इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने मन्त्रराजसाधनप्रकारकथनन्नामाष्टत्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच अनाद्यनन्तमव्यक्तं व्यक्तानामादिकारणम् । आनन्दबोधैकरसं तन्महन्मन्महे महः
iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne mantrarājasādhanaprakārakathanannāmāṣṭatriṃśo 'dhyāyaḥ agastya uvāca anādyanantamavyaktaṃ vyaktānāmādikāraṇam / ānandabodhaikarasaṃ tanmahanmanmahe mahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वानन महाप्राज्ञ वेदवेदान्तवित्तम । श्रुतमेतन्महापुण्यं ललिताख्यानमुत्तमम्
aśvānana mahāprājña vedavedāntavittama / śrutametanmahāpuṇyaṃ lalitākhyānamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपूज्या त्वया प्रोक्ता त्रिपुरा परदेवता । पाशाङ्कुशधनुर्बाण परिष्कृतचतुर्भुजा
sarvapūjyā tvayā proktā tripurā paradevatā / pāśāṅkuśadhanurbāṇa pariṣkṛtacaturbhujā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या मन्त्रमिति प्रोक्तं श्रीचक्रं चक्रूषणम् । नवावरणमीशानी श्रीपरस्याधिदैवतम्
tasyā mantramiti proktaṃ śrīcakraṃ cakrūṣaṇam / navāvaraṇamīśānī śrīparasyādhidaivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्चीपुरे पवित्रे ऽस्मिन्महीमण्डलमण्डले । केयं विभाति कल्याणी कामाक्षीत्यभिविश्रुता
kāñcīpure pavitre 'sminmahīmaṇḍalamaṇḍale / keyaṃ vibhāti kalyāṇī kāmākṣītyabhiviśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विभुजा विविधोल्लासविलसत्तनुवल्लरी । अदृष्टपूर्वसैन्दर्या परज्योतिर्मयी परा
dvibhujā vividhollāsavilasattanuvallarī / adṛṣṭapūrvasaindaryā parajyotirmayī parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच अगस्त्येनैवमुक्तः सन्परानन्दादृतेक्षणः । ध्यायंस्तच्च परं तेजो हयग्रीवो महामनाः । इति ध्यात्वा नमस्कृत्य तमगस्त्यमथाब्रवीत्
sūta uvāca agastyenaivamuktaḥ sanparānandādṛtekṣaṇaḥ / dhyāyaṃstacca paraṃ tejo hayagrīvo mahāmanāḥ / iti dhyātvā namaskṛtya tamagastyamathābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हयग्रीव उवाच रहस्यं संप्रवक्ष्यामि लोपामुद्रापते शृणु
hayagrīva uvāca rahasyaṃ saṃpravakṣyāmi lopāmudrāpate śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्या याणुतरा सा स्याच्चित्परा त्वादिकारणम् । अन्ताख्येति तथा प्रोक्ता स्वरूपात्तत्त्वचिन्तकैः
ādyā yāṇutarā sā syāccitparā tvādikāraṇam / antākhyeti tathā proktā svarūpāttattvacintakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयाभूत्ततः शुद्धपराद्विभुजसंयुता । दक्षहस्ते योगमुद्रां वामहस्ते तु पुस्तकम्
dvitīyābhūttataḥ śuddhaparādvibhujasaṃyutā / dakṣahaste yogamudrāṃ vāmahaste tu pustakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभ्रती हिमकुन्देन्दुमुक्तासमवपुर्द्युतिः । परापरा तृतीया स्याद्बा लार्कायुतसंमिता
bibhratī himakundendumuktāsamavapurdyutiḥ / parāparā tṛtīyā syādbā lārkāyutasaṃmitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभरणसंयुक्ता दशहस्तधृताम्बुजा । वामोरुन्यस्तहस्ता वा किरीटार्धेन्दुभूषणा
sarvābharaṇasaṃyuktā daśahastadhṛtāmbujā / vāmorunyastahastā vā kirīṭārdhendubhūṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाच्चतुर्भुजा जाता सा परा त्रिपुरारुणा । पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्करा
paścāccaturbhujā jātā sā parā tripurāruṇā / pāśāṅkuśekṣukodaṇḍapañcabāṇalasatkarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ललिता सैव कामाक्षी काञ्च्यां व्यक्तिमुपागता । सरस्वतीरमागौर्यस्तामेवाद्यामुपासते
lalitā saiva kāmākṣī kāñcyāṃ vyaktimupāgatā / sarasvatīramāgauryastāmevādyāmupāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रद्वयं महेशस्य काशीकाञ्जीपुरद्वयम्
netradvayaṃ maheśasya kāśīkāñjīpuradvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विख्यातं वैष्णवं क्षेत्रं शिवसांनिध्य कारकम् । काञ्चीक्षेत्रे पुरा धाता सर्वलोकपितामहः
vikhyātaṃ vaiṣṇavaṃ kṣetraṃ śivasāṃnidhya kārakam / kāñcīkṣetre purā dhātā sarvalokapitāmahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदेवीदर्शनायैव तपस्तेपे सुदुष्करम् । आत्मैकध्यानयुक्तस्य तस्यव्रतवतो मुने
śrīdevīdarśanāyaiva tapastepe suduṣkaram / ātmaikadhyānayuktasya tasyavratavato mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रादुरासीत्पुरो लक्ष्मीः पद्महस्ता परात्परा । पद्मासने च तिष्ठन्ती विष्णुना जिष्णुना सह
prādurāsītpuro lakṣmīḥ padmahastā parātparā / padmāsane ca tiṣṭhantī viṣṇunā jiṣṇunā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता । सिंहासनेश्वरी ख्याता सर्वलोकैकरक्षिणी
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sarvābharaṇabhūṣitā / siṃhāsaneśvarī khyātā sarvalokaikarakṣiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वाद्भुतसैन्दर्यां परज्योतिर्मयीं पराम् । आदिलक्ष्मीमिति ख्यातां सर्वेषां हृदये स्थिताम्
tāṃ dṛṣṭvādbhutasaindaryāṃ parajyotirmayīṃ parām / ādilakṣmīmiti khyātāṃ sarveṣāṃ hṛdaye sthitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामाहुस्त्रिपुरामेव ब्रह्मविष्णवीशमातरम् । कामाक्षीति प्रसिद्धां तामस्तौ षीत्पुर्मभक्तिमान्
yāmāhustripurāmeva brahmaviṣṇavīśamātaram / kāmākṣīti prasiddhāṃ tāmastau ṣītpurmabhaktimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच । जय देवि जगन्मातर्जय त्रिपुरसुन्दरि । जय श्रीनाथसहजे जय श्रीसर्वमङ्गले
brahmovāca / jaya devi jaganmātarjaya tripurasundari / jaya śrīnāthasahaje jaya śrīsarvamaṅgale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय श्रीकरुणाराशे जय शृङ्गारनायिके । जयजयेधिकसिद्धेशि जय योगीन्द्रवन्दिते
jaya śrīkaruṇārāśe jaya śṛṅgāranāyike / jayajayedhikasiddheśi jaya yogīndravandite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयजय जगदम्ब नित्यरूपे जयजय सन्नुतलोकसौख्यदात्रि । जयजय हिमशैलकीर्तनीये जयजय शङ्करकामवामनेत्रि
jayajaya jagadamba nityarūpe jayajaya sannutalokasaukhyadātri / jayajaya himaśailakīrtanīye jayajaya śaṅkarakāmavāmanetri
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगज्जन्मस्थितिध्वंसपिधानानुग्रहान्मुहुः । या करोति स्वसङ्कल्पात्तस्यै देव्यै नमोनमः
jagajjanmasthitidhvaṃsapidhānānugrahānmuhuḥ / yā karoti svasaṅkalpāttasyai devyai namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमाणां सांकर्यकारिणः पापिनो जनान् । निहन्त्याद्यातितीक्ष्णास्त्रैस्तस्यै देव्यैदृ
varṇāśramāṇāṃ sāṃkaryakāriṇaḥ pāpino janān / nihantyādyātitīkṣṇāstraistasyai devyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागमैश्च न वेदैश्च न शास्त्रैर्न च योगिभिः । देद्या या च स्वसंवेद्या तस्यै देव्यै नमोनमः
nāgamaiśca na vedaiśca na śāstrairna ca yogibhiḥ / dedyā yā ca svasaṃvedyā tasyai devyai namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्याम्नायवेदान्तैस्तत्त्वविद्भिर्मुनीश्वरैः । परं ब्रह्मेति या ख्याता तस्यैदृ
rahasyāmnāyavedāntaistattvavidbhirmunīśvaraiḥ / paraṃ brahmeti yā khyātā tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयस्थापि सर्वेषां या न केनापि दृश्यते । सूक्ष्मविज्ञानरूपायैदृ
hṛdayasthāpi sarveṣāṃ yā na kenāpi dṛśyate / sūkṣmavijñānarūpāyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च ईश्वरश्च सदाशिवः । यद्ध्यानैकपरा नित्यं तस्यैदृ
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ / yaddhyānaikaparā nityaṃ tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्चरणभक्ता इन्द्राद्या यदाज्ञामेव बिभ्रति । साम्राज्यसंपदीशायै तस्यैदृ
yaccaraṇabhaktā indrādyā yadājñāmeva bibhrati / sāmrājyasaṃpadīśāyai tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदा निःश्वसितं यस्या वीक्षितं भूतपञ्चकम् । स्मितं चराचरं विश्वं तस्यैदृ
vedā niḥśvasitaṃ yasyā vīkṣitaṃ bhūtapañcakam / smitaṃ carācaraṃ viśvaṃ tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रशीर्षा भोगीन्द्रो धरित्रीं तु यदाज्ञया । धत्ते सर्वजनाधारां तस्यैदृ
sahasraśīrṣā bhogīndro dharitrīṃ tu yadājñayā / dhatte sarvajanādhārāṃ tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलत्यग्निस्तपत्यर्केवातो वाति यदाज्ञया । ज्ञानशक्तिस्वरूपायै तस्यैदृ
jvalatyagnistapatyarkevāto vāti yadājñayā / jñānaśaktisvarūpāyai tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चविंशतितत्त्वानि मायाकञ्चुकपञ्चकम् । यन्मयं मुनयः प्राहुस्तस्यैदृ
pañcaviṃśatitattvāni māyākañcukapañcakam / yanmayaṃ munayaḥ prāhustasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशक्तीश्वराश्चैव शुद्धबोधः सदाशिवः । यदुन्मेषविभेदाः स्युस्तस्यैदृ
śivaśaktīśvarāścaiva śuddhabodhaḥ sadāśivaḥ / yadunmeṣavibhedāḥ syustasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुर्मन्त्रो देवता च तथा प्राणाश्च पञ्चधा । या विराजति चिद्रूपा तस्यैदृ
gururmantro devatā ca tathā prāṇāśca pañcadhā / yā virājati cidrūpā tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मनामन्तरात्मा परमान्दरूपिणी । श्रीविद्येति स्मृता वा तु तस्यैदृ
sarvātmanāmantarātmā paramāndarūpiṇī / śrīvidyeti smṛtā vā tu tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनानि च सर्वाणि यदङ्गानि विदुर्बुधाः । तत्तन्नियमयूपायै तस्यै देव्यै नमोनमः
darśanāni ca sarvāṇi yadaṅgāni vidurbudhāḥ / tattanniyamayūpāyai tasyai devyai namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या भाति सर्वलोकेषु मणिमन्त्रौष धात्मना । तत्त्वोपदेशरूपायै तस्यैदृ
yā bhāti sarvalokeṣu maṇimantrauṣa dhātmanā / tattvopadeśarūpāyai tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशकालपदार्थात्मा यद्यद्वस्तु यथा तथा । तत्तद्रूपेण या भाति तस्यैदृ
deśakālapadārthātmā yadyadvastu yathā tathā / tattadrūpeṇa yā bhāti tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे प्रतिभटाकारा कल्याणगुणशालिनी । विश्वोत्तीर्णेति चाख्याता तस्यैदृ
he pratibhaṭākārā kalyāṇaguṇaśālinī / viśvottīrṇeti cākhyātā tasyaidṛ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुत्वा महादेवीं धाता लोकपितामहः । भूयोभूयो नमस्कृत्य सहसा शरणं गतः
iti stutvā mahādevīṃ dhātā lokapitāmahaḥ / bhūyobhūyo namaskṛtya sahasā śaraṇaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्तुष्टा सा तदा देवी ब्रह्माणं प्रेक्ष्य संनतम् । वरदा सर्वलोकानां वृणीष्व वरमित्यशात्
santuṣṭā sā tadā devī brahmāṇaṃ prekṣya saṃnatam / varadā sarvalokānāṃ vṛṇīṣva varamityaśāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच । भक्त्या त्वद्दर्शनेनैव कृतार्थो ऽस्मि न संशयः । तथापि प्रार्थये किञ्चिल्लोकानुग्रहकाम्यया
brahmovāca / bhaktyā tvaddarśanenaiva kṛtārtho 'smi na saṃśayaḥ / tathāpi prārthaye kiñcillokānugrahakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मभूमौ तु लोके ऽस्मिन्प्रायो मूढा इमे जनाः । तेषामनुग्रहार्थाय नित्यं कुर्वत्र संनिधिम्
karmabhūmau tu loke 'sminprāyo mūḍhā ime janāḥ / teṣāmanugrahārthāya nityaṃ kurvatra saṃnidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेति तस्य तं कामं पूरयामास वेधसः । अथ धाता पुनस्तस्या देव्या वासमकल्पयत्
tatheti tasya taṃ kāmaṃ pūrayāmāsa vedhasaḥ / atha dhātā punastasyā devyā vāsamakalpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदेवीसोदरं नत्वा पुण्डरीकाक्षमच्युतम् । तत्सांनिध्यं सदा काञ्च्यां प्रार्थयामास चादृतः
śrīdevīsodaraṃ natvā puṇḍarīkākṣamacyutam / tatsāṃnidhyaṃ sadā kāñcyāṃ prārthayāmāsa cādṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तथा करिष्यामीत्यब्रवीत्तं जनार्दनः । अथ तुष्टो जगद्धाता पुनः प्राह महेश्वरीम्
tatastathā kariṣyāmītyabravīttaṃ janārdanaḥ / atha tuṣṭo jagaddhātā punaḥ prāha maheśvarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवो ऽप्यत्रैव सांनिध्यं तव प्रीत्या करोत्विति । अथ श्रीत्रिपुरादक्षभागात्कामेश्वरः परः
śivo 'pyatraiva sāṃnidhyaṃ tava prītyā karotviti / atha śrītripurādakṣabhāgātkāmeśvaraḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईशानःसर्वविद्या नामीश्वरः सर्वदेहिनाम् । आविरासीन्महादेवः साक्षाच्छृङ्गारनायकः
īśānaḥsarvavidyā nāmīśvaraḥ sarvadehinām / āvirāsīnmahādevaḥ sākṣācchṛṅgāranāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुनः श्रीकामाक्षीभालनेत्रकटाक्षतः । काचिद्बाला प्रादुरासीन्महागौरा महोज्ज्वला
tataḥ punaḥ śrīkāmākṣībhālanetrakaṭākṣataḥ / kācidbālā prādurāsīnmahāgaurā mahojjvalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशृङ्गारवेषाढ्या महालावण्यशेवधिः । अथ श्रीपुण्डरीकाक्षो ब्रह्मणा सह सादरम्
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā mahālāvaṇyaśevadhiḥ / atha śrīpuṇḍarīkākṣo brahmaṇā saha sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयामास कल्याणमादिस्त्रीपुंसयोस्तयोः । आखण्डलादयो देवा वसुरुद्रादिदेवताः
kārayāmāsa kalyāṇamādistrīpuṃsayostayoḥ / ākhaṇḍalādayo devā vasurudrādidevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेयादिमुनयो वसिष्ठादिमुनीश्वराः । योगीन्द्राः सनकाद्याश्च नारदाद्याः सुरर्षयः
mārkaṇḍeyādimunayo vasiṣṭhādimunīśvarāḥ / yogīndrāḥ sanakādyāśca nāradādyāḥ surarṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदेवप्रभृतयो जीवन्मुक्ताः शुकादयः । यक्षकिन्नर गन्धर्वसिद्धविद्याधरोरगाः
vāmadevaprabhṛtayo jīvanmuktāḥ śukādayaḥ / yakṣakinnara gandharvasiddhavidyādharoragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणाग्रणीर्महाशास्ता दुर्गाद्याश्चैव मातरः । या यास्तु देवताः प्रोक्तास्ताः सर्वाः परमेश्वरीम्
gaṇāgraṇīrmahāśāstā durgādyāścaiva mātaraḥ / yā yāstu devatāḥ proktāstāḥ sarvāḥ parameśvarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रासनविमानस्था नेमुः प्राञ्जलयस्तदा । मनसा निर्मितं धात्रा मध्ये नगरमद्भुतम्
bhadrāsanavimānasthā nemuḥ prāñjalayastadā / manasā nirmitaṃ dhātrā madhye nagaramadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दिरं परमेशान्या मनोहरतमं शुभम् । श्रीमता वासुदेवेन सोदरेम महेश्वरः
mandiraṃ parameśānyā manoharatamaṃ śubham / śrīmatā vāsudevena sodarema maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोदवोढतां गौरीमुपाग्नि भगवान्भवः । देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिः पपात ह
tatrodavoḍhatāṃ gaurīmupāgni bhagavānbhavaḥ / devadundubhayo neduḥ puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दम्पत्योर्जगतां पत्योः पाणिग्रहणमङ्गलम् । को वा वर्णयितुं शक्तो यदि जिह्वासहस्रवान्
dampatyorjagatāṃ patyoḥ pāṇigrahaṇamaṅgalam / ko vā varṇayituṃ śakto yadi jihvāsahasravān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिश्रीमन्दिरस्यास्य वायुभागे महेशितुः । विस्तृतं भुवनश्रेष्ठं कल्पितं परमेष्ठिना
ādiśrīmandirasyāsya vāyubhāge maheśituḥ / vistṛtaṃ bhuvanaśreṣṭhaṃ kalpitaṃ parameṣṭhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीगृहस्याग्निभागे तु विचित्रं विष्णुमन्दिरम् । इत्थं ता देवतास्तत्र तिस्रः सन्निहिताः सदा
śrīgṛhasyāgnibhāge tu vicitraṃ viṣṇumandiram / itthaṃ tā devatāstatra tisraḥ sannihitāḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा प्रदक्षिणीकृत्य तत्परौ दम्पती तु तौ । प्राप्तौ सभावनागारं तदा विधिजनार्दनौ
tadā pradakṣiṇīkṛtya tatparau dampatī tu tau / prāptau sabhāvanāgāraṃ tadā vidhijanārdanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागम्य च सभ्यानां समास्तानांयथाविधि । संस्कारं वैदिकैर्मन्त्रैः कथयामासतुर्मुदा
samāgamya ca sabhyānāṃ samāstānāṃyathāvidhi / saṃskāraṃ vaidikairmantraiḥ kathayāmāsaturmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्यादिलक्ष्मीः सर्वेषां पुरतः श्रीपरेश्वरी । विरञ्चिं दक्षिणेनाक्ष्णा वामेन हरिमैक्षत
ādyādilakṣmīḥ sarveṣāṃ purataḥ śrīpareśvarī / virañciṃ dakṣiṇenākṣṇā vāmena harimaikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का नाम वाणी मा नाम कमला ते उभे ततः । प्रादुर्भूते प्रभापुञ्जे पञ्जरान्त इव स्थिते
kā nāma vāṇī mā nāma kamalā te ubhe tataḥ / prādurbhūte prabhāpuñje pañjarānta iva sthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदेवतानमच्छीर्षबद्धाञ्जलिपुटावुभौ । जय कामाक्षिकामाक्षीत्यूचतुस्तां प्रणेमतुः
śrīdevatānamacchīrṣabaddhāñjalipuṭāvubhau / jaya kāmākṣikāmākṣītyūcatustāṃ praṇematuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्ते च गङ्गायमुने तत्र सेवार्थमागते । तिस्रः कोट्योर्ऽधकोटी च या यास्तीर् थाधिदेवताः
mūrte ca gaṅgāyamune tatra sevārthamāgate / tisraḥ koṭyor'dhakoṭī ca yā yāstīr thādhidevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवार्थं त्रिपुरांबा यास्तास्ताः सर्वाः समागताः । तदा कराभ्यामादाय चामरे भारतीश्रियौ । श्रीदेवीमुपतस्थाते वीजयन्त्यौ यथोचितम्
sevārthaṃ tripurāṃbā yāstāstāḥ sarvāḥ samāgatāḥ / tadā karābhyāmādāya cāmare bhāratīśriyau / śrīdevīmupatasthāte vījayantyau yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनर्घ्यरत्नखचितकिङ्किणीचितदोर्लते । आदिश्रीनयनोत्पन्ने ते उभे भारतीश्रियौ
anarghyaratnakhacitakiṅkiṇīcitadorlate / ādiśrīnayanotpanne te ubhe bhāratīśriyau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवीक्ष्य सर्वजनता विशेषेण विसिस्मिये । तदा प्रभृति कल्याणी कामाक्षीत्यभिधामियात् । तदुच्चारणमात्रेण श्रीदेवी शं प्रयच्छति
saṃvīkṣya sarvajanatā viśeṣeṇa visismiye / tadā prabhṛti kalyāṇī kāmākṣītyabhidhāmiyāt / taduccāraṇamātreṇa śrīdevī śaṃ prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाक्षीति त्रयो वर्णाः सर्वमङ्गलहेतवः । अथ सा जगदीशानी वेदवेदाङ्गपारगे
kāmākṣīti trayo varṇāḥ sarvamaṅgalahetavaḥ / atha sā jagadīśānī vedavedāṅgapārage
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधौ नित्यं निषीदेति संदिदेश सरस्वतीम् । सापि वाणीश्वरी गङ्गाहस्तनिक्षिप्तचामरा । पश्यतां सर्वदेवानां विधातुर्मुखमाविशत्
vidhau nityaṃ niṣīdeti saṃdideśa sarasvatīm / sāpi vāṇīśvarī gaṅgāhastanikṣiptacāmarā / paśyatāṃ sarvadevānāṃ vidhāturmukhamāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्दिरा च महालक्ष्म्या संदिष्टा तुष्टया तथा । यथोचितनिवासाय विष्णोर्वक्षस्थलं मुदा । तदाज्ञां शिरसा धृत्वा रमा विष्णुश्च भक्तितः
indirā ca mahālakṣmyā saṃdiṣṭā tuṣṭayā tathā / yathocitanivāsāya viṣṇorvakṣasthalaṃ mudā / tadājñāṃ śirasā dhṛtvā ramā viṣṇuśca bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभौ दंपती नत्वा महात्रिपुरसुन्दरीम् । प्रार्थयामासतुर्भूयस्तदावरणदेवताम्
tāvubhau daṃpatī natvā mahātripurasundarīm / prārthayāmāsaturbhūyastadāvaraṇadevatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्त्विति वरं दत्त्वा ताभ्यां त्रिपुरसुन्दरम् । तदावरणदेवत्वं प्राप्तौ पद्माच्युतौ तदा
tathāstviti varaṃ dattvā tābhyāṃ tripurasundaram / tadāvaraṇadevatvaṃ prāptau padmācyutau tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपीठोत्तरमास्थाप्य दक्षिणे स्थितवान्स्वयम् । अथोवाच महागौरीं त्वमन्यद्रूपमाचर । तत्र यातो महागौर्याः प्रतिबिंबो मनोहरः
svapīṭhottaramāsthāpya dakṣiṇe sthitavānsvayam / athovāca mahāgaurīṃ tvamanyadrūpamācara / tatra yāto mahāgauryāḥ pratibiṃbo manoharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकासद्दिव्यदेहेन महागौरीसमाकृतिः । तरुणारुणराजाभसैन्दर्यचरणद्वयः
cakāsaddivyadehena mahāgaurīsamākṛtiḥ / taruṇāruṇarājābhasaindaryacaraṇadvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वणत्कङ्कणमञ्जीरतित्तिरीकृतपीठकः । विद्युदुल्लासितस्वानमनोज्ञमणिमेखलः
kvaṇatkaṅkaṇamañjīratittirīkṛtapīṭhakaḥ / vidyudullāsitasvānamanojñamaṇimekhalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नकङ्कणकेयूरविराजितभुजद्वयः । मुक्तावैदूर्यमाणिक्य निबद्धवरबन्धनः
ratnakaṅkaṇakeyūravirājitabhujadvayaḥ / muktāvaidūryamāṇikya nibaddhavarabandhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्राजमानो मध्येन वलित्रितयशोभितः । जाह्नवीसरिदावर्तशोभिनाभीविभूषितः
vibhrājamāno madhyena valitritayaśobhitaḥ / jāhnavīsaridāvartaśobhinābhīvibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाटीरपङ्ककर्पूरकुङ्कुमालङ्कृतस्तनः । आमुक्तमुक्तालङ्कारभासुरस्तनकुञ्चुकः
pāṭīrapaṅkakarpūrakuṅkumālaṅkṛtastanaḥ / āmuktamuktālaṅkārabhāsurastanakuñcukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनोदेन कटीदेशलंबमानसुशृङ्खलः । माणिक्यशकलाबद्धमुद्रिकाभिरलङ्कृतः
vinodena kaṭīdeśalaṃbamānasuśṛṅkhalaḥ / māṇikyaśakalābaddhamudrikābhiralaṅkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षहस्तांबुजासक्तस्निग्धोज्जवलमनोहरः । आभात्याप्रपदीनस्रग्दिव्याकल्पकदंबकैः
dakṣahastāṃbujāsaktasnigdhojjavalamanoharaḥ / ābhātyāprapadīnasragdivyākalpakadaṃbakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीप्तभूषणरत्नांशुराजिराजितदिङ्मुखः । तप्तहाटकसंकॢप्तरत्नग्रीबोपशोभितः
dīptabhūṣaṇaratnāṃśurājirājitadiṅmukhaḥ / taptahāṭakasaṃkḷptaratnagrībopaśobhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माङ्गल्यसूत्ररत्नांशुशोणिमाधरकन्धरः । पालीवतंसमाणिक्यताटङ्कपरिभूषितः
māṅgalyasūtraratnāṃśuśoṇimādharakandharaḥ / pālīvataṃsamāṇikyatāṭaṅkaparibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपाविद्रुमलावण्यललिताधरपल्लवः । दाडिमीफलबीजाभदन्तपङ्क्तिविराजितः
japāvidrumalāvaṇyalalitādharapallavaḥ / dāḍimīphalabījābhadantapaṅktivirājitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दमन्दस्मितोल्लासिकपोलफलकोमलः । औपम्यरहितोदारनासामणिमनोहरः
mandamandasmitollāsikapolaphalakomalaḥ / aupamyarahitodāranāsāmaṇimanoharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलसत्तिलपुष्पश्रीविमलोन्नत नासिकः । ईषदुन्मेषमधुरनीलोत्पलविलोचनः
vilasattilapuṣpaśrīvimalonnata nāsikaḥ / īṣadunmeṣamadhuranīlotpalavilocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवप्रसूनचापश्रीललितभ्रूविकाशकः । अर्द्धेन्दुतुलितो भाले पूर्णेन्दुरुचिराननः
navaprasūnacāpaśrīlalitabhrūvikāśakaḥ / arddhendutulito bhāle pūrṇendurucirānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांद्रसौरभसंपन्नकस्तूरीतिलकोज्ज्वलः । मत्तालिमालाविलसदलकाढ्यमुखांबुजः
sāṃdrasaurabhasaṃpannakastūrītilakojjvalaḥ / mattālimālāvilasadalakāḍhyamukhāṃbujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारिजातप्रसूनस्रग्वाहिधम्मिल्लबन्धनः । अत्यर्थरत्नखचितमुकुटाञ्चितमस्तकः
pārijātaprasūnasragvāhidhammillabandhanaḥ / atyartharatnakhacitamukuṭāñcitamastakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलावण्यवसतिर्भवनं विभ्रमाश्रियः । शिवो विष्णुश्च तत्रत्याः समस्ताश्च महाजनाः
sarvalāvaṇyavasatirbhavanaṃ vibhramāśriyaḥ / śivo viṣṇuśca tatratyāḥ samastāśca mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिंबस्य तस्य देव्याश्च अभेदं जगृहुस्तदा । अथ तर्हि महेशानी स्वतन्त्रा प्रविवेश ह
biṃbasya tasya devyāśca abhedaṃ jagṛhustadā / atha tarhi maheśānī svatantrā praviveśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रतः सर्बदेवानामाश्रयेण प्रपश्यताम् । बिम्बं कृत्वात्मना बिम्बे संप्रविश्य स्थितां च ताम् । दृष्ट्वा भूयो नमस्कृत्य पुनः प्रार्थितवान्विधिः
agrataḥ sarbadevānāmāśrayeṇa prapaśyatām / bimbaṃ kṛtvātmanā bimbe saṃpraviśya sthitāṃ ca tām / dṛṣṭvā bhūyo namaskṛtya punaḥ prārthitavānvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णब्रह्मे महाशक्ते महात्रिपुरसुन्दरि । श्रीकामाक्षीति विख्याते नमस्तुभ्यं दिनेदिने । किञ्चिद्विज्ञापयाम्यद्य शृणु तत्कृपया मम
pūrṇabrahme mahāśakte mahātripurasundari / śrīkāmākṣīti vikhyāte namastubhyaṃ dinedine / kiñcidvijñāpayāmyadya śṛṇu tatkṛpayā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव तु महागौर्या महेशस्योभयोरपि । श्रीदेवि नित्यकल्याणि विवाहः प्रतिवत्सरम् । कर्तव्यो जगतामृद्धसेवायै च दिवौकसाम्
atraiva tu mahāgauryā maheśasyobhayorapi / śrīdevi nityakalyāṇi vivāhaḥ prativatsaram / kartavyo jagatāmṛddhasevāyai ca divaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूलोके ऽस्मिन्महादेवि विमूढा जनता अपि । तां दृष्ट्वा भक्तितो नत्वा प्रयान्तु परमां गतिम्
bhūloke 'sminmahādevi vimūḍhā janatā api / tāṃ dṛṣṭvā bhaktito natvā prayāntu paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्याकाशवाण्या तु ददौ तस्यौत्तरं परा । विससर्ज च सर्वांस्तान्स्वनिकेतनिवृत्तये
tathetyākāśavāṇyā tu dadau tasyauttaraṃ parā / visasarja ca sarvāṃstānsvaniketanivṛttaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदद्भुततमं शीलं स्मृत्वा स्मृत्वा मुहुर्मुहुः । तां नमस्कृत्य ते सर्वे ततो जगमुर्यथागतम्
tadadbhutatamaṃ śīlaṃ smṛtvā smṛtvā muhurmuhuḥ / tāṃ namaskṛtya te sarve tato jagamuryathāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामहस्तु हृष्टात्मा मुकुन्देन शिवेन च । सार्धं श्रीमन्दिरे तत्र मन्त्रोपेतां निवेश्य च । आराध्य वैदिकैः स्तोत्रैः साष्टाङ्गं प्रणनाम सः
pitāmahastu hṛṣṭātmā mukundena śivena ca / sārdhaṃ śrīmandire tatra mantropetāṃ niveśya ca / ārādhya vaidikaiḥ stotraiḥ sāṣṭāṅgaṃ praṇanāma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाकाशगिरा देवी ब्रह्माणमिदमब्रवीत्
athākāśagirā devī brahmāṇamidamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुं शिवं च स्वस्थाने समाधाय समाहितः । प्रतिसंवत्सरं तत्र सेवां कुरुदृढाशय
viṣṇuṃ śivaṃ ca svasthāne samādhāya samāhitaḥ / pratisaṃvatsaraṃ tatra sevāṃ kurudṛḍhāśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंव्यक्तमिह श्रीशमित्रेशांबासमन्वितम् । श्रीकामगिरिपीठं तु साक्षाच्छ्रीपुरमध्यगम्
svayaṃvyaktamiha śrīśamitreśāṃbāsamanvitam / śrīkāmagiripīṭhaṃ tu sākṣācchrīpuramadhyagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामभागे वृतं लक्ष्यं विष्णुनान्यत्र सेविनम्
vāmabhāge vṛtaṃ lakṣyaṃ viṣṇunānyatra sevinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिदानन्दाकाररूपं सर्वपीठाधिदैवतम् । अदृश्यमूर्तिमव्यक्तमादधार यथा विधि
cidānandākārarūpaṃ sarvapīṭhādhidaivatam / adṛśyamūrtimavyaktamādadhāra yathā vidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमनोज्ञे सुनक्षत्रे दलानां हीरकोरकैः । अर्चिष्मद्भिरप्रधृष्यैर्ल्लोकानामभिवृद्धये
śrīmanojñe sunakṣatre dalānāṃ hīrakorakaiḥ / arciṣmadbhirapradhṛṣyairllokānāmabhivṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं त्वं तदभ्यर्च्य यधाविधि विधे मुदा । मण्डलं त्वखिलं कृत्वा निजलोकं हि पालय
idānīṃ tvaṃ tadabhyarcya yadhāvidhi vidhe mudā / maṇḍalaṃ tvakhilaṃ kṛtvā nijalokaṃ hi pālaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो भगवान्ब्रह्मा तथा कृत्वा तदीरितम् । निक्षिप्य हृदि तां देवीं निजं धाम जगाम सः
ityukto bhagavānbrahmā tathā kṛtvā tadīritam / nikṣipya hṛdi tāṃ devīṃ nijaṃ dhāma jagāma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ते तत्त्वतः प्रोक्तं कामाक्षीशीलमद्भुतम् । साक्षादेवमहालक्ष्मीमिमां विद्धि घटोद्भव
iti te tattvataḥ proktaṃ kāmākṣīśīlamadbhutam / sākṣādevamahālakṣmīmimāṃ viddhi ghaṭodbhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि प्रयतः पठेत् । तस्य भुक्तिश्च मुक्तिश्च करस्था नात्र संशयः
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi prayataḥ paṭhet / tasya bhuktiśca muktiśca karasthā nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या सर्वविद्याधिपो भवेत् । आदिर्नारायणः श्रीमान्भगवान्भक्तवत्सलः
bṛhaspatisamo buddhyā sarvavidyādhipo bhavet / ādirnārāyaṇaḥ śrīmānbhagavānbhaktavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा तोषितः पूर्वं मया च चिरकालतः । सारूप्यमुक्तिं कृपया दत्त्वा पुत्राय मे प्रभुः । महात्रिपुरसुन्दर्या महात्म्यं समुपादिशत्
tapasā toṣitaḥ pūrvaṃ mayā ca cirakālataḥ / sārūpyamuktiṃ kṛpayā dattvā putrāya me prabhuḥ / mahātripurasundaryā mahātmyaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तस्मादहं किञ्चिद्वेद्मि वक्ष्ये न चान्यथा । रहस्यमन्त्रं संवक्ष्येशृणु तं त्वं समाहितः
tatastasmādahaṃ kiñcidvedmi vakṣye na cānyathā / rahasyamantraṃ saṃvakṣyeśṛṇu taṃ tvaṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ब्रह्मा न च विष्णुर्वा न रुद्रश्च त्रयो ऽप्यमी । मोहिता मायया यस्यास्तुरीयस्तु स चेश्वरः । सदाशिवो न जानाति कथं प्राकृतदेवताः
na brahmā na ca viṣṇurvā na rudraśca trayo 'pyamī / mohitā māyayā yasyāsturīyastu sa ceśvaraḥ / sadāśivo na jānāti kathaṃ prākṛtadevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदाशिवस्तु सर्वात्मा सच्चिदानन्दविग्रहः । अकर्तुमन्यथा कर्तुं कर्तुमस्या अनुग्रहात्
sadāśivastu sarvātmā saccidānandavigrahaḥ / akartumanyathā kartuṃ kartumasyā anugrahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा कश्चित्तदेवाहं मन्यमानो महेश्वरः । तन्मायामोहितो भूत्वा त्ववशः शवतामगात्
sadā kaścittadevāhaṃ manyamāno maheśvaraḥ / tanmāyāmohito bhūtvā tvavaśaḥ śavatāmagāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैव कारणमेतेषामुत्पत्तौ च लये ऽपि च । कश्चिदत्र विशेषो ऽस्ति वक्तव्यांशो ऽपि तं शृणु
saiva kāraṇameteṣāmutpattau ca laye 'pi ca / kaścidatra viśeṣo 'sti vaktavyāṃśo 'pi taṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादीनां त्रयाणां च तुरीयस्त्वीश्वरः प्रभुः । चतुर्णामपि सर्वेषामादि कर्ता सदाशिवः
brahmādīnāṃ trayāṇāṃ ca turīyastvīśvaraḥ prabhuḥ / caturṇāmapi sarveṣāmādi kartā sadāśivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.