Library·Brahma-Purana·158

Brahma-Purana 158

गच्छन् नृपेन्द्रो हनुमन्तम् आह ब्र्प् १५७।२२च् लिङ्गानि सर्वाणि विसर्जयस्व ब्र्प् १५७।२२द् मत्स्थापितान्य् उत्तममन्त्रविद्भिस् ब्र्प् १५७।२३अ तथेतरैः शंकरकिंकरैश् च ब्र्प् १५७।२३ब् नोद्वास्य पूजां परशंकरेण ब्र्प् १५७।२३च् बाह्यं समायोज्यम् अहो भवस्य ब्र्प् १५७।२३द् तिष्ठन्ति सुस्थास् तदनादरेण ब्र्प् १५७।२४अ ते खड्गपत्त्रादिषु संभवन्ति ब्र्प् १५७।२४ब् ये ऽश्रद्दधानाः शिवलिङ्गपूजां ब्र्प् १५७।२४च् विधाय कृत्यं न समाचरन्ति ब्र्प् १५७।२४द् यथोचितं ते यमकिंकरैर् हि ब्र्प् १५७।२५अ पच्यन्त एवाखिलदुर्गतीषु ब्र्प् १५७।२५ब् रामाज्ञया वायुसुतो जगाम ब्र्प् १५७।२५च् दोर्भ्यां न चोत्पाटयितुं शशाक ब्र्प् १५७।२५द् ततः स्वपुच्छेन ग्रहीतुकामः ब्र्प् १५७।२६अ संवेष्ट्य लिङ्गं तु विसृष्टकामः ब्र्प् १५७।२६ब् नैवाशकत् तन् महद् अद्भुतं स्यात् ब्र्प् १५७।२६च् कपीश्वराणां नृपतेस् तथैव ब्र्प् १५७।२६द् कश् चालयेल् लब्धमहानुभावं ब्र्प् १५७।२७अ महेशलिङ्गं पुरुषो मनस्वी ब्र्प् १५७।२७ब् तन् निश्चलं प्रेक्ष्य महानुभावो ब्र्प् १५७।२७च् नृपप्रवीरः सहसा जगाम ब्र्प् १५७।२७द् विप्रान् अथामन्त्र्य विधाय पूजां ब्र्प् १५७।२८अ प्रदक्षिणीकृत्य च रामचन्द्रः ब्र्प् १५७।२८ब् शुद्धातिशुद्धेन हृदाखिलैस् तैर् ब्र्प् १५७।२८च् लिङ्गानि सर्वाणि ननाम रामः ब्र्प् १५७।२८द् किष्किन्धवासिप्रवरैर् अशेषैः ब्र्प् १५७।२९अ संसेवितं तीर्थम् अतो बभूव ब्र्प् १५७।२९ब् अत्राप्लवाद् एव महान्ति पापान्य् ब्र्प् १५७।२९च् अपि क्षयं यान्ति न संशयो ऽत्र ब्र्प् १५७।२९द् पुनश् च गङ्गां प्रणनाम भक्त्या ब्र्प् १५७।३०अ प्रसीद मातर् मम गौतमीति ब्र्प् १५७।३०ब् जल्पन् मुहुर् विस्मितचित्तवृत्तिर् ब्र्प् १५७।३०च् विलोकयन् प्रणमन् गौतमीं ताम् ब्र्प् १५७।३०द् ततः प्रभृत्य् एतद् अतीव पुण्यं ब्र्प् १५७।३१अ किष्किन्धतीर्थं विबुधा वदन्ति ब्र्प् १५७।३१ब् पठेत् स्मरेद् वापि शृणोति भक्त्या ब्र्प् १५७।३१च् पापापहं किं पुनः स्नानदानैः ब्र्प् १५७।३१द् ब्रह्मोवाच: व्यासतीर्थम् इति ख्यातं प्राचेतसम् अतः परम् । नातः परतरं किंचित् पावनं सर्वसिद्धिदम्

gacchan nṛpendro hanumantam āha BrP 157.22c liṅgāni sarvāṇi visarjayasva BrP 157.22d matsthāpitāny uttamamantravidbhis BrP 157.23a tathetaraiḥ śaṃkarakiṃkaraiś ca BrP 157.23b nodvāsya pūjāṃ paraśaṃkareṇa BrP 157.23c bāhyaṃ samāyojyam aho bhavasya BrP 157.23d tiṣṭhanti susthās tadanādareṇa BrP 157.24a te khaḍgapattrādiṣu saṃbhavanti BrP 157.24b ye 'śraddadhānāḥ śivaliṅgapūjāṃ BrP 157.24c vidhāya kṛtyaṃ na samācaranti BrP 157.24d yathocitaṃ te yamakiṃkarair hi BrP 157.25a pacyanta evākhiladurgatīṣu BrP 157.25b rāmājñayā vāyusuto jagāma BrP 157.25c dorbhyāṃ na cotpāṭayituṃ śaśāka BrP 157.25d tataḥ svapucchena grahītukāmaḥ BrP 157.26a saṃveṣṭya liṅgaṃ tu visṛṣṭakāmaḥ BrP 157.26b naivāśakat tan mahad adbhutaṃ syāt BrP 157.26c kapīśvarāṇāṃ nṛpates tathaiva BrP 157.26d kaś cālayel labdhamahānubhāvaṃ BrP 157.27a maheśaliṅgaṃ puruṣo manasvī BrP 157.27b tan niścalaṃ prekṣya mahānubhāvo BrP 157.27c nṛpapravīraḥ sahasā jagāma BrP 157.27d viprān athāmantrya vidhāya pūjāṃ BrP 157.28a pradakṣiṇīkṛtya ca rāmacandraḥ BrP 157.28b śuddhātiśuddhena hṛdākhilais tair BrP 157.28c liṅgāni sarvāṇi nanāma rāmaḥ BrP 157.28d kiṣkindhavāsipravarair aśeṣaiḥ BrP 157.29a saṃsevitaṃ tīrtham ato babhūva BrP 157.29b atrāplavād eva mahānti pāpāny BrP 157.29c api kṣayaṃ yānti na saṃśayo 'tra BrP 157.29d punaś ca gaṅgāṃ praṇanāma bhaktyā BrP 157.30a prasīda mātar mama gautamīti BrP 157.30b jalpan muhur vismitacittavṛttir BrP 157.30c vilokayan praṇaman gautamīṃ tām BrP 157.30d tataḥ prabhṛty etad atīva puṇyaṃ BrP 157.31a kiṣkindhatīrthaṃ vibudhā vadanti BrP 157.31b paṭhet smared vāpi śṛṇoti bhaktyā BrP 157.31c pāpāpahaṃ kiṃ punaḥ snānadānaiḥ BrP 157.31d brahmovāca: vyāsatīrtham iti khyātaṃ prācetasam ataḥ param / nātaḥ parataraṃ kiṃcit pāvanaṃ sarvasiddhidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश मे मानसाः पुत्राः स्रष्टारो जगताम् अपि । अन्तं जिज्ञासवस् ते वै पृथिव्या जग्मुर् ओजसा

daśa me mānasāḥ putrāḥ sraṣṭāro jagatām api / antaṃ jijñāsavas te vai pṛthivyā jagmur ojasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः सृष्टाः पुनस् ते ऽपि यातास् तान् समवेक्षितुम् । नैव ते ऽपि समायाता ये गतास् ते गता गताः

punaḥ sṛṣṭāḥ punas te 'pi yātās tān samavekṣitum / naiva te 'pi samāyātā ye gatās te gatā gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदोत्पन्ना महाप्राज्ञा दिव्या आङ्गिरसो मुने । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

tadotpannā mahāprājñā divyā āṅgiraso mune / vedavedāṅgatattvajñāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽनुज्ञाता अङ्गिरसा गुरुं नत्वा तपोधनाः । तपसे निश्चिताः सर्वे नैव पृष्ट्वा तु मातरम्

te 'nujñātā aṅgirasā guruṃ natvā tapodhanāḥ / tapase niścitāḥ sarve naiva pṛṣṭvā tu mātaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेभ्यो ह्य् अधिका माता गुरुभ्यो गौरवेण हि । तदा नारद कोपेन सा शशाप तदात्मजान्

sarvebhyo hy adhikā mātā gurubhyo gauraveṇa hi / tadā nārada kopena sā śaśāpa tadātmajān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातोवाच: माम् अनादृत्य ये पुत्राः प्रवृत्ताश् चरितुं तपः । सर्वैर् अपि प्रकारैस् तन् न तेषां सिद्धिम् एष्यति

mātovāca: mām anādṛtya ye putrāḥ pravṛttāś carituṃ tapaḥ / sarvair api prakārais tan na teṣāṃ siddhim eṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: नानादेशांश् च चिन्वानास् तपःसिद्धिं न यान्ति च । विघ्नम् अन्वेति तान् सर्वान् इतश् चेतश् च धावतः

brahmovāca: nānādeśāṃś ca cinvānās tapaḥsiddhiṃ na yānti ca / vighnam anveti tān sarvān itaś cetaś ca dhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वापि तद् राक्षसैर् विघ्नं क्वापि तन् मानुषैर् अभूत् । प्रमदाभिः क्वचिच् चापि क्वापि तद्देहदोषतः

kvāpi tad rākṣasair vighnaṃ kvāpi tan mānuṣair abhūt / pramadābhiḥ kvacic cāpi kvāpi taddehadoṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तु भ्रममाणास् ते ययुः सर्वे तपोनिधिम् । अगस्त्यं तपतां श्रेष्ठं कुम्भयोनिं जगद्गुरुम्

evaṃ tu bhramamāṇās te yayuḥ sarve taponidhim / agastyaṃ tapatāṃ śreṣṭhaṃ kumbhayoniṃ jagadgurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्कृत्वा ह्य् आङ्गिरसा ह्य् अग्निवंशसमुद्भवाः । दक्षिणाशापतिं शान्तं विनीताः प्रष्टुम् उद्यताः

namaskṛtvā hy āṅgirasā hy agnivaṃśasamudbhavāḥ / dakṣiṇāśāpatiṃ śāntaṃ vinītāḥ praṣṭum udyatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आङ्गिरसा ऊचुः: भगवन् केन दोषेण तपो ऽस्माकं न सिध्यति । नानाविधैर् अप्य् उपायैः कुर्वतां च पुनः पुनः

āṅgirasā ūcuḥ: bhagavan kena doṣeṇa tapo 'smākaṃ na sidhyati / nānāvidhair apy upāyaiḥ kurvatāṃ ca punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं कुर्मः कः प्रकारो ऽत्र तपस्य् एव भवाम किम् । उपायं ब्रूहि विप्रेन्द्र ज्येष्ठो ऽसि तपसा ध्रुवम्

kiṃ kurmaḥ kaḥ prakāro 'tra tapasy eva bhavāma kim / upāyaṃ brūhi viprendra jyeṣṭho 'si tapasā dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातासि ज्ञानिनां ब्रह्मन् वक्तासि वदतां वरः । शान्तो ऽसि यमिनां नित्यं दयावान् प्रियकृत् तथा

jñātāsi jñānināṃ brahman vaktāsi vadatāṃ varaḥ / śānto 'si yamināṃ nityaṃ dayāvān priyakṛt tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्रोधनश् च न द्वेष्टा तस्माद् ब्रूहि विवक्षितम् । साहंकारा दयाहीना गुरुसेवाविवर्जिताः । असत्यवादिनः क्रूरा न ते तत्त्वं विजानते

akrodhanaś ca na dveṣṭā tasmād brūhi vivakṣitam / sāhaṃkārā dayāhīnā gurusevāvivarjitāḥ / asatyavādinaḥ krūrā na te tattvaṃ vijānate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: अगस्त्यः प्राह तान् सर्वान् क्षणं ध्यात्वा शनैः शनैः ॥* ब्र्प् १५८।१६ ॥ अगस्त्य उवाच: शान्तात्मानो भवन्तो वै स्रष्टारो ब्रह्मणा कृताः । न पर्याप्तं तपश् चाभूत् स्मरध्वं स्मयकारणम्

brahmovāca: agastyaḥ prāha tān sarvān kṣaṇaṃ dhyātvā śanaiḥ śanaiḥ //* BrP 158.16 // agastya uvāca: śāntātmāno bhavanto vai sraṣṭāro brahmaṇā kṛtāḥ / na paryāptaṃ tapaś cābhūt smaradhvaṃ smayakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणा निर्मिताः पूर्वं ये गताः सुखम् एधते । ये गताः पुनर् अन्वेष्टुं ते च त्व् आङ्गिरसो ऽभवन्

brahmaṇā nirmitāḥ pūrvaṃ ye gatāḥ sukham edhate / ye gatāḥ punar anveṣṭuṃ te ca tv āṅgiraso 'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते यूयं च पुनः काले याता याताः शनैः शनैः । प्रजापतेर् अप्य् अधिका भवितारो न संशयः

te yūyaṃ ca punaḥ kāle yātā yātāḥ śanaiḥ śanaiḥ / prajāpater apy adhikā bhavitāro na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतो यान्तु तपस् तप्तुं गङ्गां त्रैलोक्यपावनीम् । नोपायो ऽन्यो ऽस्ति संसारे विना गङ्गां शिवप्रियाम्

ito yāntu tapas taptuṃ gaṅgāṃ trailokyapāvanīm / nopāyo 'nyo 'sti saṃsāre vinā gaṅgāṃ śivapriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राश्रमे पुण्यदेशे ज्ञानदं पूजयिष्यथ । स च्छेदयिष्यत्य् अखिलं संशयं वो महामतिः । न सिद्धिः क्वापि केषांचिद् विना सद्गुरुणा यतः

tatrāśrame puṇyadeśe jñānadaṃ pūjayiṣyatha / sa cchedayiṣyaty akhilaṃ saṃśayaṃ vo mahāmatiḥ / na siddhiḥ kvāpi keṣāṃcid vinā sadguruṇā yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: ते तम् ऊचुर् मुनिवरं ज्ञानदः को ऽभिधीयते । ब्रह्मा विष्णुर् महेशो वा आदित्यो वापि चन्द्रमाः

brahmovāca: te tam ūcur munivaraṃ jñānadaḥ ko 'bhidhīyate / brahmā viṣṇur maheśo vā ādityo vāpi candramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निश् च वरुणः कः स्याज् ज्ञानदो मुनिसत्तम । अगस्त्यः पुनर् अप्य् आह ज्ञानदः श्रूयताम् अयम्

agniś ca varuṇaḥ kaḥ syāj jñānado munisattama / agastyaḥ punar apy āha jñānadaḥ śrūyatām ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या आपः सो ऽग्निर् इत्य् उक्तो यो ऽग्निः सूर्यः स उच्यते । यश् च सूर्यः स वै विष्णुर् यश् च विष्णुः स भास्करः

yā āpaḥ so 'gnir ity ukto yo 'gniḥ sūryaḥ sa ucyate / yaś ca sūryaḥ sa vai viṣṇur yaś ca viṣṇuḥ sa bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च ब्रह्मा स वै रुद्रो यो रुद्रः सर्वम् एव तत् । यस्य सर्वं तु तज् ज्ञानं ज्ञानदः सो ऽत्र कीर्त्यते

yaś ca brahmā sa vai rudro yo rudraḥ sarvam eva tat / yasya sarvaṃ tu taj jñānaṃ jñānadaḥ so 'tra kīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशिकप्रेरकव्याख्या- कृदुपाध्यायदेहदाः । गुरवः सन्ति बहवस् तेषां ज्ञानप्रदो महान्

deśikaprerakavyākhyā- kṛdupādhyāyadehadāḥ / guravaḥ santi bahavas teṣāṃ jñānaprado mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एव ज्ञानम् अत्रोक्तं येन भेदो विहन्यते । एक एवाद्वयः शंभुर् इन्द्रमित्राग्निनामभिः । वदन्ति बहुधा विप्रा भ्रान्तोपकृतिहेतवे

tad eva jñānam atroktaṃ yena bhedo vihanyate / eka evādvayaḥ śaṃbhur indramitrāgnināmabhiḥ / vadanti bahudhā viprā bhrāntopakṛtihetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एतच् छ्रुत्वा मुनेर् वाक्यं गाथा गायन्त एव ते । जग्मुः पञ्चोत्तरां गङ्गां पञ्च जग्मुश् च दक्षिणाम्

brahmovāca: etac chrutvā muner vākyaṃ gāthā gāyanta eva te / jagmuḥ pañcottarāṃ gaṅgāṃ pañca jagmuś ca dakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्येनोदितान् देवान् पूजयन्तो यथाविधि । आसनेषु विशेषेण ह्य् आसीनास् तत्त्वचिन्तकाः

agastyenoditān devān pūjayanto yathāvidhi / āsaneṣu viśeṣeṇa hy āsīnās tattvacintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां सर्वे सुरगणाः प्रीतिमन्तो ऽभवन् मुने । स्रष्टृत्वं तु युगादौ यत् कल्पितं विश्वयोनिना

teṣāṃ sarve suragaṇāḥ prītimanto 'bhavan mune / sraṣṭṛtvaṃ tu yugādau yat kalpitaṃ viśvayoninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधर्माणां निवृत्त्यर्थं वेदानां स्थापनाय च । लोकानाम् उपकारार्थं धर्मकामार्थसिद्धये

adharmāṇāṃ nivṛttyarthaṃ vedānāṃ sthāpanāya ca / lokānām upakārārthaṃ dharmakāmārthasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणस्मृतिवेदार्थ- धर्मशास्त्रार्थनिश्चये । स्रष्टृत्वं जगताम् इष्टं तादृग्रूपा भविष्यथ

purāṇasmṛtivedārtha- dharmaśāstrārthaniścaye / sraṣṭṛtvaṃ jagatām iṣṭaṃ tādṛgrūpā bhaviṣyatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतित्वं तेषां वै भविष्यति शनैः क्रमात् । यदा ह्य् अधर्मो भविता वेदानां च पराभवः

prajāpatitvaṃ teṣāṃ vai bhaviṣyati śanaiḥ kramāt / yadā hy adharmo bhavitā vedānāṃ ca parābhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदानां व्यसनं तेभ्यो भाविव्यासास् ततस् तु ते । यदा यदा तु धर्मस्य ग्लानिर् वेदस्य दृश्यते

vedānāṃ vyasanaṃ tebhyo bhāvivyāsās tatas tu te / yadā yadā tu dharmasya glānir vedasya dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तदा तु ते व्यासा भविष्यन्त्य् उपकारिणः । तेषां यत् तपसः स्थानं गङ्गायास् तीरम् उत्तमम्

tadā tadā tu te vyāsā bhaviṣyanty upakāriṇaḥ / teṣāṃ yat tapasaḥ sthānaṃ gaṅgāyās tīram uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र शिवो विष्णुर् अहम् आदित्य एव च । अग्निर् आपः सर्वम् इति तत्र संनिहितं सदा

tatra tatra śivo viṣṇur aham āditya eva ca / agnir āpaḥ sarvam iti tatra saṃnihitaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतेभ्यः पावनं किंचिन् नैतेभ्यस् त्व् अधिकं क्वचित् । तत्तदाकारतां प्राप्तं परं ब्रह्मैव केवलम्

naitebhyaḥ pāvanaṃ kiṃcin naitebhyas tv adhikaṃ kvacit / tattadākāratāṃ prāptaṃ paraṃ brahmaiva kevalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मकः शिवो व्यापी सर्वभावस्वरूपधृक् । विशेषतस् तत्र तीर्थे सर्वप्राण्यनुकम्पया

sarvātmakaḥ śivo vyāpī sarvabhāvasvarūpadhṛk / viśeṣatas tatra tīrthe sarvaprāṇyanukampayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैर् देवैर् अनुवृतस् तदनुग्रहकारकः । धर्मव्यासास् तु ते ज्ञेया वेदव्यासास् तथैव च

sarvair devair anuvṛtas tadanugrahakārakaḥ / dharmavyāsās tu te jñeyā vedavyāsās tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां तीर्थं तेन नाम्ना व्यपदिष्टं जगत्त्रये । पापपङ्कक्षालनाम्भो मोहध्वान्तमदापहम् । सर्वसिद्धिप्रदं पुंसां व्यासतीर्थम् अनुत्तमम्

teṣāṃ tīrthaṃ tena nāmnā vyapadiṣṭaṃ jagattraye / pāpapaṅkakṣālanāmbho mohadhvāntamadāpaham / sarvasiddhipradaṃ puṃsāṃ vyāsatīrtham anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.