इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ब्रह्मणपरीक्षा नाम एकोनविंशो ऽध्यायः ॥ १९॥ बृहस्पतिरुवाच इत्येते पितरो देवा देवानामपि देवताः । सप्तस्वेते स्थिता नित्यं स्थानेषु पितरो ऽव्ययाः
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde śrāddhakalpe brahmaṇaparīkṣā nāma ekonaviṃśo 'dhyāyaḥ // 19// bṛhaspatiruvāca ityete pitaro devā devānāmapi devatāḥ / saptasvete sthitā nityaṃ sthāneṣu pitaro 'vyayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिसुता ह्येते सर्वेषां तु महात्मनाम् । आद्यो गणस्तु योगानामनुयोगविवर्द्धनः
prajāpatisutā hyete sarveṣāṃ tu mahātmanām / ādyo gaṇastu yogānāmanuyogavivarddhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयो देवतानां तु तृतीयो दानवादिनाम् । शेषास्तु वर्णिंनां ज्ञेया इति सर्वे प्रकीर्त्तिताः
dvitīyo devatānāṃ tu tṛtīyo dānavādinām / śeṣāstu varṇiṃnāṃ jñeyā iti sarve prakīrttitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवास्छैतान्यजन्ते वै सर्वज्ञानेष्ववस्थितान् । आश्रमश्च यजन्त्येनांश्चत्वारस्तु यथाक्रमम्
devāschaitānyajante vai sarvajñāneṣvavasthitān / āśramaśca yajantyenāṃścatvārastu yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे वर्णा यजन्त्येनांश्चत्वारस्तु यथागमम् । तथा संकरजात्यश्च म्लेच्छाश्चापि यजन्ति वै
sarve varṇā yajantyenāṃścatvārastu yathāgamam / tathā saṃkarajātyaśca mlecchāścāpi yajanti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृंस्तु यो यजेद्भक्त्या पितरः प्रीणयन्ति ते । पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
pitṛṃstu yo yajedbhaktyā pitaraḥ prīṇayanti te / pitaraḥ puṣṭikāmasya prajākāmasya vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्टिं प्रजां तु स्वर्गं च प्रयच्छन्ति पितामहाः । देवकार्यादपि तथा पितृकार्यं विशिष्यते
puṣṭiṃ prajāṃ tu svargaṃ ca prayacchanti pitāmahāḥ / devakāryādapi tathā pitṛkāryaṃ viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतानां हि पितरः पूर्वमाप्यायनं स्मृताः । न हि योगगतिः सूक्ष्मा पितॄणां ज्ञायते नरैः
devatānāṃ hi pitaraḥ pūrvamāpyāyanaṃ smṛtāḥ / na hi yogagatiḥ sūkṣmā pitṝṇāṃ jñāyate naraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा हि प्रसिद्धेन किं पुनर्मांसचक्षुषा । सर्वेषां राजतं पात्रमथ वा रजतान्वितम्
tapasā hi prasiddhena kiṃ punarmāṃsacakṣuṣā / sarveṣāṃ rājataṃ pātramatha vā rajatānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पावनं ह्युत्तमं प्रोक्तं देवानां पितृभिः सह । येषां दास्यन्ति पिण्डांस्त्रीन्बान्धवा नामगोत्रतः
pāvanaṃ hyuttamaṃ proktaṃ devānāṃ pitṛbhiḥ saha / yeṣāṃ dāsyanti piṇḍāṃstrīnbāndhavā nāmagotrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमौ कुशोत्तरायां च अपसव्यविधानतः । सर्वत्र वर्त्तमानास्ते पिण्डाः प्रीणन्ति वै पितॄन्
bhūmau kuśottarāyāṃ ca apasavyavidhānataḥ / sarvatra varttamānāste piṇḍāḥ prīṇanti vai pitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदाहारो भवेज्जन्तुराहारः सो ऽस्य जायते । यथा गोष्ठे प्रनष्टां वै वत्सो विन्दति मातरम्
yadāhāro bhavejjanturāhāraḥ so 'sya jāyate / yathā goṣṭhe pranaṣṭāṃ vai vatso vindati mātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तं नयते मन्त्रो जन्तुर्यत्रावतिष्ठति । नामगोत्रं च मन्त्रं च दत्तमन्नं नयन्ति तम्
tathā taṃ nayate mantro janturyatrāvatiṣṭhati / nāmagotraṃ ca mantraṃ ca dattamannaṃ nayanti tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि योनिशतं प्राप्तांस्तृप्तिस्ताननुगच्छति । एवमेषा स्थिता सत्ता ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
api yoniśataṃ prāptāṃstṛptistānanugacchati / evameṣā sthitā sattā brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणमादिसर्गेतु लोकानामक्षयार्थिनाम् । इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरस्तथा
pitṝṇamādisargetu lokānāmakṣayārthinām / ityete pitaraścaiva lokā duhitarastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दौहित्रा यजमानश्च प्रोक्ताश्चैव मयानघ । कीर्त्तिताः पितरस्ते वै तव पुत्र यथाक्रमम्
dauhitrā yajamānaśca proktāścaiva mayānagha / kīrttitāḥ pitaraste vai tava putra yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंयुरुवाच अहो दिव्यस्त्वया तात पितृसर्गस्तु कीर्तितः । लोका दुहितरश्चैव दोहित्राश्च श्रुतास्तथा
śaṃyuruvāca aho divyastvayā tāta pitṛsargastu kīrtitaḥ / lokā duhitaraścaiva dohitrāśca śrutāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानानि सह शौचेन कीर्त्तितानि फलानि च । अक्षय्यत्वं द्विजांश्चैव सर्वमेतदुदाहृतम् । अद्यप्रभृति कर्त्तास्मि सर्वमेतद्यथातथम्
dānāni saha śaucena kīrttitāni phalāni ca / akṣayyatvaṃ dvijāṃścaiva sarvametadudāhṛtam / adyaprabhṛti karttāsmi sarvametadyathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिरुवाच इत्येतदङ्गिराः पूर्वमृषीणामुक्तवान्प्रभुः । पृष्टश्च संशयान्सर्वानृषीनाह नृसंसदि
bṛhaspatiruvāca ityetadaṅgirāḥ pūrvamṛṣīṇāmuktavānprabhuḥ / pṛṣṭaśca saṃśayānsarvānṛṣīnāha nṛsaṃsadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्रे तु वितते पूर्वं तथा वर्षसहस्रके । यस्मिन्सदस्पतिस्नातो ब्रह्मा सीद्देवताप्रभुः
satre tu vitate pūrvaṃ tathā varṣasahasrake / yasminsadaspatisnāto brahmā sīddevatāprabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतानि तत्र वर्षाणां पञ्चाशच्च शतानि वै । श्लोकाश्चात्र पुरा गीता ऋषिभिर्ब्रह्मवादिभिः
gatāni tatra varṣāṇāṃ pañcāśacca śatāni vai / ślokāścātra purā gītā ṛṣibhirbrahmavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षितस्य पुरा सत्रे ब्रह्ममः परमात्मनः । तत्रैव दत्तमन्नाग्रं पितॄणामक्षयर्थिनाम् । लोकानां च हितार्थाय ब्रह्मणा परमेष्ठिना
dīkṣitasya purā satre brahmamaḥ paramātmanaḥ / tatraiva dattamannāgraṃ pitṝṇāmakṣayarthinām / lokānāṃ ca hitārthāya brahmaṇā parameṣṭhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवं बृहस्पतिः पूर्वं पृष्टः पुत्रेण धीमता । प्रोवाच पितृसर्गं तु यश्चैव समुदाहृत
sūta uvāca evaṃ bṛhaspatiḥ pūrvaṃ pṛṣṭaḥ putreṇa dhīmatā / provāca pitṛsargaṃ tu yaścaiva samudāhṛta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.