Library·Brahma-Purana·184
व्यास उवाच: विमुक्तो वसुदेवो ऽपि नन्दस्य शकटं गतः । प्रहृष्टं दृष्टवान् नन्दं पुत्रो जातो ममेति वै
vyāsa uvāca: vimukto vasudevo 'pi nandasya śakaṭaṃ gataḥ / prahṛṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ putro jāto mameti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेवो ऽपि तं प्राह दिष्ट्या दिष्ट्येति सादरम् । वार्धके ऽपि समुत्पन्नस् तनयो ऽयं तवाधुना
vasudevo 'pi taṃ prāha diṣṭyā diṣṭyeti sādaram / vārdhake 'pi samutpannas tanayo 'yaṃ tavādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तो हि वार्षिकः सर्वो भवद्भिर् नृपतेः करः । यदर्थम् आगतस् तस्मान् नात्र स्थेयं महात्मना
datto hi vārṣikaḥ sarvo bhavadbhir nṛpateḥ karaḥ / yadartham āgatas tasmān nātra stheyaṃ mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदर्थम् आगतः कार्यं तन् निष्पन्नं किम् आस्यते । भवद्भिर् गम्यतां नन्द तच् छीघ्रं निजगोकुलम्
yadartham āgataḥ kāryaṃ tan niṣpannaṃ kim āsyate / bhavadbhir gamyatāṃ nanda tac chīghraṃ nijagokulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममापि बालकस् तत्र रोहिणीप्रसवो हि यः । स रक्षणीयो भवता यथायं तनयो निजः
mamāpi bālakas tatra rohiṇīprasavo hi yaḥ / sa rakṣaṇīyo bhavatā yathāyaṃ tanayo nijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: इत्य् उक्ताः प्रययुर् गोपा नन्दगोपपुरोगमाः । शकटारोपितैर् भाण्डैः करं दत्त्वा महाबलाः
vyāsa uvāca: ity uktāḥ prayayur gopā nandagopapurogamāḥ / śakaṭāropitair bhāṇḍaiḥ karaṃ dattvā mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसतां गोकुले तेषां पूतना बालघातिनी । सुप्तं कृष्णम् उपादाय रात्रौ च प्रददौ स्तनम्
vasatāṃ gokule teṣāṃ pūtanā bālaghātinī / suptaṃ kṛṣṇam upādāya rātrau ca pradadau stanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मै यस्मै स्तनं रात्रौ पूतना संप्रयच्छति । तस्य तस्य क्षणेनाङ्गं बालकस्योपहन्यते
yasmai yasmai stanaṃ rātrau pūtanā saṃprayacchati / tasya tasya kṣaṇenāṅgaṃ bālakasyopahanyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस् तस्याः स्तनं गाढं कराभ्याम् अतिपीडितम् । गृहीत्वा प्राणसहितं पपौ क्रोधसमन्वितः
kṛṣṇas tasyāḥ stanaṃ gāḍhaṃ karābhyām atipīḍitam / gṛhītvā prāṇasahitaṃ papau krodhasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा विमुक्तमहारावा विच्छिन्नस्नायुबन्धना । पपात पूतना भूमौ म्रियमाणातिभीषणा
sā vimuktamahārāvā vicchinnasnāyubandhanā / papāta pūtanā bhūmau mriyamāṇātibhīṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्नादश्रुतिसंत्रासाद् विबुद्धास् ते व्रजौकसः । ददृशुः पूतनोत्सङ्गे कृष्णं तां च निपातिताम्
tannādaśrutisaṃtrāsād vibuddhās te vrajaukasaḥ / dadṛśuḥ pūtanotsaṅge kṛṣṇaṃ tāṃ ca nipātitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय कृष्णं संत्रस्ता यशोदा च ततो द्विजाः । गोपुच्छभ्रामणाद्यैश् च बालदोषम् अपाकरोत्
ādāya kṛṣṇaṃ saṃtrastā yaśodā ca tato dvijāḥ / gopucchabhrāmaṇādyaiś ca bāladoṣam apākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपुरीषम् उपादाय नन्दगोपो ऽपि मस्तके । कृष्णस्य प्रददौ रक्षां कुर्वन्न् इदम् उदैरयत्
gopurīṣam upādāya nandagopo 'pi mastake / kṛṣṇasya pradadau rakṣāṃ kurvann idam udairayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दगोप उवाच: रक्षतु त्वाम् अशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः । यस्य नाभिसमुद्भूतात् पङ्कजाद् अभवज् जगत्
nandagopa uvāca: rakṣatu tvām aśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavo hariḥ / yasya nābhisamudbhūtāt paṅkajād abhavaj jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्य् अवनी जगत् । वराहरूपधृग् देवः स त्वां रक्षतु केशवः
yena daṃṣṭrāgravidhṛtā dhārayaty avanī jagat / varāharūpadhṛg devaḥ sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुह्यं स जठरं विष्णुर् जङ्घापादौ जनार्दनः । वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणाद् अभूत्
guhyaṃ sa jaṭharaṃ viṣṇur jaṅghāpādau janārdanaḥ / vāmano rakṣatu sadā bhavantaṃ yaḥ kṣaṇād abhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविक्रमक्रमाक्रान्त- त्रैलोक्यस्फुरदायुधः । शिरस् ते पातु गोविन्दः कण्ठं रक्षतु केशवः
trivikramakramākrānta- trailokyasphuradāyudhaḥ / śiras te pātu govindaḥ kaṇṭhaṃ rakṣatu keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखबाहू प्रबाहू च मनः सर्वेन्द्रियाणि च । रक्षत्व् अव्याहतैश्वर्यस् तव नारायणो ऽव्ययः
mukhabāhū prabāhū ca manaḥ sarvendriyāṇi ca / rakṣatv avyāhataiśvaryas tava nārāyaṇo 'vyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां दिक्षु पातु वैकुण्ठो विदिक्षु मधुसूदनः । हृषीकेशो ऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः
tvāṃ dikṣu pātu vaikuṇṭho vidikṣu madhusūdanaḥ / hṛṣīkeśo 'mbare bhūmau rakṣatu tvāṃ mahīdharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः । शायितः शकटस्याधो बालपर्यङ्किकातले
vyāsa uvāca: evaṃ kṛtasvastyayano nandagopena bālakaḥ / śāyitaḥ śakaṭasyādho bālaparyaṅkikātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च गोपा महद् दृष्ट्वा पूतनायाः कलेवरम् । मृतायाः परमं त्रासं विस्मयं च तदा ययुः
te ca gopā mahad dṛṣṭvā pūtanāyāḥ kalevaram / mṛtāyāḥ paramaṃ trāsaṃ vismayaṃ ca tadā yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिच् छकटस्याधः शयानो मधुसूदनः । चिक्षेप चरणाव् ऊर्ध्वं स्तनार्थी प्ररुरोद च
kadācic chakaṭasyādhaḥ śayāno madhusūdanaḥ / cikṣepa caraṇāv ūrdhvaṃ stanārthī praruroda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पादप्रहारेण शकटं परिवर्तितम् । विध्वस्तभाण्डकुम्भं तद् विपरीतं पपात वै
tasya pādaprahāreṇa śakaṭaṃ parivartitam / vidhvastabhāṇḍakumbhaṃ tad viparītaṃ papāta vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो हाहाकृतः सर्वो गोपगोपीजनो द्विजाः । आजगाम तदा ज्ञात्वा बालम् उत्तानशायिनम्
tato hāhākṛtaḥ sarvo gopagopījano dvijāḥ / ājagāma tadā jñātvā bālam uttānaśāyinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपाः केनेति जगदुः शकटं परिवर्तितम् । तत्रैव बालकाः प्रोचुर् बालेनानेन पातितम्
gopāḥ keneti jagaduḥ śakaṭaṃ parivartitam / tatraiva bālakāḥ procur bālenānena pātitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदता दृष्टम् अस्माभिः पादविक्षेपताडितम् । शकटं परिवृत्तं वै नैतद् अन्यस्य चेष्टितम्
rudatā dṛṣṭam asmābhiḥ pādavikṣepatāḍitam / śakaṭaṃ parivṛttaṃ vai naitad anyasya ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुनर् अतीवासन् गोपा विस्मितचेतसः । नन्दगोपो ऽपि जग्राह बालम् अत्यन्तविस्मितः
tataḥ punar atīvāsan gopā vismitacetasaḥ / nandagopo 'pi jagrāha bālam atyantavismitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशोदा विस्मयारूढा भग्नभाण्डकपालकम् । शकटं चार्चयाम् आस दधिपुष्पफलाक्षतैः
yaśodā vismayārūḍhā bhagnabhāṇḍakapālakam / śakaṭaṃ cārcayām āsa dadhipuṣpaphalākṣataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्गश् च गोकुले तत्र वसुदेवप्रचोदितः । प्रच्छन्न एव गोपानां संस्कारम् अकरोत् तयोः
gargaś ca gokule tatra vasudevapracoditaḥ / pracchanna eva gopānāṃ saṃskāram akarot tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठं च रामम् इत्य् आह कृष्णं चैव तथापरम् । गर्गो मतिमतां श्रेष्ठो नाम कुर्वन् महामतिः
jyeṣṭhaṃ ca rāmam ity āha kṛṣṇaṃ caiva tathāparam / gargo matimatāṃ śreṣṭho nāma kurvan mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पेनैव हि कालेन विज्ञातौ तौ महाबलौ । घृष्टजानुकरौ विप्रा बभूवतुर् उभाव् अपि
alpenaiva hi kālena vijñātau tau mahābalau / ghṛṣṭajānukarau viprā babhūvatur ubhāv api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करीषभस्मदिग्धाङ्गौ भ्रममाणाव् इतस् ततः । न निवारयितुं शक्ता यशोदा तौ न रोहिणी
karīṣabhasmadigdhāṅgau bhramamāṇāv itas tataḥ / na nivārayituṃ śaktā yaśodā tau na rohiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोवाटमध्ये क्रीडन्तौ वत्सवाटगतौ पुनः । तदहर्जातगोवत्स- पुच्छाकर्षणतत्परौ
govāṭamadhye krīḍantau vatsavāṭagatau punaḥ / tadaharjātagovatsa- pucchākarṣaṇatatparau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा यशोदा तौ बालाव् एकस्थानचराव् उभौ । शशाक नो वारयितुं क्रीडन्ताव् अतिचञ्चलौ
yadā yaśodā tau bālāv ekasthānacarāv ubhau / śaśāka no vārayituṃ krīḍantāv aticañcalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाम्ना बद्ध्वा तदा मध्ये निबबन्ध उलूखले । कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणम् आह चेदम् अमर्षिता
dāmnā baddhvā tadā madhye nibabandha ulūkhale / kṛṣṇam akliṣṭakarmāṇam āha cedam amarṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशोदोवाच: यदि शक्तो ऽसि गच्छ त्वम् अतिचञ्चलचेष्टित ॥* ब्र्प् १८४।३६ ॥ व्यास उवाच: इत्य् उक्त्वा च निजं कर्म सा चकार कुटुम्बिनी । व्यग्रायाम् अथ तस्यां स कर्षमाण उलूखलम्
yaśodovāca: yadi śakto 'si gaccha tvam aticañcalaceṣṭita //* BrP 184.36 // vyāsa uvāca: ity uktvā ca nijaṃ karma sā cakāra kuṭumbinī / vyagrāyām atha tasyāṃ sa karṣamāṇa ulūkhalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमलार्जुनयोर् मध्ये जगाम कमलेक्षणः । कर्षता वृक्षयोर् मध्ये तिर्यग् एवम् उलूखलम्
yamalārjunayor madhye jagāma kamalekṣaṇaḥ / karṣatā vṛkṣayor madhye tiryag evam ulūkhalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भग्नाव् उत्तुङ्गशाखाग्रौ तेन तौ यमलार्जुनौ । ततः कटकटाशब्द- समाकर्णनकातरः
bhagnāv uttuṅgaśākhāgrau tena tau yamalārjunau / tataḥ kaṭakaṭāśabda- samākarṇanakātaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम व्रजजनो ददृशे च महाद्रुमौ । भग्नस्कन्धौ निपातितौ भग्नशाखौ महीतले
ājagāma vrajajano dadṛśe ca mahādrumau / bhagnaskandhau nipātitau bhagnaśākhau mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श चाल्पदन्तास्यं स्मितहासं च बालकम् । तयोर् मध्यगतं बद्धं दाम्ना गाढं तथोदरे
dadarśa cālpadantāsyaṃ smitahāsaṃ ca bālakam / tayor madhyagataṃ baddhaṃ dāmnā gāḍhaṃ tathodare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च दामोदरतां स ययौ दामबन्धनात् । गोपवृद्धास् ततः सर्वे नन्दगोपपुरोगमाः
tataś ca dāmodaratāṃ sa yayau dāmabandhanāt / gopavṛddhās tataḥ sarve nandagopapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रयाम् आसुर् उद्विग्ना महोत्पातातिभीरवः । स्थानेनेह न नः कार्यं व्रजामो ऽन्यन् महावनम्
mantrayām āsur udvignā mahotpātātibhīravaḥ / sthāneneha na naḥ kāryaṃ vrajāmo 'nyan mahāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पाता बहवो ह्य् अत्र दृश्यन्ते नाशहेतवः । पूतनाया विनाशश् च शकटस्य विपर्ययः
utpātā bahavo hy atra dṛśyante nāśahetavaḥ / pūtanāyā vināśaś ca śakaṭasya viparyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना वातादिदोषेण द्रुमयोः पतनं तथा । वृन्दावनम् इतः स्थानात् तस्माद् गच्छाम मा चिरम्
vinā vātādidoṣeṇa drumayoḥ patanaṃ tathā / vṛndāvanam itaḥ sthānāt tasmād gacchāma mā ciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् भौममहोत्पात- दोषो नाभिभवेद् व्रजम् । इति कृत्वा मतिं सर्वे गमने ते व्रजौकसः
yāvad bhaumamahotpāta- doṣo nābhibhaved vrajam / iti kṛtvā matiṃ sarve gamane te vrajaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुः स्वं स्वं कुलं शीघ्रं गम्यतां मा विलम्ब्यताम् । ततः क्षणेन प्रययुः शकटैर् गोधनैस् तथा
ūcuḥ svaṃ svaṃ kulaṃ śīghraṃ gamyatāṃ mā vilambyatām / tataḥ kṣaṇena prayayuḥ śakaṭair godhanais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूथशो वत्सपालीश् च कालयन्तो व्रजौकसः । सर्वावयवनिर्धूतं क्षणमात्रेण तत् तदा
yūthaśo vatsapālīś ca kālayanto vrajaukasaḥ / sarvāvayavanirdhūtaṃ kṣaṇamātreṇa tat tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काककाकीसमाकीर्णं व्रजस्थानम् अभूद् द्विजाः । वृन्दावनं भगवता कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
kākakākīsamākīrṇaṃ vrajasthānam abhūd dvijāḥ / vṛndāvanaṃ bhagavatā kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभेन मनसा ध्यातं गवां वृद्धिम् अभीप्सता । ततस् तत्रातिरुक्षे ऽपि धर्मकाले द्विजोत्तमाः
śubhena manasā dhyātaṃ gavāṃ vṛddhim abhīpsatā / tatas tatrātirukṣe 'pi dharmakāle dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रावृट्काल इवाभूच् च नवशष्पं समन्ततः । स समावासितः सर्वो व्रजो वृन्दावने ततः
prāvṛṭkāla ivābhūc ca navaśaṣpaṃ samantataḥ / sa samāvāsitaḥ sarvo vrajo vṛndāvane tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शकटीवाटपर्यन्त- चन्द्रार्धाकारसंस्थितिः । वत्सबालौ च संवृत्तौ रामदामोदरौ ततः
śakaṭīvāṭaparyanta- candrārdhākārasaṃsthitiḥ / vatsabālau ca saṃvṛttau rāmadāmodarau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्थितौ तौ च गोष्ठे चेरतुर् बाललीलया । बर्हिपत्त्रकृतापीडौ वन्यपुष्पावतंसकौ
tatra sthitau tau ca goṣṭhe ceratur bālalīlayā / barhipattrakṛtāpīḍau vanyapuṣpāvataṃsakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपवेणुकृतातोद्य- पत्त्रवाद्यकृतस्वनौ । काकपक्षधरौ बालौ कुमाराव् इव पावकौ
gopaveṇukṛtātodya- pattravādyakṛtasvanau / kākapakṣadharau bālau kumārāv iva pāvakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसन्तौ च रमन्तौ च चेरतुस् तन् महद् वनम् । क्वचिद् धसन्ताव् अन्योन्यं क्रीडमानौ तथा परैः
hasantau ca ramantau ca ceratus tan mahad vanam / kvacid dhasantāv anyonyaṃ krīḍamānau tathā paraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपपुत्रैः समं वत्सांश् चारयन्तौ विचेरतुः । कालेन गच्छता तौ तु सप्तवर्षौ बभूवतुः
gopaputraiḥ samaṃ vatsāṃś cārayantau viceratuḥ / kālena gacchatā tau tu saptavarṣau babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्य जगतः पालौ वत्सपालौ महाव्रजे । प्रावृट्कालस् ततो ऽतीव मेघौघस्थगिताम्बरः
sarvasya jagataḥ pālau vatsapālau mahāvraje / prāvṛṭkālas tato 'tīva meghaughasthagitāmbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव वारिधाराभिर् ऐक्यं कुर्वन् दिशाम् इव । प्ररूढनवपुष्पाढ्या शक्रगोपवृता मही
babhūva vāridhārābhir aikyaṃ kurvan diśām iva / prarūḍhanavapuṣpāḍhyā śakragopavṛtā mahī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा मारकते वासीत् पद्मरागविभूषिता । ऊहुर् उन्मार्गगामीनि निम्नगाम्भांसि सर्वतः
yathā mārakate vāsīt padmarāgavibhūṣitā / ūhur unmārgagāmīni nimnagāmbhāṃsi sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनांसि दुर्विनीतानां प्राप्य लक्ष्मीं नवाम् इव । विकाले च यथाकामं व्रजम् एत्य महाबलौ । गोपैः समानैः सहितौ चिक्रीडाते ऽमराव् इव
manāṃsi durvinītānāṃ prāpya lakṣmīṃ navām iva / vikāle ca yathākāmaṃ vrajam etya mahābalau / gopaiḥ samānaiḥ sahitau cikrīḍāte 'marāv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.