Library·Bhaviṣya Purāṇa (part)·4·4.0·4.0.175
तुलापुरुषदानविधिवर्णनम् ।। श्रीकृष्ण उवाच पुरा प्रियव्रतो राजा पुत्रः स्वायंभुवस्य तु ।। पालयामास वसुधां प्रजापतिरिवापरः
tulāpuruṣadānavidhivarṇanam || śrīkṛṣṇa uvāca purā priyavrato rājā putraḥ svāyaṃbhuvasya tu || pālayāmāsa vasudhāṃ prajāpatirivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि पालयित्वा महीमिमाम् ।। सप्तद्वीपान्विभज्यासौ पुत्रेभ्यः प्रददौ विभुः
triṃśadvarṣasahasrāṇi pālayitvā mahīmimām || saptadvīpānvibhajyāsau putrebhyaḥ pradadau vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ये निक्षिप्य तनयान्सप्तद्वीपेषु सप्त सः ।। विषयानुपसंहृत्य जगाम तपसे वनम्
rājye nikṣipya tanayānsaptadvīpeṣu sapta saḥ || viṣayānupasaṃhṛtya jagāma tapase vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपोवनगतं श्रुत्वा राजानं परमद्युतिम् ।। समाजग्मुर्महात्मान ऋषयस्तं दिदृक्षवः
tapovanagataṃ śrutvā rājānaṃ paramadyutim || samājagmurmahātmāna ṛṣayastaṃ didṛkṣavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानागतानृषीन्दृष्ट्वा तपोनिर्धूतकल्मषान् ।। पूजयामास मेधावी विधिदृष्टेन कर्मणा
tānāgatānṛṣīndṛṣṭvā taponirdhūtakalmaṣān || pūjayāmāsa medhāvī vidhidṛṣṭena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाद्यार्घ्याचमनीयेन प्रियप्रश्नोत्तरेण च ।। अथ तेषूपविष्टेषु ब्राह्मणेषु महात्मसु
pādyārghyācamanīyena priyapraśnottareṇa ca || atha teṣūpaviṣṭeṣu brāhmaṇeṣu mahātmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम महातेजाः पुलस्त्यो ब्रह्मणः सुतः ।। दीप्यमानो महातेजा द्वितीय इव भास्करः(पावकः)
ājagāma mahātejāḥ pulastyo brahmaṇaḥ sutaḥ || dīpyamāno mahātejā dvitīya iva bhāskaraḥ(pāvakaḥ)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा मुनयः सर्वे स च राजा महारथः ।। उत्तस्थुर्विस्मिताः सर्वे प्रोत्फुल्लन यनास्ततः
taṃ dṛṣṭvā munayaḥ sarve sa ca rājā mahārathaḥ || uttasthurvismitāḥ sarve protphullana yanāstataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा तु संविदं तेन यथायोग्यं विधानतः ।। विष्टरं च ददुस्तस्मै पाद्यार्घ्याचमनादिकम्
kṛtvā tu saṃvidaṃ tena yathāyogyaṃ vidhānataḥ || viṣṭaraṃ ca dadustasmai pādyārghyācamanādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु मुनयः सर्वे समा सीना यथासुखम् ।। चक्रुः कथा मुदायुक्ता वेदोक्तविविधाश्रयाः
tatastu munayaḥ sarve samā sīnā yathāsukham || cakruḥ kathā mudāyuktā vedoktavividhāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कथांते कस्मिंश्चिन्मुनयस्ते सराजकाः ।। पप्रच्छुर्ब्रह्मतनयं लोकानां हितकाम्यया
tataḥ kathāṃte kasmiṃścinmunayaste sarājakāḥ || papracchurbrahmatanayaṃ lokānāṃ hitakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। ऋषय ऊचुः भगवन्केन दानेन व्रतेन नियमेन वा ।। प्राप्यते सद्गतिः पुंभिः स्त्रीभिश्च मुनिसत्तम
|| ṛṣaya ūcuḥ bhagavankena dānena vratena niyamena vā || prāpyate sadgatiḥ puṃbhiḥ strībhiśca munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छामः श्रोतुमेतत्ते राजा चायं यतव्रतः ।। ।। पुलस्त्य उवाच शृणुध्वं मुनयः सर्वे रहस्यं पापनारानम्
icchāmaḥ śrotumetatte rājā cāyaṃ yatavrataḥ || || pulastya uvāca śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve rahasyaṃ pāpanārānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमं सर्व दानानां समवायं वदामि वः ।। यद्दत्त्वा ब्रह्महा गोघ्नः पितृघ्नो गुरुतल्पगः
uttamaṃ sarva dānānāṃ samavāyaṃ vadāmi vaḥ || yaddattvā brahmahā goghnaḥ pitṛghno gurutalpagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतघ्नः कूटसाक्षी च मुच्यते पातकान्नरः ।। सद्यो दिव्य तनुश्चैव जायते स्त्री तथैव च
kṛtaghnaḥ kūṭasākṣī ca mucyate pātakānnaraḥ || sadyo divya tanuścaiva jāyate strī tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रचांद्रायणाद्यैश्च तुलापुरुषसंज्ञितैः ।। व्रतैश्च पाचयेद्देहमाकांक्षन्ब्रह्मणः पदम्
kṛcchracāṃdrāyaṇādyaiśca tulāpuruṣasaṃjñitaiḥ || vrataiśca pācayeddehamākāṃkṣanbrahmaṇaḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रचांद्रायणादीनि व्रतानि मुनिसत्तमाः ।। ब्राह्मणानां वनस्थानां भिक्षो रंडाजनस्य च
kṛcchracāṃdrāyaṇādīni vratāni munisattamāḥ || brāhmaṇānāṃ vanasthānāṃ bhikṣo raṃḍājanasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायक्लेशेन सिध्यंति गृहस्थेषु न तानि वै ।। महाधनाश्च ये लोका राजानो रत्नभागिनः
kāyakleśena sidhyaṃti gṛhastheṣu na tāni vai || mahādhanāśca ye lokā rājāno ratnabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तेषां कृच्छ्रसाध्योऽपि क्वचिद्धर्मः प्रशस्यते ।। यदेतद्द्रविणं नाम प्राणाश्चैते बहिश्चराः
na teṣāṃ kṛcchrasādhyo'pi kvaciddharmaḥ praśasyate || yadetaddraviṇaṃ nāma prāṇāścaite bahiścarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्बहिश्चरैः प्राणैरात्मा योज्यः सदा बुधैः ।। द्रव्याणामुत्तमं लोके कांचनं सार्वकामिकम्
tasmādbahiścaraiḥ prāṇairātmā yojyaḥ sadā budhaiḥ || dravyāṇāmuttamaṃ loke kāṃcanaṃ sārvakāmikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपत्यं सुरमुख्यस्य ज्येष्ठं चैवं विभावसोः ।। तेन सार्द्धं य आत्मानं तोलयेत्प्रयतो बुधैः
apatyaṃ suramukhyasya jyeṣṭhaṃ caivaṃ vibhāvasoḥ || tena sārddhaṃ ya ātmānaṃ tolayetprayato budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधूय सर्वपापानि सद्यो दिव्यतनुर्भवेत् ।। एतत्पुलस्त्यमुनिना ऋषीणां पार्थिवस्व च
vidhūya sarvapāpāni sadyo divyatanurbhavet || etatpulastyamuninā ṛṣīṇāṃ pārthivasva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाख्यातं नृपश्रेष्ठ तेभ्यश्च तन्मया श्रुतम् ।। ।। युधिष्ठिर उवाच तुलापुरुषदानस्य विधानं परमेश्वर
samākhyātaṃ nṛpaśreṣṭha tebhyaśca tanmayā śrutam || || yudhiṣṭhira uvāca tulāpuruṣadānasya vidhānaṃ parameśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयस्व महाभाग मम भक्तानुकंपया ।। ।। श्रीकृष्ण उवाच शृणुष्वावहितो राजन्विधानं गदतो मम
kathayasva mahābhāga mama bhaktānukaṃpayā || || śrīkṛṣṇa uvāca śṛṇuṣvāvahito rājanvidhānaṃ gadato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलापुरुषसंज्ञस्य दानस्येह नृपोत्तम ।। व्यतीपातेऽयने चैव कार्तिक्यां विषुवे तथा
tulāpuruṣasaṃjñasya dānasyeha nṛpottama || vyatīpāte'yane caiva kārtikyāṃ viṣuve tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रसूर्यग्रहे यद्वा माघ्यां वा नृपसत्तम ।। जन्मर्क्षे ग्रहपीडासु तथा दुःस्वप्नदर्शने
candrasūryagrahe yadvā māghyāṃ vā nṛpasattama || janmarkṣe grahapīḍāsu tathā duḥsvapnadarśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा वा जायते वित्तं तदा देयमिदं भवेत् ।। अनित्यं जीवितं यस्माद्वपुश्चातीव चञ्चलम्
yadā vā jāyate vittaṃ tadā deyamidaṃ bhavet || anityaṃ jīvitaṃ yasmādvapuścātīva cañcalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशेषु च गृहीतः सन्मृत्युना धर्ममाचरेत् ।। तस्माद्यदैव जायेत श्रद्धा दानं प्रति प्रभो
keśeṣu ca gṛhītaḥ sanmṛtyunā dharmamācaret || tasmādyadaiva jāyeta śraddhā dānaṃ prati prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैव दानकालः स्यात्कारणं हि यतो मम ।। तीर्थे वायतने गोष्ठेष्वथ वा भव नांगणे ।। मण्डपं कारयेद्विद्वांश्चतुर्भद्राननं बुधः
tadaiva dānakālaḥ syātkāraṇaṃ hi yato mama || tīrthe vāyatane goṣṭheṣvatha vā bhava nāṃgaṇe || maṇḍapaṃ kārayedvidvāṃścaturbhadrānanaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्द्रशाखान्वितं दिव्यं प्रागुदक्प्रवणं दृढम् ।। षोडशारत्निमात्रं च पताकाभिरलंकृ तम्
ārdraśākhānvitaṃ divyaṃ prāgudakpravaṇaṃ dṛḍham || ṣoḍaśāratnimātraṃ ca patākābhiralaṃkṛ tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये कारयेद्वेदिं हस्तमात्रोच्छ्रितां शुभाम् ।। चतुरस्रां समंताच्च सप्तहस्तां सुशोभनाम्
tanmadhye kārayedvediṃ hastamātrocchritāṃ śubhām || caturasrāṃ samaṃtācca saptahastāṃ suśobhanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या मध्ये तुलां दिव्यां स्थाप येद्विधिपूर्वकम् ।। हस्तद्वयं च निखनेच्चतुर्हस्तोच्छ्रितां बुधः
tasyā madhye tulāṃ divyāṃ sthāpa yedvidhipūrvakam || hastadvayaṃ ca nikhaneccaturhastocchritāṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तंभद्वयं महाराज स्थापयेत्सुदृढं नवम् ।। चंदनः खदिरो बिल्वः शाकश्चैवेंगुद स्तथा
staṃbhadvayaṃ mahārāja sthāpayetsudṛḍhaṃ navam || caṃdanaḥ khadiro bilvaḥ śākaścaiveṃguda stathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिंदुको देवदारुश्च श्रीपर्णश्चाष्टमः स्मृतः
tiṃduko devadāruśca śrīparṇaścāṣṭamaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यष्टौ वृक्षजातीयाः स्तंभास्ते परिकीर्तिताः ।। अन्यथापि भवेद्वृक्षः सारज्ञो याज्ञिकस्तथा
ityaṣṭau vṛkṣajātīyāḥ staṃbhāste parikīrtitāḥ || anyathāpi bhavedvṛkṣaḥ sārajño yājñikastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनिश्चलं ततः कृत्वा तिर्यक्काष्ठमथोपरि।। न्यसेत्तद्वृक्षजातीयं चतुर्हस्तं प्रमाणतः
suniścalaṃ tataḥ kṛtvā tiryakkāṣṭhamathopari|| nyasettadvṛkṣajātīyaṃ caturhastaṃ pramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानजातिं तु तुलां तन्मध्ये योजयेद्दृढम्।। षण्णवत्यंगुला दिव्या समग्रा लोहपाशिका
samānajātiṃ tu tulāṃ tanmadhye yojayeddṛḍham|| ṣaṇṇavatyaṃgulā divyā samagrā lohapāśikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णलोहमयौ तस्यां कर्णौ चापि प्रकल्पयेत् ।। तुलापुरुषसंज्ञस्तु मध्ये कार्यः पुमान्भ वेत्
kṛṣṇalohamayau tasyāṃ karṇau cāpi prakalpayet || tulāpuruṣasaṃjñastu madhye kāryaḥ pumānbha vet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधां तुलां कृत्वा नानारत्नैर्विभूषिताम्।। चंदनेनानुलिप्तांगीं वस्त्रालंकारविग्रहाम्
evaṃvidhāṃ tulāṃ kṛtvā nānāratnairvibhūṣitām|| caṃdanenānuliptāṃgīṃ vastrālaṃkāravigrahām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तंभौ च वस्त्रसंयुक्तौ पुष्पमालाव लंबिनौ ।। चंदनेनानुलिप्तांगौ नानात्नैरलंकृतौ
staṃbhau ca vastrasaṃyuktau puṣpamālāva laṃbinau || caṃdanenānuliptāṃgau nānātnairalaṃkṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्डानि चात्र चत्वारि योनियुक्तानि कारयेत् ।। हस्तमात्रप्रमाणानि मेखलात्रयवंति च
kuṇḍāni cātra catvāri yoniyuktāni kārayet || hastamātrapramāṇāni mekhalātrayavaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोत्तरे हस्तमिता वेदिः कार्या सुशोभना ।। लोकपालग्रहाणां च पूजा तत्र विधीयते
pūrvottare hastamitā vediḥ kāryā suśobhanā || lokapālagrahāṇāṃ ca pūjā tatra vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चार्चनं च तत्रैव विरिंच्यच्युतयो र्नृप ।। शंकरस्य भवेत्कार्यं माल्यवस्त्रफलाक्षतैः
arcārcanaṃ ca tatraiva viriṃcyacyutayo rnṛpa || śaṃkarasya bhavetkāryaṃ mālyavastraphalākṣataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोरणानि च कार्याणि क्षीरवृक्षोद्भवानि च ।। चतुर्द्वारेषु संस्थाप्याः कुम्भाः स्रक्पल्ल वाननाः
toraṇāni ca kāryāṇi kṣīravṛkṣodbhavāni ca || caturdvāreṣu saṃsthāpyāḥ kumbhāḥ srakpalla vānanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचरत्नसमायुक्ताः सप्तधान्योपरिस्थिताः ।। ऋग्वेदपाठकौ द्वौ च पूर्वकुण्डे नियोजयेत्
paṃcaratnasamāyuktāḥ saptadhānyoparisthitāḥ || ṛgvedapāṭhakau dvau ca pūrvakuṇḍe niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजुर्वेदविदौ याम्ये पश्चिमे सामवेदिनौ ।। अथर्वणावुत्तरतो नवमो धर्मदेशकः
yajurvedavidau yāmye paścime sāmavedinau || atharvaṇāvuttarato navamo dharmadeśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव केचिदिच्छंति ऋषयः षोडशर्त्विजः ।। ताम्रपात्रद्वयं देयमेकैकस्मै तथासनम् ।।
atraiva kecidicchaṃti ṛṣayaḥ ṣoḍaśartvijaḥ || tāmrapātradvayaṃ deyamekaikasmai tathāsanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमद्रव्याणि सर्वाणि तिलाज्यं समिधस्तथा।। स्रुवाः स्रुचश्च शस्त्राणि विष्टरः कुसुमानि च
homadravyāṇi sarvāṇi tilājyaṃ samidhastathā|| sruvāḥ srucaśca śastrāṇi viṣṭaraḥ kusumāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकपालाः सुवर्णास्तु पताकाः परितः शुभाः ।। महाध्वजं च बध्नीयात्पंचवर्णं वितानकम्
lokapālāḥ suvarṇāstu patākāḥ paritaḥ śubhāḥ || mahādhvajaṃ ca badhnīyātpaṃcavarṇaṃ vitānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्वं समाहृत्य पुण्येऽहनि विचक्षणः ।। वर्द्धकिर्ब्राह्मणैः सार्द्धं सर्वशिल्पविशा रदः
etatsarvaṃ samāhṛtya puṇye'hani vicakṣaṇaḥ || varddhakirbrāhmaṇaiḥ sārddhaṃ sarvaśilpaviśā radaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूर्णं यजमानाय दर्शयेद्यज्ञमंडपम् ।। यजमानस्ततः प्राज्ञः शुक्लांबरधरः शुचिः
saṃpūrṇaṃ yajamānāya darśayedyajñamaṃḍapam || yajamānastataḥ prājñaḥ śuklāṃbaradharaḥ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंखतूर्यनिनादेन वेदध्वनिरवेण च ।। प्रक्षिपेल्लोकपालानामेभिर्मंत्रैः शुभैर्बलिम्
śaṃkhatūryaninādena vedadhvaniraveṇa ca || prakṣipellokapālānāmebhirmaṃtraiḥ śubhairbalim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एह्येहि सर्वामरसिद्धसाध्यैरभिष्टुतो वज्रधरामरेश ।। संवीज्यमानोप्सरसां गणेन रक्षाध्वरं नो भगवन्नमस्ते
ehyehi sarvāmarasiddhasādhyairabhiṣṭuto vajradharāmareśa || saṃvījyamānopsarasāṃ gaṇena rakṣādhvaraṃ no bhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ इंद्राय नमः) ।। एह्येहि सर्वामरहव्यवाह मुनिप्रवीरेरभिहृष्टमानसः ।। तेजोवता लोकगणेन सार्द्धं ममाध्वरं रक्ष कवे नमस्ते
( oṃ iṃdrāya namaḥ) || ehyehi sarvāmarahavyavāha munipravīrerabhihṛṣṭamānasaḥ || tejovatā lokagaṇena sārddhaṃ mamādhvaraṃ rakṣa kave namaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ अग्नये नमः ।।) एह्येहि वैवस्वतधर्मराज सर्वामरैरर्चितदिव्यमूर्ते ।। शुभाशुभानंदकृतामधीश रक्षाध्वरं मे भगवन्नमस्ते
( oṃ agnaye namaḥ ||) ehyehi vaivasvatadharmarāja sarvāmarairarcitadivyamūrte || śubhāśubhānaṃdakṛtāmadhīśa rakṣādhvaraṃ me bhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ यमाय नमः) ।। एह्येहि रक्षोगणनायकस्त्वं विशालवेतालपिशाचसंघैः ।। ममाध्वरं पाहि पिशाचनाथ लोकेश्वरस्त्वं भगवन्नमस्ते
oṃ yamāya namaḥ) || ehyehi rakṣogaṇanāyakastvaṃ viśālavetālapiśācasaṃghaiḥ || mamādhvaraṃ pāhi piśācanātha lokeśvarastvaṃ bhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ निर्ऋतये नमः।।) एह्येहि यादोगणवारिधीनां गणेन पर्जन्य सहाप्सरोभिः ।। विद्याधरेन्द्रामरगीयमान पाहि त्वमस्मान्भगवन्नमस्ते
oṃ nirṛtaye namaḥ||) ehyehi yādogaṇavāridhīnāṃ gaṇena parjanya sahāpsarobhiḥ || vidyādharendrāmaragīyamāna pāhi tvamasmānbhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ वरुणाय नमः ।। एह्येहि यज्ञे मम रक्षणाय मृगाधिरूढः सह सिद्धसंघैः ।। प्राणाधिपः कालकवेः सहायो गृहाण पूजां भगवन्नमस्ते
( oṃ varuṇāya namaḥ || ehyehi yajñe mama rakṣaṇāya mṛgādhirūḍhaḥ saha siddhasaṃghaiḥ || prāṇādhipaḥ kālakaveḥ sahāyo gṛhāṇa pūjāṃ bhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ वायवेय नमः) एह्येहि यज्ञेश्वर यज्ञरक्षां विधत्स्व नक्षत्रगणेन सार्द्धम् ।। सर्वौषधीभिः पितृभिः सहैव गृहाण पूजां भगवन्नमस्ते
( oṃ vāyaveya namaḥ) ehyehi yajñeśvara yajñarakṣāṃ vidhatsva nakṣatragaṇena sārddham || sarvauṣadhībhiḥ pitṛbhiḥ sahaiva gṛhāṇa pūjāṃ bhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ सोमाय नमः ।।) एह्येहि विश्वेश्वर विश्वमूर्ते त्रिशूलखट्वाङ्गधरेण सार्द्धम् ।। लोकेन भूतेश्वर यज्ञसिद्ध्यै गृहाण पूजां भगवन्नमस्ते
( oṃ somāya namaḥ ||) ehyehi viśveśvara viśvamūrte triśūlakhaṭvāṅgadhareṇa sārddham || lokena bhūteśvara yajñasiddhyai gṛhāṇa pūjāṃ bhagavannamaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ईशानाय नमः ।।) एह्येहि पातालधराधरेन्द्र नागांगनाकिन्नरगीयमान ।। यक्षोरगेन्द्रामरलोकसंघैरनंत रक्षाध्वरमस्मदीयम्
( īśānāya namaḥ ||) ehyehi pātāladharādharendra nāgāṃganākinnaragīyamāna || yakṣoragendrāmaralokasaṃghairanaṃta rakṣādhvaramasmadīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ अनंताय नमः) एह्येहि विश्वाधिपते मुनींद्र लोकेश सार्द्धं पितृदेवताभिः ।। विशाध्वरांतः सततं शिवाय पितामहस्त्वं सततं नमस्ते
( oṃ anaṃtāya namaḥ) ehyehi viśvādhipate munīṃdra lokeśa sārddhaṃ pitṛdevatābhiḥ || viśādhvarāṃtaḥ satataṃ śivāya pitāmahastvaṃ satataṃ namaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
( ॐ ब्रह्मणे नमः) त्रैलोक्ये यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।। ब्रह्मविष्णुशिवैः सार्द्धं रक्षां कुर्वंतु तानि मे
( oṃ brahmaṇe namaḥ) trailokye yāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca || brahmaviṣṇuśivaiḥ sārddhaṃ rakṣāṃ kurvaṃtu tāni me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदानवगन्धर्वा यक्ष राक्षसपन्नगाः ।। ऋषयो मनवो गावो देवमातर एव च
devadānavagandharvā yakṣa rākṣasapannagāḥ || ṛṣayo manavo gāvo devamātara eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ममाध्वरे रक्षां प्रकुर्वंतु मुदान्विताः ।। इत्यावाह्य सुरान्दद्यादृत्विग्भ्यः कण्ठ भूषणम्
sarve mamādhvare rakṣāṃ prakurvaṃtu mudānvitāḥ || ityāvāhya surāndadyādṛtvigbhyaḥ kaṇṭha bhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंडलानि च हैमानि सूत्राणि कटकानि च ।। तथांगुलिपवित्राणि वासांसि कुसुमानि च
kuṃḍalāni ca haimāni sūtrāṇi kaṭakāni ca || tathāṃgulipavitrāṇi vāsāṃsi kusumāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणं गुरवे दद्याद्भूषणा च्छादनादिकम् ।। आघारावाज्यभागौ तु पूर्वं हुत्वा विचक्षणः
dviguṇaṃ gurave dadyādbhūṣaṇā cchādanādikam || āghārāvājyabhāgau tu pūrvaṃ hutvā vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवादिस्वनाम्ना च स्वाहांतो होम उच्यते ।। होमः सुराणां कर्तव्यो ये चैवात्र प्रतिष्ठिताः
praṇavādisvanāmnā ca svāhāṃto homa ucyate || homaḥ surāṇāṃ kartavyo ye caivātra pratiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मंगलशब्देन स्थापितो वेदमंगलैः ।। त्रिःप्रदक्षिणमावृत्य गृहीतकुसुमांजलिः
tato maṃgalaśabdena sthāpito vedamaṃgalaiḥ || triḥpradakṣiṇamāvṛtya gṛhītakusumāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लमाल्यांबरो भूत्वा तां तुलामभिमंत्रयेत् ।। नमस्ते सर्वदेवानां शक्तिस्त्वं सत्यमास्थिता
śuklamālyāṃbaro bhūtvā tāṃ tulāmabhimaṃtrayet || namaste sarvadevānāṃ śaktistvaṃ satyamāsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षिभूता जगद्धात्रि निर्मिता विश्वयोनिना ।। एकतः सर्वसत्यानि तथानृतशतानि च
sākṣibhūtā jagaddhātri nirmitā viśvayoninā || ekataḥ sarvasatyāni tathānṛtaśatāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माधर्मभृतां मध्ये स्थापितासि जगद्धिते ।। त्वं तुले सर्वभूतानां प्रमाणमिह कीर्तिता
dharmādharmabhṛtāṃ madhye sthāpitāsi jagaddhite || tvaṃ tule sarvabhūtānāṃ pramāṇamiha kīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां तोलयंती संसारादुद्धरात्र नमोस्तुते ।। योऽसौ तत्त्वा धिपो देवः पुरुषः पचविंशकः
māṃ tolayaṃtī saṃsārāduddharātra namostute || yo'sau tattvā dhipo devaḥ puruṣaḥ pacaviṃśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एकोऽधिष्ठितो देवि त्वयि तस्मान्नमो नमः ।। नमो नमस्ते गोविंद तुलापुरुषसंज्ञक
sa eko'dhiṣṭhito devi tvayi tasmānnamo namaḥ || namo namaste goviṃda tulāpuruṣasaṃjñaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं हरे तारयस्वास्मानस्मात्संसारसागरात् ।। पुण्यकालमथासाद्य कृत्वैवमधिवासनम्
tvaṃ hare tārayasvāsmānasmātsaṃsārasāgarāt || puṇyakālamathāsādya kṛtvaivamadhivāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य परया भक्त्या तां तुलामारुहेद्बुधः ।। स सङ्गचर्मकवची सर्वाभरणभूषितः
praṇamya parayā bhaktyā tāṃ tulāmāruhedbudhaḥ || sa saṅgacarmakavacī sarvābharaṇabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराजमथादाय हेमसूर्येण संयुतम् ।। कराभ्यां बद्धमुष्टिभ्यामास्ते पश्यन्हरेर्मुखम्
dharmarājamathādāya hemasūryeṇa saṃyutam || karābhyāṃ baddhamuṣṭibhyāmāste paśyanharermukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामे यमं तथा गृह्य दक्षिणे च रविं तथा ।। ततोऽपरे तुलाभागे न्यसेयुर्द्विजपुंगवाः ।। साम्यादभ्यधिकं यावत्कांचनं चातिनिर्मलम्
vāme yamaṃ tathā gṛhya dakṣiṇe ca raviṃ tathā || tato'pare tulābhāge nyaseyurdvijapuṃgavāḥ || sāmyādabhyadhikaṃ yāvatkāṃcanaṃ cātinirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्टिकामस्तु कुर्वीत भूमिसंस्थं नरेश्वर ।। क्षणमात्रं ततः स्थित्वा पुनरेतदुदीरयेत्
puṣṭikāmastu kurvīta bhūmisaṃsthaṃ nareśvara || kṣaṇamātraṃ tataḥ sthitvā punaretadudīrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते सर्वभूतानां साक्षिभूते सनातने ।। पितामहेन देवि त्वं निर्मिता परमेष्ठिना
namaste sarvabhūtānāṃ sākṣibhūte sanātane || pitāmahena devi tvaṃ nirmitā parameṣṭhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयोद्धृतं जगत्सर्वं सह स्थावरजंगमम् ।। सर्वभूतात्मभूतस्थे नमस्ते विश्वधारिणि
tvayoddhṛtaṃ jagatsarvaṃ saha sthāvarajaṃgamam || sarvabhūtātmabhūtasthe namaste viśvadhāriṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽवतीर्य गुरवे सर्वमर्द्धं निवेदयेत्।। ऋत्विग्भ्योऽपरमर्द्धं च दद्यादुदकपूर्वकम्
tato'vatīrya gurave sarvamarddhaṃ nivedayet|| ṛtvigbhyo'paramarddhaṃ ca dadyādudakapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य तेषामनुज्ञां वा तथान्येभ्योऽपि दापयेत् ।। दीनानाथ विशिष्टादीन्पूजयेद्ब्राह्मणैः सह
prāpya teṣāmanujñāṃ vā tathānyebhyo'pi dāpayet || dīnānātha viśiṣṭādīnpūjayedbrāhmaṇaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चिरं धारयेद्गेहे हेमसंप्रोक्षितं बुधः ।। तिष्ठद्भयावहं यस्मात्कष्टव्याधिकरं भवेत्
na ciraṃ dhārayedgehe hemasaṃprokṣitaṃ budhaḥ || tiṣṭhadbhayāvahaṃ yasmātkaṣṭavyādhikaraṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रिं परस्वीकर णाच्छ्रियं प्राप्नोत्यनुत्तमाम् ।। अनेनैव विधानेन केचिद्रौप्यमयं तथा त
rātriṃ parasvīkara ṇācchriyaṃ prāpnotyanuttamām || anenaiva vidhānena kecidraupyamayaṃ tathā ta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्पूरेण तथेच्छंति केचिद्ब्राह्मणपुंगवाः ।। तथासिततृतीयायां नार्यः सौभाग्यवर्धिताः
karpūreṇa tathecchaṃti kecidbrāhmaṇapuṃgavāḥ || tathāsitatṛtīyāyāṃ nāryaḥ saubhāgyavardhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंकुमेन प्रयच्छंति लवणेन गुडेन च ।। तत्र मंत्रा न होमो वा एवमेव प्रदापयेत्
kuṃkumena prayacchaṃti lavaṇena guḍena ca || tatra maṃtrā na homo vā evameva pradāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिनानेन यो दद्या द्दानमेतत्समाहितः ।। तस्य पुण्यफलं राजञ्छृणुष्व गदतो मम
vidhinānena yo dadyā ddānametatsamāhitaḥ || tasya puṇyaphalaṃ rājañchṛṇuṣva gadato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानवरमास्थाय नारी वा पुरुषोऽपि वा ।। अप्सरोगणसंकीर्णं गंध र्वनगरोपमम्
vimānavaramāsthāya nārī vā puruṣo'pi vā || apsarogaṇasaṃkīrṇaṃ gaṃdha rvanagaropamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावृक्षाकुलं रम्यं नानागंधाधिवासितम् ।। अनेकरत्नविद्धांगं मुक्तादामावलंबितम्
nānāvṛkṣākulaṃ ramyaṃ nānāgaṃdhādhivāsitam || anekaratnaviddhāṃgaṃ muktādāmāvalaṃbitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनासनसंकीर्णं पताका भिरलंकृतम् ।। घंटाशतरवोद्धुष्टं चामरव्यजनान्वितम्
śayanāsanasaṃkīrṇaṃ patākā bhiralaṃkṛtam || ghaṃṭāśataravoddhuṣṭaṃ cāmaravyajanānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वर्तुसुखदं रम्यं सर्वदुःखविवर्जितम् ।। इत्थं विमानमारुह्य गच्छेत्सूर्यसलो कताम्
sarvartusukhadaṃ ramyaṃ sarvaduḥkhavivarjitam || itthaṃ vimānamāruhya gacchetsūryasalo katām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्वा तत्र राजेंद्र कल्पमेकं निरामयः ।। विष्णुलोके तथा कल्पं शिवलोके तथैव च
mitvā tatra rājeṃdra kalpamekaṃ nirāmayaḥ || viṣṇuloke tathā kalpaṃ śivaloke tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वेषां चैव देवानां देव राज पुरे तथा ।। पुरे च धर्मराजस्य वरुणस्य तथैव च
viśveṣāṃ caiva devānāṃ deva rāja pure tathā || pure ca dharmarājasya varuṇasya tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनदस्य पुरे स्थित्वा कल्पकोटिशतं नरः ।। पुनर्मानुषमभ्येत्य राजा भवति धार्मिकः
dhanadasya pure sthitvā kalpakoṭiśataṃ naraḥ || punarmānuṣamabhyetya rājā bhavati dhārmikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्वा दानपतिर्धीमाञ्छत्रुपक्षक्षयंकरः ।। यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या महादानानुकीर्तनम्
yajvā dānapatirdhīmāñchatrupakṣakṣayaṃkaraḥ || yaścaitacchṛṇuyādbhaktyā mahādānānukīrtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि मुच्येत पापेन त्रिविधेन न संशयः
so'pi mucyeta pāpena trividhena na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मेशकेशवपरोऽस्ति न पूजनीयो नैवाश्वमेधसदृशः क्रतुरस्ति कश्चित् ।। गंगासमं त्रिभुवनेऽपि न तीर्थमस्ति दानं तुलापुरुषतुल्यमिहास्ति नान्यत्
brahmeśakeśavaparo'sti na pūjanīyo naivāśvamedhasadṛśaḥ kraturasti kaścit || gaṃgāsamaṃ tribhuvane'pi na tīrthamasti dānaṃ tulāpuruṣatulyamihāsti nānyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे तुलापुरुषदानविधिवर्णनं नाम पंचसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
iti śrībhaviṣye mahāpurāṇa uttaraparvaṇi śrīkṛṣṇayudhiṣṭhirasaṃvāde tulāpuruṣadānavidhivarṇanaṃ nāma paṃcasaptatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.