Brahma-Purana 188

व्यास उवाच: महे प्रतिहते शक्रो भृशं कोपसमन्वितः । संवर्तकं नाम गणं तोयदानाम् अथाब्रवीत्

vyāsa uvāca: mahe pratihate śakro bhṛśaṃ kopasamanvitaḥ / saṃvartakaṃ nāma gaṇaṃ toyadānām athābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र उवाच: भो भो मेघा निशम्यैतद् वदतो वचनं मम । आज्ञानन्तरम् एवाशु क्रियताम् अविचारितम्

indra uvāca: bho bho meghā niśamyaitad vadato vacanaṃ mama / ājñānantaram evāśu kriyatām avicāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दगोपः सुदुर्बुद्धिर् गोपैर् अन्यैः सहायवान् । कृष्णाश्रयबलाध्मातो महभङ्गम् अचीकरत्

nandagopaḥ sudurbuddhir gopair anyaiḥ sahāyavān / kṛṣṇāśrayabalādhmāto mahabhaṅgam acīkarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजीवो यः परं तेषां गोपत्वस्य च कारणम् । ता गावो वृष्टिपातेन पीड्यन्तां वचनान् मम

ājīvo yaḥ paraṃ teṣāṃ gopatvasya ca kāraṇam / tā gāvo vṛṣṭipātena pīḍyantāṃ vacanān mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम् अप्य् अद्रिशृङ्गाभं तुङ्गम् आरुह्य वारणम् । साहाय्यं वः करिष्यामि वायूनां संगमेन च

aham apy adriśṛṅgābhaṃ tuṅgam āruhya vāraṇam / sāhāyyaṃ vaḥ kariṣyāmi vāyūnāṃ saṃgamena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: इत्य् आज्ञप्ताः सुरेन्द्रेण मुमुचुस् ते बलाहकाः । वातवर्षं महाभीमम् अभावाय गवां द्विजाः

vyāsa uvāca: ity ājñaptāḥ surendreṇa mumucus te balāhakāḥ / vātavarṣaṃ mahābhīmam abhāvāya gavāṃ dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्षणेन धरणी ककुभो ऽम्बरम् एव च । एकं धारामहासार- पूरणेनाभवद् द्विजाः

tataḥ kṣaṇena dharaṇī kakubho 'mbaram eva ca / ekaṃ dhārāmahāsāra- pūraṇenābhavad dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गावस् तु तेन पतता वर्षवातेन वेगिना । धुताः प्राणाञ् जहुः सर्वास् तिर्यङ्मुखशिरोधराः

gāvas tu tena patatā varṣavātena veginā / dhutāḥ prāṇāñ jahuḥ sarvās tiryaṅmukhaśirodharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोडेन वत्सान् आक्रम्य तस्थुर् अन्या द्विजोत्तमाः । गावो विवत्साश् च कृता वारिपूरेण चापराः

kroḍena vatsān ākramya tasthur anyā dvijottamāḥ / gāvo vivatsāś ca kṛtā vāripūreṇa cāparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्साश् च दीनवदनाः पवनाकम्पिकंधराः । त्राहि त्राहीत्य् अल्पशब्दाः कृष्णम् ऊचुर् इवार्तकाः

vatsāś ca dīnavadanāḥ pavanākampikaṃdharāḥ / trāhi trāhīty alpaśabdāḥ kṛṣṇam ūcur ivārtakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तद् गोकुलं सर्वं गोगोपीगोपसंकुलम् । अतीवार्तं हरिर् दृष्ट्वा त्राणायाचिन्तयत् तदा

tatas tad gokulaṃ sarvaṃ gogopīgopasaṃkulam / atīvārtaṃ harir dṛṣṭvā trāṇāyācintayat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् कृतं महेन्द्रेण महभङ्गविरोधिना । तद् एतद् अखिलं गोष्ठं त्रातव्यम् अधुना मया

etat kṛtaṃ mahendreṇa mahabhaṅgavirodhinā / tad etad akhilaṃ goṣṭhaṃ trātavyam adhunā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमम् अद्रिम् अहं वीर्याद् उत्पाट्योरुशिलातलम् । धारयिष्यामि गोष्ठस्य पृथुच्छत्त्रम् इवोपरि

imam adrim ahaṃ vīryād utpāṭyoruśilātalam / dhārayiṣyāmi goṣṭhasya pṛthucchattram ivopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: इति कृत्वा मतिं कृष्णो गोवर्धनमहीधरम् । उत्पाट्यैककरेणैव धारयाम् आस लीलया

vyāsa uvāca: iti kṛtvā matiṃ kṛṣṇo govardhanamahīdharam / utpāṭyaikakareṇaiva dhārayām āsa līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपांश् चाह जगन्नाथः समुत्पाटितभूधरः । विशध्वम् अत्र सहिताः कृतं वर्षनिवारणम्

gopāṃś cāha jagannāthaḥ samutpāṭitabhūdharaḥ / viśadhvam atra sahitāḥ kṛtaṃ varṣanivāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुनिर्वातेषु देशेषु यथायोग्यम् इहास्यताम् । प्रविश्य नात्र भेतव्यं गिरिपातस्य निर्भयैः

sunirvāteṣu deśeṣu yathāyogyam ihāsyatām / praviśya nātra bhetavyaṃ giripātasya nirbhayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तास् तेन ते गोपा विविशुर् गोधनैः सह । शकटारोपितैर् भाण्डैर् गोप्यश् चासारपीडिताः

ity uktās tena te gopā viviśur godhanaiḥ saha / śakaṭāropitair bhāṇḍair gopyaś cāsārapīḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णो ऽपि तं दधारैवं शैलम् अत्यन्तनिश्चलम् । व्रजौकोवासिभिर् हर्ष- विस्मिताक्षैर् निरीक्षितः

kṛṣṇo 'pi taṃ dadhāraivaṃ śailam atyantaniścalam / vrajaukovāsibhir harṣa- vismitākṣair nirīkṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपगोपीजनैर् हृष्टैः प्रीतिविस्तारितेक्षणैः । संस्तूयमानचरितः कृष्णः शैलम् अधारयत्

gopagopījanair hṛṣṭaiḥ prītivistāritekṣaṇaiḥ / saṃstūyamānacaritaḥ kṛṣṇaḥ śailam adhārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तरात्रं महामेघा ववर्षुर् नन्दगोकुले । इन्द्रेण चोदिता मेघा गोपानां नाशकारिणा

saptarātraṃ mahāmeghā vavarṣur nandagokule / indreṇa coditā meghā gopānāṃ nāśakāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो धृते महाशैले परित्राते च गोकुले । मिथ्याप्रतिज्ञो बलभिद् वारयाम् आस तान् घनान्

tato dhṛte mahāśaile paritrāte ca gokule / mithyāpratijño balabhid vārayām āsa tān ghanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यभ्रे नभसि देवेन्द्रे वितथे शक्रमन्त्रिते । निष्क्रम्य गोकुलं हृष्टः स्वस्थानं पुनर् आगमत्

vyabhre nabhasi devendre vitathe śakramantrite / niṣkramya gokulaṃ hṛṣṭaḥ svasthānaṃ punar āgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमोच कृष्णो ऽपि तदा गोवर्धनमहागिरिम् । स्वस्थाने विस्मितमुखैर् दृष्टस् तैर् व्रजवासिभिः

mumoca kṛṣṇo 'pi tadā govardhanamahāgirim / svasthāne vismitamukhair dṛṣṭas tair vrajavāsibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: धृते गोवर्धने शैले परित्राते च गोकुले । रोचयाम् आस कृष्णस्य दर्शनं पाकशासनः

vyāsa uvāca: dhṛte govardhane śaile paritrāte ca gokule / rocayām āsa kṛṣṇasya darśanaṃ pākaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽधिरुह्य महानागम् ऐरावतम् अमित्रजित् । गोवर्धनगिरौ कृष्णं ददर्श त्रिदशाधिपः

so 'dhiruhya mahānāgam airāvatam amitrajit / govardhanagirau kṛṣṇaṃ dadarśa tridaśādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारयन्तं महावीर्यं गाश् च गोपवपुर्धरम् । कृत्स्नस्य जगतो गोपं वृतं गोपकुमारकैः

cārayantaṃ mahāvīryaṃ gāś ca gopavapurdharam / kṛtsnasya jagato gopaṃ vṛtaṃ gopakumārakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडं च ददर्शोच्चैर् अन्तर्धानगतं द्विजाः । कृतच्छायं हरेर् मूर्ध्नि पक्षाभ्यां पक्षिपुंगवम्

garuḍaṃ ca dadarśoccair antardhānagataṃ dvijāḥ / kṛtacchāyaṃ harer mūrdhni pakṣābhyāṃ pakṣipuṃgavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवरुह्य स नागेन्द्राद् एकान्ते मधुसूदनम् । शक्रः सस्मितम् आहेदं प्रीतिविस्फारितेक्षणः

avaruhya sa nāgendrād ekānte madhusūdanam / śakraḥ sasmitam āhedaṃ prītivisphāritekṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र उवाच: कृष्ण कृष्ण शृणुष्वेदं यदर्थम् अहम् आगतः । त्वत्समीपं महाबाहो नैतच् चिन्त्यं त्वयान्यथा

indra uvāca: kṛṣṇa kṛṣṇa śṛṇuṣvedaṃ yadartham aham āgataḥ / tvatsamīpaṃ mahābāho naitac cintyaṃ tvayānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारावतरणार्धाय पृथिव्याः पृथिवीतलम् । अवतीर्णो ऽखिलाधारस् त्वम् एव परमेश्वर

bhārāvataraṇārdhāya pṛthivyāḥ pṛthivītalam / avatīrṇo 'khilādhāras tvam eva parameśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महभङ्गविरुद्धेन मया गोकुलनाशकाः । समादिष्टा महामेघास् तैश् चैतत् कदनं कृतम्

mahabhaṅgaviruddhena mayā gokulanāśakāḥ / samādiṣṭā mahāmeghās taiś caitat kadanaṃ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रातास् तापात् त्वया गावः समुत्पाट्य महागिरिम् । तेनाहं तोषितो वीर कर्मणात्यद्भुतेन ते

trātās tāpāt tvayā gāvaḥ samutpāṭya mahāgirim / tenāhaṃ toṣito vīra karmaṇātyadbhutena te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधितं कृष्ण देवानाम् अद्य मन्ये प्रयोजनम् । त्वयायम् अद्रिप्रवरः करेणैकेन चोद्धृतः

sādhitaṃ kṛṣṇa devānām adya manye prayojanam / tvayāyam adripravaraḥ kareṇaikena coddhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोभिश् च नोदितः कृष्ण त्वत्समीपम् इहागतः । त्वया त्राताभिर् अत्यर्थं युष्मत्कारणकारणात्

gobhiś ca noditaḥ kṛṣṇa tvatsamīpam ihāgataḥ / tvayā trātābhir atyarthaṃ yuṣmatkāraṇakāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वां कृष्णाभिषेक्ष्यामि गवां वाक्यप्रचोदितः । उपेन्द्रत्वे गवाम् इन्द्रो गोविन्दस् त्वं भविष्यसि

sa tvāṃ kṛṣṇābhiṣekṣyāmi gavāṃ vākyapracoditaḥ / upendratve gavām indro govindas tvaṃ bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपवाह्याद् आदाय घण्टाम् ऐरावताद् गजात् । अभिषेकं तया चक्रे पवित्रजलपूर्णया

athopavāhyād ādāya ghaṇṭām airāvatād gajāt / abhiṣekaṃ tayā cakre pavitrajalapūrṇayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियमाणे ऽभिषेके तु गावः कृष्णस्य तत्क्षणात् । प्रस्रवोद्भूतदुग्धार्द्रां सद्यश् चक्रुर् वसुंधराम्

kriyamāṇe 'bhiṣeke tu gāvaḥ kṛṣṇasya tatkṣaṇāt / prasravodbhūtadugdhārdrāṃ sadyaś cakrur vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिच्य गवां वाक्याद् देवेन्द्रो वै जनार्दनम् । प्रीत्या सप्रश्रयं कृष्णं पुनर् आह शचीपतिः

abhiṣicya gavāṃ vākyād devendro vai janārdanam / prītyā sapraśrayaṃ kṛṣṇaṃ punar āha śacīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र उवाच: गवाम् एतत् कृतं वाक्यात् तथान्यद् अपि मे शृणु । यद् ब्रवीमि महाभाग भारावतरणेच्छया

indra uvāca: gavām etat kṛtaṃ vākyāt tathānyad api me śṛṇu / yad bravīmi mahābhāga bhārāvataraṇecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममांशः पुरुषव्याघ्रः पृथिव्यां पृथिवीधर । अवतीर्णो ऽर्जुनो नाम स रक्ष्यो भवता सदा

mamāṃśaḥ puruṣavyāghraḥ pṛthivyāṃ pṛthivīdhara / avatīrṇo 'rjuno nāma sa rakṣyo bhavatā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारावतरणे सख्यं स ते वीरः करिष्यति । स रक्षणीयो भवता यथात्मा मधुसूदन

bhārāvataraṇe sakhyaṃ sa te vīraḥ kariṣyati / sa rakṣaṇīyo bhavatā yathātmā madhusūdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवान् उवाच: जानामि भारते वंशे जातं पार्थं तवांशतः । तम् अहं पालयिष्यामि यावद् अस्मि महीतले

śrībhagavān uvāca: jānāmi bhārate vaṃśe jātaṃ pārthaṃ tavāṃśataḥ / tam ahaṃ pālayiṣyāmi yāvad asmi mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन् महीतले शक्र स्थास्याम्य् अहम् अरिंदम । न तावद् अर्जुनं कश्चिद् देवेन्द्र युधि जेष्यति

yāvan mahītale śakra sthāsyāmy aham ariṃdama / na tāvad arjunaṃ kaścid devendra yudhi jeṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कंसो नाम महाबाहुर् दैत्यो ऽरिष्टस् तथा परः । केशी कुवलयापीडो नरकाद्यास् तथापरे

kaṃso nāma mahābāhur daityo 'riṣṭas tathā paraḥ / keśī kuvalayāpīḍo narakādyās tathāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतेषु तेषु देवेन्द्र भविष्यति महाहवः । तत्र विद्धि सहस्राक्ष भारावतरणं कृतम्

hateṣu teṣu devendra bhaviṣyati mahāhavaḥ / tatra viddhi sahasrākṣa bhārāvataraṇaṃ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं गच्छ न संतापं पुत्रार्थे कर्तुम् अर्हसि । नार्जुनस्य रिपुः कश्चिन् ममाग्रे प्रभविष्यति

sa tvaṃ gaccha na saṃtāpaṃ putrārthe kartum arhasi / nārjunasya ripuḥ kaścin mamāgre prabhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनार्थे त्व् अहं सर्वान् युधिष्ठिरपुरोगमान् । निवृत्ते भारते युद्धे कुन्त्यै दास्यामि विक्षतान्

arjunārthe tv ahaṃ sarvān yudhiṣṭhirapurogamān / nivṛtte bhārate yuddhe kuntyai dāsyāmi vikṣatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: इत्य् उक्तः संपरिष्वज्य देवराजो जनार्दनम् । आरुह्यैरावतं नागं पुनर् एव दिवं ययौ

vyāsa uvāca: ity uktaḥ saṃpariṣvajya devarājo janārdanam / āruhyairāvataṃ nāgaṃ punar eva divaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णो ऽपि सहितो गोभिर् गोपालैश् च पुनर् व्रजम् । आजगामाथ गोपीनां दृष्टपूतेन वर्त्मना

kṛṣṇo 'pi sahito gobhir gopālaiś ca punar vrajam / ājagāmātha gopīnāṃ dṛṣṭapūtena vartmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.