इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे ऋषिलक्षणं नाम त्रयस्त्रिन्त्तमो ऽध्यायः वायुरुवाच ऋषयस्तद्वचः श्रुत्वा सूतमाहुस्तदुत्तरम् । कथं वेदाः पुनर्व्यस्तास्तन्नो ब्रूहि महामते
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde ṛṣilakṣaṇaṃ nāma trayastrinttamo 'dhyāyaḥ vāyuruvāca ṛṣayastadvacaḥ śrutvā sūtamāhustaduttaram / kathaṃ vedāḥ punarvyastāstanno brūhi mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच द्वापरे तु पुरावृत्ते मनोः स्वायंभुवान्तरे । ब्रह्मा मनुमुवाचेदं रक्षवेदं महामते
sūta uvāca dvāpare tu purāvṛtte manoḥ svāyaṃbhuvāntare / brahmā manumuvācedaṃ rakṣavedaṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृत्तं युगं तात स्वल्पवीर्या द्विजातयः । संवृता युगदोषेण सर्वे चैव यथाक्रमम्
parivṛttaṃ yugaṃ tāta svalpavīryā dvijātayaḥ / saṃvṛtā yugadoṣeṇa sarve caiva yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मानं युगवशादल्पं चैव हि दृश्यते । दशसाहस्रभागेन ह्यवशिष्टं कृतोदितम्
tasya mānaṃ yugavaśādalpaṃ caiva hi dṛśyate / daśasāhasrabhāgena hyavaśiṣṭaṃ kṛtoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाय तेजो बलं चाल्पं सर्वं चैव प्रणश्यति । वेदक्रिया हि कार्याः स्युर्माभूद्वेदविनाशनम्
vāya tejo balaṃ cālpaṃ sarvaṃ caiva praṇaśyati / vedakriyā hi kāryāḥ syurmābhūdvedavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदे नाशमनुप्राप्ते यज्ञो नाशं गमिष्यति । यज्ञे नष्टे वेदनाशस्ततः सर्वं प्रणश्यति
vede nāśamanuprāpte yajño nāśaṃ gamiṣyati / yajñe naṣṭe vedanāśastataḥ sarvaṃ praṇaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्यो वेदश्च तुष्पादः शतसाहस्रसंमितः । पुनर्दशगुणः कृष्णो यज्ञो वै सर्वकामधुक्
ādyo vedaśca tuṣpādaḥ śatasāhasrasaṃmitaḥ / punardaśaguṇaḥ kṛṣṇo yajño vai sarvakāmadhuk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा मनुर्लौकहिते रतः । वेदमेकं चतुष्पादं चतुर्द्धा व्यभजत्प्रभुः
evamuktastathetyuktvā manurlaukahite rataḥ / vedamekaṃ catuṣpādaṃ caturddhā vyabhajatprabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणो वचनात्तात लोकानां हितकाम्यया । तदहं वर्त्तमानेन युष्माकं वेदकल्पनम्
brahmaṇo vacanāttāta lokānāṃ hitakāmyayā / tadahaṃ varttamānena yuṣmākaṃ vedakalpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तरेण वक्ष्यमि व्यतीतानां प्रकल्पनम् । प्रत्यक्षेण वरोक्षंवै तन्निबोधत सत्तमाः
manvantareṇa vakṣyami vyatītānāṃ prakalpanam / pratyakṣeṇa varokṣaṃvai tannibodhata sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन्युगे तदा व्यासः पाराशर्यः परन्तपः । द्वैपायन इति ख्यातो विष्णोरंशः सनातनः
asminyuge tadā vyāsaḥ pārāśaryaḥ parantapaḥ / dvaipāyana iti khyāto viṣṇoraṃśaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणा चोदितः सो ऽस्मिन् वेदं वक्तुं प्रचक्रमे । अथ शिष्यान्सजग्राह चतुरो वेदकारणात्
brahmaṇā coditaḥ so 'smin vedaṃ vaktuṃ pracakrame / atha śiṣyānsajagrāha caturo vedakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जैमिनिं च सुमन्तुं च वैशंपायनमेव च । चतुर्थं पैलमेतेषां पञ्चमं लोमहर्षणम्
jaiminiṃ ca sumantuṃ ca vaiśaṃpāyanameva ca / caturthaṃ pailameteṣāṃ pañcamaṃ lomaharṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्वेदश्रावकं पैलमग्रहीद्विधिवद्द्विजाः । यजुर्वेदप्रवक्तारं वैशंपायनमेव च
ṛgvedaśrāvakaṃ pailamagrahīdvidhivaddvijāḥ / yajurvedapravaktāraṃ vaiśaṃpāyanameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जैमिनिं सामवेदार्थश्रावकं सो ऽन्वपद्यत । तथैवाथर् ववेदस्य सुमन्तुमृषिसत्तमम्
jaiminiṃ sāmavedārthaśrāvakaṃ so 'nvapadyata / tathaivāthar vavedasya sumantumṛṣisattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासपुराणस्य कलपवाक्यस्य चैव हि । मां चैव प्रतिजग्राह भगवानीश्वरः प्रभुः
itihāsapurāṇasya kalapavākyasya caiva hi / māṃ caiva pratijagrāha bhagavānīśvaraḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक आसीद्यजुर्वेदस्तं चतुर्द्धा व्यकल्पयत् । चातुर्हेत्रमभूत्तस्मिंस्तेन यज्ञमकल्पयत्
eka āsīdyajurvedastaṃ caturddhā vyakalpayat / cāturhetramabhūttasmiṃstena yajñamakalpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आध्वर्यवं यजुर्भिस्तु ऋग्भिर्हेत्रं तथैव च । औद्गात्रं सामभिश्चक्रे ब्रह्मत्वं चाप्यथर्वभिः
ādhvaryavaṃ yajurbhistu ṛgbhirhetraṃ tathaiva ca / audgātraṃ sāmabhiścakre brahmatvaṃ cāpyatharvabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं समकल्पयत् । होतृकं कल्पयत्तेन यजुर्वेदं जगत्पतिः
tataḥ sa ṛca uddhṛtya ṛgvedaṃ samakalpayat / hotṛkaṃ kalpayattena yajurvedaṃ jagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामभिः सामवेदं च तेनौद्गात्रमकल्पयत् । रा५स्त्वथर्ववेदेन सर्वकर्माण्यकारयत्
sāmabhiḥ sāmavedaṃ ca tenaudgātramakalpayat / rā5stvatharvavedena sarvakarmāṇyakārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आख्यानैश्चाप्युपाख्यानैर्गाथाभिः कल्पजोक्तिभिः । पुरामसंहितां चक्रे पुराणार्थविशारदः
ākhyānaiścāpyupākhyānairgāthābhiḥ kalpajoktibhiḥ / purāmasaṃhitāṃ cakre purāṇārthaviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्छिष्टं तु यजुर्वेदे तेन य५मयुञ्जत । यजनात्स यजुर्वेद इति शास्त्रविनिश्चयः
yacchiṣṭaṃ tu yajurvede tena ya5mayuñjata / yajanātsa yajurveda iti śāstraviniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादानामुद्धतत्वाच्च यजूंषि विषमाणि च । शतेनोद्धतवीर्यस्तु ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः
pādānāmuddhatatvācca yajūṃṣi viṣamāṇi ca / śatenoddhatavīryastu ṛtvigbhirvedapāragaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयुज्यते ह्यश्वमेधस्तेन वा पुष्यते तु सः । ऋचो गृहीत्वा पैलस्तु व्यभजत्तु द्विधा पुनः
prayujyate hyaśvamedhastena vā puṣyate tu saḥ / ṛco gṛhītvā pailastu vyabhajattu dvidhā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे कृत्वा संहिते चैव शिष्याभ्या मददाद्विबुः । इन्द्रप्रमत्तये चैकां द्वितीयां बाष्कलाय च
dve kṛtvā saṃhite caiva śiṣyābhyā madadādvibuḥ / indrapramattaye caikāṃ dvitīyāṃ bāṣkalāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतस्रः संहिताः कृत्वा बाष्कलो द्विजसत्तमः । शिष्यानध्यापया मास शुश्रुषाभिरतान्हितान्
catasraḥ saṃhitāḥ kṛtvā bāṣkalo dvijasattamaḥ / śiṣyānadhyāpayā māsa śuśruṣābhiratānhitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोध्यां तु प्रथमां शाखां द्वितीयामग्निमातरम् । पाराशरीं तृतीयां तु या५वल्क्यामथापराम्
bodhyāṃ tu prathamāṃ śākhāṃ dvitīyāmagnimātaram / pārāśarīṃ tṛtīyāṃ tu yā5valkyāmathāparām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रप्रमतिरेकां तु संहितामृषिसत्तमः । अध्यापयन्महाभागं माण्डूकेयं यशस्विनम्
indrapramatirekāṃ tu saṃhitāmṛṣisattamaḥ / adhyāpayanmahābhāgaṃ māṇḍūkeyaṃ yaśasvinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्यस्रवसमग्र्यं तु पुत्रं स तु महायशाः । सत्यस्रवाः सत्यहितं पुत्रमध्यापयद्विभुः
styasravasamagryaṃ tu putraṃ sa tu mahāyaśāḥ / satyasravāḥ satyahitaṃ putramadhyāpayadvibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि सत्यहितः पुत्रं पुनरध्यापयद्द्विजाः । सत्यश्रियं महात्मानं सत्य धर्मपरायणम्
so 'pi satyahitaḥ putraṃ punaradhyāpayaddvijāḥ / satyaśriyaṃ mahātmānaṃ satya dharmaparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभवंस्तस्य शिष्या वै त्रयस्तु सुमहौजसः । सत्यश्रियाश्च विद्वांसः शास्त्रग्रहणतत्पराः
abhavaṃstasya śiṣyā vai trayastu sumahaujasaḥ / satyaśriyāśca vidvāṃsaḥ śāstragrahaṇatatparāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकल्यः प्रथमस्तेषां तस्मादन्यो रथीतरः । बाष्कलिश्च भरद्वाज इति शाखाप्रवर्त्तकाः
śākalyaḥ prathamasteṣāṃ tasmādanyo rathītaraḥ / bāṣkaliśca bharadvāja iti śākhāpravarttakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवमित्रस्तु शाकल्यो ज्ञानाहङ्कारगर्वितः । जनकस्य स यज्ञे वै विनाशामगमद्द्विजाः
devamitrastu śākalyo jñānāhaṅkāragarvitaḥ / janakasya sa yajñe vai vināśāmagamaddvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शांशपायन उवाच कथं विनाशमगमत्स मुनिर्ज्ञानगर्वितः । जनकस्याश्वमेधे तु कथ वादाभ्यजायत
śāṃśapāyana uvāca kathaṃ vināśamagamatsa munirjñānagarvitaḥ / janakasyāśvamedhe tu katha vādābhyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं वाभवद्वादः केन सार्द्धमथापि वा । एतत्सर्वं यथा वृत्तमाचक्ष्त्र विदितं तव
kimarthaṃ vābhavadvādaḥ kena sārddhamathāpi vā / etatsarvaṃ yathā vṛttamācakṣtra viditaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच जनकस्याश्वमेधे तु महानासीत्समागमः । ऋषीणां हि सहस्राणि तत्राजग्मुरनेकशः
sūta uvāca janakasyāśvamedhe tu mahānāsītsamāgamaḥ / ṛṣīṇāṃ hi sahasrāṇi tatrājagmuranekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजर्षेर्जनकस्याथ तं यज्ञं हि दिदृक्षवः । आगतान्ब्राह्मणान्दृष्ट्वा जिज्ञासास्याभवत्ततः
rājarṣerjanakasyātha taṃ yajñaṃ hi didṛkṣavaḥ / āgatānbrāhmaṇāndṛṣṭvā jijñāsāsyābhavattataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को न्वेषां ब्राह्मणश्रेष्ठः कथं मे निश्चयो भवेत् । इति निश्चित्य मनसा बुद्धिं चक्रे जनाधिपः
ko nveṣāṃ brāhmaṇaśreṣṭhaḥ kathaṃ me niścayo bhavet / iti niścitya manasā buddhiṃ cakre janādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवां सहस्रमादाय सुवर्णमधिकं ततः । ग्रामान्रत्नानि दासीस्छ मुनीन्प्राह नराधिपः
gavāṃ sahasramādāya suvarṇamadhikaṃ tataḥ / grāmānratnāni dāsīscha munīnprāha narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वानहं प्रपन्नो वः शिरसा श्रेष्ठभागिनः । यदेतदाहृतं वित्तं यो वा श्रेष्ठतमो भवेत्
sarvānahaṃ prapanno vaḥ śirasā śreṣṭhabhāginaḥ / yadetadāhṛtaṃ vittaṃ yo vā śreṣṭhatamo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै तदुपनीतं मे वित्त वित्तं द्विजोत्तमाः । जनकस्य वचः श्रुत्वा ऋषयस्ते श्रुतिक्षमाः
tasmai tadupanītaṃ me vitta vittaṃ dvijottamāḥ / janakasya vacaḥ śrutvā ṛṣayaste śrutikṣamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा धनं महासारं धनगृध्ना जिघृक्षवः । आह्वयाञ्चक्रिरे ऽन्योन्यं वेदज्ञानमदोल्बणान्
dṛṣṭvā dhanaṃ mahāsāraṃ dhanagṛdhnā jighṛkṣavaḥ / āhvayāñcakrire 'nyonyaṃ vedajñānamadolbaṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा गतवित्तास्ते ममैतद्धनमित्युत । ममैतन्न तवेत्यन्यो ब्रूहि वा किं विकत्थसे
manasā gatavittāste mamaitaddhanamityuta / mamaitanna tavetyanyo brūhi vā kiṃ vikatthase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं धनदोषेण वादांश्चकुरनेकशः । अथान्यस्तत्रवै विद्वान्ब्रह्मणस्तु सुतः कविः
ityevaṃ dhanadoṣeṇa vādāṃścakuranekaśaḥ / athānyastatravai vidvānbrahmaṇastu sutaḥ kaviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याज्ञवल्क्यो महातेजास्तपस्वी ब्रह्मवित्तमः । ब्रह्मण्ॐऽशसमुत्पन्नो वाक्यं प्रोवाच सुस्वरम्
yājñavalkyo mahātejāstapasvī brahmavittamaḥ / brahmaṇoṃ'śasamutpanno vākyaṃ provāca susvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यं ब्रह्मविदां श्रेष्ठं धनमेतद्गृहाण वै । नयस्व च गृहंवत्स ममैतन्नात्र संशयः
śiṣyaṃ brahmavidāṃ śreṣṭhaṃ dhanametadgṛhāṇa vai / nayasva ca gṛhaṃvatsa mamaitannātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्ववादेष्वहं वक्ता नान्यः कश्चित्तु मत्समः । यो वा न प्रीयते विद्वान्समाह्वयतु माचिरम्
sarvavādeṣvahaṃ vaktā nānyaḥ kaścittu matsamaḥ / yo vā na prīyate vidvānsamāhvayatu māciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मार्णवः क्षुब्दः समुद्र इव संप्लवे । तानुवाच ततः स्वस्थो याज्ञवल्क्यो हसन्निव
tato brahmārṇavaḥ kṣubdaḥ samudra iva saṃplave / tānuvāca tataḥ svastho yājñavalkyo hasanniva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधं मा कार्ष्ट विद्वांसो भवन्तः सत्यवादिनः । वदामहे यथाशक्ति जिज्ञासंतः परस्परम्
krodhaṃ mā kārṣṭa vidvāṃso bhavantaḥ satyavādinaḥ / vadāmahe yathāśakti jijñāsaṃtaḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽभ्युपगतास्तेषां वादाः शब्दैरनेकशः । सहस्रधा शुभैरर्थैः सुक्ष्मदर्शनसंभवैः
tato 'bhyupagatāsteṣāṃ vādāḥ śabdairanekaśaḥ / sahasradhā śubhairarthaiḥ sukṣmadarśanasaṃbhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके वेदे तथाध्यात्मविद्यास्थानैरलङ्कृतैः । संत्युत्तमगुणैर्युक्ता नृपस्यापि परीक्षकाः
loke vede tathādhyātmavidyāsthānairalaṅkṛtaiḥ / saṃtyuttamaguṇairyuktā nṛpasyāpi parīkṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादाः समभवंस्तत्र धनहेतोर्महात्मनाम् । ऋषयस्त्वेकतः सर्वे याज्ञवल्क्यस्तथैकतः
vādāḥ samabhavaṃstatra dhanahetormahātmanām / ṛṣayastvekataḥ sarve yājñavalkyastathaikataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते मुनयस्तेन याज्ञवल्क्येन धीमता । एकैकशस्ततः पृष्टा नैवोत्तरमथाब्रुवन्
sarve te munayastena yājñavalkyena dhīmatā / ekaikaśastataḥ pṛṣṭā naivottaramathābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विजित्य मुनीन्सर्वान् ब्रह्मराशिर्महामतिः । शाकल्यमिति होवाच वादकर्त्तारमञ्जसा
sa vijitya munīnsarvān brahmarāśirmahāmatiḥ / śākalyamiti hovāca vādakarttāramañjasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकल्य वद वक्तव्यं किं ध्यायन्नवतिष्ठसे । पणस्तु यजमानेन बद्धो नीतो यथा धृतः
śākalya vada vaktavyaṃ kiṃ dhyāyannavatiṣṭhase / paṇastu yajamānena baddho nīto yathā dhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स धर्षितस्तेन रोषात्ताम्रास्यलोचनः । प्रोवाच याज्ञवल्क्यं सपुरुषं मुनिसन्निधौ
evaṃ sa dharṣitastena roṣāttāmrāsyalocanaḥ / provāca yājñavalkyaṃ sapuruṣaṃ munisannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमस्मास्तृणवत्कृत्वा तथैवान्यान्द्विजोत्तमान् । विद्याधनं महासारं स्वयङ्ग्राहं जिघृक्षसि
tvamasmāstṛṇavatkṛtvā tathaivānyāndvijottamān / vidyādhanaṃ mahāsāraṃ svayaṅgrāhaṃ jighṛkṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकल्येनैवमुक्तस्तु याज्ञवल्क्यस्तमब्रवीत् । ब्रह्मिष्ठानां बलं विद्धि विद्यातत्त्वार्थदर्शनम्
śākalyenaivamuktastu yājñavalkyastamabravīt / brahmiṣṭhānāṃ balaṃ viddhi vidyātattvārthadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामस्यार्थेन संबन्धस्तेनार्थं कामयामहे । कामप्रर्श्नधना विप्राः कामप्रश्नं वदामहे
kāmasyārthena saṃbandhastenārthaṃ kāmayāmahe / kāmaprarśnadhanā viprāḥ kāmapraśnaṃ vadāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पणश्चैवास्य राजर्षेस्तस्मान्नीतं धनं मया । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य शाकल्यः क्रोधमूर्च्छितः
paṇaścaivāsya rājarṣestasmānnītaṃ dhanaṃ mayā / etacchrutvā vacastasya śākalyaḥ krodhamūrcchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या५वल्क्यमथोवाच कामप्रश्नार्थकृद्वचः । ब्रूहीदानीं मयोद्दिष्टान्कामप्रश्नान्यथार्थतः
yā5valkyamathovāca kāmapraśnārthakṛdvacaḥ / brūhīdānīṃ mayoddiṣṭānkāmapraśnānyathārthataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समभवद्वादस्तयोर्ब्रह्मविदोर्महान् । साग्रं प्रश्नसहस्रं तु शाकल्यः सो ऽकरोत्तदा
tataḥ samabhavadvādastayorbrahmavidormahān / sāgraṃ praśnasahasraṃ tu śākalyaḥ so 'karottadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याज्ञवल्क्यो ऽब्रवीत्सर्वमृषीणां शृण्वतां तदा । शाकल्यस्त्वास निर्वादो याज्ञवल्क्यस्तमब्रवीत्
yājñavalkyo 'bravītsarvamṛṣīṇāṃ śṛṇvatāṃ tadā / śākalyastvāsa nirvādo yājñavalkyastamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रश्नमेकं ममापि त्वं शाकल्य वद कामिकम् । पणप्राप्यस्य वादस्य ब्रुवतोर्मृत्युरत्र वै
praśnamekaṃ mamāpi tvaṃ śākalya vada kāmikam / paṇaprāpyasya vādasya bruvatormṛtyuratra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसूक्ष्मज्ञानसंयुक्तं सांख्यंयोगमथापि वा । अध्यात्मस्य गतिं मुख्यां ध्यानमार्गमथापि वा
susūkṣmajñānasaṃyuktaṃ sāṃkhyaṃyogamathāpi vā / adhyātmasya gatiṃ mukhyāṃ dhyānamārgamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ संचोदितः प्रश्नो याज्ञवल्क्येन धीमता । शाकल्यस्तमविज्ञाय तथा मृत्युमवाप्तवान्
atha saṃcoditaḥ praśno yājñavalkyena dhīmatā / śākalyastamavijñāya tathā mṛtyumavāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्मृतः स शाकल्यः प्रश्नव्याख्यानपीडितः । एवं विवादः सुमहानासीत्तेषां धनार्थिनाम्
evaṃ smṛtaḥ sa śākalyaḥ praśnavyākhyānapīḍitaḥ / evaṃ vivādaḥ sumahānāsītteṣāṃ dhanārthinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषीणामृषिभिः सार्द्धं याज्ञवल्क्यस्य चैव हि । याज्ञवल्क्यो धनं गृह्य यशो विख्याय चात्मनः । जगाम वै गृहं स्वच्छं शिष्यैः परिवृतो वशी
ṛṣīṇāmṛṣibhiḥ sārddhaṃ yājñavalkyasya caiva hi / yājñavalkyo dhanaṃ gṛhya yaśo vikhyāya cātmanaḥ / jagāma vai gṛhaṃ svacchaṃ śiṣyaiḥ parivṛto vaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.