Brahma-Purana 196

व्यास उवाच: गार्ग्यं गोष्ठे द्विजो श्यालः षण्ढ इत्य् उक्तवान् द्विजाः । यदूनां संनिधौ सर्वे जहसुर् यादवास् तदा

vyāsa uvāca: gārgyaṃ goṣṭhe dvijo śyālaḥ ṣaṇḍha ity uktavān dvijāḥ / yadūnāṃ saṃnidhau sarve jahasur yādavās tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कोपसमाविष्टो दक्षिणापथम् एत्य सः । सुतम् इच्छंस् तपस् तेपे यदुचक्रभयावहम्

tataḥ kopasamāviṣṭo dakṣiṇāpatham etya saḥ / sutam icchaṃs tapas tepe yaducakrabhayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधयन् महादेवं सो ऽयश् चूर्णम् अभक्षयत् । ददौ वरं च तुष्टो ऽसौ वर्षे द्वादशके हरः

ārādhayan mahādevaṃ so 'yaś cūrṇam abhakṣayat / dadau varaṃ ca tuṣṭo 'sau varṣe dvādaśake haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभावयाम् आस स तं यवनेशो ह्य् अनात्मजम् । तद्योषित्संगमाच् चास्य पुत्रो ऽभूद् अलिसप्रभः

saṃbhāvayām āsa sa taṃ yavaneśo hy anātmajam / tadyoṣitsaṃgamāc cāsya putro 'bhūd alisaprabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं कालयवनं नाम राज्ये स्वे यवनेश्वरः । अभिषिच्य वनं यातो वज्राग्रकठिनोरसम्

taṃ kālayavanaṃ nāma rājye sve yavaneśvaraḥ / abhiṣicya vanaṃ yāto vajrāgrakaṭhinorasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु वीर्यमदोन्मत्तः पृथिव्यां बलिनो नृपान् । पप्रच्छ नारदश् चास्मै कथयाम् आस यादवान्

sa tu vīryamadonmattaḥ pṛthivyāṃ balino nṛpān / papraccha nāradaś cāsmai kathayām āsa yādavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लेच्छकोटिसहस्राणां सहस्रैः सो ऽपि संवृतः । गजाश्वरथसंपन्नैश् चकार परमोद्यमम्

mlecchakoṭisahasrāṇāṃ sahasraiḥ so 'pi saṃvṛtaḥ / gajāśvarathasaṃpannaiś cakāra paramodyamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रययौ चातवच्छिन्नैः प्रयाणैः स दिने दिने । यादवान् प्रति सामर्षो मुनयो मथुरां पुरीम्

prayayau cātavacchinnaiḥ prayāṇaiḥ sa dine dine / yādavān prati sāmarṣo munayo mathurāṃ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णो ऽपि चिन्तयाम् आस क्षपितं यादवं बलम् । यवनेन समालोक्य मागधः संप्रयास्यति

kṛṣṇo 'pi cintayām āsa kṣapitaṃ yādavaṃ balam / yavanena samālokya māgadhaḥ saṃprayāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मागधस्य बलं क्षीणं स कालयवनो बली । हन्ता तद् इदम् आयातं यदूनां व्यसनं द्विधा

māgadhasya balaṃ kṣīṇaṃ sa kālayavano balī / hantā tad idam āyātaṃ yadūnāṃ vyasanaṃ dvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् दुर्गं करिष्यामि यदूनाम् अतिदुर्जयम् । स्त्रियो ऽपि यत्र युध्येयुः किं पुनर् वृष्णियादवाः

tasmād durgaṃ kariṣyāmi yadūnām atidurjayam / striyo 'pi yatra yudhyeyuḥ kiṃ punar vṛṣṇiyādavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि मत्ते प्रमत्ते वा सुप्ते प्रवसिते ऽपि वा । यादवाभिभवं दुष्टा मा कुर्वन् वैरिणो ऽधिकम्

mayi matte pramatte vā supte pravasite 'pi vā / yādavābhibhavaṃ duṣṭā mā kurvan vairiṇo 'dhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिन्त्य गोविन्दो योजनानि महोदधिम् । ययाचे द्वादश पुरीं द्वारकां तत्र निर्ममे

iti saṃcintya govindo yojanāni mahodadhim / yayāce dvādaśa purīṃ dvārakāṃ tatra nirmame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोद्यानां महावप्रां तडागशतशोभिताम् । प्राकारशतसंबाधाम् इन्द्रस्येवामरावतीम्

mahodyānāṃ mahāvaprāṃ taḍāgaśataśobhitām / prākāraśatasaṃbādhām indrasyevāmarāvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मथुरावासिनं लोकं तत्रानीय जनार्दनः । आसन्ने कालयवने मथुरां च स्वयं ययौ

mathurāvāsinaṃ lokaṃ tatrānīya janārdanaḥ / āsanne kālayavane mathurāṃ ca svayaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर् आवासिते सैन्ये मथुराया निरायुधः । निर्जगाम स गोविन्दो ददर्श यवनश् च तम्

bahir āvāsite sainye mathurāyā nirāyudhaḥ / nirjagāma sa govindo dadarśa yavanaś ca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ज्ञात्वा वासुदेवं तं बाहुप्रहरणो नृपः । अनुयातो महायोगि- चेतोभिः प्राप्यते न यः

sa jñātvā vāsudevaṃ taṃ bāhupraharaṇo nṛpaḥ / anuyāto mahāyogi- cetobhiḥ prāpyate na yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनानुयातः कृष्णो ऽपि प्रविवेश महागुहाम् । यत्र शेते महावीर्यो मुचुकुन्दो नरेश्वरः

tenānuyātaḥ kṛṣṇo 'pi praviveśa mahāguhām / yatra śete mahāvīryo mucukundo nareśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि प्रविष्टो यवनो दृष्ट्वा शय्यागतं नरम् । पादेन ताडयाम् आस कृष्णं मत्वा स दुर्मतिः

so 'pi praviṣṭo yavano dṛṣṭvā śayyāgataṃ naram / pādena tāḍayām āsa kṛṣṇaṃ matvā sa durmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टमात्रश् च तेनासौ जज्वाल यवनो ऽग्निना । तत्क्रोधजेन मुनयो भस्मीभूतश् च तत्क्षणात्

dṛṣṭamātraś ca tenāsau jajvāla yavano 'gninā / tatkrodhajena munayo bhasmībhūtaś ca tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि देवासुरे युद्धे गत्वा जित्वा महासुरान् । निद्रार्तः सुमहाकालं निद्रां वव्रे वरं सुरान्

sa hi devāsure yuddhe gatvā jitvā mahāsurān / nidrārtaḥ sumahākālaṃ nidrāṃ vavre varaṃ surān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्तश् च देवैः संसुप्तं यस् त्वाम् उत्थापयिष्यति । देहजेनाग्निना सद्यः स तु भस्मीभविष्यति

proktaś ca devaiḥ saṃsuptaṃ yas tvām utthāpayiṣyati / dehajenāgninā sadyaḥ sa tu bhasmībhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दग्ध्वा स तं पापं दृष्ट्वा च मधुसूदनम् । कस् त्वम् इत्य् आह सो ऽप्य् आह जातो ऽहं शशिनः कुले

evaṃ dagdhvā sa taṃ pāpaṃ dṛṣṭvā ca madhusūdanam / kas tvam ity āha so 'py āha jāto 'haṃ śaśinaḥ kule

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवस्य तनयो यदुवंशसमुद्भवः । मुचुकुन्दो ऽपि तच् छ्रुत्वा वृद्धगार्ग्यवचः स्मरन्

vasudevasya tanayo yaduvaṃśasamudbhavaḥ / mucukundo 'pi tac chrutvā vṛddhagārgyavacaḥ smaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्मृत्य प्रणिपत्यैनं सर्वं सर्वेश्वरं हरिम् । प्राह ज्ञातो भवान् विष्णोर् अंशस् त्वं परमेश्वरः

saṃsmṛtya praṇipatyainaṃ sarvaṃ sarveśvaraṃ harim / prāha jñāto bhavān viṣṇor aṃśas tvaṃ parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा गार्ग्येण कथितम् अष्टाविंशतिमे युगे । द्वापरान्ते हरेर् जन्म यदुवंशे भविष्यति

purā gārgyeṇa kathitam aṣṭāviṃśatime yuge / dvāparānte harer janma yaduvaṃśe bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं प्राप्तो न संदेहो मर्त्यानाम् उपकारकृत् । तथा हि सुमहत् तेजो नालं सोढुम् अहं तव

sa tvaṃ prāpto na saṃdeho martyānām upakārakṛt / tathā hi sumahat tejo nālaṃ soḍhum ahaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि सुमहाम्भोद- ध्वनिधीरतरं ततः । वाक्यं तम् इति होवाच युष्मत्पादसुलालितम्

tathā hi sumahāmbhoda- dhvanidhīrataraṃ tataḥ / vākyaṃ tam iti hovāca yuṣmatpādasulālitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरे महायुद्धे दैत्याश् च सुमहाभटाः । न शेकुस् ते महत् तेजस् तत् तेजो न सहाम्य् अहम्

devāsure mahāyuddhe daityāś ca sumahābhaṭāḥ / na śekus te mahat tejas tat tejo na sahāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारपतितस्यैको जन्तोस् त्वं शरणं परम् । संप्रसीद प्रपन्नार्ति- हर्ता हर ममाशुभम्

saṃsārapatitasyaiko jantos tvaṃ śaraṇaṃ param / saṃprasīda prapannārti- hartā hara mamāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं पयोनिधयः शैलाः सरितश् च वनानि च । मेदिनी गगनं वायुर् आपो ऽग्निस् त्वं तथा पुमान्

tvaṃ payonidhayaḥ śailāḥ saritaś ca vanāni ca / medinī gaganaṃ vāyur āpo 'gnis tvaṃ tathā pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंसः परतरं सर्वं व्याप्य जन्म विकल्पवत् । शब्दादिहीनम् अजरं वृद्धिक्षयविवर्जितम्

puṃsaḥ parataraṃ sarvaṃ vyāpya janma vikalpavat / śabdādihīnam ajaraṃ vṛddhikṣayavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्तो ऽमरास् तु पितरो यक्षगन्धर्वराक्षसाः । सिद्धाश् चाप्सरसस् त्वत्तो मनुष्याः पशवः खगाः

tvatto 'marās tu pitaro yakṣagandharvarākṣasāḥ / siddhāś cāpsarasas tvatto manuṣyāḥ paśavaḥ khagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरीसृपा मृगाः सर्वे त्वत्तश् चैव महीरुहाः । यच् च भूतं भविष्यद् वा किंचिद् अत्र चराचरे

sarīsṛpā mṛgāḥ sarve tvattaś caiva mahīruhāḥ / yac ca bhūtaṃ bhaviṣyad vā kiṃcid atra carācare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमूर्तं मूर्तम् अथवा स्थूलं सूक्ष्मतरं तथा । तत् सर्वं त्वं जगत्कर्तर् नास्ति किंचित् त्वया विना

amūrtaṃ mūrtam athavā sthūlaṃ sūkṣmataraṃ tathā / tat sarvaṃ tvaṃ jagatkartar nāsti kiṃcit tvayā vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया संसारचक्रे ऽस्मिन् भ्रमता भगवन् सदा । तापत्रयाभिभूतेन न प्राप्ता निर्वृतिः क्वचित्

mayā saṃsāracakre 'smin bhramatā bhagavan sadā / tāpatrayābhibhūtena na prāptā nirvṛtiḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखान्य् एव सुखानीति मृगतृष्णाजलाशयः । मया नाथ गृहीतानि तानि तापाय मे ऽभवन्

duḥkhāny eva sukhānīti mṛgatṛṣṇājalāśayaḥ / mayā nātha gṛhītāni tāni tāpāya me 'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्यम् उर्वी बलं कोशो मित्रपक्षस् तथात्मजाः । भार्या भृत्यजना ये च शब्दाद्या विषयाः प्रभो

rājyam urvī balaṃ kośo mitrapakṣas tathātmajāḥ / bhāryā bhṛtyajanā ye ca śabdādyā viṣayāḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखबुद्ध्या मया सर्वं गृहीतम् इदम् अव्यय । परिणामे च देवेश तापात्मकम् अभून् मम

sukhabuddhyā mayā sarvaṃ gṛhītam idam avyaya / pariṇāme ca deveśa tāpātmakam abhūn mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवलोकगतिं प्राप्तो नाथ देवगणो ऽपि हि । मत्तः साहाय्यकामो ऽभूच् छाश्वती कुत्र निर्वृतिः

devalokagatiṃ prāpto nātha devagaṇo 'pi hi / mattaḥ sāhāyyakāmo 'bhūc chāśvatī kutra nirvṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वाम् अनाराध्य जगतां सर्वेषां प्रभवास्पदम् । शाश्वती प्राप्यते केन परमेश्वर निर्वृतिः

tvām anārādhya jagatāṃ sarveṣāṃ prabhavāspadam / śāśvatī prāpyate kena parameśvara nirvṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वन्मायामूढमनसो जन्ममृत्युजरादिकान् । अवाप्य पापान् पश्यन्ति प्रेतराजानम् अन्तरा

tvanmāyāmūḍhamanaso janmamṛtyujarādikān / avāpya pāpān paśyanti pretarājānam antarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पाशशतैर् बद्धा नरकेष्व् अतिदारुणम् । प्राप्नुवन्ति महद् दुःखं विश्वरूपम् इदं तव

tataḥ pāśaśatair baddhā narakeṣv atidāruṇam / prāpnuvanti mahad duḥkhaṃ viśvarūpam idaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम् अत्यन्तविषयी मोहितस् तव मायया । ममत्वागाधगर्तान्ते भ्रमामि परमेश्वर

aham atyantaviṣayī mohitas tava māyayā / mamatvāgādhagartānte bhramāmi parameśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.