Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·1·1.38

Brahmāṇḍa Purāṇa 1.38

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे चाक्षुषसर्गवर्णनं नाम सप्तत्रिंशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच सप्तम त्वथ पर्याये मनोर्वैवस्वतस्य ह । मारीचात्कश्यपाद्देवा जज्ञिरे परमर्षयः

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde cākṣuṣasargavarṇanaṃ nāma saptatriṃśattamo 'dhyāyaḥ sūta uvāca saptama tvatha paryāye manorvaivasvatasya ha / mārīcātkaśyapāddevā jajñire paramarṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्या वसवी रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः । भृगव्ॐऽगिरसश्चैव ते ऽष्ठौ देवगणाः स्मृताः

ādityā vasavī rudrāḥ sādhyā viśve marudgaṇāḥ / bhṛgavoṃ'girasaścaiva te 'ṣṭhau devagaṇāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्या मरुतो रुद्रा विज्ञेयाः कश्यपात्मजाः । साध्याश्य वसवो विश्वे धर्मपुत्रास्त्रयो गणाः

ādityā maruto rudrā vijñeyāḥ kaśyapātmajāḥ / sādhyāśya vasavo viśve dharmaputrāstrayo gaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृगोस्तु भृगवो देवा ह्यङ्गिरस्ॐऽगिरः सुताः । वैवस्वतेंऽतरे ह्यस्मिन्नित्ये ते छन्दजा मताः

bhṛgostu bhṛgavo devā hyaṅgirasoṃ'giraḥ sutāḥ / vaivasvateṃ'tare hyasminnitye te chandajā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते ऽपि च गमिष्यन्ति महान्तं कालपर्ययात् । एवं सर्गस्तु मारीचो विज्ञेयः सांप्रतः शुभः

ete 'pi ca gamiṣyanti mahāntaṃ kālaparyayāt / evaṃ sargastu mārīco vijñeyaḥ sāṃprataḥ śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजस्वी सांप्रतस्तेषामिन्द्रो नाम्ना महाबलः । अतीतानागता ये च वर्त्तन्ते सांप्रतं च ये

tejasvī sāṃpratasteṣāmindro nāmnā mahābalaḥ / atītānāgatā ye ca varttante sāṃprataṃ ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे मन्वन्तरेद्रास्ते विज्ञेयास्तुल्यलक्षणाः । भूतभव्यभवन्नाथाः सहस्राक्षाः पुरन्दराः

sarve manvantaredrāste vijñeyāstulyalakṣaṇāḥ / bhūtabhavyabhavannāthāḥ sahasrākṣāḥ purandarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सघवन्तश्चते सर्वे शृङ्गिणो वज्रपाणयः । सर्वैः क्रतुशतेनेष्टं पृथक्छतगुणेन तु

saghavantaścate sarve śṛṅgiṇo vajrapāṇayaḥ / sarvaiḥ kratuśateneṣṭaṃ pṛthakchataguṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्ये यानि सत्त्वानि गतिमन्ति ध्रुवाणि च । अभिभूयावतिष्ठन्ति धर्माद्यैः कारणैरपि

trailokye yāni sattvāni gatimanti dhruvāṇi ca / abhibhūyāvatiṣṭhanti dharmādyaiḥ kāraṇairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसा तपसा बुद्ध्या बलश्रुतपराक्रमैः । भूतभव्यभवन्नाथा यथा ते प्रभविष्णवः

tejasā tapasā buddhyā balaśrutaparākramaiḥ / bhūtabhavyabhavannāthā yathā te prabhaviṣṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि ब्रुवतो मे निबोधत । भूतभव्यभवद्ध्येत त्समृतं लोकत्रयं द्विजैः

etatsarvaṃ pravakṣyāmi bruvato me nibodhata / bhūtabhavyabhavaddhyeta tsamṛtaṃ lokatrayaṃ dvijaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्लोको ऽयं स्मृतो भूतमन्तरिक्षं भवत्स्मृतम् । भव्यं स्मृतं दिवं ह्येतत्तेषां वक्ष्यामि साधनम्

bhūrloko 'yaṃ smṛto bhūtamantarikṣaṃ bhavatsmṛtam / bhavyaṃ smṛtaṃ divaṃ hyetatteṣāṃ vakṣyāmi sādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायता लोकनामानि ब्रह्मणाग्रे विभाषितम् । भूरिति व्याहृतं पूर्वं भूर्लोको ऽयमभूत्तदा

dhyāyatā lokanāmāni brahmaṇāgre vibhāṣitam / bhūriti vyāhṛtaṃ pūrvaṃ bhūrloko 'yamabhūttadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भू सत्तायां स्मृतो धातुस्तथासौ लोकदर्शने । भूतत्वाद्दर्शनाच्चैव भूर्लोको ऽयमभूत्ततः

bhū sattāyāṃ smṛto dhātustathāsau lokadarśane / bhūtatvāddarśanāccaiva bhūrloko 'yamabhūttataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽयं प्रथमो लोको भूतत्वाद्भूर्द्वजैः स्मृतः । भूते ऽस्मिन्भवदित्युक्तं द्वितीयं ब्रह्मणा पुनः

ato 'yaṃ prathamo loko bhūtatvādbhūrdvajaiḥ smṛtaḥ / bhūte 'sminbhavadityuktaṃ dvitīyaṃ brahmaṇā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवदित्यत्पद्यमाने काले शब्दो ऽयमुच्यते । भवनात्तु भुवल्लोको निरुत्तया हि निरुच्यते

bhavadityatpadyamāne kāle śabdo 'yamucyate / bhavanāttu bhuvalloko niruttayā hi nirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरिक्षं भवत्तस्माद्द्वितीयो लोक उच्यते । उत्पन्ने तु तथा लोके द्वितीये ब्रह्मणा पुनः

antarikṣaṃ bhavattasmāddvitīyo loka ucyate / utpanne tu tathā loke dvitīye brahmaṇā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भव्येति व्याहृतं पश्चाद्भव्यो लोकस्ततो ऽभवत् । अनागते भव्य इत शब्द एष विभाव्यते

bhavyeti vyāhṛtaṃ paścādbhavyo lokastato 'bhavat / anāgate bhavya ita śabda eṣa vibhāvyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्भव्यो ह्यसौ लोको नामतस्त्रिदिवं स्मृतम् । भूरितीयं स्मृता भूमिरन्तरिक्षं भुवः स्मृतम्

tasmādbhavyo hyasau loko nāmatastridivaṃ smṛtam / bhūritīyaṃ smṛtā bhūmirantarikṣaṃ bhuvaḥ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवं स्मृतं तथा भव्यं त्रलोक्यस्यैष निर्णयः । त्रैलोक्ययुक्तैर्व्याहारैस्तिस्रो व्याहृतयो ऽभवन्

divaṃ smṛtaṃ tathā bhavyaṃ tralokyasyaiṣa nirṇayaḥ / trailokyayuktairvyāhāraistisro vyāhṛtayo 'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाथ इत्येष धातुर्वै धातुज्ञैः पालने स्मृतः । यस्माद्भूतस्य लोकस्य भव्यस्य भवतस्तथा

nātha ityeṣa dhāturvai dhātujñaiḥ pālane smṛtaḥ / yasmādbhūtasya lokasya bhavyasya bhavatastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकत्रयस्य नाथास्ते तस्मादिन्द्राद्विजैः स्मृताः । प्रधानभूता देवेन्द्रा गुणभूतास्तथैव च

lokatrayasya nāthāste tasmādindrādvijaiḥ smṛtāḥ / pradhānabhūtā devendrā guṇabhūtāstathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वन्तरेषु ये देवा यज्ञभाजो भवन्ति हि । यज्ञगन्धर्वरक्षांसि पिशाचो रगमानुषाः

manvantareṣu ye devā yajñabhājo bhavanti hi / yajñagandharvarakṣāṃsi piśāco ragamānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिमानः स्मृता ह्येते देवेन्द्राणां तु सर्वशः । देवेन्द्रा गुरवो नाथा राजानः पितरो हि ते

mahimānaḥ smṛtā hyete devendrāṇāṃ tu sarvaśaḥ / devendrā guravo nāthā rājānaḥ pitaro hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षन्तीमाः प्रजा ह्येते धर्मेणेह सुरोत्तमाः । इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं देवेन्द्राणां समासतः

rakṣantīmāḥ prajā hyete dharmeṇeha surottamāḥ / ityetallakṣaṇaṃ proktaṃ devendrāṇāṃ samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तर्षीन्संप्रवक्ष्यामि सांप्रतं ये दिवं श्रिताः । गाधिजः कौशिको धीमान्विश्वामित्रो महातपाः

saptarṣīnsaṃpravakṣyāmi sāṃprataṃ ye divaṃ śritāḥ / gādhijaḥ kauśiko dhīmānviśvāmitro mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्गवो जमदग्निश्च ह्यौर्वपुत्रः प्रतापवान् । बृहस्पतिसुतश्चापि भरद्वाजो महा यशाः

bhārgavo jamadagniśca hyaurvaputraḥ pratāpavān / bṛhaspatisutaścāpi bharadvājo mahā yaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औतथ्यो गौतमो विद्वाञ्शरद्वान्नाम धार्मिकः । स्वायंभुवो ऽत्रिर्भगवान्ब्रह्मकोशः सपञ्चमः

autathyo gautamo vidvāñśaradvānnāma dhārmikaḥ / svāyaṃbhuvo 'trirbhagavānbrahmakośaḥ sapañcamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठो वसिष्ठपुत्रस्तु वसुमांल्लोकविश्रुतः । वत्सरः काश्यपश्यैव सप्तैते साधुसंमताः

ṣaṣṭho vasiṣṭhaputrastu vasumāṃllokaviśrutaḥ / vatsaraḥ kāśyapaśyaiva saptaite sādhusaṃmatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते सप्तर्षयश्योक्ता वर्त्तन्ते सांप्रतेंऽतरे । इक्ष्वाकुश्च नृगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेब च

ete saptarṣayaśyoktā varttante sāṃprateṃ'tare / ikṣvākuśca nṛgaścaiva dhṛṣṭaḥ śaryātireba ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरिष्यन्तश्चविख्यातो नाभागो दिष्ट एव च । करूषश्च पृषध्रश्च पांशुश्चनवमः स्मृतः

nariṣyantaścavikhyāto nābhāgo diṣṭa eva ca / karūṣaśca pṛṣadhraśca pāṃśuścanavamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोर्वैवस्वतस्यैते नव पुत्राः सुधार्मिकाः । कीर्तिता वै तथा ह्येते सप्तमं चैतदन्तरम्

manorvaivasvatasyaite nava putrāḥ sudhārmikāḥ / kīrtitā vai tathā hyete saptamaṃ caitadantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष ह मया पादो द्वितीयः कथितोद्विजाः । विस्तरेणानुपूर्व्या च भूयः किं कथयाम्यहम्

ityeṣa ha mayā pādo dvitīyaḥ kathitodvijāḥ / vistareṇānupūrvyā ca bhūyaḥ kiṃ kathayāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.