Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·2·2.28
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने सप्तविंशतितमो ऽध्यायः ॥ २७॥ वसिष्ठ उवाच स्वपन्तमेत्य राजानं सूतमागधवन्दिनः । प्रवोधयितुमव्यग्रा जगुरुच्चैर्निशात्यये
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāder'junopākhyāne saptaviṃśatitamo 'dhyāyaḥ // 27// vasiṣṭha uvāca svapantametya rājānaṃ sūtamāgadhavandinaḥ / pravodhayitumavyagrā jaguruccairniśātyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीणावेणुरवोन्मिश्रकलतालततानुगम् । समस्तश्रुतिसुश्राव्यप्रशस्तमधुरस्वरम्
vīṇāveṇuravonmiśrakalatālatatānugam / samastaśrutisuśrāvyapraśastamadhurasvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धकण्ठाः सुविस्पष्टमूर्च्छनाग्रामसूचितम् । जगुर्गेयं मनोहारि तारमन्द्रलयान्वितम्
snigdhakaṇṭhāḥ suvispaṣṭamūrcchanāgrāmasūcitam / jagurgeyaṃ manohāri tāramandralayānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुश्च तं महात्मानं राजानं सूतमागधाः । स्वपन्तं विविधा वाचो बुबोधयिषवः शनेः
ūcuśca taṃ mahātmānaṃ rājānaṃ sūtamāgadhāḥ / svapantaṃ vividhā vāco bubodhayiṣavaḥ śaneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पस्यायमस्तमभ्येति राजेन्द्रेन्दुः पराजितः । विवर्द्धमानया नूनं तव वक्त्रांबुजश्रिया
pasyāyamastamabhyeti rājendrenduḥ parājitaḥ / vivarddhamānayā nūnaṃ tava vaktrāṃbujaśriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टुं त्वदान नांभोजं समुत्सुक इवाधुना । तमांसि भिन्दन्नादित्यः संप्राप्तो ह्युदयं विभो
draṣṭuṃ tvadāna nāṃbhojaṃ samutsuka ivādhunā / tamāṃsi bhindannādityaḥ saṃprāpto hyudayaṃ vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्नखिलशीतांशुवंशमौलिशिखामणे । निद्रया लं महाबुद्धे प्रतिवुध्यस्व सांप्रतम्
rājannakhilaśītāṃśuvaṃśamauliśikhāmaṇe / nidrayā laṃ mahābuddhe prativudhyasva sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेषां वचः शृण्वन्नबुध्यत महीपतिः । क्षीराब्दौ शेषशयनाद्यथापङ्कजलोचनः
iti teṣāṃ vacaḥ śṛṇvannabudhyata mahīpatiḥ / kṣīrābdau śeṣaśayanādyathāpaṅkajalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनिद्राक्षः समुत्थाय कर्म नैत्यकमादरात् । चकारावहितः सम्यग्जयादिकमशेषतः
vinidrākṣaḥ samutthāya karma naityakamādarāt / cakārāvahitaḥ samyagjayādikamaśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतामभिवन्द्येष्टां गां दिव्यस्रग्गन्धभूषणः । कृत्वा दूर्वाञ्जनादर्शमङ्गल्यालम्बनानि च
devatāmabhivandyeṣṭāṃ gāṃ divyasraggandhabhūṣaṇaḥ / kṛtvā dūrvāñjanādarśamaṅgalyālambanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा दानानि चार्थिभ्यो नत्वा गोब्रह्मणानपि । निष्क्रम्य च पुरात्तस्मादुपतस्थे च भास्करम्
dattvā dānāni cārthibhyo natvā gobrahmaṇānapi / niṣkramya ca purāttasmādupatasthe ca bhāskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावदभ्याययुः सर्वं मन्त्रिसामन्तनायकाः । रचिताञ्जलयो राजन्नेमुश्च नृपसत्तमम्
tāvadabhyāyayuḥ sarvaṃ mantrisāmantanāyakāḥ / racitāñjalayo rājannemuśca nṛpasattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स तैः परिवृतः समुपेत्य तपोनिधिम् । ननाम पादयोस्तस्य किरीटेनार्कवर्चसा
tataḥ sa taiḥ parivṛtaḥ samupetya taponidhim / nanāma pādayostasya kirīṭenārkavarcasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशीर्भिरभिनन्द्याथ राजानं मुनिपुङ्गवः । प्रश्रयावनतं साम्ना तमुवाचास्यतामिति
āśīrbhirabhinandyātha rājānaṃ munipuṅgavaḥ / praśrayāvanataṃ sāmnā tamuvācāsyatāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमासीनं नरपतिं महार्षिः प्रीतमानसः । उवाच रजनी व्युष्टा सुखेन तव किं नृप
tamāsīnaṃ narapatiṃ mahārṣiḥ prītamānasaḥ / uvāca rajanī vyuṣṭā sukhena tava kiṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकमेव राजेन्द्र वने वन्येन जीवताम् । शक्यं मृगसधर्माणां येन केनापि वर्त्तितुम्
asmākameva rājendra vane vanyena jīvatām / śakyaṃ mṛgasadharmāṇāṃ yena kenāpi varttitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्ये नागराणां तु स्थितिरत्यन्तदुःसहा । अनभ्यस्तं हि राजेन्द्र ननु सर्वं हि दुष्करम्
araṇye nāgarāṇāṃ tu sthitiratyantaduḥsahā / anabhyastaṃ hi rājendra nanu sarvaṃ hi duṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनवासपरिक्लेशं भवान्यत्सानुगो ऽसकृत् । आप्तस्तु भवतो नूनं सा गौरवसमुन्नतिः
vanavāsaparikleśaṃ bhavānyatsānugo 'sakṛt / āptastu bhavato nūnaṃ sā gauravasamunnatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तस्तेन मुनिना स राजा प्रीतिपूर्वकम् । प्रहसन्निव तं भूयो वचनं प्रत्यभाषत
ityuktastena muninā sa rājā prītipūrvakam / prahasanniva taṃ bhūyo vacanaṃ pratyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन्किमनया ह्युक्त्या दृष्टस्ते यादृशो महान् । अस्माभिमहिमा येन विस्मितं सकलं जगत्
brahmankimanayā hyuktyā dṛṣṭaste yādṛśo mahān / asmābhimahimā yena vismitaṃ sakalaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवत्प्रभावसंजातविभवाहतचेतसः । इतो न गन्तुमिच्छन्ति सैनिका मे महामुने
bhavatprabhāvasaṃjātavibhavāhatacetasaḥ / ito na gantumicchanti sainikā me mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वादृशानां जगन्तीह प्रभावैस्तपसां विभो । ध्रियन्ते सर्वदा नूनमचिन्त्यं ब्रह्मवर्चसम्
tvādṛśānāṃ jagantīha prabhāvaistapasāṃ vibho / dhriyante sarvadā nūnamacintyaṃ brahmavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव चित्रं तव विभो शक्रोति तपसा भवान् । ध्रुवं कर्त्तुं हि लोकानामवस्थात्रितयं क्रमात्
naiva citraṃ tava vibho śakroti tapasā bhavān / dhruvaṃ karttuṃ hi lokānāmavasthātritayaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदृष्टा ते तपःसिद्धिर्महती लोकपूजिता । गमिष्यामि पुरीं ब्रह्मन्ननुजानातु मां भवान्
sudṛṣṭā te tapaḥsiddhirmahatī lokapūjitā / gamiṣyāmi purīṃ brahmannanujānātu māṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच इत्युक्तस्तेनस मुनिः कार्त्तवीर्येण सादरम् । संभावयित्वा नितरां तथेति प्रत्यभाषत
vasiṣṭha uvāca ityuktastenasa muniḥ kārttavīryeṇa sādaram / saṃbhāvayitvā nitarāṃ tatheti pratyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिना समनुज्ञातो विनिष्क्रम्य तदाश्रमात् । सैन्यैः परिवृतः सर्वैः संप्रतस्थे पुरीं प्रति
muninā samanujñāto viniṣkramya tadāśramāt / sainyaiḥ parivṛtaḥ sarvaiḥ saṃpratasthe purīṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गच्छंश्चिन्तयामास मनसा पथि पार्थिवः । अहो ऽस्य तपसः सिद्धिर्लोक विस्मयदायिनी
sa gacchaṃścintayāmāsa manasā pathi pārthivaḥ / aho 'sya tapasaḥ siddhirloka vismayadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यया लब्धेदृशी धेनुः सर्वकामदुहां वरा । किं मे सकलराज्येन योगर्द्ध्या वाप्यनल्पया
yayā labdhedṛśī dhenuḥ sarvakāmaduhāṃ varā / kiṃ me sakalarājyena yogarddhyā vāpyanalpayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरत्नभूता यदियं धेनुर्मुनिवरे स्थिता । अनयोत्पादिता नूनं संपत्स्वर्गसदामपि
goratnabhūtā yadiyaṃ dhenurmunivare sthitā / anayotpāditā nūnaṃ saṃpatsvargasadāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋद्धमैन्द्रमपि व्यक्तं पदं त्रैलोक्यपूजितम् । अस्या धेनोरहं मन्ये कलां नार्हति षोडशीम्
ṛddhamaindramapi vyaktaṃ padaṃ trailokyapūjitam / asyā dhenorahaṃ manye kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं चिन्तयानं तं पश्चादभ्येत्य पार्थिवम् । चन्द्रगुप्तो ऽब्रवीन्मन्त्री कृताञ्जलि पुटस्तदा
ityevaṃ cintayānaṃ taṃ paścādabhyetya pārthivam / candragupto 'bravīnmantrī kṛtāñjali puṭastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं राजशार्दूल पुरीं प्रतिगमिष्यसि । रक्षितेन च राज्येन पुर्या वा किं फलं तव
kimarthaṃ rājaśārdūla purīṃ pratigamiṣyasi / rakṣitena ca rājyena puryā vā kiṃ phalaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरत्नभूता नृपतेर्यावर्धेनुर्न चालये । वर्त्तते नार्द्धमपि ते राज्यं शून्यं तव प्रभो
goratnabhūtā nṛpateryāvardhenurna cālaye / varttate nārddhamapi te rājyaṃ śūnyaṃ tava prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यच्च दृष्टमाश्चर्यं मया राजञ्छृणुष्व तत् । भवनानि मनोज्ञानि मनोज्ञाश्च तथा स्त्रियः
anyacca dṛṣṭamāścaryaṃ mayā rājañchṛṇuṣva tat / bhavanāni manojñāni manojñāśca tathā striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादा विविधाकारा धनं चादृष्टसंक्षयम् । धेनो तस्यां क्षणेनैव विलीनं पश्यतो मम
prāsādā vividhākārā dhanaṃ cādṛṣṭasaṃkṣayam / dheno tasyāṃ kṣaṇenaiva vilīnaṃ paśyato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तपोवनमेवासीदिदानीं राजसत्तम । एवंप्रभावा सा यस्य तस्य किं दुर्लं भवेत्
tattapovanamevāsīdidānīṃ rājasattama / evaṃprabhāvā sā yasya tasya kiṃ durlaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्रत्नार्हसत्त्वेन स्वीकर्त्तव्या हि गौस्त्वया । यदि ते ऽनुमतं कृत्यमाख्येयमनुजीविभिः
tasmādratnārhasattvena svīkarttavyā hi gaustvayā / yadi te 'numataṃ kṛtyamākhyeyamanujīvibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच । एवमेवाहमप्येनां न जानामीत्यसांप्रतम् । ब्रह्मस्वं नापहर्तव्यमिति मे शङ्कते मनः
rājovāca / evamevāhamapyenāṃ na jānāmītyasāṃpratam / brahmasvaṃ nāpahartavyamiti me śaṅkate manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ब्रुवन्तं राजानमिदमाह पुरोहितः । गर्गो मतिमतां श्रेष्ठो गर्हयन्निव भूपते
evaṃ bruvantaṃ rājānamidamāha purohitaḥ / gargo matimatāṃ śreṣṭho garhayanniva bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मस्वं नापहर्त्तव्यमापद्यपि कथञ्चन । ब्रह्मस्वसदृशं लोके दुर्जरं नेह विद्यते
brahmasvaṃ nāpaharttavyamāpadyapi kathañcana / brahmasvasadṛśaṃ loke durjaraṃ neha vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं हन्त्युपयोक्तारं लक्ष्यभूतं तु हैहय । कुलं समूलं दहति ब्रह्मस्वारणिपावकः
viṣaṃ hantyupayoktāraṃ lakṣyabhūtaṃ tu haihaya / kulaṃ samūlaṃ dahati brahmasvāraṇipāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिवार्यमिदं लोके ब्रह्मस्वन्दुर्जरं विषम् । पुत्रपौत्रान्तफलदं विपाककटु पार्थिव
anivāryamidaṃ loke brahmasvandurjaraṃ viṣam / putrapautrāntaphaladaṃ vipākakaṭu pārthiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एश्वर्यमूढं हि मनः प्रभूममसदात्मनाम् । किन्नामासन्न कुरुते नेत्रास द्विप्रलोभितम्
eśvaryamūḍhaṃ hi manaḥ prabhūmamasadātmanām / kinnāmāsanna kurute netrāsa dvipralobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदान्यस्त्वामृते को ऽन्यो विना दानान्नृपोत्तम । आदानं चिन्तयानो हि बाह्मणेष्वभिवाञ्छति
vedānyastvāmṛte ko 'nyo vinā dānānnṛpottama / ādānaṃ cintayāno hi bāhmaṇeṣvabhivāñchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशस्त्वं महाबाहो कर्म सज्जननिन्दितम् । मा कृथास्तद्धि लोकेषु यशोहानिकरं तव
īdṛśastvaṃ mahābāho karma sajjananinditam / mā kṛthāstaddhi lokeṣu yaśohānikaraṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंशे महति जातस्त्वं वदान्यानां प्रहीभुजाम् । यशांशि कर्मणानेन संप्रतं माव्यनीवशः
vaṃśe mahati jātastvaṃ vadānyānāṃ prahībhujām / yaśāṃśi karmaṇānena saṃprataṃ māvyanīvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो ऽनुजीविनः किञ्चिद्भर्तारं व्यसनार्णवे । तत्प्रसादसमुन्नद्धा मज्जयं त्यनयोन्मुखाः
aho 'nujīvinaḥ kiñcidbhartāraṃ vyasanārṇave / tatprasādasamunnaddhā majjayaṃ tyanayonmukhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रिया विकुर्वन्पुरुषकृत्यचिन्त्ये विचेतनः । तन्मतानुप्रवृत्तिश्च राजा सद्यो विषीदति
śriyā vikurvanpuruṣakṛtyacintye vicetanaḥ / tanmatānupravṛttiśca rājā sadyo viṣīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञातमुनयो मन्त्री राजानमनयांबुधौ । आत्मना सह दुर्बुद्धिर्लोहनौरिव मज्जयेत्
ajñātamunayo mantrī rājānamanayāṃbudhau / ātmanā saha durbuddhirlohanauriva majjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वं राजशार्दूल मूढस्य नयवर्त्मनि । मतमस्य सुदुर्बुद्धेर्नानुवर्त्तितुमर्हसि
tasmāttvaṃ rājaśārdūla mūḍhasya nayavartmani / matamasya sudurbuddhernānuvarttitumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि वदतस्तस्य स्वामिश्रेयस्करं वचः । आक्षिप्य मन्त्री राजानमिदं भूयो ह्यभाषत
evaṃ hi vadatastasya svāmiśreyaskaraṃ vacaḥ / ākṣipya mantrī rājānamidaṃ bhūyo hyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो ऽयं स्वजातीयहितमेव समीक्षते । महान्ति राजकार्याणि द्विजैर्वेत्तुं न शक्यते
brāhmaṇo 'yaṃ svajātīyahitameva samīkṣate / mahānti rājakāryāṇi dvijairvettuṃ na śakyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञैव राजकार्याणि वेद्यानि स्वमनीषया । विना वै भोजनादाने कार्यं विप्रो न विन्दति
rājñaiva rājakāryāṇi vedyāni svamanīṣayā / vinā vai bhojanādāne kāryaṃ vipro na vindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो नावमन्तव्यो वन्दनीयश्च नित्यशः । प्रतिसंग्राहयणीयश्च नाधिकं साधितं क्वचित्
brāhmaṇo nāvamantavyo vandanīyaśca nityaśaḥ / pratisaṃgrāhayaṇīyaśca nādhikaṃ sādhitaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्स्वीकृत्य तां धेनुं प्रयाहि स्वपुरं नृप । नोचेद्राज्यं परित्यज्य गच्छस्वतपसे वनम्
tasmātsvīkṛtya tāṃ dhenuṃ prayāhi svapuraṃ nṛpa / nocedrājyaṃ parityajya gacchasvatapase vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमावत्त्वं ब्राह्मणानां दण्डः क्षत्रस्य पार्थिव । प्रसह्य हरणे वापि नाधर्मस्ते भविष्यति
kṣamāvattvaṃ brāhmaṇānāṃ daṇḍaḥ kṣatrasya pārthiva / prasahya haraṇe vāpi nādharmaste bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसह्य हरणे दोषं यदि संपश्यसे नृप । दत्त्वा मूल्यं गवाश्वाद्यमृषेर्थेनुः प्रगृह्यताम्
prasahya haraṇe doṣaṃ yadi saṃpaśyase nṛpa / dattvā mūlyaṃ gavāśvādyamṛṣerthenuḥ pragṛhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वीकर्तव्या हि सा धेनुस्त्वया त्वं रत्नभागयतः । तपोधनानां हि कुतो रत्नसंग्रहणादरः
svīkartavyā hi sā dhenustvayā tvaṃ ratnabhāgayataḥ / tapodhanānāṃ hi kuto ratnasaṃgrahaṇādaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपोधन बलः शान्तः प्रीतिमान्स नृप त्वयि । तस्मात्ते सर्वथा धेनुं याचितः संप्रदास्यति
tapodhana balaḥ śāntaḥ prītimānsa nṛpa tvayi / tasmātte sarvathā dhenuṃ yācitaḥ saṃpradāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा गोहिरण्यद्यं यदन्यदभिवाञ्छितम् । संगृह्य वित्तं विपुलं धेनुं तां प्रतिदास्यति
atha vā gohiraṇyadyaṃ yadanyadabhivāñchitam / saṃgṛhya vittaṃ vipulaṃ dhenuṃ tāṃ pratidāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपेक्ष्यं महद्रत्नं राज्ञा वै भूतिमिच्छता । इति मे वर्त्तते बुद्धिः कथं वा मन्यते भवान्
anupekṣyaṃ mahadratnaṃ rājñā vai bhūtimicchatā / iti me varttate buddhiḥ kathaṃ vā manyate bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच । गत्वा त्वमेव तं विप्रं प्रसाद्य च विशेषतः । दत्त्वा चाभीप्सितं तस्मै तां गामानय मन्त्रिक
rājovāca / gatvā tvameva taṃ vipraṃ prasādya ca viśeṣataḥ / dattvā cābhīpsitaṃ tasmai tāṃ gāmānaya mantrika
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच एवमुक्तस्ततोराज्ञा स मन्त्री विधिचोदितः । निवृत्य प्रययौ शीघ्रं जमदग्नेरथाश्रमम्
vasiṣṭha uvāca evamuktastatorājñā sa mantrī vidhicoditaḥ / nivṛtya prayayau śīghraṃ jamadagnerathāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते तु नृपतौ तस्मिन्नकृतव्रणसंयुतः । समिदानयनार्थाय रामो ऽपि प्रययौ वनम्
gate tu nṛpatau tasminnakṛtavraṇasaṃyutaḥ / samidānayanārthāya rāmo 'pi prayayau vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मन्त्री सबलः समासाद्य तदाश्रमम् । प्रणम्य मुनिशार्दूलमिदं वचनमब्रवीत्
tataḥ sa mantrī sabalaḥ samāsādya tadāśramam / praṇamya muniśārdūlamidaṃ vacanamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रगुप्त उवाच ब्रह्मन्नृपतिनाज्ञप्तं राजा तु भुवि रत्नभाक् । रत्नभूता च धेनुः सा भुवि दोग्ध्रीष्वनुत्तमा
candragupta uvāca brahmannṛpatinājñaptaṃ rājā tu bhuvi ratnabhāk / ratnabhūtā ca dhenuḥ sā bhuvi dogdhrīṣvanuttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्रत्नंसुवर्णं वा मूल्यमुक्त्वा यथोचितम् । आदाय गोरत्नभूतां धेनुं मे दातुमर्हसि
tasmādratnaṃsuvarṇaṃ vā mūlyamuktvā yathocitam / ādāya goratnabhūtāṃ dhenuṃ me dātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जमदग्निरुवाच होमधेनुरियं मह्यं न दातव्या हि कस्यचित् । राजा वदान्यः स कथं ब्रह्मस्वमभिवाञ्छति
jamadagniruvāca homadhenuriyaṃ mahyaṃ na dātavyā hi kasyacit / rājā vadānyaḥ sa kathaṃ brahmasvamabhivāñchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्र्युवाच रत्नभाक्त्वंन नृपतिर्द्धेनुं ते प्रतिकाङ्क्षति । गवायुतेन तस्मात्त्वं तस्मै तां दातुमर्हसि
mantryuvāca ratnabhāktvaṃna nṛpatirddhenuṃ te pratikāṅkṣati / gavāyutena tasmāttvaṃ tasmai tāṃ dātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जमदग्निरुवाच क्रयविक्रययोर्नाहं कर्त्ता जातु कथञ्चन । हविर्धानीं च वै तस्मान्नोत्सहे दातुमञ्जसा
jamadagniruvāca krayavikrayayornāhaṃ karttā jātu kathañcana / havirdhānīṃ ca vai tasmānnotsahe dātumañjasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्र्युवाच राज्यार्धेनाथ वा ब्रह्मन्सकलेनापि भूभृतः । देहि धेनुमिमामेकां तत्ते श्रेयो भविष्यति
mantryuvāca rājyārdhenātha vā brahmansakalenāpi bhūbhṛtaḥ / dehi dhenumimāmekāṃ tatte śreyo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जमदग्निरुवाच जीवन्नाहं तु दास्यामि वासवस्यापि दुर्मते । गुरुणा याचितं किं ते वचसा नृपतेः पुनः
jamadagniruvāca jīvannāhaṃ tu dāsyāmi vāsavasyāpi durmate / guruṇā yācitaṃ kiṃ te vacasā nṛpateḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्र्युवाच त्वमेव स्वेच्छया राज्ञे देहि धेनुं सुहृत्तया । यथा बलेन नीतायां तस्यां त्वं किं करिष्यसि
mantryuvāca tvameva svecchayā rājñe dehi dhenuṃ suhṛttayā / yathā balena nītāyāṃ tasyāṃ tvaṃ kiṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जमदग्निरुवाच दाता द्विजानां नृपतिः स यद्यप्याहरिष्यति । विप्रो ऽहं किं करिष्यामि स्वेच्छावितरणं विना
jamadagniruvāca dātā dvijānāṃ nṛpatiḥ sa yadyapyāhariṣyati / vipro 'haṃ kiṃ kariṣyāmi svecchāvitaraṇaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तः संक्रुद्धः स मन्त्री पापचेतनः । प्रसह्य नेतुमारेभे मुनेस्तस्य पयस्विनीम्
vasiṣṭha uvāca ityevamuktaḥ saṃkruddhaḥ sa mantrī pāpacetanaḥ / prasahya netumārebhe munestasya payasvinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.