Library·Brahma-Purana·11

Brahma-Purana 11

लोमहर्षण उवाच: आयोः पुत्राश् च ते पञ्च सर्वे वीरा महारथाः । स्वर्भानुतनयायां च प्रभायां जज्ञिरे नृपाः

lomaharṣaṇa uvāca: āyoḥ putrāś ca te pañca sarve vīrā mahārathāḥ / svarbhānutanayāyāṃ ca prabhāyāṃ jajñire nṛpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नहुषः प्रथमं जज्ञे वृद्धशर्मा ततः परम् । रम्भो रजिर् अनेनाश् च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः

nahuṣaḥ prathamaṃ jajñe vṛddhaśarmā tataḥ param / rambho rajir anenāś ca triṣu lokeṣu viśrutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजिः पुत्रशतानीह जनयाम् आस पञ्च वै । राजेयम् इति विख्यातं क्षत्रम् इन्द्रभयावहम्

rajiḥ putraśatānīha janayām āsa pañca vai / rājeyam iti vikhyātaṃ kṣatram indrabhayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र दैवासुरे युद्धे समुत्पन्ने सुदारुणे । देवाश् चैवासुराश् चैव पितामहम् अथाब्रुवन्

yatra daivāsure yuddhe samutpanne sudāruṇe / devāś caivāsurāś caiva pitāmaham athābruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरा ऊचुः: आवयोर् भगवन् युद्धे को विजेता भविष्यति । ब्रूहि नः सर्वभूतेश श्रोतुम् इच्छाम तत्त्वतः

devāsurā ūcuḥ: āvayor bhagavan yuddhe ko vijetā bhaviṣyati / brūhi naḥ sarvabhūteśa śrotum icchāma tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: येषाम् अर्थाय संग्रामे रजिर् आत्तायुधः प्रभुः । योत्स्यते ते विजेष्यन्ति त्रींल् लोकान् नात्र संशयः

brahmovāca: yeṣām arthāya saṃgrāme rajir āttāyudhaḥ prabhuḥ / yotsyate te vijeṣyanti trīṃl lokān nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो रजिर् धृतिस् तत्र श्रीश् च तत्र यतो धृतिः । यतो धृतिश् च श्रीश् चैव धर्मस् तत्र जयस् तथा

yato rajir dhṛtis tatra śrīś ca tatra yato dhṛtiḥ / yato dhṛtiś ca śrīś caiva dharmas tatra jayas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते देवा दानवाः प्रीता देवेनोक्ता रजिं तदा । अभ्ययुर् जयम् इच्छन्तो वृण्वानास् तं नरर्षभम्

te devā dānavāḥ prītā devenoktā rajiṃ tadā / abhyayur jayam icchanto vṛṇvānās taṃ nararṣabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि स्वर्भानुदौहित्रः प्रभायां समपद्यत । राजा परमतेजस्वी सोमवंशविवर्धनः

sa hi svarbhānudauhitraḥ prabhāyāṃ samapadyata / rājā paramatejasvī somavaṃśavivardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते हृष्टमनसः सर्वे रजिं वै देवदानवाः । ऊचुर् अस्मज्जयाय त्वं गृहाण वरकार्मुकम्

te hṛṣṭamanasaḥ sarve rajiṃ vai devadānavāḥ / ūcur asmajjayāya tvaṃ gṛhāṇa varakārmukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोवाच रजिस् तत्र तयोर् वै देवदैत्ययोः । अर्थज्ञः स्वार्थम् उद्दिश्य यशः स्वं च प्रकाशयन्

athovāca rajis tatra tayor vai devadaityayoḥ / arthajñaḥ svārtham uddiśya yaśaḥ svaṃ ca prakāśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजिर् उवाच: यदि दैत्यगणान् सर्वाञ् जित्वा वीर्येण वासवः । इन्द्रो भवामि धर्मेण ततो योत्स्यामि संयुगे

rajir uvāca: yadi daityagaṇān sarvāñ jitvā vīryeṇa vāsavaḥ / indro bhavāmi dharmeṇa tato yotsyāmi saṃyuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाः प्रथमतो विप्राः प्रतीयुर् हृष्टमानसाः । एवं यथेष्टं नृपते कामः संपद्यतां तव

devāḥ prathamato viprāḥ pratīyur hṛṣṭamānasāḥ / evaṃ yatheṣṭaṃ nṛpate kāmaḥ saṃpadyatāṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा सुरगणानां तु वाक्यं राजा रजिस् तदा । पप्रच्छासुरमुख्यांस् तु यथा देवान् अपृच्छत

śrutvā suragaṇānāṃ tu vākyaṃ rājā rajis tadā / papracchāsuramukhyāṃs tu yathā devān apṛcchata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानवा दर्पसंपूर्णाः स्वार्थम् एवावगम्य ह । प्रत्यूचुस् तं नृपवरं साभिमानम् इदं वचः

dānavā darpasaṃpūrṇāḥ svārtham evāvagamya ha / pratyūcus taṃ nṛpavaraṃ sābhimānam idaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानवा ऊचुः: अस्माकम् इन्द्रः प्रह्रादो यस्यार्थे विजयामहे । अस्मिंस् तु समरे राजंस् तिष्ठ त्वं राजसत्तम

dānavā ūcuḥ: asmākam indraḥ prahrādo yasyārthe vijayāmahe / asmiṃs tu samare rājaṃs tiṣṭha tvaṃ rājasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तथेति ब्रुवन्न् एव देवैर् अप्य् अतिचोदितः । भविष्यसीन्द्रो जित्वैनं देवैर् उक्तस् तु पार्थिवः

sa tatheti bruvann eva devair apy aticoditaḥ / bhaviṣyasīndro jitvainaṃ devair uktas tu pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघान दानवान् सर्वान् ये ऽवध्या वज्रपाणिनः । स विप्रनष्टां देवानां परमश्रीः श्रियं वशी

jaghāna dānavān sarvān ye 'vadhyā vajrapāṇinaḥ / sa vipranaṣṭāṃ devānāṃ paramaśrīḥ śriyaṃ vaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहत्य दानवान् सर्वान् आजहार रजिः प्रभुः । ततो रजिं महावीर्यं देवैः सह शतक्रतुः

nihatya dānavān sarvān ājahāra rajiḥ prabhuḥ / tato rajiṃ mahāvīryaṃ devaiḥ saha śatakratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजिपुत्रो ऽहम् इत्य् उक्त्वा पुनर् एवाब्रवीद् वचः । इन्द्रो ऽसि तात देवानां सर्वेषां नात्र संशयः

rajiputro 'ham ity uktvā punar evābravīd vacaḥ / indro 'si tāta devānāṃ sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याहम् इन्द्रः पुत्रस् ते ख्यातिं यास्यामि कर्मभिः । स तु शक्रवचः श्रुत्वा वञ्चितस् तेन मायया

yasyāham indraḥ putras te khyātiṃ yāsyāmi karmabhiḥ / sa tu śakravacaḥ śrutvā vañcitas tena māyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवेत्य् अब्रवीद् राजा प्रीयमाणः शतक्रतुम् । तस्मिंस् तु देवैः सदृशो दिवं प्राप्ते महीपतौ

tathaivety abravīd rājā prīyamāṇaḥ śatakratum / tasmiṃs tu devaiḥ sadṛśo divaṃ prāpte mahīpatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दायाद्यम् इन्द्राद् आजह्रू राज्यं तत्तनया रजेः । पञ्च पुत्रशतान्य् अस्य तद् वै स्थानं शतक्रतोः

dāyādyam indrād ājahrū rājyaṃ tattanayā rajeḥ / pañca putraśatāny asya tad vai sthānaṃ śatakratoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाक्रामन्त बहुधा स्वर्गलोकं त्रिविष्टपम् । ते यदा तु स्वसंमूढा रागोन्मत्ता विधर्मिणः

samākrāmanta bahudhā svargalokaṃ triviṣṭapam / te yadā tu svasaṃmūḍhā rāgonmattā vidharmiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मद्विषश् च संवृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः । ततो लेभे स्वम् ऐश्वर्यम् इन्द्रः स्थानं तथोत्तमम्

brahmadviṣaś ca saṃvṛttā hatavīryaparākramāḥ / tato lebhe svam aiśvaryam indraḥ sthānaṃ tathottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा रजिसुतान् सर्वान् कामक्रोधपरायणान् । य इदं च्यावनं स्थानात् प्रतिष्ठानं शतक्रतोः । शृणुयाद् धारयेद् वापि न स दौर्गत्यम् आप्नुयात्

hatvā rajisutān sarvān kāmakrodhaparāyaṇān / ya idaṃ cyāvanaṃ sthānāt pratiṣṭhānaṃ śatakratoḥ / śṛṇuyād dhārayed vāpi na sa daurgatyam āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमहर्षण उवाच: रम्भो ऽनपत्यस् त्व् आसीच् च वंशं वक्ष्याम्य् अनेनसः । अनेनसः सुतो राजा प्रतिक्षत्रो महायशाः

lomaharṣaṇa uvāca: rambho 'napatyas tv āsīc ca vaṃśaṃ vakṣyāmy anenasaḥ / anenasaḥ suto rājā pratikṣatro mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिक्षत्रसुतश् चासीत् संजयो नाम विश्रुतः । संजयस्य जयः पुत्रो विजयस् तस्य चात्मजः

pratikṣatrasutaś cāsīt saṃjayo nāma viśrutaḥ / saṃjayasya jayaḥ putro vijayas tasya cātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयस्य कृतिः पुत्रस् तस्य हर्यत्वतः सुतः । हर्यत्वतसुतो राजा सहदेवः प्रतापवान्

vijayasya kṛtiḥ putras tasya haryatvataḥ sutaḥ / haryatvatasuto rājā sahadevaḥ pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहदेवस्य धर्मात्मा नदीन इति विश्रुतः । नदीनस्य जयत्सेनो जयत्सेनस्य संकृतिः

sahadevasya dharmātmā nadīna iti viśrutaḥ / nadīnasya jayatseno jayatsenasya saṃkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकृतेर् अपि धर्मात्मा क्षत्रवृद्धो महायशाः । अनेनसः समाख्याताः क्षत्रवृद्धस्य चापरः

saṃkṛter api dharmātmā kṣatravṛddho mahāyaśāḥ / anenasaḥ samākhyātāḥ kṣatravṛddhasya cāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रवृद्धात्मजस् तत्र सुनहोत्रो महायशाः । सुनहोत्रस्य दायादास् त्रयः परमधार्मिकाः

kṣatravṛddhātmajas tatra sunahotro mahāyaśāḥ / sunahotrasya dāyādās trayaḥ paramadhārmikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काशः शलश् च द्वाव् एतौ तथा गृत्समदः प्रभुः । पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकः

kāśaḥ śalaś ca dvāv etau tathā gṛtsamadaḥ prabhuḥ / putro gṛtsamadasyāpi śunako yasya śaunakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रियाश् चैव वैश्याः शूद्रास् तथैव च । शलात्मज आर्ष्टिसेणस् तनयस् तस्य काश्यपः

brāhmaṇāḥ kṣatriyāś caiva vaiśyāḥ śūdrās tathaiva ca / śalātmaja ārṣṭiseṇas tanayas tasya kāśyapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काशस्य काशिपो राजा पुत्रो दीर्घतपास् तथा । धनुस् तु दीर्घतपसो विद्वान् धन्वन्तरिस् ततः

kāśasya kāśipo rājā putro dīrghatapās tathā / dhanus tu dīrghatapaso vidvān dhanvantaris tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसो ऽन्ते सुमहतो जातो वृद्धस्य धीमतः । पुनर् धन्वन्तरिर् देवो मानुषेष्व् इह जन्मनि

tapaso 'nte sumahato jāto vṛddhasya dhīmataḥ / punar dhanvantarir devo mānuṣeṣv iha janmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य गेहे समुत्पन्नो देवो धन्वन्तरिस् तदा । काशिराजो महाराजः सर्वरोगप्रणाशनः

tasya gehe samutpanno devo dhanvantaris tadā / kāśirājo mahārājaḥ sarvarogapraṇāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्वेदं भरद्वाजात् प्राप्येह स भिषक्क्रियः । तम् अष्टधा पुनर् व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत्

āyurvedaṃ bharadvājāt prāpyeha sa bhiṣakkriyaḥ / tam aṣṭadhā punar vyasya śiṣyebhyaḥ pratyapādayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्वन्तरेस् तु तनयः केतुमान् इति विश्रुतः । अथ केतुमतः पुत्रो वीरो भीमरथः स्मृतः

dhanvantares tu tanayaḥ ketumān iti viśrutaḥ / atha ketumataḥ putro vīro bhīmarathaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रो भीमरथस्यापि दिवोदासः प्रजेश्वरः । दिवोदासस् तु धर्मात्मा वाराणस्यधिपो ऽभवत्

putro bhīmarathasyāpi divodāsaḥ prajeśvaraḥ / divodāsas tu dharmātmā vārāṇasyadhipo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्न् एव काले तु पुरीं वाराणसीं द्विजाः । शून्यां निवेशयाम् आस क्षेमको नाम राक्षसः

etasminn eva kāle tu purīṃ vārāṇasīṃ dvijāḥ / śūnyāṃ niveśayām āsa kṣemako nāma rākṣasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शप्ता हि सा मतिमता निकुम्भेन महात्मना । शून्या वर्षसहस्रं वै भवित्री तु न संशयः

śaptā hi sā matimatā nikumbhena mahātmanā / śūnyā varṣasahasraṃ vai bhavitrī tu na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां हि शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः । विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत्

tasyāṃ hi śaptamātrāyāṃ divodāsaḥ prajeśvaraḥ / viṣayānte purīṃ ramyāṃ gomatyāṃ saṃnyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रश्रेण्यस्य पूर्वं तु पुरी वाराणसी अभूत् । भद्रश्रेण्यस्य पुत्राणां शतम् उत्तमधन्विनाम्

bhadraśreṇyasya pūrvaṃ tu purī vārāṇasī abhūt / bhadraśreṇyasya putrāṇāṃ śatam uttamadhanvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा निवेशयाम् आस दिवोदासो नराधिपः । भद्रश्रेण्यस्य तद् राज्यं हृतं येन बलीयसा

hatvā niveśayām āsa divodāso narādhipaḥ / bhadraśreṇyasya tad rājyaṃ hṛtaṃ yena balīyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रश्रेण्यस्य पुत्रस् तु दुर्दमो नाम विश्रुतः । दिवोदासेन बालेति घृणया स विसर्जितः

bhadraśreṇyasya putras tu durdamo nāma viśrutaḥ / divodāsena bāleti ghṛṇayā sa visarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हैहयस्य तु दायाद्यं हृतवान् वै महीपतिः । आजह्रे पितृदायाद्यं दिवोदासहृतं बलात्

haihayasya tu dāyādyaṃ hṛtavān vai mahīpatiḥ / ājahre pitṛdāyādyaṃ divodāsahṛtaṃ balāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रश्रेण्यस्य पुत्रेण दुर्दमेन महात्मना । वैरस्यान्तो महाभागाः कृतश् चात्मीयतेजसा

bhadraśreṇyasya putreṇa durdamena mahātmanā / vairasyānto mahābhāgāḥ kṛtaś cātmīyatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवोदासाद् दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्दनः । तेन बालेन पुत्रेण प्रहृतं तु पुनर् बलम्

divodāsād dṛṣadvatyāṃ vīro jajñe pratardanaḥ / tena bālena putreṇa prahṛtaṃ tu punar balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सभर्गौ सुविश्रुतौ । वत्सपुत्रो ह्य् अलर्कस् तु संनतिस् तस्य चात्मजः

pratardanasya putrau dvau vatsabhargau suviśrutau / vatsaputro hy alarkas tu saṃnatis tasya cātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलर्कस् तस्य पुत्रस् तु ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः । अलर्कं प्रति राजर्षिं श्लोको गीतः पुरातनैः

alarkas tasya putras tu brahmaṇyaḥ satyasaṃgaraḥ / alarkaṃ prati rājarṣiṃ śloko gītaḥ purātanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्टिर् वर्षसहस्राणि षष्टिर् वर्षशतानि च । युवा रूपेण संपन्नः प्राग् आसीच् च कुलोद्वहः

ṣaṣṭir varṣasahasrāṇi ṣaṣṭir varṣaśatāni ca / yuvā rūpeṇa saṃpannaḥ prāg āsīc ca kulodvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोपामुद्राप्रसादेन परमायुर् अवाप्तवान् । तस्यासीत् सुमहद् राज्यं रूपयौवनशालिनः

lopāmudrāprasādena paramāyur avāptavān / tasyāsīt sumahad rājyaṃ rūpayauvanaśālinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शापस्यान्ते महाबाहुर् हत्वा क्षेमकराक्षसम् । रम्यां निवेशयाम् आस पुरीं वाराणसीं पुनः

śāpasyānte mahābāhur hatvā kṣemakarākṣasam / ramyāṃ niveśayām āsa purīṃ vārāṇasīṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनतेर् अपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः । सुनीथस्य तु दायादः क्षेमो नाम महायशाः

saṃnater api dāyādaḥ sunītho nāma dhārmikaḥ / sunīthasya tu dāyādaḥ kṣemo nāma mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेमस्य केतुमान् पुत्रः सुकेतुस् तस्य चात्मजः । सुकेतोस् तनयश् चापि धर्मकेतुर् इति स्मृतः

kṣemasya ketumān putraḥ suketus tasya cātmajaḥ / suketos tanayaś cāpi dharmaketur iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मकेतोस् तु दायादः सत्यकेतुर् महारथः । सत्यकेतुसुतश् चापि विभुर् नाम प्रजेश्वरः

dharmaketos tu dāyādaḥ satyaketur mahārathaḥ / satyaketusutaś cāpi vibhur nāma prajeśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनर्तस् तु विभोः पुत्रः सुकुमारश् च तत्सुतः । सुकुमारस्य पुत्रस् तु धृष्टकेतुः सुधार्मिकः

ānartas tu vibhoḥ putraḥ sukumāraś ca tatsutaḥ / sukumārasya putras tu dhṛṣṭaketuḥ sudhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टकेतोस् तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः । वेणुहोत्रसुतश् चापि भार्गो नाम प्रजेश्वरः

dhṛṣṭaketos tu dāyādo veṇuhotraḥ prajeśvaraḥ / veṇuhotrasutaś cāpi bhārgo nāma prajeśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सस्य वत्सभूमिस् तु भार्गभूमिस् तु भार्गजः । एते त्व् अङ्गिरसः पुत्रा जाता वंशे ऽथ भार्गव

vatsasya vatsabhūmis tu bhārgabhūmis tu bhārgajaḥ / ete tv aṅgirasaḥ putrā jātā vaṃśe 'tha bhārgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास् त्रयः पुत्राः सहस्रशः । इत्य् एते काश्यपाः प्रोक्ता नहुषस्य निबोधत

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyās trayaḥ putrāḥ sahasraśaḥ / ity ete kāśyapāḥ proktā nahuṣasya nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.