Library·Brahma-Purana·14

Brahma-Purana 14

लोमहर्षण उवाच: गान्धारी चैव माद्री च क्रोष्टोर् भार्ये बभूवतुः । गान्धारी जनयाम् आस अनमित्रं महाबलम्

lomaharṣaṇa uvāca: gāndhārī caiva mādrī ca kroṣṭor bhārye babhūvatuḥ / gāndhārī janayām āsa anamitraṃ mahābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माद्री युधाजितं पुत्रं ततो ऽन्यं देवमीढुषम् । तेषां वंशस् त्रिधा भूतो वृष्णीनां कुलवर्धनः

mādrī yudhājitaṃ putraṃ tato 'nyaṃ devamīḍhuṣam / teṣāṃ vaṃśas tridhā bhūto vṛṣṇīnāṃ kulavardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माद्र्याः पुत्रौ तु जज्ञाते श्रुतौ वृष्ण्यन्धकाव् उभौ । जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश् चित्रकस् तथा

mādryāḥ putrau tu jajñāte śrutau vṛṣṇyandhakāv ubhau / jajñāte tanayau vṛṣṇeḥ śvaphalkaś citrakas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वफल्कस् तु मुनिश्रेष्ठा धर्मात्मा यत्र वर्तते । नास्ति व्याधिभयं तत्र नावर्षस् तपम् एव च

śvaphalkas tu muniśreṣṭhā dharmātmā yatra vartate / nāsti vyādhibhayaṃ tatra nāvarṣas tapam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित् काशिराजस्य विषये मुनिसत्तमाः । त्रीणि वर्षाणि पूर्णानि नावर्षत् पाकशासनः

kadācit kāśirājasya viṣaye munisattamāḥ / trīṇi varṣāṇi pūrṇāni nāvarṣat pākaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र चानयाम् आस श्वफल्कं परमार्चितम् । श्वफल्कपरिवर्तेन ववर्ष हरिवाहनः

sa tatra cānayām āsa śvaphalkaṃ paramārcitam / śvaphalkaparivartena vavarṣa harivāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्याम् अविन्दत । गान्दिनीं नाम गां सा च ददौ विप्राय नित्यशः

śvaphalkaḥ kāśirājasya sutāṃ bhāryām avindata / gāndinīṃ nāma gāṃ sā ca dadau viprāya nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाता यज्वा च वीरश् च श्रुतवान् अतिथिप्रियः । अक्रूरः सुषुवे तस्माच् छ्वफल्काद् भूरिदक्षिणः

dātā yajvā ca vīraś ca śrutavān atithipriyaḥ / akrūraḥ suṣuve tasmāc chvaphalkād bhūridakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपमद्गुस् तथा मद्गुर् मेदुरश् चारिमेजयः । अविक्षितस् तथाक्षेपः शत्रुघ्नश् चारिमर्दनः

upamadgus tathā madgur meduraś cārimejayaḥ / avikṣitas tathākṣepaḥ śatrughnaś cārimardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मधृग् यतिधर्मा च धर्मोक्षान्धकरुस् तथा । आवाहप्रतिवाहौ च सुन्दरी च वराङ्गना

dharmadhṛg yatidharmā ca dharmokṣāndhakarus tathā / āvāhaprativāhau ca sundarī ca varāṅganā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्रूरेणोग्रसेनायां सुगात्र्यां द्विजसत्तमाः । प्रसेनश् चोपदेवश् च जज्ञाते देववर्चसौ

akrūreṇograsenāyāṃ sugātryāṃ dvijasattamāḥ / prasenaś copadevaś ca jajñāte devavarcasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकस्याभवन् पुत्राः पृथुर् विपृथुर् एव च । अश्वग्रीवो ऽश्वबाहुश् च स्वपार्श्वकगवेषणौ

citrakasyābhavan putrāḥ pṛthur vipṛthur eva ca / aśvagrīvo 'śvabāhuś ca svapārśvakagaveṣaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिष्टनेमिर् अश्वश् च सुधर्मा धर्मभृत् तथा । सुबाहुर् बहुबाहुश् च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ

ariṣṭanemir aśvaś ca sudharmā dharmabhṛt tathā / subāhur bahubāhuś ca śraviṣṭhāśravaṇe striyau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिक्न्यां जनयाम् आस शूरं वै देवमीढुषम् । महिष्यां जज्ञिरे शूरा भोज्यायां पुरुषा दश

asiknyāṃ janayām āsa śūraṃ vai devamīḍhuṣam / mahiṣyāṃ jajñire śūrā bhojyāyāṃ puruṣā daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवो महाबाहुः पूर्वम् आनकदुन्दुभिः । जज्ञे यस्य प्रसूतस्य दुन्दुभ्यः प्राणदन् दिवि

vasudevo mahābāhuḥ pūrvam ānakadundubhiḥ / jajñe yasya prasūtasya dundubhyaḥ prāṇadan divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनकानां च संह्रादः सुमहान् अभवद् दिवि । पपात पुष्पवर्षश् च शूरस्य जनने महान्

ānakānāṃ ca saṃhrādaḥ sumahān abhavad divi / papāta puṣpavarṣaś ca śūrasya janane mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्यलोके कृत्स्ने ऽपि रूपे नास्ति समो भुवि । यस्यासीत् पुरुषाग्र्यस्य कान्तिश् चन्द्रमसो यथा

manuṣyaloke kṛtsne 'pi rūpe nāsti samo bhuvi / yasyāsīt puruṣāgryasya kāntiś candramaso yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवभागस् ततो जज्ञे तथा देवश्रवाः पुनः । अनाधृष्टिः कनवको वत्सवान् अथ गृञ्जमः

devabhāgas tato jajñe tathā devaśravāḥ punaḥ / anādhṛṣṭiḥ kanavako vatsavān atha gṛñjamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामः शमीको गण्डूषः पञ्च चास्य वराङ्गनाः । पृथुकीर्तिः पृथा चैव श्रुतदेवा श्रुतश्रवा

śyāmaḥ śamīko gaṇḍūṣaḥ pañca cāsya varāṅganāḥ / pṛthukīrtiḥ pṛthā caiva śrutadevā śrutaśravā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः । श्रुतश्रवायां चैद्यस् तु शिशुपालो ऽभवन् नृपः

rājādhidevī ca tathā pañcaitā vīramātaraḥ / śrutaśravāyāṃ caidyas tu śiśupālo 'bhavan nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यकशिपुर् यो ऽसौ दैत्यराजो ऽभवत् पुरा । पृथुकीर्त्यां तु संजज्ञे तनयो वृद्धशर्मणः

hiraṇyakaśipur yo 'sau daityarājo 'bhavat purā / pṛthukīrtyāṃ tu saṃjajñe tanayo vṛddhaśarmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करूषाधिपतिर् वीरो दन्तवक्रो महाबलः । पृथां दुहितरं चक्रे कुन्तिस् तां पाण्डुर् आवहत्

karūṣādhipatir vīro dantavakro mahābalaḥ / pṛthāṃ duhitaraṃ cakre kuntis tāṃ pāṇḍur āvahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यां स धर्मविद् राजा धर्मो जज्ञे युधिष्ठिरः । भीमसेनस् तथा वाताद् इन्द्राच् चैव धनंजयः

yasyāṃ sa dharmavid rājā dharmo jajñe yudhiṣṭhiraḥ / bhīmasenas tathā vātād indrāc caiva dhanaṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोके प्रतिरथो वीरः शक्रतुल्यपराक्रमः । अनमित्राच् छनिर् जज्ञे कनिष्ठाद् वृष्णिनन्दनात्

loke pratiratho vīraḥ śakratulyaparākramaḥ / anamitrāc chanir jajñe kaniṣṭhād vṛṣṇinandanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैनेयः सत्यकस् तस्माद् युयुधानश् च सात्यकिः । उद्धवो देवभागस्य महाभागः सुतो ऽभवत्

śaineyaḥ satyakas tasmād yuyudhānaś ca sātyakiḥ / uddhavo devabhāgasya mahābhāgaḥ suto 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पण्डितानां परं प्राहुर् देवश्रवसम् उत्तमम् । अश्मक्यं प्राप्तवान् पुत्रम् अनाधृष्टिर् यशस्विनम्

paṇḍitānāṃ paraṃ prāhur devaśravasam uttamam / aśmakyaṃ prāptavān putram anādhṛṣṭir yaśasvinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्तशत्रुं शत्रुघ्नं श्रुतदेवा त्व् अजायत । श्रुतदेवात्मजास् ते तु नैषादिर् यः परिश्रुतः

nivṛttaśatruṃ śatrughnaṃ śrutadevā tv ajāyata / śrutadevātmajās te tu naiṣādir yaḥ pariśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकलव्यो मुनिश्रेष्ठा निषादैः परिवर्धितः । वत्सवते त्व् अपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान् । अद्भिर् ददौ सुतं वीरं शौरिः कौशिकम् औरसम्

ekalavyo muniśreṣṭhā niṣādaiḥ parivardhitaḥ / vatsavate tv aputrāya vasudevaḥ pratāpavān / adbhir dadau sutaṃ vīraṃ śauriḥ kauśikam aurasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गण्डूषाय ह्य् अपुत्राय विष्वक्सेनो ददौ सुतान् । चारुदेष्णं सुदेष्णं च पञ्चालं कृतलक्षणम्

gaṇḍūṣāya hy aputrāya viṣvakseno dadau sutān / cārudeṣṇaṃ sudeṣṇaṃ ca pañcālaṃ kṛtalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंग्रामेण यो वीरो नावर्तत कदाचन । रौक्मिणेयो महाबाहुः कनीयान् द्विजसत्तमाः

asaṃgrāmeṇa yo vīro nāvartata kadācana / raukmiṇeyo mahābāhuḥ kanīyān dvijasattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायसानां सहस्राणि यं यान्तं पृष्ठतो ऽन्वयुः । चारून् अद्योपभोक्ष्यामश् चारुदेष्णहतान् इति

vāyasānāṃ sahasrāṇi yaṃ yāntaṃ pṛṣṭhato 'nvayuḥ / cārūn adyopabhokṣyāmaś cārudeṣṇahatān iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्त्रिजस् तन्त्रिपालश् च सुतौ कनवकस्य तौ । वीरुश् चाश्वहनुश् चैव वीरौ ताव् अथ गृञ्जिमौ

tantrijas tantripālaś ca sutau kanavakasya tau / vīruś cāśvahanuś caiva vīrau tāv atha gṛñjimau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामपुत्रः शमीकस् तु शमीको राज्यम् आवहत् । जुगुप्समानो भोजत्वाद् राजसूयम् अवाप सः

śyāmaputraḥ śamīkas tu śamīko rājyam āvahat / jugupsamāno bhojatvād rājasūyam avāpa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातशत्रुः शत्रूणां जज्ञे तस्य विनाशनः । वसुदेवसुतान् वीरान् कीर्तयिष्याम्य् अतः परम्

ajātaśatruḥ śatrūṇāṃ jajñe tasya vināśanaḥ / vasudevasutān vīrān kīrtayiṣyāmy ataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्णेस् त्रिविधम् एवं तु बहुशाखं महौजसम् । धारयन् विपुलं वंशं नानर्थैर् इह युज्यते

vṛṣṇes trividham evaṃ tu bahuśākhaṃ mahaujasam / dhārayan vipulaṃ vaṃśaṃ nānarthair iha yujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याः पत्न्यो वसुदेवस्य चतुर्दश वराङ्गनाः । पौरवी रोहिणी नाम मदिरादितथावरा

yāḥ patnyo vasudevasya caturdaśa varāṅganāḥ / pauravī rohiṇī nāma madirāditathāvarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशाखी च तथा भद्रा सुनाम्नी चैव पञ्चमी । सहदेवा शान्तिदेवा श्रीदेवी देवरक्षिता

vaiśākhī ca tathā bhadrā sunāmnī caiva pañcamī / sahadevā śāntidevā śrīdevī devarakṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृकदेव्य् उपदेवी च देवकी चैव सप्तमी । सुतनुर् वडवा चैव द्वे एते परिचारिके

vṛkadevy upadevī ca devakī caiva saptamī / sutanur vaḍavā caiva dve ete paricārike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरवी रोहिणी नाम बाह्लिकस्यात्मजाभवत् । ज्येष्ठा पत्नी मुनिश्रेष्ठा दयितानकदुन्दुभेः

pauravī rohiṇī nāma bāhlikasyātmajābhavat / jyeṣṭhā patnī muniśreṣṭhā dayitānakadundubheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेभे ज्येष्ठं सुतं रामं शरण्यं शठम् एव च । दुर्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारकम् उशीनरम्

lebhe jyeṣṭhaṃ sutaṃ rāmaṃ śaraṇyaṃ śaṭham eva ca / durdamaṃ damanaṃ śubhraṃ piṇḍārakam uśīnaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रा नाम कुमारी च रोहिणीतनया नव । चित्रा सुभद्रेति पुनर् विख्याता मुनिसत्तमाः

citrā nāma kumārī ca rohiṇītanayā nava / citrā subhadreti punar vikhyātā munisattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवाच् च देवक्यां जज्ञे शौरिर् महायशाः । रामाच् च निशठो जज्ञे रेवत्यां दयितः सुतः

vasudevāc ca devakyāṃ jajñe śaurir mahāyaśāḥ / rāmāc ca niśaṭho jajñe revatyāṃ dayitaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभद्रायां रथी पार्थाद् अभिमन्युर् अजायत । अक्रूरात् काशिकन्यायां सत्यकेतुर् अजायत

subhadrāyāṃ rathī pārthād abhimanyur ajāyata / akrūrāt kāśikanyāyāṃ satyaketur ajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवस्य भार्यासु महाभागासु सप्तसु । ये पुत्रा जज्ञिरे शूराः समस्तांस् तान् निबोधत

vasudevasya bhāryāsu mahābhāgāsu saptasu / ye putrā jajñire śūrāḥ samastāṃs tān nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजश् च विजयश् चैव शान्तिदेवासुताव् उभौ । वृकदेवः सुनामायां गदश् चास्तां सुताव् उभौ

bhojaś ca vijayaś caiva śāntidevāsutāv ubhau / vṛkadevaḥ sunāmāyāṃ gadaś cāstāṃ sutāv ubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगावहं महात्मानं वृकदेवी व्यजायत । कन्या त्रिगर्तराजस्य भार्या वै शिशिरायणेः

agāvahaṃ mahātmānaṃ vṛkadevī vyajāyata / kanyā trigartarājasya bhāryā vai śiśirāyaṇeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिज्ञासां पौरुषे चक्रे न चस्कन्दे च पौरुषम् । कृष्णायससमप्रख्यो वर्षे द्वादशमे तथा

jijñāsāṃ pauruṣe cakre na caskande ca pauruṣam / kṛṣṇāyasasamaprakhyo varṣe dvādaśame tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्याभिशस्तो गार्ग्यस् तु मन्युनातिसमीरितः । घोषकन्याम् उपादाय मैथुनायोपचक्रमे

mithyābhiśasto gārgyas tu manyunātisamīritaḥ / ghoṣakanyām upādāya maithunāyopacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपाली चाप्सरास् तस्य गोपस्त्रीवेषधारिणी । धारयाम् आस गार्ग्यस्य गर्भं दुर्धरम् अच्युतम्

gopālī cāpsarās tasya gopastrīveṣadhāriṇī / dhārayām āsa gārgyasya garbhaṃ durdharam acyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुष्यां गर्गभार्यायां नियोगाच् छूलपाणिनः । स कालयवनो नाम जज्ञे राजा महाबलः

mānuṣyāṃ gargabhāryāyāṃ niyogāc chūlapāṇinaḥ / sa kālayavano nāma jajñe rājā mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तपूर्वार्धकायस् तु सिंहसंहननो युवा । अपुत्रस्य स राज्ञस् तु ववृधे ऽन्तःपुरे शिशुः

vṛttapūrvārdhakāyas tu siṃhasaṃhanano yuvā / aputrasya sa rājñas tu vavṛdhe 'ntaḥpure śiśuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवनस्य मुनिश्रेष्ठाः स कालयवनो ऽभवत् । आयुध्यमानो नृपतिः पर्यपृच्छद् द्विजोत्तमम्

yavanasya muniśreṣṭhāḥ sa kālayavano 'bhavat / āyudhyamāno nṛpatiḥ paryapṛcchad dvijottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्ण्यन्धककुलं तस्य नारदो ऽकथयद् विभुः । अक्षौहिण्या तु सैन्यस्य मथुराम् अभ्ययात् तदा

vṛṣṇyandhakakulaṃ tasya nārado 'kathayad vibhuḥ / akṣauhiṇyā tu sainyasya mathurām abhyayāt tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूतं संप्रेषयाम् आस वृष्ण्यन्धकनिवेशनम् । ततो वृष्ण्यन्धकाः कृष्णं पुरस्कृत्य महामतिम्

dūtaṃ saṃpreṣayām āsa vṛṣṇyandhakaniveśanam / tato vṛṣṇyandhakāḥ kṛṣṇaṃ puraskṛtya mahāmatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेता मन्त्रयाम् आसुर् यवनस्य भयात् तदा । कृत्वा विनिश्चयं सर्वे पलायनम् अरोचयन्

sametā mantrayām āsur yavanasya bhayāt tadā / kṛtvā viniścayaṃ sarve palāyanam arocayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहाय मथुरां रम्यां मानयन्तः पिनाकिनम् । कुशस्थलीं द्वारवतीं निवेशयितुम् ईप्सवः

vihāya mathurāṃ ramyāṃ mānayantaḥ pinākinam / kuśasthalīṃ dvāravatīṃ niveśayitum īpsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कृष्णस्य जन्मेदं यः शुचिर् नियतेन्द्रियः । पर्वसु श्रावयेद् विद्वान् अनृणः स सुखी भवेत्

iti kṛṣṇasya janmedaṃ yaḥ śucir niyatendriyaḥ / parvasu śrāvayed vidvān anṛṇaḥ sa sukhī bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.