एति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे पितृकल्पो नाम नवमो ऽध्यायः ॥ ९॥ बृहस्पतिरुवाच सप्तैते जयतां श्रेष्ठाः स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः । चत्वारो मुर्त्तिमन्तश्च त्रयस्तेषाममूर्त्तयः
eti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde pitṛkalpo nāma navamo 'dhyāyaḥ // 9// bṛhaspatiruvāca saptaite jayatāṃ śreṣṭhāḥ svarge pitṛgaṇāḥ smṛtāḥ / catvāro murttimantaśca trayasteṣāmamūrttayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां लोकान्विसर्गं च कीर्त्तयिष्ये निबोधत । यावै दुहितरस्तेषां दौहित्राश्चेव ये स्मृताः
teṣāṃ lokānvisargaṃ ca kīrttayiṣye nibodhata / yāvai duhitarasteṣāṃ dauhitrāśceva ye smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः । अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः
lokāḥ saṃtānakā nāma yatra tiṣṭhanti bhāsvarāḥ / amūrttayaḥ pitṛgaṇāste vai putrāḥ prajāpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विराजस्य द्विजश्रेष्ठा वैराजा इति विश्रुताः । एते वै पितरस्तात योगानां योगवर्धनाः
virājasya dvijaśreṣṭhā vairājā iti viśrutāḥ / ete vai pitarastāta yogānāṃ yogavardhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्याययन्ति ये नित्यं योगायोगबलेन तु । श्राद्धैराप्यायितास्ते वै सोममाप्याययन्ति च
apyāyayanti ye nityaṃ yogāyogabalena tu / śrāddhairāpyāyitāste vai somamāpyāyayanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आप्यायितस्ततः सोमो लोकानाप्याययत्युत । एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः
āpyāyitastataḥ somo lokānāpyāyayatyuta / eteṣāṃ mānasī kanyā menā nāma mahāgireḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्नी हिमवतः पुत्रो यस्या मैनाक उच्यते । पर्वतप्रवरः सो ऽथ क्रैञ्चश्चास्य गिरेः सुतः
patnī himavataḥ putro yasyā maināka ucyate / parvatapravaraḥ so 'tha kraiñcaścāsya gireḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रः कन्यास्तु मेनायां जनयामास शैलाराट् । अपर्णामेकपर्णां च तृतीयामेकपाटलाम्
tisraḥ kanyāstu menāyāṃ janayāmāsa śailārāṭ / aparṇāmekaparṇāṃ ca tṛtīyāmekapāṭalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधमे कपर्णा तु पाठलं त्वेकपाटला । आशिते द्वे अपर्णा तु ह्यनिकेता तपो ऽचरत्
nyagrodhame kaparṇā tu pāṭhalaṃ tvekapāṭalā / āśite dve aparṇā tu hyaniketā tapo 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः । आहारमेकपर्णेन ह्येकपर्णा समाचरत्
śataṃ varṣasahasrāṇāṃ duścaraṃ devadānavaiḥ / āhāramekaparṇena hyekaparṇā samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाटलेनैव चैकेन व्यदधादेकपाटला । पूर्णे वर्षसहस्रे द्वे चाहारं वै प्रजक्रतुः
pāṭalenaiva caikena vyadadhādekapāṭalā / pūrṇe varṣasahasre dve cāhāraṃ vai prajakratuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका तत्र निराहारा तां माता प्रत्यभाषत । निषेधयन्ती सोमेति मातृस्रेहेन दुःखिता
ekā tatra nirāhārā tāṃ mātā pratyabhāṣata / niṣedhayantī someti mātṛsrehena duḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तथोक्ता तदापर्णा देवी दुश्चरचारिणी । उमेति हि महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता
sā tathoktā tadāparṇā devī duścaracāriṇī / umeti hi mahābhāgā triṣu lokeṣu viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव नाम्ना तेनासौ निरुक्तोक्तेन कर्मणा । एतत्तु त्रिकुमारीकं जगत्स्थावरजङ्ग मम्
tathaiva nāmnā tenāsau niruktoktena karmaṇā / etattu trikumārīkaṃ jagatsthāvarajaṅga mam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतासां तपसा सृष्टं यावद्भूमिर्द्धरिष्यति । तपःशरीरास्ताः सर्वास्थिस्रो योगबलान्विताः
etāsāṃ tapasā sṛṣṭaṃ yāvadbhūmirddhariṣyati / tapaḥśarīrāstāḥ sarvāsthisro yogabalānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वास्ताः सुमहाभागाः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः । सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वाश्चैवोर्ध्वरेतसः
sarvāstāḥ sumahābhāgāḥ sarvāśca sthirayauvanāḥ / sarvāśca brahmavādinyaḥ sarvāścaivordhvaretasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमा तासां वरिष्ठा च श्रेष्ठा च वरवर्णिनी । महायोगबलोपेता महादेवमुपस्थिता
umā tāsāṃ variṣṭhā ca śreṣṭhā ca varavarṇinī / mahāyogabalopetā mahādevamupasthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तकश्चोशान्स्तस्याः पुत्रो वै भृगुनन्दनः । असितस्यैकपर्णा तु पत्नी साध्वी पतिव्रता
dattakaścośānstasyāḥ putro vai bhṛgunandanaḥ / asitasyaikaparṇā tu patnī sādhvī pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्ता हिमवता तस्मै योगाचार्याय धीमते । देवलं सुषुवे सा तु ब्रह्मिष्ठं ज्ञानसंयुता
dattā himavatā tasmai yogācāryāya dhīmate / devalaṃ suṣuve sā tu brahmiṣṭhaṃ jñānasaṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या वै तासां कुमारीणां तृतीया चैकपाटला । पुत्रं शतशलाकस्य जैगीषव्यमुपस्थिता
yā vai tāsāṃ kumārīṇāṃ tṛtīyā caikapāṭalā / putraṃ śataśalākasya jaigīṣavyamupasthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि शङ्खलिशितौ स्मृतौ पुत्रावयोनिजौ । इत्येता वै महाभागाः कन्या हिमवतः शुभाः
tasyāpi śaṅkhaliśitau smṛtau putrāvayonijau / ityetā vai mahābhāgāḥ kanyā himavataḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते । अन्योन्यप्रीतमनसोरुमाशङ्करयोरथ
rudrāṇī sā tu pravarā svairguṇairatiricyate / anyonyaprītamanasorumāśaṅkarayoratha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेषं संसक्तयोर्ज्ञात्वा शङ्कितः किल वृत्रहा । ताभ्यां मैथुनशक्ताभ्यामपत्योद्भवभीरुणा
śleṣaṃ saṃsaktayorjñātvā śaṅkitaḥ kila vṛtrahā / tābhyāṃ maithunaśaktābhyāmapatyodbhavabhīruṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः सकाशमिन्द्रेण प्रेषितो हव्यवाहनः । अनायो रतिविघ्नं च त्वमाचर हुताशन
tayoḥ sakāśamindreṇa preṣito havyavāhanaḥ / anāyo rativighnaṃ ca tvamācara hutāśana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र गत एव त्वं न दोषो विद्यते तव । इत्येवमुक्ते तु तदा वह्निना च तथा कृतम्
sarvatra gata eva tvaṃ na doṣo vidyate tava / ityevamukte tu tadā vahninā ca tathā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमां देवः समुत्सृज्य शुक्रं भूमौ व्यसर्जयत् । ततो रुषितया सद्यः शप्तो ऽग्निरुमया तया
umāṃ devaḥ samutsṛjya śukraṃ bhūmau vyasarjayat / tato ruṣitayā sadyaḥ śapto 'gnirumayā tayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं चोक्तवती वह्निं रोषगद्गदया गिरा । यस्मान्नाववितृप्ताभ्यां रतिविघ्नं हुताशन
idaṃ coktavatī vahniṃ roṣagadgadayā girā / yasmānnāvavitṛptābhyāṃ rativighnaṃ hutāśana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतवानस्य कर्त्तव्यं तस्मात्त्वमसि दुर्मतिः । यदेवं विगतं गर्भं रौद्रं शुक्रं महाप्रभम्
kṛtavānasya karttavyaṃ tasmāttvamasi durmatiḥ / yadevaṃ vigataṃ garbhaṃ raudraṃ śukraṃ mahāprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भे त्वं धारयस्वैवमेषा ते दण्डधारणा । स शापदोषाद्रुद्राण्या अन्तर्गर्भो हुताशनः
garbhe tvaṃ dhārayasvaivameṣā te daṇḍadhāraṇā / sa śāpadoṣādrudrāṇyā antargarbho hutāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहून्वर्षगणान्गर्भं धारयामास वै द्विज । स गङ्गामभिगम्याह श्रूयतां सरिदुत्तमे
bahūnvarṣagaṇāngarbhaṃ dhārayāmāsa vai dvija / sa gaṅgāmabhigamyāha śrūyatāṃ sariduttame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमहान्परिखेदो मे जायते गर्भधारणात् । मद्धितार्थ मथो गर्भमिमं धारय निम्नगे
sumahānparikhedo me jāyate garbhadhāraṇāt / maddhitārtha matho garbhamimaṃ dhāraya nimnage
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्प्रसादाच्च तनयो वरदस्ते भविष्यति । तथेत्युक्त्वा तदा सा तु संप्रत्दृष्टा महानदी
matprasādācca tanayo varadaste bhaviṣyati / tathetyuktvā tadā sā tu saṃpratdṛṣṭā mahānadī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं गर्भं धारयामास दह्यमानेन चेतसा । सापि कृच्छ्रेण महता खिद्यमाना महानदी
taṃ garbhaṃ dhārayāmāsa dahyamānena cetasā / sāpi kṛcchreṇa mahatā khidyamānā mahānadī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृष्टं व्यसृजद्गर्भं दीप्यमान मिवानलम् । रुद्राग्निगङ्गातनयस्तत्र जातो ऽरुणप्रभः
prakṛṣṭaṃ vyasṛjadgarbhaṃ dīpyamāna mivānalam / rudrāgnigaṅgātanayastatra jāto 'ruṇaprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यशतसंकाशो महातेजाः प्रतापवान् । तस्मिञ्जाते महाभागे कुमारे जाह्नवीसुते
ādityaśatasaṃkāśo mahātejāḥ pratāpavān / tasmiñjāte mahābhāge kumāre jāhnavīsute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानयानैराकाशं पतत्र्रिभिरिवावृतम् । देवदुन्दुभयो नेदुराकाशे मधुरस्वनाः
vimānayānairākāśaṃ patatrribhirivāvṛtam / devadundubhayo nedurākāśe madhurasvanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमुचुः पुष्पवर्षं च खेचराः सिद्धचारणाः । जगुर्गन्धर्वमुख्याश्च सर्वशस्तत्र तत्र ह
mumucuḥ puṣpavarṣaṃ ca khecarāḥ siddhacāraṇāḥ / jagurgandharvamukhyāśca sarvaśastatra tatra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किन्नराश्चैव सर्वशः । महानागसहस्राणि प्रवराश्च पतत्र्रिणः
yakṣā vidyādharāḥ siddhāḥ kinnarāścaiva sarvaśaḥ / mahānāgasahasrāṇi pravarāśca patatrriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपतस्थुर्महाभागमाग्नेयं शङ्करात्मजम् । प्रभावेण हतास्तेन दैत्यवानरराक्षसाः
upatasthurmahābhāgamāgneyaṃ śaṅkarātmajam / prabhāveṇa hatāstena daityavānararākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि सप्तर्षिभार्याभिरारादेवाग्निसंभवः । अभिषेकप्रयाताभिर्दृष्टो वर्ज्य त्वरुन्धतीम्
sa hi saptarṣibhāryābhirārādevāgnisaṃbhavaḥ / abhiṣekaprayātābhirdṛṣṭo varjya tvarundhatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः । स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः
tābhiḥ sa bālārkanibho raudraḥ parivṛtaḥ prabhuḥ / snihyamānābhiratyarthaṃ svakabhiriva mātṛbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगपत्सर्वदेवीभिर्दिधित्सुर्जाह्नवीं सुतः । षण्मुखान्यसृजच्छ्रीमांस्तेनायं षण्मुखः स्मृतः
yugapatsarvadevībhirdidhitsurjāhnavīṃ sutaḥ / ṣaṇmukhānyasṛjacchrīmāṃstenāyaṃ ṣaṇmukhaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन जातेन महाता देवानामसहिष्णवः । स्कन्दिता दानवगणास्तस्मात्स्कन्दः प्रतापवान्
tena jātena mahātā devānāmasahiṣṇavaḥ / skanditā dānavagaṇāstasmātskandaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्तिकाभिस्तु यस्मात्स वर्द्धितो हि पुरातनः । कार्त्तिकेय इति ख्यातस्तस्मादसुरसूदनः
kṛttikābhistu yasmātsa varddhito hi purātanaḥ / kārttikeya iti khyātastasmādasurasūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जृंभतस्तस्य दैत्यारेर्ज्वाला मालाकुला तदा । मुखाद्विनिर्गता तस्य स्वशक्तिरपराजिता
jṛṃbhatastasya daityārerjvālā mālākulā tadā / mukhādvinirgatā tasya svaśaktiraparājitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडार्थं चैव स्कन्दस्य विष्णुना प्रभविष्णुना । गरुडादतिसृष्टौ हि पक्षिणौ द्वौ प्रभद्रकौ
krīḍārthaṃ caiva skandasya viṣṇunā prabhaviṣṇunā / garuḍādatisṛṣṭau hi pakṣiṇau dvau prabhadrakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरः कुक्कुटश्चैव पताका चैव वायुना । यस्य दत्ता सरस्वत्या महावीणा महास्वना
mayūraḥ kukkuṭaścaiva patākā caiva vāyunā / yasya dattā sarasvatyā mahāvīṇā mahāsvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजः स्वयंभुवा दत्तो मेषो दत्तश्च शंभुना । मायाविहरणे विप्र गिरौ क्रैञ्चे निपातिते
ajaḥ svayaṃbhuvā datto meṣo dattaśca śaṃbhunā / māyāviharaṇe vipra girau kraiñce nipātite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारके चासुरवरे समुदीर्णे निपातिते । सेंद्रोपेन्द्रैर्महाभागैर्देवैरग्निसुतः प्रभुः
tārake cāsuravare samudīrṇe nipātite / seṃdropendrairmahābhāgairdevairagnisutaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेनापत्येन दैत्यारिरभिषिक्तः प्रतापवान् । देवसेनापतिस्त्वेष पठ्यते सुरनायकः
senāpatyena daityārirabhiṣiktaḥ pratāpavān / devasenāpatistveṣa paṭhyate suranāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवारिस्कन्दनः स्कन्दः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः । प्रमथैर्विधैर्देवस्तथा भूतगणैरपि
devāriskandanaḥ skandaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥ / pramathairvidhairdevastathā bhūtagaṇairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृभिर्विविधाभिश्च विनायकगणैस्ततः । लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर्यत्र वै सुताः
mātṛbhirvividhābhiśca vināyakagaṇaistataḥ / lokāḥ somapadā nāma marīceryatra vai sutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते दिवि वर्त्तन्ते देवास्तान्पूजयन्त्युत । श्रुता बर्हिषदो नाम पितरः सोमपास्तु ते
tatra te divi varttante devāstānpūjayantyuta / śrutā barhiṣado nāma pitaraḥ somapāstu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा । अच्छौदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थिता
eteṣāṃ mānasī kanyā acchodā nāma nimnagā / acchaudaṃ nāma taddivyaṃ saro yasmātsamutthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा न दृष्टपूर्वास्तु वितरस्ते कदाचन । संभूता मानसी तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती
tathā na dṛṣṭapūrvāstu vitaraste kadācana / saṃbhūtā mānasī teṣāṃ pitṝnsvānnābhijānatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा त्वन्यं पितरं वव्रे तानतिक्रम्य वै पितॄन् । अमावसुमिति ख्यातमैलपुत्रं नभश्चरम्
sā tvanyaṃ pitaraṃ vavre tānatikramya vai pitṝn / amāvasumiti khyātamailaputraṃ nabhaścaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्रिकाप्सरसा युक्तं विमानाधिष्ठितं दिवि । सा तेन व्यभिचारेण गगने नाप्रजारिणी
adrikāpsarasā yuktaṃ vimānādhiṣṭhitaṃ divi / sā tena vyabhicāreṇa gagane nāprajāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरं प्रार्थयित्वान्यं योगभ्रष्टा पपात ह । त्रीण्यवश्यद्विमानानि पतन्ती सा दिवश्च्युता
pitaraṃ prārthayitvānyaṃ yogabhraṣṭā papāta ha / trīṇyavaśyadvimānāni patantī sā divaścyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रसरेणुप्रमाणानि तेषु चावस्थितान्पितॄन् । सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानग्नीनग्निष्विवाहितान्
trasareṇupramāṇāni teṣu cāvasthitānpitṝn / susūkṣmānaparivyaktānagnīnagniṣvivāhitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रायध्वमित्युवाचार्ता पतती चाप्यवाक्शिराः । तैरुका सा तु मा भैषी रित्यतो ऽधिष्ठिताभवत्
trāyadhvamityuvācārtā patatī cāpyavākśirāḥ / tairukā sā tu mā bhaiṣī rityato 'dhiṣṭhitābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रसादयत्सा वै सीदन्ती त्वनया गिरा । ऊचुस्ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात्
tataḥ prasādayatsā vai sīdantī tvanayā girā / ūcuste pitaraḥ kanyāṃ bhraṣṭaiśvaryāṃ vyatikramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रष्टैश्वर्यां स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते । यैराचरन्ति कर्मणि शरीरैरिह देवताः
bhraṣṭaiśvaryāṃ svadoṣeṇa patasi tvaṃ śucismite / yairācaranti karmaṇi śarīrairiha devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरेव तत्कर्मभलं प्राप्नुवन्ति सदा स्म ह । सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे
taireva tatkarmabhalaṃ prāpnuvanti sadā sma ha / sadyaḥ phalanti karmāṇi devatve pretya mānuṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्स्वतपसः पुत्रि प्रेत्य संप्राप्स्यसे फलम् । इत्युक्तया तु पितरः पुनस्ते तु प्रसादिताः
tasmātsvatapasaḥ putri pretya saṃprāpsyase phalam / ityuktayā tu pitaraḥ punaste tu prasāditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यात्वा प्रसादं ते चक्रुस्तस्यास्तदनुकंपया । अवश्यं भाविनं दृष्ट्वा ह्यर्थमूचुस्तदा तु ताम् ॥ ब्न्द्प् २,१०। ६५ ॥ सोमपाः पितरः कन्यां रज्ञो ऽस्यैव त्वमावसोः । उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषेषु महात्मनः
dhyātvā prasādaṃ te cakrustasyāstadanukaṃpayā / avaśyaṃ bhāvinaṃ dṛṣṭvā hyarthamūcustadā tu tām // BndP 2,10. 65 // somapāḥ pitaraḥ kanyāṃ rajño 'syaiva tvamāvasoḥ / utpannasya pṛthivyāṃ tu mānuṣeṣu mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्या भूत्वा त्विमांल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि भामिनि । अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा
kanyā bhūtvā tvimāṃllokānpunaḥ prāpsyasi bhāmini / aṣṭāviṃśe bhavitrī tvaṃ dvāpare matsyayonijā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यैव राज्ञो दुहिता ह्यद्रिकायाममावसोः । पराशरस्य दायादमृषिं त्वं जनयिष्यसि
asyaiva rājño duhitā hyadrikāyāmamāvasoḥ / parāśarasya dāyādamṛṣiṃ tvaṃ janayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वेदमेकं ब्रह्मर्षि श्चतुर्द्धा विभजिष्यति । महाभिषस्य पुत्रौ द्वौ शन्तनोः कीर्त्तिवर्द्धनौ
sa vedamekaṃ brahmarṣi ścaturddhā vibhajiṣyati / mahābhiṣasya putrau dvau śantanoḥ kīrttivarddhanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रवीर्यं धर्मज्ञं त्वमेवोत्पादयिष्यसि । चित्राङ्गदं च राजानं सर्वसत्त्वबलान्वितम्
vicitravīryaṃ dharmajñaṃ tvamevotpādayiṣyasi / citrāṅgadaṃ ca rājānaṃ sarvasattvabalānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानुत्पादयित्वाथ पुनर्लोकानवा प्स्यसि । व्यभिचारात्पितॄणां त्वं प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम्
etānutpādayitvātha punarlokānavā psyasi / vyabhicārātpitṝṇāṃ tvaṃ prāpsyase janma kutsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि । कन्या भूत्वा ततश्च त्वमिमांल्लोकानवाप्स्यसि
tasyaiva rājñastvaṃ kanyā adrikāyāṃ bhaviṣyasi / kanyā bhūtvā tataśca tvamimāṃllokānavāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुकत्वा तु दाशेयी जाता सत्यवती तु सा । अद्रिकायाः सुता मत्स्या सुता जाता ह्यमावसोः
evamukatvā tu dāśeyī jātā satyavatī tu sā / adrikāyāḥ sutā matsyā sutā jātā hyamāvasoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदिकामत्स्यसंभूता गङ्गायमुनसंगमे । तस्या राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैव हि
adikāmatsyasaṃbhūtā gaṅgāyamunasaṃgame / tasyā rājño hi sā kanyā rājño vīryeṇa caiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरजानाम ते लोका दिवि रोचन्ति ते गणाः । अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तत्र पितरो भास्करप्रभाः पुलहस्य प्रजापतेः । एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता
virajānāma te lokā divi rocanti te gaṇāḥ / agniṣvāttāḥ smṛtāstatra pitaro bhāskaraprabhāḥ pulahasya prajāpateḥ / eteṣāṃ mānasī kanyā pīvarī nāma viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिनी योगपत्नी च योगमाता तथैव च । भविता द्वापरं प्राप्य अष्टाविंशतिमेव तु
yoginī yogapatnī ca yogamātā tathaiva ca / bhavitā dvāparaṃ prāpya aṣṭāviṃśatimeva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमान्व्यासो महायोगी योगस्तस्मिन्द्विजोत्तमाः । व्यासादरण्यां संभूतो विधूम इव पावकः
śrīmānvyāso mahāyogī yogastasmindvijottamāḥ / vyāsādaraṇyāṃ saṃbhūto vidhūma iva pāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः । स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयद्विभुः
parāśarakulodbhūtaḥ śuko nāma mahātapāḥ / sa tasyāṃ pitṛkanyāyāṃ pīvaryāṃ janayadvibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रान्पञ्च योगचर्यापरिबुर्णान्परिश्रुतान् । कृष्णा गौरं प्रभुं शंभुं तथा भूरिश्रुतं च वै
putrānpañca yogacaryāpariburṇānpariśrutān / kṛṣṇā gauraṃ prabhuṃ śaṃbhuṃ tathā bhūriśrutaṃ ca vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां कीर्तिमतीं चैव योगिनीं योगमातरम् । ब्रह्मदत्तस्य चननी महिषी त्वणुहस्य सा
kanyāṃ kīrtimatīṃ caiva yoginīṃ yogamātaram / brahmadattasya cananī mahiṣī tvaṇuhasya sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यकिरणोपेतमपुनर्मार्गमास्थितः । सर्वव्यापी विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः
ādityakiraṇopetamapunarmārgamāsthitaḥ / sarvavyāpī vinirmukto bhaviṣyati mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत । तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्
traya ete gāṇāḥ proktāścatuḥ śeṣānnibodhata / tānvakṣyāmi dvijaśreṣṭhāḥ prabhāmūrttimato gaṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पन्नास्तु स्वधायां ते काव्या ह्यग्नेः कवेः सुताः । पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः
utpannāstu svadhāyāṃ te kāvyā hyagneḥ kaveḥ sutāḥ / pitaro devalokeṣu jyotirbhāsiṣu bhāsvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास्तान्भावयन्त्युत । एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता
sarvakāmasamṛddheṣu dvijāstānbhāvayantyuta / eteṣāṃ mānasī kanyā yogotpattiritiśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्ता सनत्कुमारेण शुक्रस्य महिषी तु या । एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी
dattā sanatkumāreṇa śukrasya mahiṣī tu yā / ekaśṛṅgeti vikhyātā bhṛgūṇāṃ kīrtivarddhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीचि गर्भास्ते लोकाः समावृत्य दिवि स्थिताः । एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः संवर्द्धिताः पुरा
marīci garbhāste lokāḥ samāvṛtya divi sthitāḥ / ete hyaṅgirasaḥ putrāḥ sādhyaiḥ saṃvarddhitāḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपहूताः स्मृतास्ते वै पितरो भास्वरा दिवि । तान्क्षत्रियगणाः सप्त भावयन्ति फलार्थिनः
upahūtāḥ smṛtāste vai pitaro bhāsvarā divi / tānkṣatriyagaṇāḥ sapta bhāvayanti phalārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता । मता या जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः
eteṣāṃ mānasī kanyā yaśodā nāma viśrutā / matā yā jananī devī khaṭvāṅgasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे यस्य पुरा गीता गाथागीतैर्महर्षिभिः । अग्नेर्जन्म तदा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः
yajñe yasya purā gītā gāthāgītairmaharṣibhiḥ / agnerjanma tadā dṛṣṭvā śāṇḍilyasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजमानं दिलीपं ये पश्यन्त्यत्र समाहिताः । सत्यव्रतं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः
yajamānaṃ dilīpaṃ ye paśyantyatra samāhitāḥ / satyavrataṃ mahātmānaṃ te 'pi svargajito narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यपा नाम पितरः कर्दमस्य प्रजा पतेः । समुत्पन्नस्य पुलहादुत्पन्नास्तस्य ते सुताः
ājyapā nāma pitaraḥ kardamasya prajā pateḥ / samutpannasya pulahādutpannāstasya te sutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लकिषु तेषु वैवर्ताः कामगोषु विहङ्गमाः । एतान्वैश्यगणाः श्राद्धे भाव यन्ति फलार्थिनः
lakiṣu teṣu vaivartāḥ kāmagoṣu vihaṅgamāḥ / etānvaiśyagaṇāḥ śrāddhe bhāva yanti phalārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता । ययातेर्जननी साध्वी पत्नी सा नहुषस्य च
eteṣāṃ mānasī kanyā virajā nāma viśrutā / yayāterjananī sādhvī patnī sā nahuṣasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकाला नाम पितरो वसिष्ठस्य महात्मनः । हैरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास्तां भावयन्त्युत
sukālā nāma pitaro vasiṣṭhasya mahātmanaḥ / hairaṇyagarbhasya sutāḥ śūdrāstāṃ bhāvayantyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसा नाम ते लोका वर्तन्ते यत्र ते दिवि । एतेषां मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा
mānasā nāma te lokā vartante yatra te divi / eteṣāṃ mānasī kanyā narmadā saritāṃ varā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा भावयति भूतानि दक्षिणापथगामिनी । जननी सात्रसद्दस्योः पुरुकुत्सपरिग्रहः
sā bhāvayati bhūtāni dakṣiṇāpathagāminī / jananī sātrasaddasyoḥ purukutsaparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषामभ्युपगमान्मनुर्मन्वन्तरेश्वरः । मन्वन्तरादौ श्राद्धानि प्रवर्तयति सर्वशः
eteṣāmabhyupagamānmanurmanvantareśvaraḥ / manvantarādau śrāddhāni pravartayati sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणामानुपूर्व्येण सर्वेषां द्विजसत्तमाः । तस्मादेतत्स्वधर्मेण देयं श्राद्धं च श्रद्धया
pitṝṇāmānupūrvyeṇa sarveṣāṃ dvijasattamāḥ / tasmādetatsvadharmeṇa deyaṃ śrāddhaṃ ca śraddhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः । दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्
sarveṣāṃ rājataiḥ pātrairapi vā rajatānvitaiḥ / dattaṃ svadhāṃ purodhāya śrāddhaṃ prīṇāti vai pitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौम्यायने वाग्रयणे ह्यश्वमेधं तदप्नुयात् । सोमश्चाप्यायनं कृत्वा ह्यगनेर्वेवस्वतस्य च
saumyāyane vāgrayaṇe hyaśvamedhaṃ tadapnuyāt / somaścāpyāyanaṃ kṛtvā hyaganervevasvatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् । पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
pitṝnprīṇāti yo vaṃśyaḥ pitaraḥ prīṇayanti tam / pitaraḥ puṣṭikāmasya prajākāmasya vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्टिं प्रजास्तथा स्वर्गं प्रयच्छन्ति न संशयः । देवकार्यादपि सदा पितृकार्यं विशिष्यते
puṣṭiṃ prajāstathā svargaṃ prayacchanti na saṃśayaḥ / devakāryādapi sadā pitṛkāryaṃ viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवताभ्यः पितॄणां हि पूर्वमाप्यायनं स्मृतम् । न हि योग गतिः सूक्ष्मा पितॄणां न पितृक्षयः
devatābhyaḥ pitṝṇāṃ hi pūrvamāpyāyanaṃ smṛtam / na hi yoga gatiḥ sūkṣmā pitṝṇāṃ na pitṛkṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा । इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै
tapasā viprasiddhena dṛśyate māsacakṣuṣā / ityete pitaraścaiva lokā duhitaraśca vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दौहित्रा यजमानाश्च प्रोक्ता ये भावयन्ति यान् । चत्वारो मूर्तिमन्तस्तु त्रयस्तेषाममूर्तयः
dauhitrā yajamānāśca proktā ye bhāvayanti yān / catvāro mūrtimantastu trayasteṣāmamūrtayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः । भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः
tebhyaḥ śrāddhāni satkṛtya devāḥ kurvanti yatnataḥ / bhaktyā prāñjalayaḥ sarveseṃdrāstadgatamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वे च सिकताश्चैव पृश्निजाः शृङ्गिणस्तथा । कृष्णाः श्वेतांबुजाश्चैव विधिव त्पूजयन्त्युत
viśve ca sikatāścaiva pṛśnijāḥ śṛṅgiṇastathā / kṛṣṇāḥ śvetāṃbujāścaiva vidhiva tpūjayantyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशस्ता वातरसना दिवाकृत्यास्तथैव च । मेघाश्च मरुतश्चैव ब्रह्माद्याश्च दिवौकसः
praśastā vātarasanā divākṛtyāstathaiva ca / meghāśca marutaścaiva brahmādyāśca divaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रिभृग्वङ्गिराद्याश्च ऋषयः सर्व एव ते । यक्षा नागाः सुपर्णाश्च किन्नरा राक्षसैः सह
atribhṛgvaṅgirādyāśca ṛṣayaḥ sarva eva te / yakṣā nāgāḥ suparṇāśca kinnarā rākṣasaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄंस्ते ऽपूजयन्सर्वे नित्यमेव फलार्थिनः । एवमेते महात्मानः श्राद्धे सत्कृत्य पूजिताः
pitṝṃste 'pūjayansarve nityameva phalārthinaḥ / evamete mahātmānaḥ śrāddhe satkṛtya pūjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्कामान्प्रयच्छन्ति शतशो ऽथ सहस्रशः । हित्वा त्रैलोक्यसंसारं जरामृत्युमयं तथा
sarvānkāmānprayacchanti śataśo 'tha sahasraśaḥ / hitvā trailokyasaṃsāraṃ jarāmṛtyumayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षं योगमथैश्वर्यं सूक्ष्मदेहमदेहिनाम् । कृत्स्नं वैराग्यमानन्त्यं प्रयच्छन्ति पितामहाः
mokṣaṃ yogamathaiśvaryaṃ sūkṣmadehamadehinām / kṛtsnaṃ vairāgyamānantyaṃ prayacchanti pitāmahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एश्वर्यं विहितं योगमेश्वर्यं योग उच्यते । योगैश्वर्यमृते मोक्षः कथञ्चिन्नोपपद्यते
eśvaryaṃ vihitaṃ yogameśvaryaṃ yoga ucyate / yogaiśvaryamṛte mokṣaḥ kathañcinnopapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपक्षस्येव गमनं गगने पक्षिणो यथा । वरिष्ठः सर्वधर्माणां मोक्षधर्मः सनातनः
apakṣasyeva gamanaṃ gagane pakṣiṇo yathā / variṣṭhaḥ sarvadharmāṇāṃ mokṣadharmaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणां हि प्रसादेन प्राप्यते स महात्मनाम् । मुक्तावैडूर्यवासांसि वाजिनागायुतानि च
pitṝṇāṃ hi prasādena prāpyate sa mahātmanām / muktāvaiḍūryavāsāṃsi vājināgāyutāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किङ्किणीजालनद्धानि सदा पुष्पफलानि च । विमानानां सहस्राणि युक्तान्यप्सरसां गणैः
kiṅkiṇījālanaddhāni sadā puṣpaphalāni ca / vimānānāṃ sahasrāṇi yuktānyapsarasāṃ gaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामसमृद्धानि प्रयच्छन्ति पितामहाः । प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च । प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः
sarvakāmasamṛddhāni prayacchanti pitāmahāḥ / prajāṃ puṣṭiṃ smṛtiṃ medhāṃ rājyamārogyameva ca / prītā nityaṃ prayacchanti mānuṣāṇāṃ pitāmahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिशश्चापि रत्नानिप्रयच्छन्ति पितामहाः । हंसबर्हिणयुक्तनि मुक्तावैढूर्यवन्ति च
koṭiśaścāpi ratnāniprayacchanti pitāmahāḥ / haṃsabarhiṇayuktani muktāvaiḍhūryavanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.