ब्रह्मोवाच: निम्नभेदम् इति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम् । गङ्गाया उत्तरे पारे तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्
brahmovāca: nimnabhedam iti khyātaṃ sarvapāpapraṇāśanam / gaṅgāyā uttare pāre tīrthaṃ trailokyaviśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य संस्मरणेनापि सर्वपापक्षयो भवेत् । वेदद्वीपश् च तत्रैव दर्शनाद् वेदविद् भवेत्
yasya saṃsmaraṇenāpi sarvapāpakṣayo bhavet / vedadvīpaś ca tatraiva darśanād vedavid bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वशीं चकमे राजा ऐलः परमधार्मिकः । को न मोहम् उपायाति विलोक्य मदिरेक्षणाम्
urvaśīṃ cakame rājā ailaḥ paramadhārmikaḥ / ko na moham upāyāti vilokya madirekṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा प्रायाद् यत्र राजासौ घृतं स्तोकं समश्नुते । आनग्नदर्शनात् कृत्वा तस्याः कालावधिं नृपः
sā prāyād yatra rājāsau ghṛtaṃ stokaṃ samaśnute / ānagnadarśanāt kṛtvā tasyāḥ kālāvadhiṃ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां स्वीचकार ललनां यूनां रम्यां नवां नवाम् । सुप्तायां शयने तस्यां समुत्तस्थौ पुरूरवाः
tāṃ svīcakāra lalanāṃ yūnāṃ ramyāṃ navāṃ navām / suptāyāṃ śayane tasyāṃ samuttasthau purūravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोक्य तं विवसनं तदैवासौ विनिर्गता । विद्युच्चञ्चलचित्तानां क्व स्थैर्यं ननु योषिताम्
vilokya taṃ vivasanaṃ tadaivāsau vinirgatā / vidyuccañcalacittānāṃ kva sthairyaṃ nanu yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईक्षां चक्रे स शर्वर्यां विवस्त्रो विस्मितो महान् । एतस्मिन्न् अन्तरे राजा युद्धायागाद् रिपून् प्रति
īkṣāṃ cakre sa śarvaryāṃ vivastro vismito mahān / etasminn antare rājā yuddhāyāgād ripūn prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताञ् जित्वा पुनर् अप्य् आगाद् देवलोकं सुपूजितम् । स चागत्य महाराजो वसिष्ठाच् च पुरोधसः
tāñ jitvā punar apy āgād devalokaṃ supūjitam / sa cāgatya mahārājo vasiṣṭhāc ca purodhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वश्या गमनं श्रुत्वा ततो दुःखसमन्वितः । न जुहोति न चाश्नाति न शृणोति न पश्यति
urvaśyā gamanaṃ śrutvā tato duḥkhasamanvitaḥ / na juhoti na cāśnāti na śṛṇoti na paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र मृतावस्थं नृपोत्तमम् । बोधयाम् आस वाक्यैश् च हेतुभूतैः पुरोहितः
etasminn antare tatra mṛtāvasthaṃ nṛpottamam / bodhayām āsa vākyaiś ca hetubhūtaiḥ purohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच: सा मृताद्य महाराज मा व्यथस्व महामते । एवं स्थितं तु मा त्वां वै अशिवाः स्पृश्युर् आशुगाः
vasiṣṭha uvāca: sā mṛtādya mahārāja mā vyathasva mahāmate / evaṃ sthitaṃ tu mā tvāṃ vai aśivāḥ spṛśyur āśugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वै स्त्रैणानि जानीषे हृदयानि महामते । शालावृकाणां यादॄंशि तस्मात् त्वं भूप मा शुचः
na vai straiṇāni jānīṣe hṛdayāni mahāmate / śālāvṛkāṇāṃ yādṝṃśi tasmāt tvaṃ bhūpa mā śucaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को नाम लोके राजेन्द्र कामिनीभिर् न वञ्चितः । वञ्चकत्वं नृशंसत्वं चञ्चलत्वं कुशीलता
ko nāma loke rājendra kāminībhir na vañcitaḥ / vañcakatvaṃ nṛśaṃsatvaṃ cañcalatvaṃ kuśīlatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्वाभाविकं यासां ताः कथं सुखहेतवः । कालेन को न निहतः को ऽर्थी गौरवम् आगतः
iti svābhāvikaṃ yāsāṃ tāḥ kathaṃ sukhahetavaḥ / kālena ko na nihataḥ ko 'rthī gauravam āgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रिया न भ्रामितः को वा योषिद्भिः को न खण्डितः । स्वप्नमायोपमा राजन् मदविप्लुतचेतसः
śriyā na bhrāmitaḥ ko vā yoṣidbhiḥ ko na khaṇḍitaḥ / svapnamāyopamā rājan madaviplutacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखाय योषितः कस्य ज्ञात्वैतद् विज्वरो भव । विहाय शंकरं विष्णुं गौतमीं वा महामते । दुःखिनां शरणं नान्यद् विद्यते भुवनत्रये
sukhāya yoṣitaḥ kasya jñātvaitad vijvaro bhava / vihāya śaṃkaraṃ viṣṇuṃ gautamīṃ vā mahāmate / duḥkhināṃ śaraṇaṃ nānyad vidyate bhuvanatraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: एतच् छ्रुत्वा ततो राजा दुःखं संहृत्य यत्नतः । गौतम्या मध्यसंस्थो ऽसाव् ऐलः परमधार्मिकः
brahmovāca: etac chrutvā tato rājā duḥkhaṃ saṃhṛtya yatnataḥ / gautamyā madhyasaṃstho 'sāv ailaḥ paramadhārmikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र चाराधयाम् आस शिवं देवं जनार्दनम् । ब्रह्माणं भास्करं गङ्गां देवान् अन्यांश् च यत्नतः
tatra cārādhayām āsa śivaṃ devaṃ janārdanam / brahmāṇaṃ bhāskaraṃ gaṅgāṃ devān anyāṃś ca yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो विपन्नो न तीर्थानि देवताश् च न सेवते । स कालवशगो जन्तुः कां दशाम् अनुयास्यति
yo vipanno na tīrthāni devatāś ca na sevate / sa kālavaśago jantuḥ kāṃ daśām anuyāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदीश्वरैकशरणो गौतमीसेवनोत्सुकः । परां श्रद्धाम् उपगतः संसारास्थापराङ्मुखः
tadīśvaraikaśaraṇo gautamīsevanotsukaḥ / parāṃ śraddhām upagataḥ saṃsārāsthāparāṅmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईजे यज्ञांश् च बहुलान् ऋत्विग्भिर् बहुदक्षिणान् । वेदद्वीपो ऽभवत् तेन यज्ञद्वीपः स उच्यते
īje yajñāṃś ca bahulān ṛtvigbhir bahudakṣiṇān / vedadvīpo 'bhavat tena yajñadvīpaḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौर्णमास्यां तु शर्वर्यां तत्रायाति सदोर्वशी । तस्य दीपस्य यः कुर्यात् प्रदक्षिणम् अथो नरः
paurṇamāsyāṃ tu śarvaryāṃ tatrāyāti sadorvaśī / tasya dīpasya yaḥ kuryāt pradakṣiṇam atho naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी सागराम्बरा । वेदानां स्मरणं तत्र यज्ञानां स्मरणं तथा
pradakṣiṇīkṛtā tena pṛthivī sāgarāmbarā / vedānāṃ smaraṇaṃ tatra yajñānāṃ smaraṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकृती तत्र यः कुर्याद् वेदयज्ञफलं लभेत् । ऐलतीर्थं तु तज् ज्ञेयं तद् एव च पुरूरवम्
sukṛtī tatra yaḥ kuryād vedayajñaphalaṃ labhet / ailatīrthaṃ tu taj jñeyaṃ tad eva ca purūravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासिष्ठं चापि तत् तु स्यान् निम्नभेदं तद् उच्यते । ऐले राज्ञि न किंचित् स्यान् निम्नं सर्वेषु कर्मसु
vāsiṣṭhaṃ cāpi tat tu syān nimnabhedaṃ tad ucyate / aile rājñi na kiṃcit syān nimnaṃ sarveṣu karmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् एतन् निम्नम् उर्वश्यां सर्वभावेन वर्तनम् । तच् चापि भेदितं निम्नं वसिष्ठेन च गङ्गया
yad etan nimnam urvaśyāṃ sarvabhāvena vartanam / tac cāpi bheditaṃ nimnaṃ vasiṣṭhena ca gaṅgayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निम्नभेदम् अभूत् तेन दृष्टादृष्टेष्टसिद्धिदम् । तत्र सप्त शतान्य् आहुस् तीर्थानि गुणवन्ति च
nimnabhedam abhūt tena dṛṣṭādṛṣṭeṣṭasiddhidam / tatra sapta śatāny āhus tīrthāni guṇavanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु स्नानं च दानं च सर्वक्रतुफलप्रदम् । स्नानं कृत्वा निम्नभेदे यः पश्यति सुरान् इमान्
teṣu snānaṃ ca dānaṃ ca sarvakratuphalapradam / snānaṃ kṛtvā nimnabhede yaḥ paśyati surān imān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह चामुत्र वा निम्नं न किंचित् तस्य विद्यते । सर्वोन्नतिम् अवाप्यासौ मोदते दिवि शक्रवत्
iha cāmutra vā nimnaṃ na kiṃcit tasya vidyate / sarvonnatim avāpyāsau modate divi śakravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.