Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·1·1.7

Brahmāṇḍa Purāṇa 1.7

प्रसीदंति यतस्तेषु ततः प्रासादसंज्ञितः । तस्माद् गृहाणि शालाश्च प्रासादाश्चैव संज्ञिता

prasīdaṃti yatasteṣu tataḥ prāsādasaṃjñitaḥ / tasmād gṛhāṇi śālāśca prāsādāścaiva saṃjñitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा द्वंद्वाभिघातास्तान्त्वार्तोपायमचिंतयान् । नष्टेषु मधुना सार्द्धं कल्पवृक्षेषु वै तदा

kṛtvā dvaṃdvābhighātāstāntvārtopāyamaciṃtayān / naṣṭeṣu madhunā sārddhaṃ kalpavṛkṣeṣu vai tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषादव्याकुलास्ता वै प्रजाः सृष्टास्तु दर्शिताः । ततः प्रादुर्बभौ तासां सिद्धिस्त्रेतायुगे तदा

viṣādavyākulāstā vai prajāḥ sṛṣṭāstu darśitāḥ / tataḥ prādurbabhau tāsāṃ siddhistretāyuge tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वार्थसाधका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः । तासां वृष्ट्युदकानीह यानि मिष्टगतानि च

sarvārthasādhakā hyanyā vṛṣṭistāsāṃ nikāmataḥ / tāsāṃ vṛṣṭyudakānīha yāni miṣṭagatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं नयः प्रवृत्तस्तु द्वितीये वृष्टिसर्जने । ये परस्तादपां स्तोकाः संपाताः पुथिवीतले

evaṃ nayaḥ pravṛttastu dvitīye vṛṣṭisarjane / ye parastādapāṃ stokāḥ saṃpātāḥ puthivītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपां भूमेस्तु संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन् । पुष्पमूलफलिन्यस्तु ओषध्यस्ता हि जज्ञिरे

apāṃ bhūmestu saṃyogādoṣadhyastāstadābhavan / puṣpamūlaphalinyastu oṣadhyastā hi jajñire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अफालकृष्टाश्चानुप्ता ग्राभ्यारम्याश्चतुर्द्दश । ऋतुपुष्पफलाश्चैव वृक्षा गुल्माश्च जज्ञिरे

aphālakṛṣṭāścānuptā grābhyāramyāścaturddaśa / ṛtupuṣpaphalāścaiva vṛkṣā gulmāśca jajñire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भूतास्तु त्रेतायां मायायामौषधस्य वा । तदौषधेन वर्तंते प्रजास्त्रेता मुखे तदा

prādurbhūtāstu tretāyāṃ māyāyāmauṣadhasya vā / tadauṣadhena vartaṃte prajāstretā mukhe tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुनरभूत्तासां रागो लोभस्तु सर्वदा । अवश्यभाविनार्थेन त्रेतायुगवशेन च

tataḥ punarabhūttāsāṃ rāgo lobhastu sarvadā / avaśyabhāvinārthena tretāyugavaśena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते पर्यगृह्णंस्तु नदीक्षेत्राणि पर्वतान् । वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्

tataste paryagṛhṇaṃstu nadīkṣetrāṇi parvatān / vṛkṣagulmauṣadhīścaiva prasahya tu yathābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धात्मानस्तु ये पूर्वं व्याख्याता वः कृते मया । ब्रह्मणो मानसास्ते वै उत्पन्ना ये जनादिह

siddhātmānastu ye pūrvaṃ vyākhyātā vaḥ kṛte mayā / brahmaṇo mānasāste vai utpannā ye janādiha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शांता ये शुष्मिणश्चैव कर्मिणो दुःखितास्तथा । तत आवर्त्तमानास्ते त्रेतायां जज्ञिरे पुनः

śāṃtā ye śuṣmiṇaścaiva karmiṇo duḥkhitāstathā / tata āvarttamānāste tretāyāṃ jajñire punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याःशूद्रा द्रोहजनास्तथा । भाविताः पूर्वजातीषु ख्यात्या ते शुभपापयोः

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥśūdrā drohajanāstathā / bhāvitāḥ pūrvajātīṣu khyātyā te śubhapāpayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते प्रबला ये तु सत्यशीला अहिंसकाः । वीतलोभा जितात्मानो निवसंति स्मृतेषु वै

tataste prabalā ye tu satyaśīlā ahiṃsakāḥ / vītalobhā jitātmāno nivasaṃti smṛteṣu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिग्रहं न कुर्वंति वदंतस्तु उपस्थिताः । तेषां कर्माणि कुर्वंति तेभ्यश्चैवाबलाश्च ये

parigrahaṃ na kurvaṃti vadaṃtastu upasthitāḥ / teṣāṃ karmāṇi kurvaṃti tebhyaścaivābalāśca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिचर्यासु वर्त्तन्ते तेभ्यश्चान्ये ऽल्पतेजसः । एवं विप्रतिपन्नेषु प्रपन्नेषु परस्परम्

paricaryāsu varttante tebhyaścānye 'lpatejasaḥ / evaṃ vipratipanneṣu prapanneṣu parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन दोषेण वै शांता ओषध्यो नितरां तदा । प्रनष्टा गृह्यमाणा वै मुष्टिभ्यां सिकता यथा

tena doṣeṇa vai śāṃtā oṣadhyo nitarāṃ tadā / pranaṣṭā gṛhyamāṇā vai muṣṭibhyāṃ sikatā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्य तु युगबलाद्गाम्यारण्याश्चतुर्द्दश । फलैर्गृह्णंति पुष्पैश्च तथा मूलैश्च ताः पुनः

athāsya tu yugabalādgāmyāraṇyāścaturddaśa / phalairgṛhṇaṃti puṣpaiśca tathā mūlaiśca tāḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तासु प्रनष्टासु विभ्रांतास्ताः प्रजास्तदा । क्षुधाविष्टास्तदा सर्वा जग्मुस्ता वै स्वयम्भुवम्

tatastāsu pranaṣṭāsu vibhrāṃtāstāḥ prajāstadā / kṣudhāviṣṭāstadā sarvā jagmustā vai svayambhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्त्यर्थमभिलिप्संत्यो ह्यादौ त्रेतायुगस्य ताः । ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् ज्ञात्वा तासां मनीषितम्

vṛttyarthamabhilipsaṃtyo hyādau tretāyugasya tāḥ / brahmā svayaṃbhūrbhagavān jñātvā tāsāṃ manīṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्टिप्रत्यक्षदृष्टेन दर्शनेन विचार्य सः । ग्रस्ताः पृथिव्या त्वोषध्यो ज्ञात्वा प्रत्यरूहत्पुनः

puṣṭipratyakṣadṛṣṭena darśanena vicārya saḥ / grastāḥ pṛthivyā tvoṣadhyo jñātvā pratyarūhatpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा वत्सं समेरुं तु दुदोह पृथिवीमिमाम् । दुग्धेयं गौस्तदा तेन बीजानि वसुधातले

kṛtvā vatsaṃ sameruṃ tu dudoha pṛthivīmimām / dugdheyaṃ gaustadā tena bījāni vasudhātale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जज्ञिरे तानि बीजानि ग्रामारण्यास्तु ताः प्रभुः । ओषध्यः फलपाकाताः क्षणसप्तवशास्तु ताः

jajñire tāni bījāni grāmāraṇyāstu tāḥ prabhuḥ / oṣadhyaḥ phalapākātāḥ kṣaṇasaptavaśāstu tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमाश्चणकास्तिलाः । प्रियंगव उदारास्ते कोरदुष्टाः सवामकाः

vrīhayaśca yavāścaiva godhūmāścaṇakāstilāḥ / priyaṃgava udārāste koraduṣṭāḥ savāmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषा मुद्गा मसूरास्तु नीवाराः सकुलत्थकाः । हरिकाश्चरकाश्चैव गमः सप्तदश स्मृताः

māṣā mudgā masūrāstu nīvārāḥ sakulatthakāḥ / harikāścarakāścaiva gamaḥ saptadaśa smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येता ओषधीनां तु ग्राम्याणां जातयः स्मृताः । श्यामाकाश्चैव नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः

ityetā oṣadhīnāṃ tu grāmyāṇāṃ jātayaḥ smṛtāḥ / śyāmākāścaiva nīvārā jartilāḥ sagavedhukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरुविंदो वेणुयवास्ता मातीर्काटकाः स्मृताः । ग्रामारण्याः स्मृता ह्येता ओषध्यस्तु चतुर्दश

kuruviṃdo veṇuyavāstā mātīrkāṭakāḥ smṛtāḥ / grāmāraṇyāḥ smṛtā hyetā oṣadhyastu caturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पन्नाः प्रथमस्यैता आदौ त्रेतायुगस्य ह । अफालकृष्टास्ताः सर्वा ग्राम्यारण्यश्चतुर्द्दश

utpannāḥ prathamasyaitā ādau tretāyugasya ha / aphālakṛṣṭāstāḥ sarvā grāmyāraṇyaścaturddaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षगुल्मलतावल्ल्यो वीरुधस्तृणजातयः । मूलैः फलैश्च रोहैश्चगृह्णन्पुष्टाश्च यत्फलम्

vṛkṣagulmalatāvallyo vīrudhastṛṇajātayaḥ / mūlaiḥ phalaiśca rohaiścagṛhṇanpuṣṭāśca yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वी दुग्धा तु बीजानि यानि पूर्वं स्वयंभुवा । ऋतुपुष्पफलास्ता वै ओषध्यो जज्ञिरे त्विह

pṛthvī dugdhā tu bījāni yāni pūrvaṃ svayaṃbhuvā / ṛtupuṣpaphalāstā vai oṣadhyo jajñire tviha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा प्रसृष्टा ओषध्यो न प्रथंतीह याः पुनः । ततस्तासां च पृत्त्यर्थै वार्तोपायं चकार ह

yadā prasṛṣṭā oṣadhyo na prathaṃtīha yāḥ punaḥ / tatastāsāṃ ca pṛttyarthai vārtopāyaṃ cakāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां स्वयंभूर्भगवान् हस्तसिद्धिं स्वकर्मजाम् । ततः प्रभृति चौषध्यः कृष्टपच्यास्तु जज्ञिरे

tāsāṃ svayaṃbhūrbhagavān hastasiddhiṃ svakarmajām / tataḥ prabhṛti cauṣadhyaḥ kṛṣṭapacyāstu jajñire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसिद्धकायो वार्तायां ततस्तासां प्रजापतिः । मर्यादां स्थापयामास ययारक्षत्परस्परम्

saṃsiddhakāyo vārtāyāṃ tatastāsāṃ prajāpatiḥ / maryādāṃ sthāpayāmāsa yayārakṣatparasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये वै परिग्रहीतारस्तासामासन्बलीयसः । इतरेषां कृतत्राणान् स्थापयामास क्षत्रियान्

ye vai parigrahītārastāsāmāsanbalīyasaḥ / itareṣāṃ kṛtatrāṇān sthāpayāmāsa kṣatriyān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतिष्ठंति तावंतो यावन्तो निर्मितास्तथा । सत्यं बूत यथाभूतं ध्रुवं वो ब्रह्मणास्तु ताः

upatiṣṭhaṃti tāvaṃto yāvanto nirmitāstathā / satyaṃ būta yathābhūtaṃ dhruvaṃ vo brahmaṇāstu tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चान्ये ह्यबलास्तेषां संरक्षाकर्म्मणि स्थिताः । क्रीतानि नाशयंति स्म पृथिव्यां ते व्यवस्थिताः

ye cānye hyabalāsteṣāṃ saṃrakṣākarmmaṇi sthitāḥ / krītāni nāśayaṃti sma pṛthivyāṃ te vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यानित्येव तानाहुः कीनाशान्वृत्तिसाधकान् । सेवंतश्च द्रवंतश्च परिचर्यासु ये रताः

vaiśyānityeva tānāhuḥ kīnāśānvṛttisādhakān / sevaṃtaśca dravaṃtaśca paricaryāsu ye ratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्तेजसो ऽल्पवीर्याश्च शूद्रांस्तानब्रवीच्च सः । तेषां कर्माणि धर्मांश्च ब्रह्मा तु व्यदधात्प्रभुः

nistejaso 'lpavīryāśca śūdrāṃstānabravīcca saḥ / teṣāṃ karmāṇi dharmāṃśca brahmā tu vyadadhātprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थित्यां तु कृतायां हि यातुर्वर्ण्यस्य तेन वै । पुनः प्रजास्तु ता मोहाद्धर्म्मं तं नान्वपालयन्

saṃsthityāṃ tu kṛtāyāṃ hi yāturvarṇyasya tena vai / punaḥ prajāstu tā mohāddharmmaṃ taṃ nānvapālayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णधर्मैश्च जीवंत्यो व्यरुद्ध्यंत परस्परम् । ब्रह्मा बुद्धा तु तत्सर्वं याथातथ्येन स प्रभुः

varṇadharmaiśca jīvaṃtyo vyaruddhyaṃta parasparam / brahmā buddhā tu tatsarvaṃ yāthātathyena sa prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रियाणां बलं दंडं युद्धमाजीव्यमादिशत् । याजनाध्यापने ब्रह्मा तथा दानप्रतिग्रहम्

kṣatriyāṇāṃ balaṃ daṃḍaṃ yuddhamājīvyamādiśat / yājanādhyāpane brahmā tathā dānapratigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणानां विभुस्तेषां कर्माण्येता न्यथादिशत् । पाशुपाल्यं च वाणिज्यं कृषिं चैव विशां ददौ

brāhmaṇānāṃ vibhusteṣāṃ karmāṇyetā nyathādiśat / pāśupālyaṃ ca vāṇijyaṃ kṛṣiṃ caiva viśāṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिल्पाजीवभृतां चैव शूद्राणां व्यदधात्पुनः । सामान्यानि च कर्माणि ब्रह्मक्षत्रविशां पुनः

śilpājīvabhṛtāṃ caiva śūdrāṇāṃ vyadadhātpunaḥ / sāmānyāni ca karmāṇi brahmakṣatraviśāṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजनाध्यापने दानं सामान्यानीतरेषु च । कर्माजीवं तु वै दत्त्वा तेषामिह परस्परम्

yajanādhyāpane dānaṃ sāmānyānītareṣu ca / karmājīvaṃ tu vai dattvā teṣāmiha parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां लोकांतरे मूर्ध्नि स्थानानि विदधे पुनः । प्राजापत्यं द्विजातीनां स्मृतं स्थानं क्रियावताम्

teṣāṃ lokāṃtare mūrdhni sthānāni vidadhe punaḥ / prājāpatyaṃ dvijātīnāṃ smṛtaṃ sthānaṃ kriyāvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानमैद्रं क्षत्रियाणां संग्रामेष्वपलायिनाम् । वैश्यानां मारुतं स्थानं स्वस्वकर्मोपजीविनाम्

sthānamaidraṃ kṣatriyāṇāṃ saṃgrāmeṣvapalāyinām / vaiśyānāṃ mārutaṃ sthānaṃ svasvakarmopajīvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गांधर्वं शूद्रजातीनां परिचर्ये च तिष्ठताम् । स्थानान्येतानि वर्णानां योग्याचारवतां सताम्

gāṃdharvaṃ śūdrajātīnāṃ paricarye ca tiṣṭhatām / sthānānyetāni varṇānāṃ yogyācāravatāṃ satām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थित्यां सुकृतायां वै चातुर्वर्ण्यस्य तस्य तत् । वर्णास्तु दंडभयतः स्वेस्वे वर्ण्ये व्यवस्थिताः । ततः स्थितेषु वर्णेषु स्थापयामास ह्याश्रमान्

saṃsthityāṃ sukṛtāyāṃ vai cāturvarṇyasya tasya tat / varṇāstu daṃḍabhayataḥ svesve varṇye vyavasthitāḥ / tataḥ sthiteṣu varṇeṣu sthāpayāmāsa hyāśramān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थो यतिस्तथा । आश्रमाश्चतुरो ह्येतान्पूर्ववत्स्थापयन्प्रभुः

gṛhastho brahmacārī ca vānaprastho yatistathā / āśramāścaturo hyetānpūrvavatsthāpayanprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णकर्माणि ये केचित्तेषामिह चतुर्भवः । कृतकर्म्म कृतावासा आश्रमादुपभुञ्जते

varṇakarmāṇi ye kecitteṣāmiha caturbhavaḥ / kṛtakarmma kṛtāvāsā āśramādupabhuñjate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा तान्स्थापयामास आश्रमान् भ्रामतामतः । निर्द्दिदेश ततस्तेषां ब्रह्मा धर्मान्प्रभा षते

brahmā tānsthāpayāmāsa āśramān bhrāmatāmataḥ / nirddideśa tatasteṣāṃ brahmā dharmānprabhā ṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्थानानि तु तेषां च यमान्सनियमांस्तथा । चतुर्वर्णात्मकः पूर्वं गृहस्थस्याश्रमः स्थितः

prasthānāni tu teṣāṃ ca yamānsaniyamāṃstathā / caturvarṇātmakaḥ pūrvaṃ gṛhasthasyāśramaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयाणा माश्रमाणां च वृत्तियोनीति चैव हि । यथाक्रमं च वक्ष्यामि व्रतैश्च नियमैस्तथा

trayāṇā māśramāṇāṃ ca vṛttiyonīti caiva hi / yathākramaṃ ca vakṣyāmi vrataiśca niyamaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाराग्नयश्चातिथय इष्टाः श्राद्धक्रियाः प्रजाः । इत्येष वै गृहस्थस्य समासाद्धर्मसंग्रहः

dārāgnayaścātithaya iṣṭāḥ śrāddhakriyāḥ prajāḥ / ityeṣa vai gṛhasthasya samāsāddharmasaṃgrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ढंडी च मेखली चैव अधःशायी तथाजिनी । गुरुशुश्रूषणं भैक्ष्यंविद्यार्थी ब्रह्मचारिणः

ḍhaṃḍī ca mekhalī caiva adhaḥśāyī tathājinī / guruśuśrūṣaṇaṃ bhaikṣyaṃvidyārthī brahmacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीरपत्राजिनानि स्युर्वनमूलफलौषधैः । उभे संध्ये वगाहश्च होमश्चारण्यवासिनाम्

cīrapatrājināni syurvanamūlaphalauṣadhaiḥ / ubhe saṃdhye vagāhaśca homaścāraṇyavāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपन्नमुसले भैक्ष्यमास्तेयं शौचमेव च । अप्रमादो ऽव्यवायश्च दया भूतेषु च क्षमा

vipannamusale bhaikṣyamāsteyaṃ śaucameva ca / apramādo 'vyavāyaśca dayā bhūteṣu ca kṣamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रवणं गुरुशुश्रूषा सत्यं च दशमं स्मृतम् । दशलक्षणको ह्येष धर्मः प्रोक्तः स्वयंभूवा

śravaṇaṃ guruśuśrūṣā satyaṃ ca daśamaṃ smṛtam / daśalakṣaṇako hyeṣa dharmaḥ proktaḥ svayaṃbhūvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षोर्व्रतानि पंचात्र भैक्ष्यवेदव्रतानि च । तेषां स्थानान्यशुष्मिं च संस्थिताना मचष्ट सः

bhikṣorvratāni paṃcātra bhaikṣyavedavratāni ca / teṣāṃ sthānānyaśuṣmiṃ ca saṃsthitānā macaṣṭa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । स्मृतं तेषां तु यत् स्थानं तदेव गुरुवासिनाम्

aṣṭāśītisahasrāṇi ṛṣīṇāmūrdhvaretasām / smṛtaṃ teṣāṃ tu yat sthānaṃ tadeva guruvāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तर्षीणा तु यत्स्थानं स्मृतं तद्वै वनौकसाम् । प्राजापत्यं गृहस्थानां न्यासिनां ब्रह्मणःक्षयम्

saptarṣīṇā tu yatsthānaṃ smṛtaṃ tadvai vanaukasām / prājāpatyaṃ gṛhasthānāṃ nyāsināṃ brahmaṇaḥkṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनामकृतं स्थानं तानाजित्बा न विद्यते । स्थानान्याश्रमिणस्तानि ब्रह्मस्थानस्थितानि तु

yogināmakṛtaṃ sthānaṃ tānājitbā na vidyate / sthānānyāśramiṇastāni brahmasthānasthitāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वार एव पंथानो देवयानानि निर्मिताः । पंथानः पितृयानास्तु समृताश्चत्वार एव ते

catvāra eva paṃthāno devayānāni nirmitāḥ / paṃthānaḥ pitṛyānāstu samṛtāścatvāra eva te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणां लोकतन्त्रेण आद्ये मन्वन्तरे पुरा । पंथानो देवयाना ये तेषां द्वारं रंविः स्मृतः । तथैव पितृयानानां चन्द्रमा द्वारमुच्यते

brahmaṇāṃ lokatantreṇa ādye manvantare purā / paṃthāno devayānā ye teṣāṃ dvāraṃ raṃviḥ smṛtaḥ / tathaiva pitṛyānānāṃ candramā dvāramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वर्णाश्रमाणां च प्रविभागे कृते तदा । यदा प्रजा ना वर्द्धंत वर्णधर्मसमासिकाः

evaṃ varṇāśramāṇāṃ ca pravibhāge kṛte tadā / yadā prajā nā varddhaṃta varṇadharmasamāsikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्यां मानसीं स्वां वै त्रेतामध्ये ऽसृजत्प्रजाः । आत्मनस्तु शरीरेभ्यस्तुल्याश्चैवात्मना तु ताः

tato 'nyāṃ mānasīṃ svāṃ vai tretāmadhye 'sṛjatprajāḥ / ātmanastu śarīrebhyastulyāścaivātmanā tu tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिस्त्रेतायुगे त्वाद्ये मध्यं प्राप्ते क्रमेण तु । ततो ऽन्यां मानसीं सो ऽथ प्रजाः स्रष्टुं प्रचक्रमे

tasmistretāyuge tvādye madhyaṃ prāpte krameṇa tu / tato 'nyāṃ mānasīṃ so 'tha prajāḥ sraṣṭuṃ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सत्त्वरजोद्रिक्ताः प्रजाः सह्यसृजत्प्रभुः । धर्मार्थकाममोक्षाणां वार्त्तानां साधकाश्च याः

tataḥ sattvarajodriktāḥ prajāḥ sahyasṛjatprabhuḥ / dharmārthakāmamokṣāṇāṃ vārttānāṃ sādhakāśca yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाश्च पितरश्चैव ऋषयो मनवस्तथा । युगानुरूपा धर्मेण यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

devāśca pitaraścaiva ṛṣayo manavastathā / yugānurūpā dharmeṇa yairimā varddhitāḥ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपस्थिते तदा तस्मिन् सृष्टिवर्गे स्वयंभुवः । अभिध्याय प्रजा ब्रह्मा नानावीर्याः स्वमानसीः

upasthite tadā tasmin sṛṣṭivarge svayaṃbhuvaḥ / abhidhyāya prajā brahmā nānāvīryāḥ svamānasīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्ता या मया तुभ्यं जनानीकं समाश्रिताः । कल्पे ऽतीते पुराण्यासीद्देवाद्यास्तु प्रजा इह

pūrvoktā yā mayā tubhyaṃ janānīkaṃ samāśritāḥ / kalpe 'tīte purāṇyāsīddevādyāstu prajā iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायतस्तस्य तानीह संभूत्यर्थमुपस्तिताः । मन्वंतरक्रमेणेह कनिष्ठाः प्रथमेन ताः

dhyāyatastasya tānīha saṃbhūtyarthamupastitāḥ / manvaṃtarakrameṇeha kaniṣṭhāḥ prathamena tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ख्यातास्तु वंश्यैरेतैस्तु पूर्वं यैरिह भाविताः । कुशलाकुशलैः कंदैरक्षीणैस्तैस्तदा युताः

khyātāstu vaṃśyairetaistu pūrvaṃ yairiha bhāvitāḥ / kuśalākuśalaiḥ kaṃdairakṣīṇaistaistadā yutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कर्मफलदोषेण ह्युपबाधाः प्रजज्ञिरे । देवासुरपितॄंश्चैव यक्षैर्गन्धर्वमानुषैः

tatkarmaphaladoṣeṇa hyupabādhāḥ prajajñire / devāsurapitṝṃścaiva yakṣairgandharvamānuṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसैस्तु पिशाचैस्तैः पशुपक्षिसरीसृपैः । वृक्षनारककीटाद्यैस्तैस्तैः सर्वैरुपस्थिताः । आहारार्थं प्रजानां वै विदात्मानो विनिर्ममे

rākṣasaistu piśācaistaiḥ paśupakṣisarīsṛpaiḥ / vṛkṣanārakakīṭādyaistaistaiḥ sarvairupasthitāḥ / āhārārthaṃ prajānāṃ vai vidātmāno vinirmame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.