Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·3·3.23

Brahmāṇḍa Purāṇa 3.23

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने दुर्मदकुरण्डवधो नाम द्वाविंशो ऽध्यायः अथाश्वरूढया क्षिप्ते कुरण्डे भण्डदानवः । कुटिलाक्षमिदं प्रोचे पुनरेव युयुत्सया

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne durmadakuraṇḍavadho nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ athāśvarūḍhayā kṣipte kuraṇḍe bhaṇḍadānavaḥ / kuṭilākṣamidaṃ proce punareva yuyutsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने ऽपि यन्न संभाव्यं यन्न श्रुतमितः पुरा । यच्च नो शङ्कितं चित्ते तदेतत्कष्टमागतम्

svapne 'pi yanna saṃbhāvyaṃ yanna śrutamitaḥ purā / yacca no śaṅkitaṃ citte tadetatkaṣṭamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरण्डदुर्मदौ सत्त्वशालिनौ भ्रातरौ हितौ । दुष्टदास्याः प्रभावो ऽयं मायाविन्या महत्तरः

kuraṇḍadurmadau sattvaśālinau bhrātarau hitau / duṣṭadāsyāḥ prabhāvo 'yaṃ māyāvinyā mahattaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतः परं करङ्कादीन्पञ्चसेनाधिनायकान् । शतमक्षौहिणीनां च प्रस्थापय रणाङ्गणे

itaḥ paraṃ karaṅkādīnpañcasenādhināyakān / śatamakṣauhiṇīnāṃ ca prasthāpaya raṇāṅgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते युद्धदुर्मदाः शूराः संग्रामेषु तनुत्यजः । सर्वथैव विजेष्यन्ते दुर्विदग्धविलासिनीम्

te yuddhadurmadāḥ śūrāḥ saṃgrāmeṣu tanutyajaḥ / sarvathaiva vijeṣyante durvidagdhavilāsinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भण्डवचः श्रुत्वा भृशं चत्वरयान्वितः । कुटिलाक्षः करङ्कादीनाजुहाव चमूपतीन्

iti bhaṇḍavacaḥ śrutvā bhṛśaṃ catvarayānvitaḥ / kuṭilākṣaḥ karaṅkādīnājuhāva camūpatīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते स्वामिनं नमस्कृत्य कुटिलाक्षेण देशिताः । अग्नौ प्रविष्णव इव क्रोधान्धा निर्ययुः पुरात्

te svāminaṃ namaskṛtya kuṭilākṣeṇa deśitāḥ / agnau praviṣṇava iva krodhāndhā niryayuḥ purāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां प्रयाणनिःसाणरणितं भृशदुःसहम् । आकर्ण्य दिग्गजास्तूर्णं शीर्णकर्णा जुघूर्णिरे

teṣāṃ prayāṇaniḥsāṇaraṇitaṃ bhṛśaduḥsaham / ākarṇya diggajāstūrṇaṃ śīrṇakarṇā jughūrṇire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतमक्षौहिणीनां च प्राचलत्केतुमालकम् । उत्तरङ्गतुरङ्गादि बभौ मत्तमतङ्गजम्

śatamakṣauhiṇīnāṃ ca prācalatketumālakam / uttaraṅgaturaṅgādi babhau mattamataṅgajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रेषमाणहयाकीर्णं क्रन्दद्भटकुलोद्भवम् । बृंहमाणगजं गर्जद्रथयक्रं चचाल तत्

hreṣamāṇahayākīrṇaṃ krandadbhaṭakulodbhavam / bṛṃhamāṇagajaṃ garjadrathayakraṃ cacāla tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रनेमिहतक्षोणीरेणुक्षपितरोचिषा । बभूवे तुहिनासारच्छन्नेनेव विवस्वता

cakranemihatakṣoṇīreṇukṣapitarociṣā / babhūve tuhināsāracchanneneva vivasvatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूलीमयमिवाशेषमभवद्विश्वमण्डलम् । क्वचिच्छब्दमयं चैव निःसाणकठिनस्वनैः

dhūlīmayamivāśeṣamabhavadviśvamaṇḍalam / kvacicchabdamayaṃ caiva niḥsāṇakaṭhinasvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्भूतैर्धूलिकाजालैराक्रान्ता दैत्यसैनिकाः । इयत्तयातः सेनायाः संख्यापि परिभाविता

udbhūtairdhūlikājālairākrāntā daityasainikāḥ / iyattayātaḥ senāyāḥ saṃkhyāpi paribhāvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजा बहुविधाकारा मीनव्यालादिचित्रिताः । प्रचेलुर्धूलिकाजाले मत्स्या इव महोदधौ

dhvajā bahuvidhākārā mīnavyālādicitritāḥ / pracelurdhūlikājāle matsyā iva mahodadhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानापतत आलोक्य ललितासैनिकं प्रति । वित्रेसुरमराः सर्वे शक्तीनां भङ्गशङ्कया

tānāpatata ālokya lalitāsainikaṃ prati / vitresuramarāḥ sarve śaktīnāṃ bhaṅgaśaṅkayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते करङ्कमुखाः पञ्च सेनापतय उद्धताः । सर्पिणीं नाम समरे मायां चक्रुर्महीयसीम्

te karaṅkamukhāḥ pañca senāpataya uddhatāḥ / sarpiṇīṃ nāma samare māyāṃ cakrurmahīyasīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः समुत्पतिता दुष्टा सर्पिणी रमशांबरी । धूम्रवर्णा च धूम्रोष्ठी धूम्रवर्मपयोधरा

taiḥ samutpatitā duṣṭā sarpiṇī ramaśāṃbarī / dhūmravarṇā ca dhūmroṣṭhī dhūmravarmapayodharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोदधिरिवात्यन्तं गंभीरकुहरोदरी । पुरश्चचाल शक्तीनान्त्रासयन्ती मनो रणे

mahodadhirivātyantaṃ gaṃbhīrakuharodarī / puraścacāla śaktīnāntrāsayantī mano raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कद्रूरिवापरा दुष्टा बहुसर्पविभूषणा । सर्पाणामुद्भवस्थानं मायामयशरीरिणाम्

kadrūrivāparā duṣṭā bahusarpavibhūṣaṇā / sarpāṇāmudbhavasthānaṃ māyāmayaśarīriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनापतीनां नासीरे वेल्लयन्तीमहीतले । वेल्लितं बहुधा चक्रे घोरारावविराविणी

senāpatīnāṃ nāsīre vellayantīmahītale / vellitaṃ bahudhā cakre ghorārāvavirāviṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव मायया पूर्वं ते ऽसुरेद्रा व्यजीजयन् । करङ्काद्या दुरात्मानः पञ्चपञ्चत्त्वकामुकाः

tathaiva māyayā pūrvaṃ te 'suredrā vyajījayan / karaṅkādyā durātmānaḥ pañcapañcattvakāmukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रववृते युद्धं शक्तीनाममरद्रुहाम् । अन्योन्यवीरभाषाभिः प्रोत्साहितघनक्रुधाम्

atha pravavṛte yuddhaṃ śaktīnāmamaradruhām / anyonyavīrabhāṣābhiḥ protsāhitaghanakrudhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तसंकुलतया न विज्ञातपरस्पराः । शक्तयो दानवश्चैव प्रजहुः शस्त्रपाणयः

atyantasaṃkulatayā na vijñātaparasparāḥ / śaktayo dānavaścaiva prajahuḥ śastrapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यशस्त्रसंघट्टसमुत्थितहुताशने । प्रवृत्तविशिखस्रोतःप्रच्छन्नहरिदन्तरे

anyonyaśastrasaṃghaṭṭasamutthitahutāśane / pravṛttaviśikhasrotaḥpracchannaharidantare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुरक्तनदीपूरह्रियमाणमतङ्गजे । मांसकर्दमनिर्मग्ननिष्पन्दरथमण्डले

bahuraktanadīpūrahriyamāṇamataṅgaje / māṃsakardamanirmagnaniṣpandarathamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकीर्णकेशशैवालविलसद्रक्तनिर्झरे । अतिनिष्ठुरविध्वंसि सिंहनादभयङ्करे

vikīrṇakeśaśaivālavilasadraktanirjhare / atiniṣṭhuravidhvaṃsi siṃhanādabhayaṅkare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजो ऽन्धकारतु मुले राक्षसीतृप्तिदायिनि । शस्त्रीशरणिविच्छिन्नदैत्यकण्ठोत्थितासृजि

rajo 'ndhakāratu mule rākṣasītṛptidāyini / śastrīśaraṇivicchinnadaityakaṇṭhotthitāsṛji

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्ते घोरसंग्रामे शक्तीनां च सुरद्विषाम् । अथस्वबलमादाय पञ्चभिः प्रेरिता सती । सर्पिणी बहुधा सर्पान्विससर्ज शरीरतः

pravṛtte ghorasaṃgrāme śaktīnāṃ ca suradviṣām / athasvabalamādāya pañcabhiḥ preritā satī / sarpiṇī bahudhā sarpānvisasarja śarīrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तक्षकर्केटकसमा वासुकिप्रमुखत्विषः । नानाविधवपुर्वर्णा नानादृष्टिभयङ्कराः

takṣakarkeṭakasamā vāsukipramukhatviṣaḥ / nānāvidhavapurvarṇā nānādṛṣṭibhayaṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाविधविषज्वालानिर्दग्धभुवनत्रयाः । दारदं वत्सनाभं च कालकूटमथापरम्

nānāvidhaviṣajvālānirdagdhabhuvanatrayāḥ / dāradaṃ vatsanābhaṃ ca kālakūṭamathāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौराष्ट्रं च विषं घोरं ब्रह्मपुत्रमथापरम् । प्रतिपन्नं शौक्लिकेयमन्यान्यपि विषाणि च

saurāṣṭraṃ ca viṣaṃ ghoraṃ brahmaputramathāparam / pratipannaṃ śauklikeyamanyānyapi viṣāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यालैः स्वकीयवदनैर्विलोलरसनाद्वयैः । विकिरन्तः शक्तिसैन्ये विसम्रुः सर्पिणीतनोः

vyālaiḥ svakīyavadanairvilolarasanādvayaiḥ / vikirantaḥ śaktisainye visamruḥ sarpiṇītanoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूम्रवर्णा द्विवदना सर्पा अतिभयङ्कराः । सर्पिण्या नयनद्वन्द्वा दुत्थिताः क्रोधदीपिताः

dhūmravarṇā dvivadanā sarpā atibhayaṅkarāḥ / sarpiṇyā nayanadvandvā dutthitāḥ krodhadīpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतवर्णास्त्रिफणका दंष्ट्राभिर्विकटाननाः । सर्पिण्याः कर्णकुहरादुत्थिताः सर्पकोटयः

pītavarṇāstriphaṇakā daṃṣṭrābhirvikaṭānanāḥ / sarpiṇyāḥ karṇakuharādutthitāḥ sarpakoṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रेपुच्छे च वदनं धारयन्तः फणान्वितम् । आस्यादा नीलवपुषः सर्पिण्याः फणिनो ऽभवन्

agrepucche ca vadanaṃ dhārayantaḥ phaṇānvitam / āsyādā nīlavapuṣaḥ sarpiṇyāḥ phaṇino 'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यैश्च बलवर्णाश्च चतुर्वक्त्राश्चतुष्पदाः । नासिकाविवरात्तस्या उद्गता उग्ररोचिषः

anyaiśca balavarṇāśca caturvaktrāścatuṣpadāḥ / nāsikāvivarāttasyā udgatā ugrarociṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लंबमानमहाचर्मावृत्तस्थूलपयोधरात् । नाभिकुण्डाच्च बहवो रक्तवर्णा भयानकाः

laṃbamānamahācarmāvṛttasthūlapayodharāt / nābhikuṇḍācca bahavo raktavarṇā bhayānakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हलाहलं वहन्तश्च प्रोत्थिताः पन्नगाधिपाः । विदशन्तः शक्तिसेनां दहन्तो विषवह्निभिः

halāhalaṃ vahantaśca protthitāḥ pannagādhipāḥ / vidaśantaḥ śaktisenāṃ dahanto viṣavahnibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बध्नन्तो भोगपाशैश्च निघ्नन्तः फणमण्डलैः । अत्यन्तमाकुलां चक्रुर्ललितेशीचमूममी

badhnanto bhogapāśaiśca nighnantaḥ phaṇamaṇḍalaiḥ / atyantamākulāṃ cakrurlaliteśīcamūmamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खण्ड्यमाना अपि मुहुः शक्तीनां शस्त्रकोटिभिः

khaṇḍyamānā api muhuḥ śaktīnāṃ śastrakoṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपर्युपरि वर्धन्ते सपिण्डप्रविसर्पिणः । नश्यन्ति बहवः सर्पा जायन्ते चापरे पुनः

uparyupari vardhante sapiṇḍapravisarpiṇaḥ / naśyanti bahavaḥ sarpā jāyante cāpare punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्य नाशसमये बहवो ऽन्ये समुत्थिताः । मूलभूता यतो दुष्टा सर्पिणी न विनश्यति

ekasya nāśasamaye bahavo 'nye samutthitāḥ / mūlabhūtā yato duṣṭā sarpiṇī na vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस्तत्कृतसर्पाणां नाशे सर्पान्तरोद्भवः । ततश्चशक्तिसैन्यानां शरीराणि विषानलैः

atastatkṛtasarpāṇāṃ nāśe sarpāntarodbhavaḥ / tataścaśaktisainyānāṃ śarīrāṇi viṣānalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दह्यमानानि दुःखेन विप्लुतान्यभवन्रणे । किङ्कर्तव्यविमूढेषु शक्तिचक्रेषु भोगिभिः

dahyamānāni duḥkhena viplutānyabhavanraṇe / kiṅkartavyavimūḍheṣu śakticakreṣu bhogibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराक्रमं बहुविधं चक्रुस्ते पञ्च दानवाः । करीन्द्री गर्दभशतैर्युक्तं स्यन्दनमास्थितः

parākramaṃ bahuvidhaṃ cakruste pañca dānavāḥ / karīndrī gardabhaśatairyuktaṃ syandanamāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रेण तीक्ष्णधारेण शक्तिसेनाममर्दयत् । वज्रदन्ताभिधश्चान्यो भण्डदैत्यचमूपतिः

cakreṇa tīkṣṇadhāreṇa śaktisenāmamardayat / vajradantābhidhaścānyo bhaṇḍadaityacamūpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रबाणाभिघातेन होष्ट्रतो हि रणं व्यधात् । अथ वज्रमुखश्चैव चक्रिवन्तं महत्तरम्

vajrabāṇābhighātena hoṣṭrato hi raṇaṃ vyadhāt / atha vajramukhaścaiva cakrivantaṃ mahattaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्य कुन्तधाराभिः शक्तिचक्रममर्दयत् । वज्रदन्ताभिधानो ऽन्यश्चमूनामधिपो बली

āruhya kuntadhārābhiḥ śakticakramamardayat / vajradantābhidhāno 'nyaścamūnāmadhipo balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृध्रयुग्मरथारूढः प्रजहार शिलीमुखैः । तैः सेनापतिभिर्दुष्टैः प्रोत्साहितमथाहवे

gṛdhrayugmarathārūḍhaḥ prajahāra śilīmukhaiḥ / taiḥ senāpatibhirduṣṭaiḥ protsāhitamathāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतमक्षौहिणीनां च निपपातैकहेलया । सर्पिणी च दुराचारा बहुमायापरिग्रहा

śatamakṣauhiṇīnāṃ ca nipapātaikahelayā / sarpiṇī ca durācārā bahumāyāparigrahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणेक्षणे कोटिसंख्यान्विससर्ज फणाधरान् । तथा विकलितं सैन्यमवलोक्य रुषाकुला

kṣaṇekṣaṇe koṭisaṃkhyānvisasarja phaṇādharān / tathā vikalitaṃ sainyamavalokya ruṣākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुली गरुडारूढा सा पपात रणाजिरे । प्रतप्तकनकप्रख्या ललितातालुसम्भवा

nakulī garuḍārūḍhā sā papāta raṇājire / prataptakanakaprakhyā lalitātālusambhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तवाङ्मयाकारा दन्तैर्वज्रमयैर्युता । सर्पिण्यभिमुखं तत्र विससर्ज निजं बलम्

samastavāṅmayākārā dantairvajramayairyutā / sarpiṇyabhimukhaṃ tatra visasarja nijaṃ balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयाधिष्ठिततुङ्गांसः पक्षविक्षिप्तभूधरः । गरुडः प्राचलद्युद्धे सुमेरुरिव जङ्गमः

tayādhiṣṭhitatuṅgāṃsaḥ pakṣavikṣiptabhūdharaḥ / garuḍaḥ prācaladyuddhe sumeruriva jaṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पिणीमायया जातान्सर्पान्दृष्ट्वा भयानकान् । क्रोधरक्तेक्षणं व्यात्तं नकुली विदधे मुखम्

sarpiṇīmāyayā jātānsarpāndṛṣṭvā bhayānakān / krodharaktekṣaṇaṃ vyāttaṃ nakulī vidadhe mukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्रीनकुलीदेव्या द्वात्रिंशद्दन्तकोटयः । द्वात्रिंशत्कोटयो जाता नकुलाः कनकप्रभाः

atha śrīnakulīdevyā dvātriṃśaddantakoṭayaḥ / dvātriṃśatkoṭayo jātā nakulāḥ kanakaprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतस्ततः खण्डयन्तः सर्पिणीसर्पमण्डलम् । निजदंष्ट्राविमर्देन नाशयन्तश्च तद्विषम् । व्यभ्रमन्समरे घोरे विषघ्नाः स्वर्णबभ्रवः

itastataḥ khaṇḍayantaḥ sarpiṇīsarpamaṇḍalam / nijadaṃṣṭrāvimardena nāśayantaśca tadviṣam / vyabhramansamare ghore viṣaghnāḥ svarṇababhravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्कर्णाः क्रोध सम्पर्काद्धूनिताशेषलोमकाः । उत्फुल्ला नकुला व्यात्तवदना व्यदशन्नहीन्

utkarṇāḥ krodha samparkāddhūnitāśeṣalomakāḥ / utphullā nakulā vyāttavadanā vyadaśannahīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकमायासर्पस्य बभ्रुरेकैक उद्गतः । तीक्ष्णदन्तनिपातेन खण्डयामास विग्रहम्

ekaikamāyāsarpasya babhrurekaika udgataḥ / tīkṣṇadantanipātena khaṇḍayāmāsa vigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगिभोगसृतै रक्तैः सृक्किणी शोणतां गते । लिहन्तो नकुला जिह्वापल्लवैः पुप्लुवुर्मृधे

bhogibhogasṛtai raktaiḥ sṛkkiṇī śoṇatāṃ gate / lihanto nakulā jihvāpallavaiḥ pupluvurmṛdhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुलैर्दश्यमानानामत्यन्तचटुलं वपुः । मुहुः कुण्डलितैर्भोगैः पन्नगानां व्यचेष्टत

nakulairdaśyamānānāmatyantacaṭulaṃ vapuḥ / muhuḥ kuṇḍalitairbhogaiḥ pannagānāṃ vyaceṣṭata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुलावलिदष्टानां नष्टासूनां फणाभृताम् । फणाभरसमुत्कीर्णा मणयो व्यरुचन्रणे

nakulāvalidaṣṭānāṃ naṣṭāsūnāṃ phaṇābhṛtām / phaṇābharasamutkīrṇā maṇayo vyarucanraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुलाघातसंशीर्णफणाचक्रैर्विनिर्गतैः । फणयस्तन्महाद्रोहवह्विज्वाला इवाबभुः

nakulāghātasaṃśīrṇaphaṇācakrairvinirgataiḥ / phaṇayastanmahādrohavahvijvālā ivābabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंप्रकारतो बभ्रुमण्डलैरवखण्डिते । मायामये सर्पजाले सर्पिणी कोपमादधे

evaṃprakārato babhrumaṇḍalairavakhaṇḍite / māyāmaye sarpajāle sarpiṇī kopamādadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया सह महद्युद्धं कृत्वा सा नकुलेश्वरी । गारुडास्त्रमतिक्रूरं समाधत्त शिलीमुखे

tayā saha mahadyuddhaṃ kṛtvā sā nakuleśvarī / gāruḍāstramatikrūraṃ samādhatta śilīmukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गारुडास्त्रमुद्दामज्वालादीपितदिङ्मुखम् । प्रविश्य सर्पिणीदेहं सर्पमायां व्यशोषयत्

tadgāruḍāstramuddāmajvālādīpitadiṅmukham / praviśya sarpiṇīdehaṃ sarpamāyāṃ vyaśoṣayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाशक्तोर्विनाशेन सर्पिणी विलयं गता । क्रोधं च तद्विनाशेन प्राप्ताः पञ्च चमूवराः

māyāśaktorvināśena sarpiṇī vilayaṃ gatā / krodhaṃ ca tadvināśena prāptāḥ pañca camūvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्बलेन सुरान्सर्वान्सेनान्यस्ते ऽवमेनिरे । सा सर्पिणी कथाशेषं नीता नकुलवीर्यतः

yadbalena surānsarvānsenānyaste 'vamenire / sā sarpiṇī kathāśeṣaṃ nītā nakulavīryataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतःस्वबलनाशेन भृशं क्रुद्धाश्चमूचराः । एकोद्यमेन शस्त्रौघैर्नकुलीं तामवाकिरन्

ataḥsvabalanāśena bhṛśaṃ kruddhāścamūcarāḥ / ekodyamena śastraughairnakulīṃ tāmavākiran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैव सा तार्क्ष्यरथा पञ्चभिः पृतनेश्वरी । लघुहस्ततया युद्धे चक्रे वै शस्त्रवर्षिणी

ekaiva sā tārkṣyarathā pañcabhiḥ pṛtaneśvarī / laghuhastatayā yuddhe cakre vai śastravarṣiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टिशैर्मुसलैश्चैव भिन्दिपालैः सहस्रशः । वज्रसारमयैर्दन्तैर्व्यदशन्मर्म सीमसु

paṭṭiśairmusalaiścaiva bhindipālaiḥ sahasraśaḥ / vajrasāramayairdantairvyadaśanmarma sīmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हाहारुतं घोरं कुर्वाणा दैत्यकिङ्कराः । उदग्रदंशनकुलैर्नकुलैराकुलीकृताः

tato hāhārutaṃ ghoraṃ kurvāṇā daityakiṅkarāḥ / udagradaṃśanakulairnakulairākulīkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्य गगनात्केचिद्घोरचीत्कार कारिणः । देशन्तस्तद्द्विषां सैन्य सकुलाः प्रज्वलक्रुधः

utpatya gaganātkecidghoracītkāra kāriṇaḥ / deśantastaddviṣāṃ sainya sakulāḥ prajvalakrudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णेषु दष्ट्वा नासायामन्ये दष्टाः शिरस्तटे । पृष्ठतो प्यदशन्केचिदा गत्य व्याकृतक्रियाः

karṇeṣu daṣṭvā nāsāyāmanye daṣṭāḥ śirastaṭe / pṛṣṭhato pyadaśankecidā gatya vyākṛtakriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकलाश्छिन्नवर्माणो भयविस्रस्तशस्त्रिकाः । नकुलैरभिभूतास्ते न्यपतन्नमरद्रुहः

vikalāśchinnavarmāṇo bhayavisrastaśastrikāḥ / nakulairabhibhūtāste nyapatannamaradruhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित्प्रविश्यनकुला व्यात्तान्यास्यानि वैरिणाम् । भोगिभोगानि वाकृष्य व्यदशन्रसनातलम्

kecitpraviśyanakulā vyāttānyāsyāni vairiṇām / bhogibhogāni vākṛṣya vyadaśanrasanātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये कर्णेषु नकुलाः प्राविशन्देववैरिणाम् । सूक्ष्मरूपा विशन्तिस्म नानारन्ध्राणि बभ्रवः

anye karṇeṣu nakulāḥ prāviśandevavairiṇām / sūkṣmarūpā viśantisma nānārandhrāṇi babhravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तैरभिभूतानि नकुलैरवलोकयन् । निजसैन्यानि दीनानि करङ्कः कोपमास्थितः

iti tairabhibhūtāni nakulairavalokayan / nijasainyāni dīnāni karaṅkaḥ kopamāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये ऽपि च चमूनाथा लघुहस्ता महाबलाः

anye 'pi ca camūnāthā laghuhastā mahābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिबभ्रु शरस्तोमान्ववृषुर्वारिदा इव । दैत्यसैन्यपतिप्रौढ कोदडोत्थाः शिलीमुखाः । बभ्रूणां दन्तकोटीषु कठोरघट्टनं व्यधुः

pratibabhru śarastomānvavṛṣurvāridā iva / daityasainyapatiprauḍha kodaḍotthāḥ śilīmukhāḥ / babhrūṇāṃ dantakoṭīṣu kaṭhoraghaṭṭanaṃ vyadhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चमूपतिशख्यूहैराहतेभ्यः परःशतैः । बभ्रूणां वज्रदतेभ्यो निश्चक्राम हुताशनः । पञ्चापि ते चमूनाथविसृष्टैरेकहेलया

camūpatiśakhyūhairāhatebhyaḥ paraḥśataiḥ / babhrūṇāṃ vajradatebhyo niścakrāma hutāśanaḥ / pañcāpi te camūnāthavisṛṣṭairekahelayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरत्फलैः शरकुलैर्बभ्रुसेनां व्यमर्दयत् । इतस्ततश्चमूनाथविक्षिप्तशरकोटिभिः । विशीर्णगात्रा नकुला नकुलीं पर्यवारयन्

sphuratphalaiḥ śarakulairbabhrusenāṃ vyamardayat / itastataścamūnāthavikṣiptaśarakoṭibhiḥ / viśīrṇagātrā nakulā nakulīṃ paryavārayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सा नकुली वाणी वाङ्मयस्यैकनायिका । नकुलानां परावृत्त्या महान्तं रोषमाश्रिता

atha sā nakulī vāṇī vāṅmayasyaikanāyikā / nakulānāṃ parāvṛttyā mahāntaṃ roṣamāśritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षीणनकुलं नाम महास्त्रं सर्वतोमुखम् । वह्निज्वालापरीताग्रं संदधे शार्ङ्गधन्वनि

akṣīṇanakulaṃ nāma mahāstraṃ sarvatomukham / vahnijvālāparītāgraṃ saṃdadhe śārṅgadhanvani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदस्त्रतो विनिष्ठ्यूता नकुलाः कोटिसंख्याकाः । वज्राङ्गा वज्रलोमानो वज्रदंष्ट्रा महाजवा

tadastrato viniṣṭhyūtā nakulāḥ koṭisaṃkhyākāḥ / vajrāṅgā vajralomāno vajradaṃṣṭrā mahājavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रसाराश्च निबिडा वज्रजाल भयङ्करा । वज्राकारैर्नशैस्तूर्ण दारयन्तो महीतलम्

vajrasārāśca nibiḍā vajrajāla bhayaṅkarā / vajrākārairnaśaistūrṇa dārayanto mahītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्ररत्नप्रकाशेन लोचनेनापि शोभिताः । वज्रसंपातसदृशा नासाचीत्कार कारिणः

vajraratnaprakāśena locanenāpi śobhitāḥ / vajrasaṃpātasadṛśā nāsācītkāra kāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयन्ति सुरारातिसैन्यं दशनकोटिभिः । पराक्रमं बहुविधं तेनिरे ते निरेनसः

mardayanti surārātisainyaṃ daśanakoṭibhiḥ / parākramaṃ bahuvidhaṃ tenire te nirenasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं नकुलकोटीभिर् वज्रघोरैर्महाबलैः । विनष्टाः प्रत्यवयवं विनेशुर्दानवाधमाः

evaṃ nakulakoṭībhir vajraghorairmahābalaiḥ / vinaṣṭāḥ pratyavayavaṃ vineśurdānavādhamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वज्रमयैर्बभुमण्डलैः शण्डिते बले

evaṃ vajramayairbabhumaṇḍalaiḥ śaṇḍite bale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शताक्षौहिणिके संख्ये ते स्वमात्रावशेषिताः । अतित्रासेन रोषेण गृहीताश्च चमूवराः । संग्राममधिकं तेनुः समाकृष्टशरासनाः

śatākṣauhiṇike saṃkhye te svamātrāvaśeṣitāḥ / atitrāsena roṣeṇa gṛhītāśca camūvarāḥ / saṃgrāmamadhikaṃ tenuḥ samākṛṣṭaśarāsanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः समं बहुधा युद्धं तन्वाना नकुलेश्वरी । पट्टिशेन करङ्कस्य चिच्छेद कठिनं शिरः

taiḥ samaṃ bahudhā yuddhaṃ tanvānā nakuleśvarī / paṭṭiśena karaṅkasya ciccheda kaṭhinaṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकवाशितसुख्यानां चतुर्णामपि वैरिणाम् । उत्पत्योत्पत्य तार्क्ष्येण व्यलुनादसिना शिरः

kākavāśitasukhyānāṃ caturṇāmapi vairiṇām / utpatyotpatya tārkṣyeṇa vyalunādasinā śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृशं लाघवं दृष्ट्वा नकुल्या श्यामलांबिका

tādṛśaṃ lāghavaṃ dṛṣṭvā nakulyā śyāmalāṃbikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहु मेने महासत्त्वां दुष्टासुरविनाशिनीम् । निजाङ्गदेवतत्त्वं च तस्यै श्यामांबिका ददौ

bahu mene mahāsattvāṃ duṣṭāsuravināśinīm / nijāṅgadevatattvaṃ ca tasyai śyāmāṃbikā dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकोत्तरे गुणे दृष्टे कस्य न प्रीतिसंभवः । हतशिष्टा भीतभीता नकुलीशरणं गताः

lokottare guṇe dṛṣṭe kasya na prītisaṃbhavaḥ / hataśiṣṭā bhītabhītā nakulīśaraṇaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि तान्वीक्ष्य कृपया मा भैष्टेति विहस्य च । भवद्राज्ञे रणोदन्तमशेषं च निबोधत

sāpi tānvīkṣya kṛpayā mā bhaiṣṭeti vihasya ca / bhavadrājñe raṇodantamaśeṣaṃ ca nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयैवं प्रेषिताः शीघ्रं तदालोक्य रणक्षितिम् । मुदितास्ते पुनर्भीत्या शून्यकायां पलायिताः

tayaivaṃ preṣitāḥ śīghraṃ tadālokya raṇakṣitim / muditāste punarbhītyā śūnyakāyāṃ palāyitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुदन्तं ततः श्रुत्वा भण्डश्चण्डो रुषाभवत्

tadudantaṃ tataḥ śrutvā bhaṇḍaścaṇḍo ruṣābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.