इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे एकविंशति तमौध्यायः ॥ २१॥ वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तो भृगुणा तथेत्युक्त्वा प्रणम्य च । रामस्तेनाभ्यनुज्ञातश्चकार गमने मनः
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde ekaviṃśati tamaudhyāyaḥ // 21// vasiṣṭha uvāca ityevamukto bhṛguṇā tathetyuktvā praṇamya ca / rāmastenābhyanujñātaścakāra gamane manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगुं ख्यातिं च विधिवत्परिक्रम्य प्रणम्यच । परिष्वक्तस्तथा ताभ्यामाशीर्भिराभिनन्दितः
bhṛguṃ khyātiṃ ca vidhivatparikramya praṇamyaca / pariṣvaktastathā tābhyāmāśīrbhirābhinanditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनींश्च तान्नमस्कृत्य तैः सर्वैरनुमोदितः । निश्चक्रमाश्रमात्तस्मात्तपसे कृतनिश्चयः
munīṃśca tānnamaskṛtya taiḥ sarvairanumoditaḥ / niścakramāśramāttasmāttapase kṛtaniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना । हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः
tato guruniyogena taduktenaiva vartmanā / himavantaṃ girivaraṃ yayau rāmo mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽतीत्य विविधान्देशान्पर्वतान्सरितस्तथा । वनानि मुनिमुख्यानामावासांश्चात्यगाच्छनैः
so 'tītya vividhāndeśānparvatānsaritastathā / vanāni munimukhyānāmāvāsāṃścātyagācchanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रतत्र निवासेषु मुनीनां निवसन्पथि । तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु निवसन्वा ययौ शनैः
tatratatra nivāseṣu munīnāṃ nivasanpathi / tīrtheṣu kṣetramukhyeṣu nivasanvā yayau śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् । आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्
atītya subahūndeśānpaśyannapi manoramān / āsasādaca laśreṣṭhaṃ himavantamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् । ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्
sa gatvā parvatavaraṃ nānādrumalatāsthitam / dadarśa vipulaiḥ śṛṅgairullikhantamivāṃbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाधातुविचित्रैश्च प्रदेशैरुपशोभितम् । रत्नौषधीभिरभितः स्फुरद्भिरभिशोभितम्
nānādhātuvicitraiśca pradeśairupaśobhitam / ratnauṣadhībhirabhitaḥ sphuradbhirabhiśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना । सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्
marutsaṃghaṭṭanāghṛṣṭanīrasāṃghripajanmanā / sānilenānalenocchairdahyamānaṃ navaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः । द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्
kvacidravikarāmarśajvaladarkepalāgnibhiḥ / dravaddhimāśilājātujalaśāntadavānalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फटिकाञ्जनदुर्वर्णस्वर्णराशिप्रभाकरैः । स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्
sphaṭikāñjanadurvarṇasvarṇarāśiprabhākaraiḥ / sphuratparasparacchāyāśarairddīptavanaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपत्यकशिलापृष्ठवालातपनिषेविभिः । तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्
upatyakaśilāpṛṣṭhavālātapaniṣevibhiḥ / tuṣāraklinnasiddhaughaurudbhāsitavanaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः । यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्
kvacidarkāśusaṃbhinnaścāmīkaraśilāśritaiḥ / yakṣaughairbhāsitopāntaṃ viśadbhirivapāvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः । मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्
darīmukhaviniṣkrāntatarakṣūtpatanākulaiḥ / mṛgayūthārttasannādairāpūritaguhaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युद्ध्यद्वराहशार्दूलयूथपैरित स्तेरम् । प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्
yuddhyadvarāhaśārdūlayūthapairita steram / prasabhonmṛṣṭakāntoruśilātarutaṭaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः । गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्
kalabhonmeṣaṇākṛṣṭakariṇībhiranudrutaiḥ / gavayaiḥ khurasaṃkṣuṇṇaśilāprasthataṭaṅkvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासितर्थे ऽभिसंवृद्धमदोन्मत्तमतङ्गजैः । युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्
vāsitarthe 'bhisaṃvṛddhamadonmattamataṅgajaiḥ / yuddhyadbhiścūrṇitānekagaṇḍaśailavanaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृंहितश्रवणामर्षान्मातं गानभिधावताम् । सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्
bṛṃhitaśravaṇāmarṣānmātaṃ gānabhidhāvatām / siṃhānāṃ caraṇakṣuṇṇanakhabhinnoparaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसा निपतत्सिंहनखनिर्भिन्नमस्तकैः । गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्
sahasā nipatatsiṃhanakhanirbhinnamastakaiḥ / gajairākrandanādena pūryamāmaṃ vanaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः । भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्
aṣṭapādabalākṛṣṭakesarā dāruṇākhaiḥ / bhedyamānākhilaśilāgaṃbhīrakuharaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः । इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्
saṃrabdhā nekaśabaraprasaktairṛyūthapaiḥ / itaretarasaṃmardaṃ viprabhagnadṛṣatkvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् । करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्
girikuñjeṣu saṃkrīḍatkariṇīmadvipaṃ kvacit / kareṇumādravanmattagajākalitakānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपत्सिंहमुखश्वासमरुत्पुर्मदरीशतम् । गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्
svapatsiṃhamukhaśvāsamarutpurmadarīśatam / gahaneṣu gurutrāsasāśaṅkaviharanmṛgam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्टाकश्लिष्टलाङ्गूललोमत्रुटनकातरैः । क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः
kaṇṭākaśliṣṭalāṅgūlalomatruṭanakātaraiḥ / krīḍitaṃ camarīyūthairmandamandavicāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरिकन्दरसंसक्तकिन्नरीसमुदीरितैः । सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्
girikandarasaṃsaktakinnarīsamudīritaiḥ / satālanādairudinairbhṛtāśeṣadiśāmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः । अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्
araṇyadevatānāṃ ca caretīnāmitastataḥ / alaktakarasaklinnacaraṇāṅkitabhūtalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः । प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः
mayūrakekirīvṛndaiḥ saṃgīta madhurasvaraiḥ / pravṛttanṛttaṃ parito vitatodagrabarhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलस्थलरुहानेककुसुमोत्करवर्षिभिः । गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः
jalasthalaruhānekakusumotkaravarṣibhiḥ / gātrāhlādakarairmandaṃ vījyamānaṃ vanānilaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतार्त्तवरसास्वादमाद्यत्पुंस्कोकिलारवैः । आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्
bhūtārttavarasāsvādamādyatpuṃskokilāravaiḥ / ākulīkṛtaparyantasahakāravanāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानापुष्पासवोन्माद्यद्भृङ्गसंगीतनादितम् । अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्
nānāpuṣpāsavonmādyadbhṛṅgasaṃgītanāditam / anekavihagārāvabadhirīkṛtakānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुद्रवार्द्राविरलप्रत्यग्रकुसुमोत्करैः । वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्
madhudravārdrāviralapratyagrakusumotkaraiḥ / vanāntamārutākīrṇairalaṅkṛtamahītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिष्टान्निपततां विषमोपलसंकटे । निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्
upariṣṭānnipatatāṃ viṣamopalasaṃkaṭe / nirjharāṇāṃ mahārāvaiḥ samantādbadhirīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः । पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः
vitatānekasaṃsaktaśākhāgrāviralacchadaiḥ / pāṭalairviṭapacchāyairupaśalyasamutthitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदंबनिंबहिन्तालसर्जबेधूकतिन्दुकैः । कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः
kadaṃbaniṃbahintālasarjabedhūkatindukaiḥ / kapitthapanasāśokasahakāregudāśanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागचंपकपुन्नागकोविदारप्रियङ्गुभिः । प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः
nāgacaṃpakapunnāgakovidārapriyaṅgubhiḥ / priyālanīpabakulabandhūkākṣatamālakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्राक्षामधूकामलकजंबूकङ्कोलजातिभिः । बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि
drākṣāmadhūkāmalakajaṃbūkaṅkolajātibhiḥ / bilvārjunakarañjāmrabījapūrāṅghripairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिचुलांबष्ठकनकवैकङ्कतशमीधवैः । पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः
piculāṃbaṣṭhakanakavaikaṅkataśamīdhavaiḥ / putrajīvābhayāriṣṭalohoduṃbarapippalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः समन्तादुपशोभितम् । निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः
anyaiśca vividhairvṛkṣaiḥ samantādupaśobhitam / nirantaratarucchāyāsudūravinivāritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समन्तादर्ककिरणैरनासादितभूतलम् । नानापक्वफलास्वादबलपुष्टैः प्लवेगमैः
samantādarkakiraṇairanāsāditabhūtalam / nānāpakvaphalāsvādabalapuṣṭaiḥ plavegamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्रान्तचकितानेकवनपङ्क्तिशताकुलम् । तत्र तत्रातिरम्यैश्च शिलाकुहरनिर्गतैः
ākrāntacakitānekavanapaṅktiśatākulam / tatra tatrātiramyaiśca śilākuharanirgataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतापविषमैराजन्ह्रास्यमानं सरिच्छतैः । सारोवरैश्च विपुलैः कुमुदोत्पलमण्डितैः
pratāpaviṣamairājanhrāsyamānaṃ saricchataiḥ / sārovaraiśca vipulaiḥ kumudotpalamaṇḍitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाविहगसंघुष्टैः समन्तादुपशोभितम् । समासाद्यथ शैलेन्द्रं तुषारशिशिरं गिरिम्
nānāvihagasaṃghuṣṭaiḥ samantādupaśobhitam / samāsādyatha śailendraṃ tuṣāraśiśiraṃ girim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः । तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः
āruroha bhaguśreṣṭhastarasā taṃ mudānvitaḥ / tasya praviśya gahanaṃ vanaṃ rāmo mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् । स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः
vicacāra śanai rājannupaśalyamahīruham / sa tatra vicarandikṣu hariṇībhiḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः । स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः
vikṣyamāṇo mudaṃ lebhe sāśaṅkaṃ mugdhadṛṣṭibhiḥ / sa tatra kusumāmodagandhibhirvanavāyubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीज्यमानो जहर्षे स वीक्ष्योदारां वनश्रियम् । विविधाश्च स्थरीः सूक्ष्ममुपरिक्रम्य भार्गवः
vījyamāno jaharṣe sa vīkṣyodārāṃ vanaśriyam / vividhāśca stharīḥ sūkṣmamuparikramya bhārgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वन्द्वांश्च धातून्विविधान्पश्यन्नेवमतर्कयत् । अहो ऽयं सर्वशैलानामाधिपत्ये ऽभिषेचितः
dvandvāṃśca dhātūnvividhānpaśyannevamatarkayat / aho 'yaṃ sarvaśailānāmādhipatye 'bhiṣecitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः । अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते
brahmaṇā yajñabhākcaiva sthāne saṃpratipāditaḥ / asya śailādhirājatvaṃ suvyaktamabhilakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रवैः कीचकवेणुनां मधुरीकृतकाननः । नितंबस्थलसंसक्ततुषारनिचयैग्यम्
ravaiḥ kīcakaveṇunāṃ madhurīkṛtakānanaḥ / nitaṃbasthalasaṃsaktatuṣāranicayaigyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभातीवाहितस्वच्छपरीतधवलांशुकः । निबिडश्रितनीहारनिकरेण तथोपरि
vibhātīvāhitasvacchaparītadhavalāṃśukaḥ / nibiḍaśritanīhāranikareṇa tathopari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते । चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः
nānāvarṇottarāsaṃgāvṛttāṅga ivalkṣyate / candanāgurukarpūrakastūrīkuṅkumādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलङ्कृतागः सुव्यक्तं दृश्यते ऽही विलासिवत् । मृगेन्द्राहतदन्तीन्द्रकुंभस्थलपरिच्युतैः
alaṅkṛtāgaḥ suvyaktaṃ dṛśyate 'hī vilāsivat / mṛgendrāhatadantīndrakuṃbhasthalaparicyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः । नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः
sthūlamuktotkaraireṣa vibhāti parito giriḥ / nānāvṛkṣalatāvallīpuṣpālaṅkṛtamūrddhajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः । नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः
nīrandhrāñcitame ghaughavitānasamalaṅkṛtaḥ / nānādhātuvicitrāṅgaḥ sarvaratnavibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैलासव्याजविलसत्सितच्छत्रविराजितः । गजाश्वमुखयूथैश्च समन्तात्परिवारितः
kailāsavyājavilasatsitacchatravirājitaḥ / gajāśvamukhayūthaiśca samantātparivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नद्वीपमहाद्वारशिलाकन्दरमन्दिरः । विविक्तगह्वरास्थानमध्यसिंहासनाश्रयः
ratnadvīpamahādvāraśilākandaramandiraḥ / viviktagahvarāsthānamadhyasiṃhāsanāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समन्तात्प्रतिसंसक्ततरुवेत्रवतां शनैः । दृष्ट्वा जनैरनासाद्यो महाराजाधिराजवत्
samantātpratisaṃsaktataruvetravatāṃ śanaiḥ / dṛṣṭvā janairanāsādyo mahārājādhirājavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोधूयमानो विचरच्चमरीचा रुचामरैः । मयूरैरुपनृत्यद्भिर्गायद्भिश्चैव किन्नरैः
dodhūyamāno vicaraccamarīcā rucāmaraiḥ / mayūrairupanṛtyadbhirgāyadbhiścaiva kinnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वजातैरनेकैश्च सेव्यमानो विराजते । व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः
sattvajātairanekaiśca sevyamāno virājate / vyaktamevācalendrāṇāmadhirājyapade sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुनक्त्याक्रम्य वसुधां समग्रां श्रियमोजसा । एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे
bhunaktyākramya vasudhāṃ samagrāṃ śriyamojasā / evaṃ saṃcintayānaḥ sa himādrivanagahvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचचार चिरं रामो मुदा परमया युतः । आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः
vicacāra ciraṃ rāmo mudā paramayā yutaḥ / āsasāda vane tasminvipule bhṛgupuṅgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरोवरं महाराज विपुलं विमलोदकम् । कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्
sarovaraṃ mahārāja vipulaṃ vimalodakam / kumudotpalakahlāranikarairupasobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः । अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्
paṅkajairutpalaiścaiva raktapītaiḥ sitāsitaiḥ / anyaiśca jalacairvakṣaiḥ sarvataḥ samalaṅkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंससारसदात्यूहकारण्डवशतैरपि । जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः
haṃsasārasadātyūhakāraṇḍavaśatairapi / jīvajīvakacakrāhvakurarabhramarotkaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघुष्यमाणं परितः सेवितं मन्दवायुना । शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः
saṃghuṣyamāṇaṃ paritaḥ sevitaṃ mandavāyunā / śapharīmatsyasaṃghaiśca vicaradbhiritastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः । आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्
antarjanitakallolairnṛtyamānamivābhitaḥ / āsasāda bhṛguśreṣṭhastatsarovaramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानापतत्र्रिविरुतैर्मधुरीकृतदिक्तटम् । स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्
nānāpatatrrivirutairmadhurīkṛtadiktaṭam / sa tasya tīre vipulaṃ kṛtvāśramapadaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो मतिमतां श्रेष्ठस्तपसे च मनो दधे । शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः
rāmo matimatāṃ śreṣṭhastapase ca mano dadhe / śākamūlaphalāhāro niyataṃ niyatendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपश्चचार देवेशं विनिवेश्यात्ममानसे । भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः
tapaścacāra deveśaṃ viniveśyātmamānase / bhṛgūpadiṣṭamārgeṇa bhaktyā paramayā yutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयामास देवेशमेकाग्रमनसा नृप । अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः
pūjayāmāsa deveśamekāgramanasā nṛpa / aniketaḥ sa varṣāsu śiśire jalasaṃśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् । रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च
grīṣme pañjāgnimadhyasthaścacāraivaṃ tapaściram / ripūnnirjitya kāmādīnūrmiṣaṣaṭkaṃ vidhūya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वन्द्वैरनुद्वेजितधीस्तापदोषैरनाकुलः । यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः
dvandvairanudvejitadhīstāpadoṣairanākulaḥ / yamaiḥ saniyamaiścaiva śuddhadehaḥ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् । जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः
vaśī cakāra pavanaṃ prāṇāyāmena dehagam / jitapadmāsano maunī sthiracitto mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वशी चकार चाक्षाणि प्रत्याहारपरायणः । धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्
vaśī cakāra cākṣāṇi pratyāhāraparāyaṇaḥ / dhāraṇābhiḥ sthirīcakre manaścañcalamātmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् । स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः
dhyānena devadeveśaṃ dadarśa parameśvaram / svasthāntaḥ karaṇo maitraḥ sarvabādhāvivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तयामास देवेशं ध्याने दृष्ट्वा जगद्गुरुम् । ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्
cintayāmāsa deveśaṃ dhyāne dṛṣṭvā jagadgurum / dhyeyāvasthi tacittātmā niścaledriyadehavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकालावधि सो ऽतिष्ठन्निवातस्थप्रदीपवत् । जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया
ākālāvadhi so 'tiṣṭhannivātasthapradīpavat / japaṃśca devadeveśaṃ dhyāyaṃśca svamanīṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् । ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्
ārādhayadameyātmā sarvabhāvasthamīśvaram / tataḥ sa niṣphalaṃ rūpamaiśvaraṃ yannirañjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् । नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् । आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्
paraṃ jyotiracintyaṃ yadyogidhyeyamanutta mam / nityaṃ śuddhaṃ sadā śāntamatīndriyamanaupamam / ānandamātramacalaṃ vyāptāśeṣacarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः । नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्
cintayāmāsa tadrūpaṃ devadevasya bhārgavaḥ / nityaṃ śuddhaṃ sadā śāntamatīndriyamanaupamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.