधिना
nivasya vāsasī śubhre śuciḥ prayatamānasaḥ || devānpitṝnmanuṣyāṃśca tarpayetsusamādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं गृहीतनियमो गृहं गच्छेच्छुचिव्रतः ।। उपविश्य न संजल्पेद्यावच्चन्द्रस्य दर्शनम्
evaṃ gṛhītaniyamo gṛhaṃ gacchecchucivrataḥ || upaviśya na saṃjalpedyāvaccandrasya darśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा चैव ततो नाम तृतीयादि चतुर्दिने ।। नमः कृष्णाच्युतानंत हृषीकेशेति च क्रमात ।।
snātvā caiva tato nāma tṛtīyādi caturdine || namaḥ kṛṣṇācyutānaṃta hṛṣīkeśeti ca kramāta ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दिने द्वितीयादौ देवमभ्यर्चयेऽच्युतम् ।। प्रथमेह्नि स्मृता पूजा पादयोश्चक्रपाणिनः
caturdine dvitīyādau devamabhyarcaye'cyutam || prathamehni smṛtā pūjā pādayoścakrapāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिपूजा द्वितीयेह्नि कर्तव्या विधिवन्नरैः ।। मुरद्विषस्ततीयेह्नि पूजां वक्षसिविन्यसेत्
nābhipūjā dvitīyehni kartavyā vidhivannaraiḥ || muradviṣastatīyehni pūjāṃ vakṣasivinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थेह्नि जगद्धातुः पूजां शिरसि कल्पयेत् ।। पुष्पैर्विलेपनैर्धूपैरर्घ्यं दद्युर्वि भूषणैः
caturthehni jagaddhātuḥ pūjāṃ śirasi kalpayet || puṣpairvilepanairdhūpairarghyaṃ dadyurvi bhūṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घीवरैर्हरिनैवेद्यैर्दीपदानैश्च भक्तितः ।। पूजयित्वा विधानेन विष्णुं विश्वेश्वरं व्रती
ghīvarairharinaivedyairdīpadānaiśca bhaktitaḥ || pūjayitvā vidhānena viṣṇuṃ viśveśvaraṃ vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दिनावसाने तु मुहूर्ते निर्गते सति ।। अर्घ्यं प्रदद्यात्सोमाय भक्त्यातद्भावभावितः
tato dināvasāne tu muhūrte nirgate sati || arghyaṃ pradadyātsomāya bhaktyātadbhāvabhāvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशिचन्द्रशशांकेन्दुनामानि क्रमशो नरः ।। तृतीयादिषु चन्द्रस्य संकीर्त्यार्घ्यं निवेदयेत्
śaśicandraśaśāṃkendunāmāni kramaśo naraḥ || tṛtīyādiṣu candrasya saṃkīrtyārghyaṃ nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चार्घ्यो यादृशो देय ऋद्धिमद्भिरथेतरैः ।। तत्ते सम्यक्प्रवक्ष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे
sa cārghyo yādṛśo deya ṛddhimadbhirathetaraiḥ || tatte samyakpravakṣyāmi yudhiṣṭhira nibodha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्दनागुरुकर्पूरदधि दूर्वाक्षतादिभिः ।। रत्नैः समुद्रजैश्चान्यैर्वज्रवैदूर्यमौक्तिकैः
candanāgurukarpūradadhi dūrvākṣatādibhiḥ || ratnaiḥ samudrajaiścānyairvajravaidūryamauktikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पैः फलैः स्वकालोत्थैः खर्जूरैर्न्नालिकेरकैः ।। वस्त्राच्छादनगोवा जिभूमिहेमगजान्वितैः
puṣpaiḥ phalaiḥ svakālotthaiḥ kharjūrairnnālikerakaiḥ || vastrācchādanagovā jibhūmihemagajānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वयुक्तस्य ऋद्धस्य राजन्नेष विधिः स्मृतः ।। इतरस्य यथाशक्ति फलपुष्पाक्षतोदकैः
sattvayuktasya ṛddhasya rājanneṣa vidhiḥ smṛtaḥ || itarasya yathāśakti phalapuṣpākṣatodakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणं गुडं घृतं तैलं पयःकुंभास्तिलैः सह ।। अर्घेष्वेतानि शस्तानि शशिवृद्ध्या विवर्द्धयेत्
lavaṇaṃ guḍaṃ ghṛtaṃ tailaṃ payaḥkuṃbhāstilaiḥ saha || argheṣvetāni śastāni śaśivṛddhyā vivarddhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यहं वर्द्धयेदर्घ्यं शशि वृद्ध्या नरोत्तम ।। एवमर्घः प्रदातव्यः शृणु मंत्रविधिक्रमम्
pratyahaṃ varddhayedarghyaṃ śaśi vṛddhyā narottama || evamarghaḥ pradātavyaḥ śṛṇu maṃtravidhikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवोनवोसि मासांते जायमानः पुनःपुनः ।। त्रिरग्निसमवेतो वै देवानाप्यायसे हविः
navonavosi māsāṃte jāyamānaḥ punaḥpunaḥ || triragnisamaveto vai devānāpyāyase haviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गगनाङ्गणसद्दीप दुग्धाब्धिमथनोद्भव ।। भाभासितदिगाभोग रमानुज नमोऽस्तु ते
gaganāṅgaṇasaddīpa dugdhābdhimathanodbhava || bhābhāsitadigābhoga ramānuja namo'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वार्घ्यं द्विजराजाय तद्विप्राय निवेदयेत् ।। निर्वर्त्यार्घ्यक्रममिमं ततो भुंजीत वाग्यतः
dattvārghyaṃ dvijarājāya tadviprāya nivedayet || nirvartyārghyakramamimaṃ tato bhuṃjīta vāgyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिं तु भाजनं कृत्वा पद्मपत्रसमास्तृताम् ।। पालाशैर्मधुपत्रैर्वा सुरूपैर्वा शिलातले
bhūmiṃ tu bhājanaṃ kṛtvā padmapatrasamāstṛtām || pālāśairmadhupatrairvā surūpairvā śilātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समालभ्य धरां देवीं मंत्रेणानेन मंत्रवित् ।। त्वत्तले भोक्तुकामोऽहं देवि सर्वरसोद्भवे
samālabhya dharāṃ devīṃ maṃtreṇānena maṃtravit || tvattale bhoktukāmo'haṃ devi sarvarasodbhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदनुग्रहाय सुस्वादं कुर्वन्नममृतोपमम् ।। एवं जप्त्वा च भुक्त्वा च शाकं पाकं गुणोत्तरम्
madanugrahāya susvādaṃ kurvannamamṛtopamam || evaṃ japtvā ca bhuktvā ca śākaṃ pākaṃ guṇottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचम्य खान्युपालभ्य स्मृत्वा सोमं स्वपेद्भुवि ।। भोक्तव्यं तु द्रितीयायामक्षारलवणं हविः
ācamya khānyupālabhya smṛtvā somaṃ svapedbhuvi || bhoktavyaṃ tu dritīyāyāmakṣāralavaṇaṃ haviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुन्यन्नं तु तृतीयायां चतुर्थ्यां गोरसोत्तरम् ।। घृताक्ताः सगुणाः शस्ताः पञ्चम्यां कृशरास्सदा
munyannaṃ tu tṛtīyāyāṃ caturthyāṃ gorasottaram || ghṛtāktāḥ saguṇāḥ śastāḥ pañcamyāṃ kṛśarāssadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्ता भद्रेषु सर्वेषु सदा श्यामाकतण्डुलाः ।। प्रसाधिका घृतं गव्यं वन्यं फलमयाचितम्
śastā bhadreṣu sarveṣu sadā śyāmākataṇḍulāḥ || prasādhikā ghṛtaṃ gavyaṃ vanyaṃ phalamayācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः स्नानं ततः कृत्वा संतर्ज्य पितृदेवताः ।। भोजयेद्ब्राह्मणान्भक्त्या दत्तदानान्विसर्जयेत
prātaḥ snānaṃ tataḥ kṛtvā saṃtarjya pitṛdevatāḥ || bhojayedbrāhmaṇānbhaktyā dattadānānvisarjayeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृत्यबन्धुजनैः सार्द्धं पश्चाद्भुञ्जीत कामतः ।। एवं भद्रेषु सर्वेषु त्रिमासेषु गतेषु यः
bhṛtyabandhujanaiḥ sārddhaṃ paścādbhuñjīta kāmataḥ || evaṃ bhadreṣu sarveṣu trimāseṣu gateṣu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोत्येतन्नरो भक्त्या वर्षमेकममत्सरी ।। तस्य श्रीर्विजयश्चैव नित्यं सोमः प्रसीदति
karotyetannaro bhaktyā varṣamekamamatsarī || tasya śrīrvijayaścaiva nityaṃ somaḥ prasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्करोति या कन्या शुभं प्राप्नोति सा पतिम् ।। दुर्भगा सुभगा साध्वी भवत्यविधवा सदा
etatkaroti yā kanyā śubhaṃ prāpnoti sā patim || durbhagā subhagā sādhvī bhavatyavidhavā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यार्थी लभते राज्यं धनार्थी लभते धनम् ।। पुत्रार्थी लभते पुत्रानिति प्राह प्रभाकरः
rājyārthī labhate rājyaṃ dhanārthī labhate dhanam || putrārthī labhate putrāniti prāha prabhākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योषित्कुलाकुलविवाहमनोरमाणि शय्यान्नयानशयनासनशोभितानि ।। भद्राण्यवाप्य धनपुत्रकलत्रजानि जातिस्मरो भवति भारत भद्रकर्ता
yoṣitkulākulavivāhamanoramāṇi śayyānnayānaśayanāsanaśobhitāni || bhadrāṇyavāpya dhanaputrakalatrajāni jātismaro bhavati bhārata bhadrakartā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.