Library·Brahma-Purana·167
ब्रह्मोवाच: विप्रतीर्थम् इति ख्यातं तथा नारायणं विदुः । तस्याख्यानं प्रवक्ष्यामि शृणु विस्मयकारकम्
brahmovāca: vipratīrtham iti khyātaṃ tathā nārāyaṇaṃ viduḥ / tasyākhyānaṃ pravakṣyāmi śṛṇu vismayakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्वेद्यां द्विजः कश्चिद् ब्राह्मणो वेदपारगः । तस्य पुत्रा महाप्राज्ञा गुणरूपदयान्विताः
antarvedyāṃ dvijaḥ kaścid brāhmaṇo vedapāragaḥ / tasya putrā mahāprājñā guṇarūpadayānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां कनीयान् यो भ्राता शान्तो गुणगणैर् वृतः । आसन्दिव इति ख्यातः सर्वज्ञानो महामतिः
teṣāṃ kanīyān yo bhrātā śānto guṇagaṇair vṛtaḥ / āsandiva iti khyātaḥ sarvajñāno mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवाहाय पिता तस्माऐ आसन्दिवाय यत्नवान् । एतस्मिन्न् अन्तरे रात्रौ सुप्तं तं द्विजपुत्रकम्
vivāhāya pitā tasmāai āsandivāya yatnavān / etasminn antare rātrau suptaṃ taṃ dvijaputrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविष्णुस्मरणं सौम्य- शिरस्कम् असमाहितम् । आसन्दिवं क्रूररूपा राक्षसी कामरूपिणी
aviṣṇusmaraṇaṃ saumya- śiraskam asamāhitam / āsandivaṃ krūrarūpā rākṣasī kāmarūpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आदायागमच् छीघ्रं गौतम्या दक्षिणे तटे । श्रीगिरेर् उत्तरे पारे बहुब्राह्मणसेवितम्
tam ādāyāgamac chīghraṃ gautamyā dakṣiṇe taṭe / śrīgirer uttare pāre bahubrāhmaṇasevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगरं धर्मनिलयं लक्ष्म्या निलयम् एव च । तत्र राजा बृहत्कीर्तिः सर्वक्षत्रगुणान्वितः
nagaraṃ dharmanilayaṃ lakṣmyā nilayam eva ca / tatra rājā bṛhatkīrtiḥ sarvakṣatraguṇānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यामितक्षेमसुभिक्षयुक्तं ब्र्प् १६७।८अ निशावसाने द्विजपुत्रयुक्ता ब्र्प् १६७।८ब् सा राक्षसी तत् पुरम् आससाद ब्र्प् १६७।८च् मनोज्ञरूपाणि बिभर्ति नित्यम् ब्र्प् १६७।८द् सा कामरूपेण चरत्य् अशेषां ब्र्प् १६७।९अ महीम् इमां तेन समं द्विजेन ब्र्प् १६७।९ब् गोदावरीदक्षिणतीरभागे ब्र्प् १६७।९च् वृद्धाकृतिस् तं द्विजम् आह भीमा ब्र्प् १६७।९द् राक्षस्य् उवाच: एषा तु गङ्गा द्विजमुख्य संध्या ब्र्प् १६७।१०अ उपास्यतां विप्रवरैः समेत्य ब्र्प् १६७।१०ब् यथोचितं विप्रवरास् तु काले ब्र्प् १६७।१०च् नोपासते यत्नत एव संध्याम् ब्र्प् १६७।१०द् नीचास् त एवाभिहिताः सुरेशैर् ब्र्प् १६७।११अ अन्त्यावसायिप्रवरास् त एते ब्र्प् १६७।११ब् अहं जनित्री तव चेति वाच्यं ब्र्प् १६७।११च् नो चेद् इदानीं त्वम् उपैषि नाशम् ब्र्प् १६७।११द् मद्वाक्यकर्तासि यदि द्विजेन्द्र ब्र्प् १६७।१२अ सुखं करिष्ये तव यत् प्रियं च ब्र्प् १६७।१२ब् पुनश् च देशं निलयं गुरूंश् च ब्र्प् १६७।१२च् संप्रापयिष्ये ननु सत्यम् एतत् ब्र्प् १६७।१२द् ब्रह्मोवाच: स प्राह का त्वं द्विजपुंगवो ऽपि ब्र्प् १६७।१३अ सोवाच तं राक्षसी कामरूपा ब्र्प् १६७।१३ब् विश्वासयन्ती शपथैर् अनेकैस् ब्र्प् १६७।१३च् तं भ्रान्तचित्तं मुनिराजपुत्रम् ब्र्प् १६७।१३द् कङ्कालिनी नाम जगत्प्रसिद्धा ब्र्प् १६७।१४अ विप्रो ऽपि ताम् आह निवेदितं यत् ब्र्प् १६७।१४ब् तद् एव कर्तास्मि न संशयो ऽत्र ब्र्प् १६७।१४च् यत् तत् प्रियं वच्मि करोमि चैव ब्र्प् १६७।१४द् ब्रह्मोवाच: तद् विप्रवचनं श्रुत्वा राक्षसी कामरूपिणी । वृद्धा तथापि चार्वङ्गी दिव्यालंकारभूषणा
tasyāmitakṣemasubhikṣayuktaṃ BrP 167.8a niśāvasāne dvijaputrayuktā BrP 167.8b sā rākṣasī tat puram āsasāda BrP 167.8c manojñarūpāṇi bibharti nityam BrP 167.8d sā kāmarūpeṇa caraty aśeṣāṃ BrP 167.9a mahīm imāṃ tena samaṃ dvijena BrP 167.9b godāvarīdakṣiṇatīrabhāge BrP 167.9c vṛddhākṛtis taṃ dvijam āha bhīmā BrP 167.9d rākṣasy uvāca: eṣā tu gaṅgā dvijamukhya saṃdhyā BrP 167.10a upāsyatāṃ vipravaraiḥ sametya BrP 167.10b yathocitaṃ vipravarās tu kāle BrP 167.10c nopāsate yatnata eva saṃdhyām BrP 167.10d nīcās ta evābhihitāḥ sureśair BrP 167.11a antyāvasāyipravarās ta ete BrP 167.11b ahaṃ janitrī tava ceti vācyaṃ BrP 167.11c no ced idānīṃ tvam upaiṣi nāśam BrP 167.11d madvākyakartāsi yadi dvijendra BrP 167.12a sukhaṃ kariṣye tava yat priyaṃ ca BrP 167.12b punaś ca deśaṃ nilayaṃ gurūṃś ca BrP 167.12c saṃprāpayiṣye nanu satyam etat BrP 167.12d brahmovāca: sa prāha kā tvaṃ dvijapuṃgavo 'pi BrP 167.13a sovāca taṃ rākṣasī kāmarūpā BrP 167.13b viśvāsayantī śapathair anekais BrP 167.13c taṃ bhrāntacittaṃ munirājaputram BrP 167.13d kaṅkālinī nāma jagatprasiddhā BrP 167.14a vipro 'pi tām āha niveditaṃ yat BrP 167.14b tad eva kartāsmi na saṃśayo 'tra BrP 167.14c yat tat priyaṃ vacmi karomi caiva BrP 167.14d brahmovāca: tad vipravacanaṃ śrutvā rākṣasī kāmarūpiṇī / vṛddhā tathāpi cārvaṅgī divyālaṃkārabhūṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजम् आदाय सर्वत्र मत्सुतो ऽयं गुणाकरः । एवं वदन्ती सर्वत्र याति वक्ति करोति च
dvijam ādāya sarvatra matsuto 'yaṃ guṇākaraḥ / evaṃ vadantī sarvatra yāti vakti karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विप्रं रूपसौभाग्य- वयोविद्याविभूषितम् । तां च वृद्धां गुणोपेताम् अस्य मातेति मेनिरे
taṃ vipraṃ rūpasaubhāgya- vayovidyāvibhūṣitam / tāṃ ca vṛddhāṃ guṇopetām asya māteti menire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र द्विजवरः कश्चित् स्वां कन्यां भूषणान्विताम् । राक्षसीं तां पुरस्कृत्य प्रादात् तस्मै द्विजातये
tatra dvijavaraḥ kaścit svāṃ kanyāṃ bhūṣaṇānvitām / rākṣasīṃ tāṃ puraskṛtya prādāt tasmai dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कन्या तं पतिं प्राप्य कृतार्थास्मीत्य् अचिन्तयत् । स द्विजो ऽपि गुणैर् युक्तां पत्नीं दृष्ट्वा सुदुःखितः
sā kanyā taṃ patiṃ prāpya kṛtārthāsmīty acintayat / sa dvijo 'pi guṇair yuktāṃ patnīṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विज उवाच: माम् इयं भक्षयेद् एव राक्षसी पापरूपिणी । किं करोमि क्व गच्छामि कस्यैतत् कथयामि वा
dvija uvāca: mām iyaṃ bhakṣayed eva rākṣasī pāparūpiṇī / kiṃ karomi kva gacchāmi kasyaitat kathayāmi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत् संकटम् आपन्नं रक्षयिष्यति को ऽत्र माम् । भार्या ममेयं कल्याणी गुणरूपवयोयुता । एनाम् अप्य् अशुभाकस्माद् भक्षयिष्यति राक्षसी
mahat saṃkaṭam āpannaṃ rakṣayiṣyati ko 'tra mām / bhāryā mameyaṃ kalyāṇī guṇarūpavayoyutā / enām apy aśubhākasmād bhakṣayiṣyati rākṣasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र भार्या सा गुणशालिनी । वृद्धाप्य् अतिदुराधर्षा सा गता कुत्रचित् तदा
brahmovāca: etasminn antare tatra bhāryā sā guṇaśālinī / vṛddhāpy atidurādharṣā sā gatā kutracit tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रश्रयावनता भूत्वा बाला चापि पतिव्रता । भर्तारं दुःखितं ज्ञात्वा पतिं प्राह रहः शनैः
praśrayāvanatā bhūtvā bālā cāpi pativratā / bhartāraṃ duḥkhitaṃ jñātvā patiṃ prāha rahaḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्योवाच: कस्मात् ते दुःखम् आपन्नं स्वामिंस् तत्त्वं वदस्व मे ॥* ब्र्प् १६७।२४ ॥ ब्रह्मोवाच: शनैः प्रोवाच तां भार्यां यथावत् पूर्वविस्तरम् । किम् अकथ्यं प्रिये मित्रे कुलीनायां च योषिति
bhāryovāca: kasmāt te duḥkham āpannaṃ svāmiṃs tattvaṃ vadasva me //* BrP 167.24 // brahmovāca: śanaiḥ provāca tāṃ bhāryāṃ yathāvat pūrvavistaram / kim akathyaṃ priye mitre kulīnāyāṃ ca yoṣiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तृवाक्यं निशम्येदं प्रोवाच वदतां वरा ॥* ब्र्प् १६७।२६ ॥ भार्योवाच: अनात्मनः सर्वतो ऽपि भयम् अस्ति गृहेष्व् अपि । कुतो भयं ह्य् आत्मवतां किं पुनर् गौतमीतटे
bhartṛvākyaṃ niśamyedaṃ provāca vadatāṃ varā //* BrP 167.26 // bhāryovāca: anātmanaḥ sarvato 'pi bhayam asti gṛheṣv api / kuto bhayaṃ hy ātmavatāṃ kiṃ punar gautamītaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसतां विष्णुभक्तानां विरक्तानां विवेकिनाम् । अत्र स्नात्वा शुचिर् भूत्वा स्तुहि देवम् अनामयम्
vasatāṃ viṣṇubhaktānāṃ viraktānāṃ vivekinām / atra snātvā śucir bhūtvā stuhi devam anāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: एतद् आकर्ण्य गङ्गायां स्नात्वा विगतकल्मषः । तुष्टाव गौतमीतीरे द्विजो नारायणं तथा
brahmovāca: etad ākarṇya gaṅgāyāṃ snātvā vigatakalmaṣaḥ / tuṣṭāva gautamītīre dvijo nārāyaṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विज उवाच: त्वम् अन्तरात्मा जगतो ऽस्य नाथ ब्र्प् १६७।३०अ त्वम् एव कर्तास्य मुकुन्द हर्ता ब्र्प् १६७।३०ब् त्वं पालकः पालयसे न दीनम् ब्र्प् १६७।३०च् अनाथबन्धो नरसिंह कस्मात् ब्र्प् १६७।३०द् श्रुत्वैतत् प्रार्थनं तस्य जगच्छोकनिवारणः । नारायणो ऽपि तां पापां निजघान स राक्षसीम्
dvija uvāca: tvam antarātmā jagato 'sya nātha BrP 167.30a tvam eva kartāsya mukunda hartā BrP 167.30b tvaṃ pālakaḥ pālayase na dīnam BrP 167.30c anāthabandho narasiṃha kasmāt BrP 167.30d śrutvaitat prārthanaṃ tasya jagacchokanivāraṇaḥ / nārāyaṇo 'pi tāṃ pāpāṃ nijaghāna sa rākṣasīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदर्शनेन चक्रेण सहस्रारेण भास्वता । तस्मै प्रादाद् वरान् इष्टान् प्रापयच् च गुरुं प्रभुः
sudarśanena cakreṇa sahasrāreṇa bhāsvatā / tasmai prādād varān iṣṭān prāpayac ca guruṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रभृति तत् तीर्थं विप्रं नारायणं विदुः । स्नानदानेन पूजाद्यैर् यत्र सिध्यति वाञ्छितम्
tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ vipraṃ nārāyaṇaṃ viduḥ / snānadānena pūjādyair yatra sidhyati vāñchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.