Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·1·1.19

Brahmāṇḍa Purāṇa 1.19

सत्यानृतं न तत्रास्ति धर्माधर्मौं तथैव च । वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः

satyānṛtaṃ na tatrāsti dharmādharmauṃ tathaiva ca / varṇāśramau vā vārtā vā pāśupālyaṃ vaṇikpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयी विद्या दण्डनीतिः शुश्रूषा शिल्पमेव च । वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते

trayī vidyā daṇḍanītiḥ śuśrūṣā śilpameva ca / varṣadvaye sarvametatpuṣkarasya na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत्र वर्षं नद्यो वा शीतोष्णं वापि विद्यते । उद्भिदान्युदकान्यत्र गिरिप्रस्रवणानि च

na tatra varṣaṃ nadyo vā śītoṣṇaṃ vāpi vidyate / udbhidānyudakānyatra giriprasravaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तराणां कुरूणां च तुल्यकालो जनस्तथा । सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः

uttarāṇāṃ kurūṇāṃ ca tulyakālo janastathā / sarvarttususukhastatra jarākramavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष धातकीखण्डे महा वीते तथैव च । आनुपूर्व्याद्विधिः कृत्स्नः पुष्करस्य प्रकीर्त्तितः

ityeṣa dhātakīkhaṇḍe mahā vīte tathaiva ca / ānupūrvyādvidhiḥ kṛtsnaḥ puṣkarasya prakīrttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवारितः । विस्तारान्मण्डलाच्चैव पुष्करस्य समेन तु

svādūdakenodadhinā puṣkaraḥ parivāritaḥ / vistārānmaṇḍalāccaiva puṣkarasya samena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः । द्वीपस्यानन्तरो यस्तु सामुद्रस्तत्समस्तु सः

evaṃ dvīpāḥ samudraistu sapta saptabhirāvṛtāḥ / dvīpasyānantaro yastu sāmudrastatsamastu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं द्वीपसमुद्राणां वृद्धिर्ज्ञेया परस्परात् । अपां चैव समुद्रेकात्सामुद्र इति संज्ञितः

evaṃ dvīpasamudrāṇāṃ vṛddhirjñeyā parasparāt / apāṃ caiva samudrekātsāmudra iti saṃjñitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशन्तिर्निवसंत्यस्मिन्प्रजा यस्माच्चतुर्विधाः । तस्माद्वर्षमिति प्रोक्तं प्रजानां सुखदं यतः

viśantirnivasaṃtyasminprajā yasmāccaturvidhāḥ / tasmādvarṣamiti proktaṃ prajānāṃ sukhadaṃ yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋष इत्येष रमणे वृषशक्तिप्रबन्धने । रतिप्रबधनात्मिद्धं वर्षं तत्तेषु तेन वै

ṛṣa ityeṣa ramaṇe vṛṣaśaktiprabandhane / ratiprabadhanātmiddhaṃ varṣaṃ tatteṣu tena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लपक्षे चन्द्रवृद्ध्या समुद्रः पूर्यते सदा । प्रक्षीयमाणे बहुले क्षीयते ऽस्तमिते खगे

śuklapakṣe candravṛddhyā samudraḥ pūryate sadā / prakṣīyamāṇe bahule kṣīyate 'stamite khage

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपूर्यमाणो ह्युदधिः स्वत एवाभिपूर्यते । तथोपक्षीयमाणे ऽपि स्वात्मन्येवावकृष्यते

āpūryamāṇo hyudadhiḥ svata evābhipūryate / tathopakṣīyamāṇe 'pi svātmanyevāvakṛṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उखास्थमग्निसंयोगादुद्रिक्तं दृश्यते यथा । महोदधिगतं तोयं स्वत उद्रिच्यते तथा

ukhāsthamagnisaṃyogādudriktaṃ dṛśyate yathā / mahodadhigataṃ toyaṃ svata udricyate tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यूनानतिरिक्तांश्च वर्न्द्वत्यापो ह्रसंति च । उदयास्तमये त्विन्दौ पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

anyūnānatiriktāṃśca varndvatyāpo hrasaṃti ca / udayāstamaye tvindau pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयवृद्धत्वमुदधेः सोमवृद्धिक्षयात्पुनः । दशोत्तराणि पञ्चैव ह्यङ्गुलानि शतानि च

kṣayavṛddhatvamudadheḥ somavṛddhikṣayātpunaḥ / daśottarāṇi pañcaiva hyaṅgulāni śatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपां वृद्धिः क्षयो दृष्टः सामुद्रीणां तु पर्वसु । द्विराप्कत्वात्स्मृता द्वीपाः सर्वतश्चोदकावृताः

apāṃ vṛddhiḥ kṣayo dṛṣṭaḥ sāmudrīṇāṃ tu parvasu / dvirāpkatvātsmṛtā dvīpāḥ sarvataścodakāvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदकस्यायनं यस्मात्तस्मादुदधिरुच्यते । अपर्वाणस्तु गिरयः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः

udakasyāyanaṃ yasmāttasmādudadhirucyate / aparvāṇastu girayaḥ parvabhiḥ parvatāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लक्षद्वीपे तु गोमेदः पर्वतस्तेन चौच्यते । शाल्मलिः शाल्मले द्वीपे पूज्यते सुमहाव्रतैः

plakṣadvīpe tu gomedaḥ parvatastena caucyate / śālmaliḥ śālmale dvīpe pūjyate sumahāvrataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशद्वीपे कुशस्तंबस्तस्यनाम्ना स उच्यते । क्रैञ्चद्वीपे गिरिः कैञ्चो मध्ये जनपदस्य ह

kuśadvīpe kuśastaṃbastasyanāmnā sa ucyate / kraiñcadvīpe giriḥ kaiñco madhye janapadasya ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकद्वीपे द्रुमः शाकस्तस्य नाम्ना स उच्यते । न्यग्रोधः पुष्करद्वीपे तत्रत्यैः स नमस्कृतः

śākadvīpe drumaḥ śākastasya nāmnā sa ucyate / nyagrodhaḥ puṣkaradvīpe tatratyaiḥ sa namaskṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेवः पूज्यते तु ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः । तस्मिन्नि वसति ब्रह्मा साध्यैः सार्द्धं प्रजापतिः

mahādevaḥ pūjyate tu brahmā tribhuvaneśvaraḥ / tasminni vasati brahmā sādhyaiḥ sārddhaṃ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपासंते तत्र देवास्त्रयस्त्रिंशन्महर्षिभिः । स तत्र पूज्यते चैव देवेर्देवोतमोतमः

upāsaṃte tatra devāstrayastriṃśanmaharṣibhiḥ / sa tatra pūjyate caiva deverdevotamotamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जंबूद्वीपात्प्रवर्त्तन्ते रत्नानि विविधानि च । द्वीपेषु तेषु सर्वेषु प्रजानां क्रमतस्तु वै

jaṃbūdvīpātpravarttante ratnāni vividhāni ca / dvīpeṣu teṣu sarveṣu prajānāṃ kramatastu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वशो ब्रह्मवर्येण सत्येन च दमेन च । आरोग्ययुःप्रमाणाभ्यां प्रमाणं द्विगुणं ततः

sarvaśo brahmavaryeṇa satyena ca damena ca / ārogyayuḥpramāṇābhyāṃ pramāṇaṃ dviguṇaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्पुष्करद्वीपे यदुक्तं वर्षकद्वयम् । गोपायति प्रजास्तत्र स्वयंभूर्जड पण्डिताः

etasminpuṣkaradvīpe yaduktaṃ varṣakadvayam / gopāyati prajāstatra svayaṃbhūrjaḍa paṇḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरो दण्डसुद्यम्य ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः । स विष्णोः सचिवो देवः स पिता स पितामहः

īśvaro daṇḍasudyamya brahmā tribhuvaneśvaraḥ / sa viṣṇoḥ sacivo devaḥ sa pitā sa pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजनं चाप्रयत्नेन तत्र स्वयमुपस्थितम् । षड्रसं सुमहावीर्यं भुञ्जते तु प्रजाः सदा

bhojanaṃ cāprayatnena tatra svayamupasthitam / ṣaḍrasaṃ sumahāvīryaṃ bhuñjate tu prajāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परेण पुष्करस्यार्द्धे आवृत्यावस्थितो महान् । स्वादूदकः समुद्रस्तु समन्तात्परिवेष्ट्य तम्

pareṇa puṣkarasyārddhe āvṛtyāvasthito mahān / svādūdakaḥ samudrastu samantātpariveṣṭya tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परेण तस्य महती दृश्यते लोकसंस्थितिः । काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वाह्येकशिलोपमा

pareṇa tasya mahatī dṛśyate lokasaṃsthitiḥ / kāñcanī dviguṇā bhūmiḥ sarvāhyekaśilopamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापरेण शैलश्च पर्यासात्पस्मिण्डलः । प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते

tasyāpareṇa śailaśca paryāsātpasmiṇḍalaḥ / prakāśaścāprakāśaśca lokālokaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोकस्तस्य चार्वक्तु निरालोकस्ततः परम् । योजनानां सहस्राणि दश तस्योच्छ्रयः समृतः

ālokastasya cārvaktu nirālokastataḥ param / yojanānāṃ sahasrāṇi daśa tasyocchrayaḥ samṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावांश्च विस्तरस्तस्य पृथिव्यां कामगश्च सः । आलोको लोकवृत्तिस्थो निरालोको ह्यलौकिकः

tāvāṃśca vistarastasya pṛthivyāṃ kāmagaśca saḥ / āloko lokavṛttistho nirāloko hyalaukikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकार्द्धे संमिता लोका निरालोकास्तु बाह्यतः । लोकविस्तारमात्रं तु ह्यलोकः सर्वतो बहिः

lokārddhe saṃmitā lokā nirālokāstu bāhyataḥ / lokavistāramātraṃ tu hyalokaḥ sarvato bahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिच्छिन्नः समन्ताच्च उदकेनावृतस्तु सः । आलोकात्परतश्चापि ह्यण्डमा वृत्य तिष्ठति

paricchinnaḥ samantācca udakenāvṛtastu saḥ / ālokātparataścāpi hyaṇḍamā vṛtya tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डस्यान्तस्त्विमे लोकाः सप्तद्वीपा च मेदिनी । भूर्लोको ऽथ भुवर्ल्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्तथा

aṇḍasyāntastvime lokāḥ saptadvīpā ca medinī / bhūrloko 'tha bhuvarllokaḥ svarloko 'tha mahastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनस्तपस्तथा सत्यमेतावांल्लोकसंग्रहः । एतावानेव विज्ञेयो लोकान्तश्चैव यः परः

janastapastathā satyametāvāṃllokasaṃgrahaḥ / etāvāneva vijñeyo lokāntaścaiva yaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुंभस्थायी भवेद्यादृवप्रतीच्यां दिशि चन्द्रमाः । आदितः शुक्लपक्षस्य वपुश्चाण्डस्य तद्विधम्

kuṃbhasthāyī bhavedyādṛvapratīcyāṃ diśi candramāḥ / āditaḥ śuklapakṣasya vapuścāṇḍasya tadvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डानामीदृशानां तु कोट्यो ज्ञेयाः सहस्रशः । तिर्यगूर्ध्वमधो वापि कारणस्याव्ययात्मनः

aṇḍānāmīdṛśānāṃ tu koṭyo jñeyāḥ sahasraśaḥ / tiryagūrdhvamadho vāpi kāraṇasyāvyayātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरणैः प्राकृतैस्तत्तदावृतं प्रति सप्तभिः । दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्

dharaṇaiḥ prākṛtaistattadāvṛtaṃ prati saptabhiḥ / daśādhikyena cānyonyaṃ dhārayanti parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परावृताः सर्वे उत्पन्नाश्च परस्परम् । अण्डस्यास्य समन्तात्तु सन्निविष्टो घनोदधिः

parasparāvṛtāḥ sarve utpannāśca parasparam / aṇḍasyāsya samantāttu sanniviṣṭo ghanodadhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तात्तु वनोदेन धार्यमाणः स तिष्टति । बाह्यतो घनतो यस्य तिर्यगूर्द्ध्वं तु मण्डलम्

samantāttu vanodena dhāryamāṇaḥ sa tiṣṭati / bāhyato ghanato yasya tiryagūrddhvaṃ tu maṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धार्यमाणं समन्तात्तु तिष्ठते यत्तु तेजसा । अयोगुडनिभो वाह्नः समन्ता न्मण्डलाकृतिः

dhāryamāṇaṃ samantāttu tiṣṭhate yattu tejasā / ayoguḍanibho vāhnaḥ samantā nmaṇḍalākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्ताद्धनवातेन धार्यमाणः स तिष्ठति । घनवातं तथाकाशो दधानः खलु तिष्ठति

samantāddhanavātena dhāryamāṇaḥ sa tiṣṭhati / ghanavātaṃ tathākāśo dadhānaḥ khalu tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतादिश्च तथा काशं भूतादिश्चाप्यसौ महान् । महाश्च सो ऽप्यनन्तेन ह्यव्यक्तेन तु धार्यते

bhūtādiśca tathā kāśaṃ bhūtādiścāpyasau mahān / mahāśca so 'pyanantena hyavyaktena tu dhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तमपरिव्यक्तं दशधा सूक्ष्ममेव च । अनन्तम कृतात्मानमनादिनिधनं च यत्

anantamaparivyaktaṃ daśadhā sūkṣmameva ca / anantama kṛtātmānamanādinidhanaṃ ca yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यं परतो ऽघोरमनालंबमनामयम् । नैकयोजनसाहस्रं विप्रकृष्टमनावृतम्

anityaṃ parato 'ghoramanālaṃbamanāmayam / naikayojanasāhasraṃ viprakṛṣṭamanāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम एव निरालोकममर्य्यादमदैशिकम् । देवानामप्यविदितं व्यवहारविवर्जितम्

tama eva nirālokamamaryyādamadaiśikam / devānāmapyaviditaṃ vyavahāravivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमस्ॐते च विश्यातमाकाशान्ते ह्यभास्वरम् । मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्

tamasoṃte ca viśyātamākāśānte hyabhāsvaram / maryādāyāmanantasya devasyāyatanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदशानामगम्यं ततस्थानं दिव्यमिति श्रुतिः । महतो देवदेवस्य मर्यादा या व्यवस्थिताः

tridaśānāmagamyaṃ tatasthānaṃ divyamiti śrutiḥ / mahato devadevasya maryādā yā vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रादित्यावधस्तात्तु ये लोकाः प्रथिता बुधैः । ते लोका इत्यभिहिता जगतस्च न संशयः

candrādityāvadhastāttu ye lokāḥ prathitā budhaiḥ / te lokā ityabhihitā jagatasca na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातलतलाः सप्तसप्तैवोर्द्ध्वतलाश्च ये । सप्तस्कन्धस्तथा वायोः सब्रह्मसदना द्विजाः

rasātalatalāḥ saptasaptaivorddhvatalāśca ye / saptaskandhastathā vāyoḥ sabrahmasadanā dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपातालाद्दिवं यावदत्र पञ्चविधा गतिः । प्रमाणमेतज्जगत एष संसारसागरः

āpātālāddivaṃ yāvadatra pañcavidhā gatiḥ / pramāṇametajjagata eṣa saṃsārasāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाद्यन्तां व्रजन्त्येव नैकजातिसमुद्भवाः । विचित्रा जगतः सा वै प्रकृतिर्ब्रह्मणः स्थिता

anādyantāṃ vrajantyeva naikajātisamudbhavāḥ / vicitrā jagataḥ sā vai prakṛtirbrahmaṇaḥ sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्चैह दैविकं वाथ निसर्गं बहुविस्तरः । अतीन्द्रियेर्महाभागैः सिद्धैरपि न लक्षितः

yaccaiha daivikaṃ vātha nisargaṃ bahuvistaraḥ / atīndriyermahābhāgaiḥ siddhairapi na lakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यंब्वग्निवायूनां नभसस्तमसस्तथा । मानसस्य तु देहस्य अनन्तस्य द्विजोत्तमाः

pṛthivyaṃbvagnivāyūnāṃ nabhasastamasastathā / mānasasya tu dehasya anantasya dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयो वा परिणामो वा अन्तो वापि न विद्यते । अनन्त एष सर्वत्र एवं ज्ञानेषु पठ्यते

kṣayo vā pariṇāmo vā anto vāpi na vidyate / ananta eṣa sarvatra evaṃ jñāneṣu paṭhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चोक्तं मया पूर्व तस्मिन्नामानुकीर्तने । यः पद्मनाभनाम्ना तु तत्कार्त्स्न्येन च कीर्त्तितः

tasya coktaṃ mayā pūrva tasminnāmānukīrtane / yaḥ padmanābhanāmnā tu tatkārtsnyena ca kīrttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव सर्वत्र गतः सर्वस्थानेषु पूज्यते । भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले

sa eva sarvatra gataḥ sarvasthāneṣu pūjyate / bhūmau rasātale caiva ākāśe pavane 'nale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न संशयः । तथा तमसि विज्ञेय एष एव महाद्युतिः

arṇaveṣu ca sarveṣu divi caiva na saṃśayaḥ / tathā tamasi vijñeya eṣa eva mahādyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकधा विभक्ताङ्गो महायोगी जनार्दनः । सर्वलोकेषु लोकेश इज्यते बहुधा प्रभुः

anekadhā vibhaktāṅgo mahāyogī janārdanaḥ / sarvalokeṣu lokeśa ijyate bahudhā prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं परस्परोत्पन्न धार्यन्ते च परस्परम् । आधाराधेयभावेन विकारास्ते ऽविकारिणः

evaṃ parasparotpanna dhāryante ca parasparam / ādhārādheyabhāvena vikārāste 'vikāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्व्यादयो विकारास्ते परिच्छिन्नाः परस्परम् । परस्परधिकाश्चैव प्रविष्टास्ते परस्परम्

pṛthvyādayo vikārāste paricchinnāḥ parasparam / parasparadhikāścaiva praviṣṭāste parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात्सृषटास्तु ते ऽन्योन्यं तस्मात्स्थैर्यमुपागताः । प्रागासन्नविशेषास्तु विशेषो ऽन्यविशेषणात्

yasmātsṛṣaṭāstu te 'nyonyaṃ tasmātsthairyamupāgatāḥ / prāgāsannaviśeṣāstu viśeṣo 'nyaviśeṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्याद्यास्तु वाद्यन्तापरिच्छिन्नास्त्रयस्तु ते । गुणोपचयसारेण परिच्छेदो विशेषतः

pṛthivyādyāstu vādyantāparicchinnāstrayastu te / guṇopacayasāreṇa paricchedo viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषाणां तु परिच्छेदः सौक्ष्म्यान्नेह विभाव्यते । भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता

śeṣāṇāṃ tu paricchedaḥ saukṣmyānneha vibhāvyate / bhūtebhyaḥ paratastebhyo vyālokā sā dharā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतान्यालोक आकाशे परिच्छिन्नानि सर्वशः । पात्रे महति पात्राणि यथैवान्तर्गतानि तु

bhūtānyāloka ākāśe paricchinnāni sarvaśaḥ / pātre mahati pātrāṇi yathaivāntargatāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्त्यन्योन्यहीनानि परस्परसमाश्रयात् । तथा ह्यालोक आकाशे भेदास्त्वन्तर्गता मताः

bhavantyanyonyahīnāni parasparasamāśrayāt / tathā hyāloka ākāśe bhedāstvantargatā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्त्नान्येतानि चत्वारि ह्यन्योन्यस्याधिकानि तु । यावदेतानि भूतानि तावदुत्पत्तिरुच्यते

kṛttnānyetāni catvāri hyanyonyasyādhikāni tu / yāvadetāni bhūtāni tāvadutpattirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्तुनामिव संतारो भूतेष्वन्तर्गतो मतः । प्रत्या ख्याय तु भूतानि कार्योत्पर्त्तिन विद्यते

tantunāmiva saṃtāro bhūteṣvantargato mataḥ / pratyā khyāya tu bhūtāni kāryotparttina vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्परिमिता भेदाः स्मृताः कार्य्यात्मकास्तु ते । कारणात्मकास्तथैक स्युर्भेदा ये महदादयः

tasmātparimitā bhedāḥ smṛtāḥ kāryyātmakāstu te / kāraṇātmakāstathaika syurbhedā ye mahadādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष संनिवेशो वै मया प्रोक्तो विभागशः । सप्तद्वीपसमुद्राड्यो याथातथ्यन वै द्विजाः

ityeṣa saṃniveśo vai mayā prokto vibhāgaśaḥ / saptadvīpasamudrāḍyo yāthātathyana vai dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तरान्मण्डलाश्चैव प्रसंख्यानेन चैव हि । वैश्वरूप्रधानस्य परिणामैकदेशिकः

vistarānmaṇḍalāścaiva prasaṃkhyānena caiva hi / vaiśvarūpradhānasya pariṇāmaikadeśikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिष्ठितं भगवता यस्य सर्वमिदं जगत् । एवंभूतगणाः सप्त सन्निविष्टाः परस्परम्

adhiṣṭhitaṃ bhagavatā yasya sarvamidaṃ jagat / evaṃbhūtagaṇāḥ sapta sanniviṣṭāḥ parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावान्संनिवेशस्तु मया शक्यः प्रभाषितुम् । एतावदेव श्रोतव्यं संनिवेशे तु पार्थेवे

etāvānsaṃniveśastu mayā śakyaḥ prabhāṣitum / etāvadeva śrotavyaṃ saṃniveśe tu pārtheve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त प्रकृतयस्त्वेता धारयन्ति परस्परम् । तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे

sapta prakṛtayastvetā dhārayanti parasparam / tāstvahaṃ parimāṇena naṃ saṃkhyātumihotsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंख्याताः प्रकृतयस्तिर्य्यगूर्द्ध्वमधस्तथा । तारकासंनिवेशश्च यावद्दिव्यानुमण्डलम्

asaṃkhyātāḥ prakṛtayastiryyagūrddhvamadhastathā / tārakāsaṃniveśaśca yāvaddivyānumaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्य्या यसन्निवेशस्तु भूमेस्तदनु मण्डलः । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि कृथिव्या वै विचक्षणाः

paryyā yasanniveśastu bhūmestadanu maṇḍalaḥ / ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi kṛthivyā vai vicakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.