व्यास उवाच: तस्मिन् रासभदैतेये सानुजे विनिपातिते । सर्वगोपालगोपीनां रम्यं तालवनं बभौ
vyāsa uvāca: tasmin rāsabhadaiteye sānuje vinipātite / sarvagopālagopīnāṃ ramyaṃ tālavanaṃ babhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Brahma-Purana·187
Brahma-Purana 187
ततस् तौ जातहर्षौ तु वसुदेवसुताव् उभौ । शुशुभाते महात्मानौ बालशृङ्गाव् इवर्षभौ
tatas tau jātaharṣau tu vasudevasutāv ubhau / śuśubhāte mahātmānau bālaśṛṅgāv ivarṣabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारयन्तौ च गा दूरे व्याहरन्तौ च नामभिः । नियोगपाशस्कन्धौ तौ वनमालाविभूषितौ
cārayantau ca gā dūre vyāharantau ca nāmabhiḥ / niyogapāśaskandhau tau vanamālāvibhūṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णाञ्जनचूर्णाभ्यां तदा तौ भूषिताम्बरौ । महेन्द्रायुधसंकाशौ श्वेतकृष्णाव् इवाम्बुदौ
suvarṇāñjanacūrṇābhyāṃ tadā tau bhūṣitāmbarau / mahendrāyudhasaṃkāśau śvetakṛṣṇāv ivāmbudau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेरतुर् लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिर् इतरेतरम् । समस्तलोकनाथानां नाथभूतौ भुवं गतौ
ceratur lokasiddhābhiḥ krīḍābhir itaretaram / samastalokanāthānāṃ nāthabhūtau bhuvaṃ gatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्यधर्माभिरतौ मानयन्तौ मनुष्यताम् । तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश् चेरतुर् वनम्
manuṣyadharmābhiratau mānayantau manuṣyatām / tajjātiguṇayuktābhiḥ krīḍābhiś ceratur vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् त्व् आन्दोलिकाभिश् च नियुद्धैश् च महाबलौ । व्यायामं चक्रतुस् तत्र क्षेपणीयैस् तथाश्मभिः
tatas tv āndolikābhiś ca niyuddhaiś ca mahābalau / vyāyāmaṃ cakratus tatra kṣepaṇīyais tathāśmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तल्लिप्सुर् असुरस् तत्र उभयो रममाणयोः । आजगाम प्रलम्बाख्यो गोपवेषतिरोहितः
tallipsur asuras tatra ubhayo ramamāṇayoḥ / ājagāma pralambākhyo gopaveṣatirohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽवगाहत निःशङ्कं तेषां मध्यममानुषः । मानुषं रूपम् आस्थाय प्रलम्बो दानवोत्तमः
so 'vagāhata niḥśaṅkaṃ teṣāṃ madhyamamānuṣaḥ / mānuṣaṃ rūpam āsthāya pralambo dānavottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोश् छिद्रान्तरप्रेप्सुर् अतिशीघ्रम् अमन्यत । कृष्णं ततो रौहिणेयं हन्तुं चक्रे मनोरथम्
tayoś chidrāntaraprepsur atiśīghram amanyata / kṛṣṇaṃ tato rauhiṇeyaṃ hantuṃ cakre manoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिणा क्रीडनं नाम बालक्रीडनकं ततः । प्रक्रीडितास् तु ते सर्वे द्वौ द्वौ युगपद् उत्पतन्
hariṇā krīḍanaṃ nāma bālakrīḍanakaṃ tataḥ / prakrīḍitās tu te sarve dvau dvau yugapad utpatan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदाम्ना सह गोविन्दः प्रलम्बेन तथा बलः । गोपालैर् अपरैश् चान्ये गोपालाः सह पुप्लुवुः
śrīdāmnā saha govindaḥ pralambena tathā balaḥ / gopālair aparaiś cānye gopālāḥ saha pupluvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदामानं ततः कृष्णः प्रलम्बं रोहिणीसुतः । जितवान् कृष्णपक्षीयैर् गोपैर् अन्यैः पराजिताः
śrīdāmānaṃ tataḥ kṛṣṇaḥ pralambaṃ rohiṇīsutaḥ / jitavān kṛṣṇapakṣīyair gopair anyaiḥ parājitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वाहयन्तस् त्व् अन्योन्यं भाण्डीरस्कन्धम् एत्य वै । पुनर् निवृत्तास् ते सर्वे ये ये तत्र पराजिताः
te vāhayantas tv anyonyaṃ bhāṇḍīraskandham etya vai / punar nivṛttās te sarve ye ye tatra parājitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकर्षणं तु स्कन्धेन शीघ्रम् उत्क्षिप्य दानवः । न तस्थौ प्रजगामैव सचन्द्र इव वारिदः
saṃkarṣaṇaṃ tu skandhena śīghram utkṣipya dānavaḥ / na tasthau prajagāmaiva sacandra iva vāridaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशक्तो वहने तस्य संरम्भाद् दानवोत्तमः । ववृधे सुमहाकायः प्रावृषीव बलाहकः
aśakto vahane tasya saṃrambhād dānavottamaḥ / vavṛdhe sumahākāyaḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकर्षणस् तु तं दृष्ट्वा दग्धशैलोपमाकृतिम् । स्रग्दामलम्बाभरणं मुकुटाटोपमस्तकम्
saṃkarṣaṇas tu taṃ dṛṣṭvā dagdhaśailopamākṛtim / sragdāmalambābharaṇaṃ mukuṭāṭopamastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रौद्रं शकटचक्राक्षं पादन्यासचलत्क्षितिम् । ह्रियमाणस् ततः कृष्णम् इदं वचनम् अब्रवीत्
raudraṃ śakaṭacakrākṣaṃ pādanyāsacalatkṣitim / hriyamāṇas tataḥ kṛṣṇam idaṃ vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलराम उवाच: कृष्ण कृष्ण ह्रिये त्व् एष पर्वतोदग्रमूर्तिना । केनापि पश्य दैत्येन गोपालच्छद्मरूपिणा
balarāma uvāca: kṛṣṇa kṛṣṇa hriye tv eṣa parvatodagramūrtinā / kenāpi paśya daityena gopālacchadmarūpiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अत्र सांप्रतं कार्यं मया मधुनिषूदन । तत् कथ्यतां प्रयात्य् एष दुरात्मातित्वरान्वितः
yad atra sāṃprataṃ kāryaṃ mayā madhuniṣūdana / tat kathyatāṃ prayāty eṣa durātmātitvarānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: तम् आह रामं गोविन्दः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः । महात्मा रौहिणेयस्य बलवीर्यप्रमाणवित्
vyāsa uvāca: tam āha rāmaṃ govindaḥ smitabhinnauṣṭhasaṃpuṭaḥ / mahātmā rauhiṇeyasya balavīryapramāṇavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण उवाच: किम् अयं मानुषो भावो व्यक्तम् एवावलम्ब्यते । सर्वात्मन् सर्वगुह्यानां गुह्याद् गुह्यात्मना त्वया
kṛṣṇa uvāca: kim ayaṃ mānuṣo bhāvo vyaktam evāvalambyate / sarvātman sarvaguhyānāṃ guhyād guhyātmanā tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मराशेषजगदीश कारणं कारणाग्रज । आत्मानम् एकं तद्वच् च जगत्य् एकार्णवे च यः
smarāśeṣajagadīśa kāraṇaṃ kāraṇāgraja / ātmānam ekaṃ tadvac ca jagaty ekārṇave ca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान् अहं च विश्वात्मन्न् एकम् एव हि कारणम् । जगतो ऽस्य जगत्य् अर्थे भेदेनावां व्यवस्थितौ
bhavān ahaṃ ca viśvātmann ekam eva hi kāraṇam / jagato 'sya jagaty arthe bhedenāvāṃ vyavasthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् स्मर्यताम् अमेयात्मंस् त्वयात्मा जहि दानवम् । मानुष्यम् एवम् आलम्ब्य बन्धूनां क्रियतां हितम्
tat smaryatām ameyātmaṃs tvayātmā jahi dānavam / mānuṣyam evam ālambya bandhūnāṃ kriyatāṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: इति संस्मारितो विप्राः कृष्णेन सुमहात्मना । विहस्य पीडयाम् आस प्रलम्बं बलवान् बलः
vyāsa uvāca: iti saṃsmārito viprāḥ kṛṣṇena sumahātmanā / vihasya pīḍayām āsa pralambaṃ balavān balaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुष्टिना चाहन् मूर्ध्नि कोपसंरक्तलोचनः । तेन चास्य प्रहारेण बहिर् याते विलोचने
muṣṭinā cāhan mūrdhni kopasaṃraktalocanaḥ / tena cāsya prahāreṇa bahir yāte vilocane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स निष्कासितमस्तिष्को मुखाच् छोणितम् उद्वमन् । निपपात महीपृष्ठे दैत्यवर्यो ममार च
sa niṣkāsitamastiṣko mukhāc choṇitam udvaman / nipapāta mahīpṛṣṭhe daityavaryo mamāra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलम्बं निहतं दृष्ट्वा बलेनाद्भुतकर्मणा । प्रहृष्टास् तुष्टुवुर् गोपाः साधु साध्व् इति चाब्रुवन्
pralambaṃ nihataṃ dṛṣṭvā balenādbhutakarmaṇā / prahṛṣṭās tuṣṭuvur gopāḥ sādhu sādhv iti cābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्तूयमानो रामस् तु गोपैर् दैत्ये निपातिते । प्रलम्बे सह कृष्णेन पुनर् गोकुलम् आययौ
saṃstūyamāno rāmas tu gopair daitye nipātite / pralambe saha kṛṣṇena punar gokulam āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: तयोर् विहरतोर् एवं रामकेशवयोर् व्रजे । प्रावृड्व्यतीता विकसत्- सरोजा चाभवच् छरत्
vyāsa uvāca: tayor viharator evaṃ rāmakeśavayor vraje / prāvṛḍvyatītā vikasat- sarojā cābhavac charat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमलाम्बरनक्षत्रे काले चाभ्यागते व्रजम् । ददर्शेन्द्रोत्सवारम्भ- प्रवृत्तान् व्रजवासिनः
vimalāmbaranakṣatre kāle cābhyāgate vrajam / dadarśendrotsavārambha- pravṛttān vrajavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस् तान् उत्सुकान् दृष्ट्वा गोपान् उत्सवलालसान् । कौतूहलाद् इदं वाक्यं प्राह वृद्धान् महामतिः
kṛṣṇas tān utsukān dṛṣṭvā gopān utsavalālasān / kautūhalād idaṃ vākyaṃ prāha vṛddhān mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण उवाच: को ऽयं शक्रमहो नाम येन वो हर्ष आगतः । प्राह तं नन्दगोपश् च पृच्छन्तम् अतिसादरम्
kṛṣṇa uvāca: ko 'yaṃ śakramaho nāma yena vo harṣa āgataḥ / prāha taṃ nandagopaś ca pṛcchantam atisādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्द उवाच: मेघानां पयसाम् ईशो देवराजः शतक्रतुः । येन संचोदिता मेघा वर्षन्त्य् अम्बुमयं रसम्
nanda uvāca: meghānāṃ payasām īśo devarājaḥ śatakratuḥ / yena saṃcoditā meghā varṣanty ambumayaṃ rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वृष्टिजनितं सस्यं वयम् अन्ये च देहिनः । वर्तयामोपभुञ्जानास् तर्पयामश् च देवताः
tadvṛṣṭijanitaṃ sasyaṃ vayam anye ca dehinaḥ / vartayāmopabhuñjānās tarpayāmaś ca devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरवत्य इमा गावो वत्सवत्यश् च निर्वृताः । तेन संवर्धितैः सस्यैः पुष्टास् तुष्टा भवन्ति वै
kṣīravatya imā gāvo vatsavatyaś ca nirvṛtāḥ / tena saṃvardhitaiḥ sasyaiḥ puṣṭās tuṣṭā bhavanti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासस्या नानृणा भूमिर् न बुभुक्षार्दितो जनः । दृश्यते यत्र दृश्यन्ते वृष्टिमन्तो बलाहकाः
nāsasyā nānṛṇā bhūmir na bubhukṣārdito janaḥ / dṛśyate yatra dṛśyante vṛṣṭimanto balāhakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भौमम् एतत् पयो गोभिर् धत्ते सूर्यस्य वारिदः । पर्जन्यः सर्वलोकस्य भवाय भुवि वर्षति
bhaumam etat payo gobhir dhatte sūryasya vāridaḥ / parjanyaḥ sarvalokasya bhavāya bhuvi varṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् प्रावृषि राजानः शक्रं सर्वे मुदान्विताः । महे सुरेशम् अर्घन्ति वयम् अन्ये च देहिनः
tasmāt prāvṛṣi rājānaḥ śakraṃ sarve mudānvitāḥ / mahe sureśam arghanti vayam anye ca dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: नन्दगोपस्य वचनं श्रुत्वेत्थं शक्रपूजने । कोपाय त्रिदशेन्द्रस्य प्राह दामोदरस् तदा
vyāsa uvāca: nandagopasya vacanaṃ śrutvetthaṃ śakrapūjane / kopāya tridaśendrasya prāha dāmodaras tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण उवाच: न वयं कृषिकर्तारो वणिज्याजीविनो न च । गावो ऽस्मद्दैवतं तात वयं वनचरा यतः
kṛṣṇa uvāca: na vayaṃ kṛṣikartāro vaṇijyājīvino na ca / gāvo 'smaddaivataṃ tāta vayaṃ vanacarā yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिस् तथापरा । विद्याचतुष्टयं त्व् एतद् वार्त्ताम् अत्र शृणुष्व मे
ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītis tathāparā / vidyācatuṣṭayaṃ tv etad vārttām atra śṛṇuṣva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृषिर् वणिज्या तद्वच् च तृतीयं पशुपालनम् । विद्या ह्य् एता महाभागा वार्त्ता वृत्तित्रयाश्रया
kṛṣir vaṇijyā tadvac ca tṛtīyaṃ paśupālanam / vidyā hy etā mahābhāgā vārttā vṛttitrayāśrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षकाणां कृषिर् वृत्तिः पण्यं तु पणजीविनाम् । अस्माकं गाः परा वृत्तिर् वार्त्ता भेदैर् इयं त्रिभिः
karṣakāṇāṃ kṛṣir vṛttiḥ paṇyaṃ tu paṇajīvinām / asmākaṃ gāḥ parā vṛttir vārttā bhedair iyaṃ tribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यया यो यया युक्तस् तस्य सा दैवतं महत् । सैव पूज्यार्चनीया च सैव तस्योपकारिका
vidyayā yo yayā yuktas tasya sā daivataṃ mahat / saiva pūjyārcanīyā ca saiva tasyopakārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽन्यस्याः फलम् अश्नन् वै पूजयत्य् अपरां नरः । इह च प्रेत्य चैवासौ तात नाप्नोति शोभनम्
yo 'nyasyāḥ phalam aśnan vai pūjayaty aparāṃ naraḥ / iha ca pretya caivāsau tāta nāpnoti śobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्यन्तां प्रथिताः सीमाः सीमान्तं च पुनर् वनम् । वनान्ता गिरयः सर्वे सा चास्माकं परा गतिः
pūjyantāṃ prathitāḥ sīmāḥ sīmāntaṃ ca punar vanam / vanāntā girayaḥ sarve sā cāsmākaṃ parā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरियज्ञस् त्व् अयं तस्माद् गोयज्ञश् च प्रवर्त्यताम् । किम् अस्माकं महेन्द्रेण गावः शैलाश् च देवताः
giriyajñas tv ayaṃ tasmād goyajñaś ca pravartyatām / kim asmākaṃ mahendreṇa gāvaḥ śailāś ca devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रयज्ञपरा विप्राः सीरयज्ञाश् च कर्षकाः । गिरिगोयज्ञशीलाश् च वयम् अद्रिवनाश्रयाः
mantrayajñaparā viprāḥ sīrayajñāś ca karṣakāḥ / girigoyajñaśīlāś ca vayam adrivanāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् गोवर्धनः शैलो भवद्भिर् विविधार्हणैः । अर्च्यतां पूज्यतां मेध्यं पशुं हत्वा विधानतः
tasmād govardhanaḥ śailo bhavadbhir vividhārhaṇaiḥ / arcyatāṃ pūjyatāṃ medhyaṃ paśuṃ hatvā vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वघोषस्य संदोहा गृह्यन्तां मा विचार्यताम् । भोज्यन्तां तेन वै विप्रास् तथान्ये चापि वाञ्छकाः
sarvaghoṣasya saṃdohā gṛhyantāṃ mā vicāryatām / bhojyantāṃ tena vai viprās tathānye cāpi vāñchakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अर्चितं कृते होमे भोजितेषु द्विजातिषु । शरत्पुष्पकृतापीडाः परिगच्छन्तु गोगणाः
tam arcitaṃ kṛte home bhojiteṣu dvijātiṣu / śaratpuṣpakṛtāpīḍāḥ parigacchantu gogaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन् मम मतं गोपाः संप्रीत्या क्रियते यदि । ततः कृता भवेत् प्रीतिर् गवाम् अद्रेस् तथा मम
etan mama mataṃ gopāḥ saṃprītyā kriyate yadi / tataḥ kṛtā bhavet prītir gavām adres tathā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: इति तस्य वचः श्रुत्वा नन्दाद्यास् ते व्रजौकसः । प्रीत्युत्फुल्लमुखा विप्राः साधु साध्व् इत्य् अथाब्रुवन्
vyāsa uvāca: iti tasya vacaḥ śrutvā nandādyās te vrajaukasaḥ / prītyutphullamukhā viprāḥ sādhu sādhv ity athābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोभनं ते मतं वत्स यद् एतद् भवतोदितम् । तत् करिष्याम्य् अहं सर्वं गिरियज्ञः प्रवर्त्यताम्
śobhanaṃ te mataṃ vatsa yad etad bhavatoditam / tat kariṣyāmy ahaṃ sarvaṃ giriyajñaḥ pravartyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च कृतवन्तस् ते गिरियज्ञं व्रजौकसः । दधिपायसमांसाद्यैर् ददुः शैलबलिं ततः
tathā ca kṛtavantas te giriyajñaṃ vrajaukasaḥ / dadhipāyasamāṃsādyair daduḥ śailabaliṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजांश् च भोजयाम् आसुः शतशो ऽथ सहस्रशः । गावः शैलं ततश् चक्रुर् अर्चितास् तं प्रदक्षिणम्
dvijāṃś ca bhojayām āsuḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ / gāvaḥ śailaṃ tataś cakrur arcitās taṃ pradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषभाश् चाभिनर्दन्तः सतोया जलदा इव । गिरिमूर्धनि गोविन्दः शैलो ऽहम् इति मूर्तिमान्
vṛṣabhāś cābhinardantaḥ satoyā jaladā iva / girimūrdhani govindaḥ śailo 'ham iti mūrtimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुभुजे ऽन्नं बहुविधं गोपवर्याहृतं द्विजाः । कृष्णस् तेनैव रूपेण गोपैः सह गिरेः शिरः
bubhuje 'nnaṃ bahuvidhaṃ gopavaryāhṛtaṃ dvijāḥ / kṛṣṇas tenaiva rūpeṇa gopaiḥ saha gireḥ śiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिरुह्यार्चयाम् आस द्वितीयाम् आत्मनस् तनुम् । अन्तर्धानं गते तस्मिन् गोपा लब्ध्वा ततो वरान् । कृत्वा गिरिमहं गोष्ठं निजम् अभ्याययुः पुनः
adhiruhyārcayām āsa dvitīyām ātmanas tanum / antardhānaṃ gate tasmin gopā labdhvā tato varān / kṛtvā girimahaṃ goṣṭhaṃ nijam abhyāyayuḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.