Brahma-Purana 139

ब्रह्मोवाच: खड्गतीर्थम् इति ख्यातं गौतम्या उत्तरे तटे । तत्र स्नानेन दानेन मुक्तिभागी भवेन् नरः

brahmovāca: khaḍgatīrtham iti khyātaṃ gautamyā uttare taṭe / tatra snānena dānena muktibhāgī bhaven naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वृत्तं प्रवक्ष्यामि शृणु नारद यत्नतः । पैलूष इति विख्यातः कवषस्य सुतो द्विजः

tatra vṛttaṃ pravakṣyāmi śṛṇu nārada yatnataḥ / pailūṣa iti vikhyātaḥ kavaṣasya suto dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटुम्बभारात् परितो ह्य् अर्थार्थी परिधावति । न किमप्य् आससादासौ ततो वैराग्यम् आस्थितः

kuṭumbabhārāt parito hy arthārthī paridhāvati / na kimapy āsasādāsau tato vairāgyam āsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तविमुखे दैवे व्यर्थीभूते तु पौरुषे । न वैराग्याद् अन्यद् अस्ति पण्डितस्यावलम्बनम्

atyantavimukhe daive vyarthībhūte tu pauruṣe / na vairāgyād anyad asti paṇḍitasyāvalambanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिन्तयाम् आस तदासौ निःश्वसन् मुहुः । क्रमागतं धनं नास्ति पोष्याश् च बहवो मम

iti saṃcintayām āsa tadāsau niḥśvasan muhuḥ / kramāgataṃ dhanaṃ nāsti poṣyāś ca bahavo mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानी चात्मा न कष्टार्हो हा धिग् दुर्दैवचेष्टितम् । स कदाचिद् वृत्तियुतो वृत्तिभिः परिवर्तयन्

mānī cātmā na kaṣṭārho hā dhig durdaivaceṣṭitam / sa kadācid vṛttiyuto vṛttibhiḥ parivartayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लेभे तद् धनं वृत्तेर् विरागम् अगमत् तदा । सेवा निषिद्धा या काचिद् गहना दुष्करं तपः

na lebhe tad dhanaṃ vṛtter virāgam agamat tadā / sevā niṣiddhā yā kācid gahanā duṣkaraṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलाद् आकर्षतीयं मां तृष्णा सर्वत्र दुष्कृते । त्वयापकृतम् अज्ञानात् तस्मात् तृष्णे नमो ऽस्तु ते

balād ākarṣatīyaṃ māṃ tṛṣṇā sarvatra duṣkṛte / tvayāpakṛtam ajñānāt tasmāt tṛṣṇe namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विचिन्त्य मेधावी तृष्णाछेदाय किं भवेत् । इत्य् आलोच्य स पैलूषः पितरं वाक्यम् अब्रवीत्

evaṃ vicintya medhāvī tṛṣṇāchedāya kiṃ bhavet / ity ālocya sa pailūṣaḥ pitaraṃ vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैलूष उवाच: ज्ञानासिना क्रोधलोभौ संसृतिं चातिदुस्तराम् । छेद्मीमां केन हे तात तम् उपायं वद प्रभो

pailūṣa uvāca: jñānāsinā krodhalobhau saṃsṛtiṃ cātidustarām / chedmīmāṃ kena he tāta tam upāyaṃ vada prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कवष उवाच: ईश्वराज् ज्ञानम् अन्विच्छेद् इत्य् एषा वैदिकी श्रुतिः । तस्माद् आराधयेशानं ततो ज्ञानम् अवाप्स्यसि

kavaṣa uvāca: īśvarāj jñānam anvicched ity eṣā vaidikī śrutiḥ / tasmād ārādhayeśānaṃ tato jñānam avāpsyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: तथेत्य् उक्त्वा स पैलूषो ज्ञानायेश्वरम् आर्चयत् । ततस् तुष्टो महेशानो ज्ञानं प्रादाद् द्विजातये । प्राप्तज्ञानो महाबुद्धिर् गाथाः प्रोवाच मुक्तिदाः

brahmovāca: tathety uktvā sa pailūṣo jñānāyeśvaram ārcayat / tatas tuṣṭo maheśāno jñānaṃ prādād dvijātaye / prāptajñāno mahābuddhir gāthāḥ provāca muktidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैलूष उवाच: क्रोधस् तु प्रथमं शत्रुर् निष्फलो देहनाशनः । ज्ञानखड्गेन तं छित्त्वा परमं सुखम् आप्नुयात्

pailūṣa uvāca: krodhas tu prathamaṃ śatrur niṣphalo dehanāśanaḥ / jñānakhaḍgena taṃ chittvā paramaṃ sukham āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णा बहुविधा माया बन्धनी पापकारिणी । छित्त्वैतां ज्ञानखड्गेन सुखं तिष्ठति मानवः

tṛṣṇā bahuvidhā māyā bandhanī pāpakāriṇī / chittvaitāṃ jñānakhaḍgena sukhaṃ tiṣṭhati mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गस् तु परमो ऽधर्मो देवादीनाम् इति श्रुतिः । असङ्गस्यात्मनो ह्य् अस्य सङ्गो ऽयं परमो रिपुः

saṅgas tu paramo 'dharmo devādīnām iti śrutiḥ / asaṅgasyātmano hy asya saṅgo 'yaṃ paramo ripuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छित्त्वैनं ज्ञानखड्गेन शिवैकत्वम् अवाप्नुयात् । संशयः परमो नाशो धर्मार्थानां विनाशकृत्

chittvainaṃ jñānakhaḍgena śivaikatvam avāpnuyāt / saṃśayaḥ paramo nāśo dharmārthānāṃ vināśakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छित्त्वैनं संशयं जन्तुः परमेप्सितम् आप्नुयात् । पिशाचीव विशत्य् आशा निर्दहत्य् अखिलं सुखम् । पूर्णाहन्तासिना छित्त्वा जीवन् मुक्तिम् अवाप्नुयात्

chittvainaṃ saṃśayaṃ jantuḥ paramepsitam āpnuyāt / piśācīva viśaty āśā nirdahaty akhilaṃ sukham / pūrṇāhantāsinā chittvā jīvan muktim avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: ततो ज्ञानम् अवाप्यासौ गङ्गातीरं समाश्रितः । ज्ञानखड्गेन निर्मोहस् ततो मुक्तिम् अवाप सः

brahmovāca: tato jñānam avāpyāsau gaṅgātīraṃ samāśritaḥ / jñānakhaḍgena nirmohas tato muktim avāpa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृति तत् तीर्थं खड्गतीर्थम् इति स्मृतम् । ज्ञानतीर्थं च कवषं पैलूषं सर्वकामदम्

tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ khaḍgatīrtham iti smṛtam / jñānatīrthaṃ ca kavaṣaṃ pailūṣaṃ sarvakāmadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादिषट्सहस्राणि तीर्थान्य् आहुर् महर्षयः । अशेषपापतापौघ- हराणीष्टप्रदानि च

ityādiṣaṭsahasrāṇi tīrthāny āhur maharṣayaḥ / aśeṣapāpatāpaugha- harāṇīṣṭapradāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.