Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·4·4.0·4.0.133
आन्दोलकविधिवर्णनम् ।। युधिष्ठिर उवाच संत्यज्यालिकुलालीढकुसुमानि मृदून्यपि ।। दमनेन कथं लोकैः पूज्यंते नाकनायकाः
āndolakavidhivarṇanam || yudhiṣṭhira uvāca saṃtyajyālikulālīḍhakusumāni mṛdūnyapi || damanena kathaṃ lokaiḥ pūjyaṃte nākanāyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोलांदोलनमाहात्म्यं रथयात्रामहोत्सवम् ।। कथयस्वामलं प्राज्ञ यादवांभोजभास्कर ।।
dolāṃdolanamāhātmyaṃ rathayātrāmahotsavam || kathayasvāmalaṃ prājña yādavāṃbhojabhāskara ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा सुराणामावासे मंदरे चारुकंदरे ।। गन्धाधारी कुलालीढो जातो दमनकस्तरुः
purā surāṇāmāvāse maṃdare cārukaṃdare || gandhādhārī kulālīḍho jāto damanakastaruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य गंधमनाघ्रेयमाघ्राय सुरयोषितः ।। मदनोन्मादवशगा गायंति च हसंति च
tasya gaṃdhamanāghreyamāghrāya surayoṣitaḥ || madanonmādavaśagā gāyaṃti ca hasaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयो नियमांस्त्यक्त्वा प्राद्रवंत गृहान्प्रति ।। न वेदाध्ययने ध्याने रतिस्तेषां बभूव ह ।६।। अपराधाद्विघटितं यद्बभूव प्रिये परम्।। मानसं मानिनीनां तु पुनर्गंधेन संधितम्
ṛṣayo niyamāṃstyaktvā prādravaṃta gṛhānprati || na vedādhyayane dhyāne ratisteṣāṃ babhūva ha |6|| aparādhādvighaṭitaṃ yadbabhūva priye param|| mānasaṃ māninīnāṃ tu punargaṃdhena saṃdhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधेनाकुलितं लोकं दृष्ट्वा ब्रह्मा तमब्रवीत् ।। शमनिर्मितया वाचा रोषात्प्रस्फुरिताधरः
gaṃdhenākulitaṃ lokaṃ dṛṣṭvā brahmā tamabravīt || śamanirmitayā vācā roṣātprasphuritādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। ब्रह्मोवाच जातस्त्वं लोकदमनान्नूनं दमनको मया ।। जगद्वा घूर्णसे कस्मात्कर्म नैतत्तवोचितम्
|| brahmovāca jātastvaṃ lokadamanānnūnaṃ damanako mayā || jagadvā ghūrṇase kasmātkarma naitattavocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्संतस्त्वनुमन्यंते सर्वा तिशयवर्जितम् ।। तत्सेवेत नरः कर्म यत्रोद्वेगो न धीमताम्
yatsaṃtastvanumanyaṃte sarvā tiśayavarjitam || tatseveta naraḥ karma yatrodvego na dhīmatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्याप्यपकारं यः करोति स नराधमः ।। बहूनामपकाराय सप्रवृतः किमुच्यते
ekasyāpyapakāraṃ yaḥ karoti sa narādhamaḥ || bahūnāmapakārāya sapravṛtaḥ kimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टार्थबाधकं कर्म न कर्तव्यं कथंचन ।। अदृष्टं प्रति संदेहः सोस्माभिरनुमीयते
dṛṣṭārthabādhakaṃ karma na kartavyaṃ kathaṃcana || adṛṣṭaṃ prati saṃdehaḥ sosmābhiranumīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्वयं प्रभजति दैवे पित्र्ये च कर्मणि ।। भोगार्थे च त्रिभुवननिरादेयो भविष्यति
tataḥ svayaṃ prabhajati daive pitrye ca karmaṇi || bhogārthe ca tribhuvananirādeyo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। दमनक उवाच पुरुषादेवमारब्धं न क्रोधान्नार्थकार णात् ।। स्वभाव एष मे ब्रह्मंस्त्वया सृष्टः पुरा विभो
|| damanaka uvāca puruṣādevamārabdhaṃ na krodhānnārthakāra ṇāt || svabhāva eṣa me brahmaṃstvayā sṛṣṭaḥ purā vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या यस्य जंतोः प्रकृतिः शुभा वा यदि वेतरा ।। स तस्यामेव रमते दुष्कृते सुकृते तथा
yā yasya jaṃtoḥ prakṛtiḥ śubhā vā yadi vetarā || sa tasyāmeva ramate duṣkṛte sukṛte tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्स्वभावप्रवृत्तस्य यदि शापस्त्वया मम ।। प्रदत्तः किं करोम्येतन्न कृत्यमपराध्यति ।ऽ।
tatsvabhāvapravṛttasya yadi śāpastvayā mama || pradattaḥ kiṃ karomyetanna kṛtyamaparādhyati |'|
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तियुक्तं वचः श्रुत्वा दमनेन समी रितम् ।। प्रीतात्मा पद्मजः प्राह करोमि तव सत्प्रियम्
yuktiyuktaṃ vacaḥ śrutvā damanena samī ritam || prītātmā padmajaḥ prāha karomi tava satpriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसंते सहकारोत्थमंजरीपिंजरे जने ।। पुष्पिताशोकशोभाढ्ये वने पुंस्कोकिला कुले
vasaṃte sahakārotthamaṃjarīpiṃjare jane || puṣpitāśokaśobhāḍhye vane puṃskokilā kule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्काले सुरेशानां शिरांस्याक्रम्य लीलया ।। स्थास्यसि त्वं दिनं चैकं यद्यस्य विहितं हितम्
tasminkāle sureśānāṃ śirāṃsyākramya līlayā || sthāsyasi tvaṃ dinaṃ caikaṃ yadyasya vihitaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये त्वामारोपयिष्यंति दानमानपुरस्सराः ।। सुराणां ते भविष्यंति सदैव सुखिनो नराः
ye tvāmāropayiṣyaṃti dānamānapurassarāḥ || surāṇāṃ te bhaviṣyaṃti sadaiva sukhino narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदैव शिवस्येष्टा पुण्या पापभयापहा ।। प्रसिद्धिं यास्यति मधौ दमनाख्या चतुर्दशी
sarvadaiva śivasyeṣṭā puṇyā pāpabhayāpahā || prasiddhiṃ yāsyati madhau damanākhyā caturdaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा ययौ ब्रह्मा दमनो मंदरे गिरौ ।। उवास वासिताशेषभुवनो गंधसम्पदा
evamuktvā yayau brahmā damano maṃdare girau || uvāsa vāsitāśeṣabhuvano gaṃdhasampadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्ये गिरौ गिरिसु तादयिताधिवासे रत्नांशुकच्छुरितकाञ्चनभूमिभागे ।। शापं वरं च हृदये विनिवेश्य शंभोस्तत्रास्थितो दमनको दमितांतरात्मा
divye girau girisu tādayitādhivāse ratnāṃśukacchuritakāñcanabhūmibhāge || śāpaṃ varaṃ ca hṛdaye viniveśya śaṃbhostatrāsthito damanako damitāṃtarātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। श्रीकृष्ण उवाच धर्मराज निबोधेदमांदोलकमहोत्सवम् ।। प्रवृत्तनरनारीकं पञ्चमोच्चारसुन्दरम्
|| śrīkṛṣṇa uvāca dharmarāja nibodhedamāṃdolakamahotsavam || pravṛttanaranārīkaṃ pañcamoccārasundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सानंदं नंदनवने आर्द्रया सहितो यथा ।। विस्मयस्मेरनयनो बभ्रामोद्वांतसौरभः
sānaṃdaṃ naṃdanavane ārdrayā sahito yathā || vismayasmeranayano babhrāmodvāṃtasaurabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मादयन्वने पुण्ये विद्याधरगणान्बहून् ।। वसंतर्तौ नृत्यमानान्मुरासुरशतार्चितः ।।
unmādayanvane puṇye vidyādharagaṇānbahūn || vasaṃtartau nṛtyamānānmurāsuraśatārcitaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतानपारिजातोत्थां बद्ध्वा स माधवीलताम् ।। कश्चिदांदोलनं चक्रे समालिंग्य घनस्तनीम्
saṃtānapārijātotthāṃ baddhvā sa mādhavīlatām || kaścidāṃdolanaṃ cakre samāliṃgya ghanastanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीतमांदोलकारूढस्तद्गायंत्यमर स्त्रियः ।। येन चोत्पादयंति स्म मन्मथस्यापि मन्मथम्
gītamāṃdolakārūḍhastadgāyaṃtyamara striyaḥ || yena cotpādayaṃti sma manmathasyāpi manmatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वाष्टापदनिभा भवानी प्राह शंकरम् ।। कौतुकं मे समुत्पन्नं पश्येमाः शंकर प्रभो
taṃ dṛṣṭvāṣṭāpadanibhā bhavānī prāha śaṃkaram || kautukaṃ me samutpannaṃ paśyemāḥ śaṃkara prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदोलकं मम कृते कारयस्व स्वलंकृतम् ।। त्वया सहांदोलयेयं यथा चैते त्रिलोचन
ādolakaṃ mama kṛte kārayasva svalaṃkṛtam || tvayā sahāṃdolayeyaṃ yathā caite trilocana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गौरीवचनं रम्यं श्रुत्वा गोवृषभध्वजः ।। सद्दोलां कारयामास समाहूय महासुरान्
tadgaurīvacanaṃ ramyaṃ śrutvā govṛṣabhadhvajaḥ || saddolāṃ kārayāmāsa samāhūya mahāsurān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तंभद्वयं रोपयित्वा इष्टापूर्तमयं दृढम् ।। सत्यं चैवोपरिततं श्रेष्ठं काष्ठमकल्पयत् ।।
staṃbhadvayaṃ ropayitvā iṣṭāpūrtamayaṃ dṛḍham || satyaṃ caivoparitataṃ śreṣṭhaṃ kāṣṭhamakalpayat ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुकिं दंडकस्थाने बद्ध्वा तांतवसप्रभम् ।। तत्फणामंतरापीठं कृतवान्मणिमंडितम्
vāsukiṃ daṃḍakasthāne baddhvā tāṃtavasaprabham || tatphaṇāmaṃtarāpīṭhaṃ kṛtavānmaṇimaṃḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। श्रीकृष्ण उवाच पार्थार्थिजनसद्वृक्ष क्षांतिधाम धरापते ।। यदेतद्भवता पृष्टं तच्छृणुष्व वदामि ते
|| śrīkṛṣṇa uvāca pārthārthijanasadvṛkṣa kṣāṃtidhāma dharāpate || yadetadbhavatā pṛṣṭaṃ tacchṛṇuṣva vadāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रचयित्वा विचित्रां तां दोलां चैलाजिनोत्तराम् ।। स सिद्धां सिद्धगुरवे गौरवेण न्यवेदयत्
racayitvā vicitrāṃ tāṃ dolāṃ cailājinottarām || sa siddhāṃ siddhagurave gauraveṇa nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रारूढस्तु यावत्स सौम्यसोमविभूषणः ।। मंदरं दोलयामास पार्श्वस्थैः पार्षदैः सह
tatrārūḍhastu yāvatsa saumyasomavibhūṣaṇaḥ || maṃdaraṃ dolayāmāsa pārśvasthaiḥ pārṣadaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामपार्श्वे तु विजया दक्षिणेन जया भवेत् ।। चामराक्रांतबाहू ते तेनाश्लिष्टे न्यवीजताम्
vāmapārśve tu vijayā dakṣiṇena jayā bhavet || cāmarākrāṃtabāhū te tenāśliṣṭe nyavījatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदोलयंत्या पार्वत्या सहितं स गदाक्षरम् ।। येन देवासुरस्त्रैणमासीदानंदनिर्भरम्
ādolayaṃtyā pārvatyā sahitaṃ sa gadākṣaram || yena devāsurastraiṇamāsīdānaṃdanirbharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।। उच्छलत्तालवाद्यानि वादयंति स्म चारणाः
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ || ucchalattālavādyāni vādayaṃti sma cāraṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेलुः कुलाचलाः सर्वे चुक्षुभुः सप्त सागराः ।। ववुर्वाताः सनिर्घाता देवे दोलां समास्थिते
celuḥ kulācalāḥ sarve cukṣubhuḥ sapta sāgarāḥ || vavurvātāḥ sanirghātā deve dolāṃ samāsthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलोक्य व्याकुलं लोकं देवाः शक्रपुरोगमाः ।। उपेत्य प्रणिपत्योचुः सर्वपापहरं परम्
ālokya vyākulaṃ lokaṃ devāḥ śakrapurogamāḥ || upetya praṇipatyocuḥ sarvapāpaharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपारमस्व भगवन्भवतः क्रीडयानया ।। जगद्व्यापद्यते देवे चलितः सागरश्च यत्
upāramasva bhagavanbhavataḥ krīḍayānayā || jagadvyāpadyate deve calitaḥ sāgaraśca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीर्वाणगीर्भिः संहृष्टः शंकरो लोकशंकरः ।। समुत्पपात दोलातः प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः
gīrvāṇagīrbhiḥ saṃhṛṣṭaḥ śaṃkaro lokaśaṃkaraḥ || samutpapāta dolātaḥ praharṣotphullalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच वचनं पार्थ सुरसार्थस्य पश्यतः ।। सानुकंपं सुललितं विस्फुटार्थपदाक्षरम्
uvāca vacanaṃ pārtha surasārthasya paśyataḥ || sānukaṃpaṃ sulalitaṃ visphuṭārthapadākṣaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमहादेव उवाच ।। अद्य प्रभृति ये दोलाक्रीडां पुष्करिणीतटे ।। वसंते कारयिष्यंति मंडिते त्रिदशांगणे
śrīmahādeva uvāca || adya prabhṛti ye dolākrīḍāṃ puṣkariṇītaṭe || vasaṃte kārayiṣyaṃti maṃḍite tridaśāṃgaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रपट्टापटच्छन्नां पद्मरागविभूषि ताम् ।। आतपत्रेण संयुक्तां विन्यस्तकनकांडकाम्
netrapaṭṭāpaṭacchannāṃ padmarāgavibhūṣi tām || ātapatreṇa saṃyuktāṃ vinyastakanakāṃḍakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्राभरणाभाभिराभासितदिगंतराम् ।। तारकाशांतचित्रांगपुष्पमालामनोर माम्
vicitrābharaṇābhābhirābhāsitadigaṃtarām || tārakāśāṃtacitrāṃgapuṣpamālāmanora mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालां विद्याधराक्रातां प्रांतरोपितदर्पणाम् ।। छत्रचामरसंछन्नां यथा शक्त्याप्यलंकृताम्
mālāṃ vidyādharākrātāṃ prāṃtaropitadarpaṇām || chatracāmarasaṃchannāṃ yathā śaktyāpyalaṃkṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निकार्यं ततः कृत्वा क्षिप्त्वा चैव दिशां बलिम् ।। तस्यामारोपयेद्देवमिष्टहृष्टजनावृतः
agnikāryaṃ tataḥ kṛtvā kṣiptvā caiva diśāṃ balim || tasyāmāropayeddevamiṣṭahṛṣṭajanāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलमंत्रेण देवानां प्रोक्तं दोलाधिरोहणम् ।। पार्श्वस्थो ब्राह्मणो विद्वान्पठेद्वा मंत्रमुत्तमम्
mūlamaṃtreṇa devānāṃ proktaṃ dolādhirohaṇam || pārśvastho brāhmaṇo vidvānpaṭhedvā maṃtramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंभीरांतरनिर्घोषैर्ललनानां च निस्वनैः ।। स्तुतिमंगलशब्दैश्च पुष्पधूपाधिवासिताम्
gaṃbhīrāṃtaranirghoṣairlalanānāṃ ca nisvanaiḥ || stutimaṃgalaśabdaiśca puṣpadhūpādhivāsitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नन्तरे नारीं दोहनाय निकुट्टकाम् ।। प्रवेशयेत्कुंकुमाढ्यां क्रीडावर्णप्रियैः सह
etasminnantare nārīṃ dohanāya nikuṭṭakām || praveśayetkuṃkumāḍhyāṃ krīḍāvarṇapriyaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णशृंगिणा प्रोक्तं स्मितदंतांशुकर्बुरम् ।। लगमानं जलं चांगे कस्य न स्यात्सुखप्रदम्
suvarṇaśṛṃgiṇā proktaṃ smitadaṃtāṃśukarburam || lagamānaṃ jalaṃ cāṃge kasya na syātsukhapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलसंक्लिन्नवसनो रशनादाममंडितः ।। कम्बुग्रीवोल्लसन्सर्वो बभूव गणिकागणः
jalasaṃklinnavasano raśanādāmamaṃḍitaḥ || kambugrīvollasansarvo babhūva gaṇikāgaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंकुमक्षोदतांबूलपुष्प मालाकुलो जनः ।। तां विहाय जलक्रीडां नान्यस्यां विदधे मनः
kuṃkumakṣodatāṃbūlapuṣpa mālākulo janaḥ || tāṃ vihāya jalakrīḍāṃ nānyasyāṃ vidadhe manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतशीतजलाघात ताडितोऽपि जनः सुखम् ।। मन्यते नियतः कोपि प्रभावोऽयमनंगजः
pītaśītajalāghāta tāḍito'pi janaḥ sukham || manyate niyataḥ kopi prabhāvo'yamanaṃgajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ये तु गमिष्यंति नरा वर्त्मतया गतम् ।। नीरुजस्ते भविष्यंति सुखिताः शरदां शतम्
evaṃ ye tu gamiṣyaṃti narā vartmatayā gatam || nīrujaste bhaviṣyaṃti sukhitāḥ śaradāṃ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रपौत्रसमा युक्ता धनधान्यसमायुताः ।। विहृत्य सुखसंपत्तौ ततो यास्यंति मत्पुरम्
putrapautrasamā yuktā dhanadhānyasamāyutāḥ || vihṛtya sukhasaṃpattau tato yāsyaṃti matpuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्ते वसंतसमये सुरसत्तमानामान्दोलनं सुरवराननुकुर्वते ये ।। ते प्राप्नुवंति भुवि जन्मतरोः फलानि दुःखार्णवात्कुलशतान्यपि तारयंति
prāpte vasaṃtasamaye surasattamānāmāndolanaṃ suravarānanukurvate ye || te prāpnuvaṃti bhuvi janmataroḥ phalāni duḥkhārṇavātkulaśatānyapi tārayaṃti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठि रसंवाद आन्दोलकविधिवर्णनं नाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
iti śrībhaviṣye mahāpurāṇa uttaraparvaṇi śrīkṛṣṇayudhiṣṭhi rasaṃvāda āndolakavidhivarṇanaṃ nāma trayastriṃśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.