इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः ॥ ६५॥ सूत उवाच सोमस्य तु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः । तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde somasaumyayorjanmakathanaṃ nāma pañcaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ // 65// sūta uvāca somasya tu budhaḥ putro budhasya tu purūravāḥ / tejasvī dānaśīlaśca yajvā vipuladakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर्युधि दुर्जयः । आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः
brahmavādī parākrāntaḥ śatrubhiryudhi durjayaḥ / āharttā jāgnihotrasya yajñānāṃ ca mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यवाग्धर्मबुद्धिश्च कान्तः संवृत्तमैथुनः । अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्
satyavāgdharmabuddhiśca kāntaḥ saṃvṛttamaithunaḥ / atīva triṣu lokeṣu rūpeṇāpratimo 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं ब्रह्मवादिनं दान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् । उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी
taṃ brahmavādinaṃ dāntaṃ dharmajñaṃ satyavādinam / urvaśī varayāmāsa hitvā mānaṃ yaśasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया सहावसद्राजा दश वर्षाणि चाष्ट च । सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्
tayā sahāvasadrājā daśa varṣāṇi cāṣṭa ca / sapta ṣaṭsapta cāṣṭau ca daśa cāṣṭau ca vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे । अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे
vane caitrarathe ramye tathā mandākinītaṭe / alakāyāṃ viśālāyāṃ nandane ca vanottame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे । उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च
gandhamādanapādeṣu meruśṛṅge nagottame / uttarāṃśca kurūnprāpya kalāpagrāmameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषु वनमुख्येषु सुरैराचरितेषु च । उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा
eteṣu vanamukhyeṣu surairācariteṣu ca / urvaśyā mahito rājā reme paramayā mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः गन्धर्वी चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम् । उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्
ṛṣaya ūcuḥ gandharvī corvaśī devī rājānaṃ mānuṣaṃ katham / utsṛjya taṃ ca saṃprāptā tanno brūhi ca duṣkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता । आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु
sūta uvāca brahmaśāpābhibhūtā sā mānuṣaṃ samupasthitā / ātmanaḥ śāpamokṣārthaṃ niyamaṃ sā cakāra tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् । द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते
anagnadarśanaṃ caiva akāmātsaha maithunam / dvau meṣau śayanābhyāśe sā tāvaddhyavatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतमात्रं तथाऽहारः कालमेकं तु पार्थिव । यद्येष समयो राजन्यावत्कालश्च ते दृढः
ghṛtamātraṃ tathā'hāraḥ kālamekaṃ tu pārthiva / yadyeṣa samayo rājanyāvatkālaśca te dṛḍhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्कालं तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः । तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्
tāvatkālaṃ tu vatsyāmi eṣa naḥ samayaḥ kṛtaḥ / tasyāstaṃ samayaṃ sarvaṃ sa rājā paryapālayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी । वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता
evaṃ sā cāvasattena sahelenā bhigāminī / varṣāṇyatha catuḥṣaṣṭiṃ tadbhaktyā śāpamohitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्वाश्चिन्तयान्विताः । गन्धर्वा ऊचुः चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना
urvaśī mānuṣaṃ prāptā gandharvāścintayānvitāḥ / gandharvā ūcuḥ cintayadhvaṃ mahābhāgā yathā sā tu varāṅganā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् । ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः
āgacchettu punardevānurvaśī svargabhūṣaṇam / tato viśvāpasurnāma gandharvaḥ sumahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता । तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्
jahāroraṇakau tasyāstatpaścātsā divaṃ gatā / tasyāstu viraheṇāsau bhramamāṇastvathorvaśīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श च कुरुक्षेत्रे तया संभाषितो ऽप्ययम् । गन्धर्वानुपधावेति स तच्चक्रे ऽथ ते ददुः
dadarśa ca kurukṣetre tayā saṃbhāṣito 'pyayam / gandharvānupadhāveti sa taccakre 'tha te daduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निस्थालीं तया राजा गतः स्वर्गं महारथः । एको ऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्तं त्रीनकल्पयत्
agnisthālīṃ tayā rājā gataḥ svargaṃ mahārathaḥ / eko 'gniḥ pūrvamāsīdvai ailastaṃ trīnakalpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः । देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलङ्कृते
evaṃprabhāvo rājāsīdailastu dvijasattamāḥ / deśe puṇyatame caiva maharṣibhiralaṅkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः । उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः
rājyaṃ sa kārayāmāsa prayāge pṛthivīpatiḥ / uttare yāmune tīre pratiṣṭhāne mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः । गन्धर्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः
tasya putrā babhūvurhi ṣaḍindropamatejasaḥ / gandharvaloke viditā āyurddhīmānamāvasuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः । अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्
viśvāvasuḥ śratāyuśca ghṛtāyuścovarśīsutāḥ / amāva sostu vai jāte bhīmo rājātha viśvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः । विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल
śrīmānbhīmasya dāyādo rājāsītkāñcanaprabhaḥ / vidvāṃstu kāñcanasyāpi suhotro 'bhūnmahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुहोत्रस्याभवज्जह्नुः केशिनीगर्भसंभवः । प्रतिगत्य ततो गङ्गा वितते य५कर्मणि
suhotrasyābhavajjahnuḥ keśinīgarbhasaṃbhavaḥ / pratigatya tato gaṅgā vitate ya5karmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सादयामास तं देशं भाविनोर्ऽथस्य दर्शनात् । गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः
sādayāmāsa taṃ deśaṃ bhāvinor'thasya darśanāt / gaṅgayā plāvitaṃ dṛṣṭvā yajñavāṭaṃ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः । तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः
sauhotrirapi saṃkruddho gaṅgāṃ rājā dvijottamāḥ / tadārājarṣiṇā pītāṃ gaṅgāṃ dṛṣṭvā surarṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् । यौवनाश्वस्य पौत्रीं तु कावेरीं जह्नुरावहत्
upaninyurmahābhāgā duhitṛtvena jāhnavīm / yauvanāśvasya pautrīṃ tu kāverīṃ jahnurāvahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवनाश्वस्य शापेन गङ्गार्द्धेन विनिर्ममे । कावेरीं सरितां श्रेष्ठ जह्नुभार्यामनिन्दिताम्
yuvanāśvasya śāpena gaṅgārddhena vinirmame / kāverīṃ saritāṃ śreṣṭha jahnubhāryāmaninditām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जह्नुस्तु दयितं पुत्रं सुनहं नाम धार्मिकम् । कावेर्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः
jahnustu dayitaṃ putraṃ sunahaṃ nāma dhārmikam / kāveryāṃ janayāmāsa ajakastasya cātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः । बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः
ajakasya tu dāyādo balākāśvo mahāyaśāḥ / babhūva mṛga śīlaḥ suśastasyātmajaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशपुत्रा बभूवुश्च चत्वारो देववर्चसः । कुशांबः कुशानाभश्च अमूर्तरयमो वसुः
kuśaputrā babhūvuśca catvāro devavarcasaḥ / kuśāṃbaḥ kuśānābhaśca amūrtarayamo vasuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रार्थी राजसत्तमः । पूर्णे वर्षसहस्रे वै शतक्रतुरपश्यत
kuśikastu tapastepe putrārthī rājasattamaḥ / pūrṇe varṣasahasre vai śatakraturapaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः । समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवास्य शाश्वतः
tamugratapasaṃ dṛṣṭvā sahasrākṣaḥ purandaraḥ / samarthaḥ putrajanane svayamevāsya śāśvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रत्वं कल्पयामास स्वयमेव पुरन्दरः । गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः
putratvaṃ kalpayāmāsa svayameva purandaraḥ / gādhirnāmābhavatputraḥ kauśikaḥ pākaśāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुकुत्स्यभवद्भार्या गाधेस्तस्यामजायत । पूर्वं कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा
paurukutsyabhavadbhāryā gādhestasyāmajāyata / pūrvaṃ kanyā mahābhāgā nāmnā satyavatī śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां गाधिः पुत्रकामाय ऋचीकाय ददौ प्रभुः । तस्याः प्रीतस्तु वै भर्त्ता भार्गवो भृगुनन्दनः
tāṃ gādhiḥ putrakāmāya ṛcīkāya dadau prabhuḥ / tasyāḥ prītastu vai bharttā bhārgavo bhṛgunandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च । अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा
putrārthe sādhayāmāsa caruṃ gādhestathaiva ca / athāvocatpriyāṃ tatra ṛcīko bhārgavastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपभोज्यश्चरुरयं त्वया मात्रा च ते शुभा । तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्त्रियर्षभः
upabhojyaścarurayaṃ tvayā mātrā ca te śubhā / tasyā janiṣyate putro dīptimānkṣattriyarṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः । तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्
ajeyaḥ kṣattriyairyuddhe kṣatriyarṣabhasūdanaḥ / tavāpi putraṃ kalyāṇi dhṛtimantaṃ tapodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति । एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः
śamātmakaṃ dvijaśreṣṭhaṃ carureṣa vidhāsyati / evamuktvā tu tāṃ bhāryāmṛcīko bhṛgunandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्यभिरतो नित्यमरण्यं प्रविशेश ह । गाधिः सदारस्तु तदा ऋचीकाश्रममभ्यगात्
tapasyabhirato nityamaraṇyaṃ praviśeśa ha / gādhiḥ sadārastu tadā ṛcīkāśramamabhyagāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः । चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा
tīrthayātrāprasaṃgena sutāṃ draṣṭuṃ nareśvaraḥ / carudvayaṃ gṛhītvā tu ṛṣeḥ styavatī tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् । माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ
bharturvacanamavyagrā hṛṣṭā mātre nyavedayat / mātā tu tasyai daivaina duhitre svacaruṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश्चरुमथाज्ञानादात्मनः सा चकार ह । अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं शुभम्
tasyāścarumathājñānādātmanaḥ sā cakāra ha / atha satyavatī garbhaṃ kṣatriyāntakaraṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना । तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च
dhārayāmāsa dīptena vapuṣā ghoradarśanā / tāmṛcīkastato dṛṣṭvā yogenāpyavamṛśya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाब्रवीद्द्विजश्रेष्ठः स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् । मात्रासि वञ्चिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना
tadābravīddvijaśreṣṭhaḥ svāṃ bhāryāṃ varavarṇinīm / mātrāsi vañcitā bhadre caruvyatyāsahetunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनिष्यति हि पुत्रस्ते क्रूरकर्मातिदारुमः । माता जनिष्यते चापि तथा भूतं तपोधनम्
janiṣyati hi putraste krūrakarmātidārumaḥ / mātā janiṣyate cāpi tathā bhūtaṃ tapodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् । एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा
viśvaṃ hi brahmatapasā mayā tatra samarpitam / evamuktā mahābhāgā bhartrā satyavatī tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादयामास पतिं सुतो मे नेदृशो भवेत् । ब्राह्मणापसदस्त्वत्त इत्युक्तो मुनिमब्रवीत्
prasādayāmāsa patiṃ suto me nedṛśo bhavet / brāhmaṇāpasadastvatta ityukto munimabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वया । उग्रकर्मा भवेत्पुत्रः पितुर्मातुश्च कारणात्
naiva saṃkalpitaḥ kāmo mayā bhadre tathā tvayā / ugrakarmā bhavetputraḥ piturmātuśca kāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः सत्यवती वाक्यमेवमुक्ताब्रवीदिदम् । इच्छंल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम्
punaḥ satyavatī vākyamevamuktābravīdidam / icchaṃllokānapi mune sṛjethāḥ kiṃ punaḥ sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि । काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत
śamātmakamṛjuṃ bharttaḥ putraṃ me dātumarhasi / kāmamevaṃvidhaḥ pautro mama syāttava suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम । ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्
yadyanyathā na sakyaṃ vai kartuṃmevaṃ dvijottama / tataḥ prasādamakarotsa tasyāstapaso balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि । त्वया यथोक्तं वचनं तथा भद्रेभविष्यति
putre nāsti viśeṣo me pautre vā varavarṇini / tvayā yathoktaṃ vacanaṃ tathā bhadrebhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् । तपस्यभिरतं दान्तं जमदग्निं शमात्मकम्
tasmātsatyavatī putraṃ janayāmāsa bhārgavam / tapasyabhirataṃ dāntaṃ jamadagniṃ śamātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयोः पुरा । जमनाद्वैष्णवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत
bhṛgoścaruviparyāse raudravaiṣṇavayoḥ purā / jamanādvaiṣṇavasyāgnerjamadagnirajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रं तु दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः । प्राप्य ब्रह्मर्षिसमतां जगाम ब्रह्मणा वृतः ६६।५८॥ सा हि सत्यवती पुण्या सत्यव्रतपरायणा । कौशिकी तु समाख्याता प्रवृत्तेयं महानदी
viśvāmitraṃ tu dāyādaṃ gādhiḥ kuśikanandanaḥ / prāpya brahmarṣisamatāṃ jagāma brahmaṇā vṛtaḥ 66.58// sā hi satyavatī puṇyā satyavrataparāyaṇā / kauśikī tu samākhyātā pravṛtteyaṃ mahānadī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा । इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः
parisrutā mahābhāgā kauśikī saritāṃ varā / ikṣvākuvaṃśaprabhavo reṇuko nāma pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य कन्या महाभागा कमली नाम रेणुका । रेणुकायां कमल्यां तु तपोधृतिसमाधिना
tasya kanyā mahābhāgā kamalī nāma reṇukā / reṇukāyāṃ kamalyāṃ tu tapodhṛtisamādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्चीको जनयामाम जमदग्निः सुदारुणम् । सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम्
ārcīko janayāmāma jamadagniḥ sudāruṇam / sarvavidyāntagaṃ śreṣṭhaṃ dhanurvedasya pāragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामं क्षत्त्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् । और्वस्यैवमृचीकस्य सत्यवत्यां महामनाः
rāmaṃ kṣattriyahantāraṃ pradīptamiva pāvakam / aurvasyaivamṛcīkasya satyavatyāṃ mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जमदग्निस्तपोवीर्याज्जज्ञे ब्रह्मविदां वरः । मध्यमश्च शुनःशेफः शुनः पुच्छः कनिष्ठकः
jamadagnistapovīryājjajñe brahmavidāṃ varaḥ / madhyamaśca śunaḥśephaḥ śunaḥ pucchaḥ kaniṣṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः । जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः
viśvāmitrastu dharmātmā nāmnā viśvarathaḥ smṛtaḥ / jajñe bhṛguprasādena kauśikānvayavarddhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रस्य पुत्रस्तु शुनःशेफो ऽभवन्मुनिः । हरिश्चन्द्रस्य यज्ञे तु पशुत्वे नियतः स वै
viśvāmitrasya putrastu śunaḥśepho 'bhavanmuniḥ / hariścandrasya yajñe tu paśutve niyataḥ sa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः । देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्
devairdattaḥ śunaḥśepho viśvāmitrāya vai punaḥ / devairdattaḥ sa vai yasmāddevarātastato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः । मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ
viśvāmitrasya putrāṇāṃ śunaḥśepho 'grajaḥ smṛtaḥ / madhucchandādayaścaiva kṛtadevau dhruvāṣṭakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्छपः पूरणश्चैव विश्वामित्रसुतास्तु वै । तेषाङ्गोत्राणि बहुधा कौशिकानां महात्मनाम्
kacchapaḥ pūraṇaścaiva viśvāmitrasutāstu vai / teṣāṅgotrāṇi bahudhā kauśikānāṃ mahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थिवा देवराताश्च जाज्ञवल्क्याः समर्पणाः । उदुंबराश्च वातड्यास्तलकायनचान्द्रवाः
pārthivā devarātāśca jājñavalkyāḥ samarpaṇāḥ / uduṃbarāśca vātaḍyāstalakāyanacāndravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहिण्यो रेणवस्छैव तथा कारिषवः स्मृताः । बभ्रवः पणिनस्छैव ध्यानजप्यास्तथैव च
lohiṇyo reṇavaschaiva tathā kāriṣavaḥ smṛtāḥ / babhravaḥ paṇinaschaiva dhyānajapyāstathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामायना हिरण्याक्षाः सांकृता गालवाः स्मृताः । देवला यामदूताश्च शालङ्कायनबाष्कलाः
śyāmāyanā hiraṇyākṣāḥ sāṃkṛtā gālavāḥ smṛtāḥ / devalā yāmadūtāśca śālaṅkāyanabāṣkalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लालाढ्या बादराश्चान्ये विश्वामित्रस्य धीमतः । ऋष्यन्तरविवाह्यास्ते बहबः कौशिकाः स्मृताः ॥ ६५।७३॥ कौशिकाः सौश्रुताश्चैव तथान्ये सैन्धवायनाः । योगेश्वरस्य पुण्यस्य बह्मर्षेः कौशिकस्य वै । विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः
lālāḍhyā bādarāścānye viśvāmitrasya dhīmataḥ / ṛṣyantaravivāhyāste bahabaḥ kauśikāḥ smṛtāḥ // 65.73// kauśikāḥ sauśrutāścaiva tathānye saindhavāyanāḥ / yogeśvarasya puṇyasya bahmarṣeḥ kauśikasya vai / viśvāmitrasya putrāṇāṃ śunaḥśepho 'grajaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृषद्वती सुतश्चापि विश्वामित्रात्तथाष्टकः । अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया
dṛṣadvatī sutaścāpi viśvāmitrāttathāṣṭakaḥ / aṣṭakasya suto lauhiḥ prokto jahnugaṇo mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा
ṛṣaya ūcuḥ kiṃlakṣaṇena dharmeṇa tapaseha śrutena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः । येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः
brāhmaṇyaṃ samanuprāptaṃ viśvāmitrādibhirnṛpaiḥ / yenayenābhidhānena brāhmaṇyaṃ kṣatriyā gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषं ज्ञातुमिच्छामि तपसो दानतस्तथा । एवमुक्तस्ततो वाक्यमब्रवीदिदमर्थवत्
viśeṣaṃ jñātumicchāmi tapaso dānatastathā / evamuktastato vākyamabravīdidamarthavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् । धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते
anyāyopagatairdravyairāhūya dvijasattamān / dharmābhikāṅkṣī yajate na dharmaphalamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः । रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः
japaṃ kṛtvā tathā tīvraṃ dhanalobhānniraṅkuśaḥ / rāgamohānvito hyante pāvanārthaṃ dadāti yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन दत्तानि दानानि ह्यफलानि भवन्त्युत । तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः
tena dattāni dānāni hyaphalāni bhavantyuta / tasya dharmapravṛttasya hiṃsakasya durātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह । संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः
evaṃ labdhvā dhane mohāddadato yajataśca ha / saṃkliṣṭaṃ karmaṇā dānaṃ na tiṣṭhati durātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायागतानां द्रव्याणां तीर्थं संप्रतिपादनम् । कामाननभि संधाय यजते च ददाति च
nyāyāgatānāṃ dravyāṇāṃ tīrthaṃ saṃpratipādanam / kāmānanabhi saṃdhāya yajate ca dadāti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दानफलमाप्नोति तच्च दानं सुखोदयम् । दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति
sa dānaphalamāpnoti tacca dānaṃ sukhodayam / dānena bhogānāpnoti svargaṃ satyena gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा तु सुतप्तेन लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति । सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्
tapasā tu sutaptena lokānviṣṭabhya tiṣṭhati / satyaṃ tu tapasaḥ śreyastasmājjñānaṃ guru smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयते हि तपस्सिद्धाः क्षत्त्रोपेता द्विजातयः । विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः
śrūyate hi tapassiddhāḥ kṣattropetā dvijātayaḥ / viśvāmitro narapatirmāndhātā saṃkṛtiḥ kapiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्यश्च पुरुकुत्सश्च शलो गृत्समदः प्रभुः । आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च
kāśyaśca purukutsaśca śalo gṛtsamadaḥ prabhuḥ / ārṣṭiṣeṇo 'jamīḍhaśca bhārgavyomastathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कक्षीवांश्चैवौशिजश्च नृपश्च शिशिरस्तथा । रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः
kakṣīvāṃścaivauśijaśca nṛpaśca śiśirastathā / rathāntaraḥ śaunakaśca viṣṇuvṛddhādayo nṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः । एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः
kṣatropetāḥ smṛtā hyete tapasā ṛṣitāṃ gatāḥ / ete rājarṣayaḥ sarve siddhiṃ tu mahatīṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः
ata jñardhvaṃ pravakṣyāmi āyorvaṃśaṃ mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.