Library·Brahma-Purana·189
व्यास उवाच: गते शक्रे तु गोपालाः कृष्णम् अक्लिष्टकारिणम् । ऊचुः प्रीत्या धृतं दृष्ट्वा तेन गोवर्धनाचलम्
vyāsa uvāca: gate śakre tu gopālāḥ kṛṣṇam akliṣṭakāriṇam / ūcuḥ prītyā dhṛtaṃ dṛṣṭvā tena govardhanācalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपा ऊचुः: वयम् अस्मान् महाभाग भवता महतो भयात् । गावश् च भवता त्राता गिरिधारणकर्मणा
gopā ūcuḥ: vayam asmān mahābhāga bhavatā mahato bhayāt / gāvaś ca bhavatā trātā giridhāraṇakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालक्रीडेयम् अतुला गोपालत्वं जुगुप्सितम् । दिव्यं च कर्म भवतः किम् एतत् तात कथ्यताम्
bālakrīḍeyam atulā gopālatvaṃ jugupsitam / divyaṃ ca karma bhavataḥ kim etat tāta kathyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालियो दमितस् तोये प्रलम्बो विनिपातितः । धृतो गोवर्धनश् चायं शङ्कितानि मनांसि नः
kāliyo damitas toye pralambo vinipātitaḥ / dhṛto govardhanaś cāyaṃ śaṅkitāni manāṃsi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सत्यं हरेः पादौ श्रयामो ऽमितविक्रम । यथा त्वद्वीर्यम् आलोक्य न त्वां मन्यामहे नरम्
satyaṃ satyaṃ hareḥ pādau śrayāmo 'mitavikrama / yathā tvadvīryam ālokya na tvāṃ manyāmahe naram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवो वा दानवो वा त्वं यक्षो गन्धर्व एव वा । किं चास्माकं विचारेण बान्धवो ऽस्ति नमो ऽस्तु ते
devo vā dānavo vā tvaṃ yakṣo gandharva eva vā / kiṃ cāsmākaṃ vicāreṇa bāndhavo 'sti namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतिः सस्त्रीकुमारस्य व्रजस्य तव केशव । कर्म चेदम् अशक्यं यत् समस्तैस् त्रिदशैर् अपि
prītiḥ sastrīkumārasya vrajasya tava keśava / karma cedam aśakyaṃ yat samastais tridaśair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालत्वं चातिवीर्यं च जन्म चास्मास्व् अशोभनम् । चिन्त्यमानम् अमेयात्मञ् शङ्कां कृष्ण प्रयच्छति
bālatvaṃ cātivīryaṃ ca janma cāsmāsv aśobhanam / cintyamānam ameyātmañ śaṅkāṃ kṛṣṇa prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: क्षणं भूत्वा त्व् असौ तूष्णीं किंचित् प्रणयकोपवान् । इत्य् एवम् उक्तस् तैर् गोपैर् आह कृष्णो द्विजोत्तमाः
vyāsa uvāca: kṣaṇaṃ bhūtvā tv asau tūṣṇīṃ kiṃcit praṇayakopavān / ity evam uktas tair gopair āha kṛṣṇo dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच: मत्संबन्धेन वो गोपा यदि लज्जा न जायते । श्लाघ्यो वाहं ततः किं वो विचारेण प्रयोजनम्
śrīkṛṣṇa uvāca: matsaṃbandhena vo gopā yadi lajjā na jāyate / ślāghyo vāhaṃ tataḥ kiṃ vo vicāreṇa prayojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि वो ऽस्ति मयि प्रीतिः श्लाघ्यो ऽहं भवतां यदि । तद् अर्घा बन्धुसदृशी बान्धवाः क्रियतां मयि
yadi vo 'sti mayi prītiḥ ślāghyo 'haṃ bhavatāṃ yadi / tad arghā bandhusadṛśī bāndhavāḥ kriyatāṃ mayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं देवो न गन्धर्वो न यक्षो न च दानवः । अहं वो बान्धवो जातो नातश् चिन्त्यम् अतो ऽन्यथा
nāhaṃ devo na gandharvo na yakṣo na ca dānavaḥ / ahaṃ vo bāndhavo jāto nātaś cintyam ato 'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: इति श्रुत्वा हरेर् वाक्यं बद्धमौनास् ततो बलम् । ययुर् गोपा महाभागास् तस्मिन् प्रणयकोपिनि
vyāsa uvāca: iti śrutvā harer vākyaṃ baddhamaunās tato balam / yayur gopā mahābhāgās tasmin praṇayakopini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस् तु विमलं व्योम शरच्चन्द्रस्य चन्द्रिकाम् । तथा कुमुदिनीं फुल्लाम् आमोदितदिगन्तराम्
kṛṣṇas tu vimalaṃ vyoma śaraccandrasya candrikām / tathā kumudinīṃ phullām āmoditadigantarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनराजीं तथा कूजद्- भृङ्गमालामनोरमाम् । विलोक्य सह गोपीभिर् मनश् चक्रे रतिं प्रति
vanarājīṃ tathā kūjad- bhṛṅgamālāmanoramām / vilokya saha gopībhir manaś cakre ratiṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सह रामेण मधुरम् अतीव वनिताप्रियम् । जगौ कमलपादो ऽसौ नाम तत्र कृतव्रतः
saha rāmeṇa madhuram atīva vanitāpriyam / jagau kamalapādo 'sau nāma tatra kṛtavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्यं गीतध्वनिं श्रुत्वा संत्यज्यावसथांस् तदा । आजग्मुस् त्वरिता गोप्यो यत्रास्ते मधुसूदनः
ramyaṃ gītadhvaniṃ śrutvā saṃtyajyāvasathāṃs tadā / ājagmus tvaritā gopyo yatrāste madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैः शनैर् जगौ गोपी काचित् तस्य पदानुगा । दत्तावधाना काचिच् च तम् एव मनसास्मरत्
śanaiḥ śanair jagau gopī kācit tasya padānugā / dattāvadhānā kācic ca tam eva manasāsmarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचित् कृष्णेति कृष्णेति चोक्त्वा लज्जाम् उपाययौ । ययौ च काचित् प्रेमान्धा तत्पार्श्वम् अविलज्जिता
kācit kṛṣṇeti kṛṣṇeti coktvā lajjām upāyayau / yayau ca kācit premāndhā tatpārśvam avilajjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिद् आवसथस्यान्तः स्थित्वा दृष्ट्वा बहिर् गुरुम् । तन्मयत्वेन गोविन्दं दध्यौ मीलितलोचना
kācid āvasathasyāntaḥ sthitvā dṛṣṭvā bahir gurum / tanmayatvena govindaṃ dadhyau mīlitalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीपरिवृतो रात्रिं शरच्चन्द्रमनोरमाम् । मानयाम् आस गोविन्दो रासारम्भरसोत्सुकः
gopīparivṛto rātriṃ śaraccandramanoramām / mānayām āsa govindo rāsārambharasotsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोप्यश् च वृन्दशः कृष्ण- चेष्टाभ्यायत्तमूर्तयः । अन्यदेशगते कृष्णे चेरुर् वृन्दावनान्तरम्
gopyaś ca vṛndaśaḥ kṛṣṇa- ceṣṭābhyāyattamūrtayaḥ / anyadeśagate kṛṣṇe cerur vṛndāvanāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभ्रमुस् तास् ततो गोप्यः कृष्णदर्शनलालसाः । कृष्णस्य चरणं रात्रौ दृष्ट्वा वृन्दावने द्विजाः
babhramus tās tato gopyaḥ kṛṣṇadarśanalālasāḥ / kṛṣṇasya caraṇaṃ rātrau dṛṣṭvā vṛndāvane dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं नानाप्रकारासु कृष्णचेष्टासु तासु च । गोप्यो व्यग्राः समं चेरू रम्यं वृन्दावनं वनम्
evaṃ nānāprakārāsu kṛṣṇaceṣṭāsu tāsu ca / gopyo vyagrāḥ samaṃ cerū ramyaṃ vṛndāvanaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्तास् तास् ततो गोप्यो निराशाः कृष्णदर्शने । यमुनातीरम् आगम्य जगुस् तच्चरितं द्विजाः
nivṛttās tās tato gopyo nirāśāḥ kṛṣṇadarśane / yamunātīram āgamya jagus taccaritaṃ dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ददृशुर् आयान्तं विकाशिमुखपङ्कजम् । गोप्यस् त्रैलोक्यगोप्तारं कृष्णम् अक्लिष्टकारिणम्
tato dadṛśur āyāntaṃ vikāśimukhapaṅkajam / gopyas trailokyagoptāraṃ kṛṣṇam akliṣṭakāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिद् आलोक्य गोविन्दम् आयान्तम् अतिहर्षिता । कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति प्राहोत्फुल्लविलोचना
kācid ālokya govindam āyāntam atiharṣitā / kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti prāhotphullavilocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिद् भ्रूभङ्गुरं कृत्वा ललाटफलकं हरिम् । विलोक्य नेत्रभृङ्गाभ्यां पपौ तन्मुखपङ्कजम्
kācid bhrūbhaṅguraṃ kṛtvā lalāṭaphalakaṃ harim / vilokya netrabhṛṅgābhyāṃ papau tanmukhapaṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिद् आलोक्य गोविन्दं निमीलितविलोचना । तस्यैव रूपं ध्यायन्ती योगारूढेव सा बभौ
kācid ālokya govindaṃ nimīlitavilocanā / tasyaiva rūpaṃ dhyāyantī yogārūḍheva sā babhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कांचित् प्रियालापैः कांचिद् भ्रूभङ्गवीक्षितैः । निन्ये ऽनुनयम् अन्याश् च करस्पर्शेन माधवः
tataḥ kāṃcit priyālāpaiḥ kāṃcid bhrūbhaṅgavīkṣitaiḥ / ninye 'nunayam anyāś ca karasparśena mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः प्रसन्नचित्ताभिर् गोपीभिः सह सादरम् । रराम रासगोष्ठीभिर् उदारचरितो हरिः
tābhiḥ prasannacittābhir gopībhiḥ saha sādaram / rarāma rāsagoṣṭhībhir udāracarito hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रासमण्डलबद्धो ऽपि कृष्णपार्श्वम् अनूद्गता । गोपीजनो न चैवाभूद् एकस्थानस्थिरात्मना
rāsamaṇḍalabaddho 'pi kṛṣṇapārśvam anūdgatā / gopījano na caivābhūd ekasthānasthirātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्ते प्रगृह्य चैकैकां गोपिकां रासमण्डलम् । चकार च करस्पर्श- निमीलितदृशं हरिः
haste pragṛhya caikaikāṃ gopikāṃ rāsamaṇḍalam / cakāra ca karasparśa- nimīlitadṛśaṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रववृते रम्या चलद्वलयनिस्वनैः । अनुयातशरत्काव्य- गेयगीतिर् अनुक्रमाम्
tataḥ pravavṛte ramyā caladvalayanisvanaiḥ / anuyātaśaratkāvya- geyagītir anukramām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णः शरच्चन्द्रमसं कौमुदीकुमुदाकरम् । जगौ गोपीजनस् त्व् एकं कृष्णनाम पुनः पुनः
kṛṣṇaḥ śaraccandramasaṃ kaumudīkumudākaram / jagau gopījanas tv ekaṃ kṛṣṇanāma punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृत्ता श्रमेणैका चलद्वलयतापिनी । ददौ बाहुलतां स्कन्धे गोपी मधुविघातिनः
parivṛttā śrameṇaikā caladvalayatāpinī / dadau bāhulatāṃ skandhe gopī madhuvighātinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचित् प्रविलसद्बाहुः परिरभ्य चुचुम्ब तम् । गोपी गीतस्तुतिव्याज- निपुणा मधुसूदनम्
kācit pravilasadbāhuḥ parirabhya cucumba tam / gopī gītastutivyāja- nipuṇā madhusūdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीकपोलसंश्लेषम् अभिपद्य हरेर् भुजौ । पुलकोद्गमशस्याय स्वेदाम्बुघनतां गतौ
gopīkapolasaṃśleṣam abhipadya harer bhujau / pulakodgamaśasyāya svedāmbughanatāṃ gatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रासगेयं जगौ कृष्णो यावत् तारतरध्वनिः । साधु कृष्णेति कृष्णेति तावत् ता द्विगुणं जगुः
rāsageyaṃ jagau kṛṣṇo yāvat tārataradhvaniḥ / sādhu kṛṣṇeti kṛṣṇeti tāvat tā dviguṇaṃ jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते ऽनुगमनं चक्रुर् वलने संमुखं ययुः । प्रतिलोमानुलोमेन भेजुर् गोपाङ्गना हरिम्
gate 'nugamanaṃ cakrur valane saṃmukhaṃ yayuḥ / pratilomānulomena bhejur gopāṅganā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तदा सह गोपीभी रराम मधुसूदनः । स वर्षकोटिप्रतिमः क्षणस् तेन विनाभवत्
sa tadā saha gopībhī rarāma madhusūdanaḥ / sa varṣakoṭipratimaḥ kṣaṇas tena vinābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता वार्यमाणाः पितृभिः पतिभिर् भ्रातृभिस् तथा । कृष्णं गोपाङ्गना रात्रौ रमयन्ति रतिप्रियाः
tā vāryamāṇāḥ pitṛbhiḥ patibhir bhrātṛbhis tathā / kṛṣṇaṃ gopāṅganā rātrau ramayanti ratipriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि कैशोरकवया मानयन् मधुसूदनः । रेमे ताभिर् अमेयात्मा क्षपासु क्षपिताहितः
so 'pi kaiśorakavayā mānayan madhusūdanaḥ / reme tābhir ameyātmā kṣapāsu kṣapitāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भर्तृषु तथा तासु सर्वभूतेषु चेश्वरः । आत्मस्वरूपरूपो ऽसौ व्याप्य सर्वम् अवस्थितः
tadbhartṛṣu tathā tāsu sarvabhūteṣu ceśvaraḥ / ātmasvarūparūpo 'sau vyāpya sarvam avasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा समस्तभूतेषु नभो ऽग्निः पृथिवी जलम् । वायुश् चात्मा तथैवासौ व्याप्य सर्वम् अवस्थितः
yathā samastabhūteṣu nabho 'gniḥ pṛthivī jalam / vāyuś cātmā tathaivāsau vyāpya sarvam avasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: प्रदोषार्धे कदाचित् तु रासासक्ते जनार्दने । त्रासयन् समदो गोष्ठान् अरिष्टः समुपागतः
vyāsa uvāca: pradoṣārdhe kadācit tu rāsāsakte janārdane / trāsayan samado goṣṭhān ariṣṭaḥ samupāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतोयतोयदाकारस् तीक्ष्णशृङ्गो ऽर्कलोचनः । खुराग्रपातैर् अत्यर्थं दारयन् धरणीतलम्
satoyatoyadākāras tīkṣṇaśṛṅgo 'rkalocanaḥ / khurāgrapātair atyarthaṃ dārayan dharaṇītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेलिहानः सनिष्पेषं जिह्वयौष्ठौ पुनः पुनः । संरम्भाक्षिप्तलाङ्गूलः कठिनस्कन्धबन्धनः
lelihānaḥ saniṣpeṣaṃ jihvayauṣṭhau punaḥ punaḥ / saṃrambhākṣiptalāṅgūlaḥ kaṭhinaskandhabandhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदग्रककुदाभोगः प्रमाणाद् दुरतिक्रमः । विण्मूत्रालिप्तपृष्ठाङ्गो गवाम् उद्वेगकारकः
udagrakakudābhogaḥ pramāṇād duratikramaḥ / viṇmūtrāliptapṛṣṭhāṅgo gavām udvegakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलम्बकण्ठो ऽभिमुखस् तरुघाताङ्किताननः । पातयन् स गवां गर्भान् दैत्यो वृषभरूपधृक्
pralambakaṇṭho 'bhimukhas tarughātāṅkitānanaḥ / pātayan sa gavāṃ garbhān daityo vṛṣabharūpadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूदयंस् तरसा सर्वान् वनान्य् अटति यः सदा । ततस् तम् अतिघोराक्षम् अवेक्ष्यातिभयातुराः
sūdayaṃs tarasā sarvān vanāny aṭati yaḥ sadā / tatas tam atighorākṣam avekṣyātibhayāturāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपा गोपस्त्रियश् चैव कृष्ण कृष्णेति चुक्रुशुः । सिंहनादं ततश् चक्रे तलशब्दं च केशवः
gopā gopastriyaś caiva kṛṣṇa kṛṣṇeti cukruśuḥ / siṃhanādaṃ tataś cakre talaśabdaṃ ca keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छब्दश्रवणाच् चासौ दामोदरमुखं ययौ । अग्रन्यस्तविषाणाग्रः कृष्णकुक्षिकृतेक्षणः
tacchabdaśravaṇāc cāsau dāmodaramukhaṃ yayau / agranyastaviṣāṇāgraḥ kṛṣṇakukṣikṛtekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यधावत दुष्टात्मा दैत्यो वृषभरूपधृक् । आयान्तं दैत्यवृषभं दृष्ट्वा कृष्णो महाबलम्
abhyadhāvata duṣṭātmā daityo vṛṣabharūpadhṛk / āyāntaṃ daityavṛṣabhaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇo mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चचाल ततः स्थानाद् अवज्ञास्मितलीलया । आसन्नं चैव जग्राह ग्राहवन् मधुसूदनः
na cacāla tataḥ sthānād avajñāsmitalīlayā / āsannaṃ caiva jagrāha grāhavan madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघान जानुना कुक्षौ विषाणग्रहणाचलम् । तस्य दर्पबलं हत्वा गृहीतस्य विषाणयोः
jaghāna jānunā kukṣau viṣāṇagrahaṇācalam / tasya darpabalaṃ hatvā gṛhītasya viṣāṇayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपीडयद् अरिष्टस्य कण्ठं क्लिन्नम् इवाम्बरम् । उत्पाट्य शृङ्गम् एकं च तेनैवाताडयत् ततः
āpīḍayad ariṣṭasya kaṇṭhaṃ klinnam ivāmbaram / utpāṭya śṛṅgam ekaṃ ca tenaivātāḍayat tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममार स महादैत्यो मुखाच् छोणितम् उद्वमन् । तुष्टुवुर् निहते तस्मिन् गोपा दैत्ये जनार्दनम् । जम्भे हते सहस्राक्षं पुरा देवगणा यथा
mamāra sa mahādaityo mukhāc choṇitam udvaman / tuṣṭuvur nihate tasmin gopā daitye janārdanam / jambhe hate sahasrākṣaṃ purā devagaṇā yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.