मुनय ऊचुः: शम्बरेण हृतो वीरः प्रद्युम्नः स कथं पुनः । शम्बरश् च महावीर्यः प्रद्युम्नेन कथं हतः
munaya ūcuḥ: śambareṇa hṛto vīraḥ pradyumnaḥ sa kathaṃ punaḥ / śambaraś ca mahāvīryaḥ pradyumnena kathaṃ hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: षष्ठे ऽह्नि जातमात्रे तु प्रद्युम्नं सूतिकागृहात् । ममैष हन्तेति द्विजा हृतवान् कालशम्बरः
vyāsa uvāca: ṣaṣṭhe 'hni jātamātre tu pradyumnaṃ sūtikāgṛhāt / mamaiṣa hanteti dvijā hṛtavān kālaśambaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीत्वा चिक्षेप चैवैनं ग्राहो ऽग्रे लवणार्णवे । कल्लोलजनितावर्ते सुघोरे मकरालये
nītvā cikṣepa caivainaṃ grāho 'gre lavaṇārṇave / kallolajanitāvarte sughore makarālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितं चैव तत्रैको मत्स्यो जग्राह बालकम् । न ममार च तस्यापि जठरानलदीपितः
patitaṃ caiva tatraiko matsyo jagrāha bālakam / na mamāra ca tasyāpi jaṭharānaladīpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यबन्धैश् च मत्स्यो ऽसौ मत्स्यैर् अन्यैः सह द्विजाः । घातितो ऽसुरवर्याय शम्बराय निवेदितः
matsyabandhaiś ca matsyo 'sau matsyair anyaiḥ saha dvijāḥ / ghātito 'suravaryāya śambarāya niveditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मायावती नाम पत्नी सर्वगृहेश्वरी । कारयाम् आस सूदानाम् आधिपत्यम् अनिन्दिता
tasya māyāvatī nāma patnī sarvagṛheśvarī / kārayām āsa sūdānām ādhipatyam aninditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारिते मत्स्यजठरे ददृशे सातिशोभनम् । कुमारं मन्मथतरोर् दग्धस्य प्रथमाङ्कुरम्
dārite matsyajaṭhare dadṛśe sātiśobhanam / kumāraṃ manmathataror dagdhasya prathamāṅkuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽयं कथम् अयं मत्स्य- जठरे समुपागतः । इत्य् एवं कौतुकाविष्टां तां तन्वीं प्राह नारदः
ko 'yaṃ katham ayaṃ matsya- jaṭhare samupāgataḥ / ity evaṃ kautukāviṣṭāṃ tāṃ tanvīṃ prāha nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच: अयं समस्तजगतां सृष्टिसंहारकारिणा । शम्बरेण हृतः कृष्ण- तनयः सूतिकागृहात्
nārada uvāca: ayaṃ samastajagatāṃ sṛṣṭisaṃhārakāriṇā / śambareṇa hṛtaḥ kṛṣṇa- tanayaḥ sūtikāgṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तः समुद्रे मत्स्येन निगीर्णस् ते वशं गतः । नररत्नम् इदं सुभ्रु विश्रब्धा परिपालय
kṣiptaḥ samudre matsyena nigīrṇas te vaśaṃ gataḥ / nararatnam idaṃ subhru viśrabdhā paripālaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: नारदेनैवम् उक्ता सा पालयाम् आस तं शिशुम् । बाल्याद् एवातिरागेण रूपातिशयमोहिता
vyāsa uvāca: nāradenaivam uktā sā pālayām āsa taṃ śiśum / bālyād evātirāgeṇa rūpātiśayamohitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यदा यौवनाभोग- भूषितो ऽभूद् द्विजोत्तमाः । साभिलाषा तदा सा तु बभूव गजगामिनी
sa yadā yauvanābhoga- bhūṣito 'bhūd dvijottamāḥ / sābhilāṣā tadā sā tu babhūva gajagāminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायावती ददौ चास्मै माया सर्वा महात्मने । प्रद्युम्नायात्मभूताय तन्न्यस्तहृदयेक्षणा । प्रसज्जन्तीं तु ताम् आह स कार्ष्णिः कमललोचनः
māyāvatī dadau cāsmai māyā sarvā mahātmane / pradyumnāyātmabhūtāya tannyastahṛdayekṣaṇā / prasajjantīṃ tu tām āha sa kārṣṇiḥ kamalalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्न उवाच: मातृभावं विहायैव किमर्थं वर्तसे ऽन्यथा ॥* ब्र्प् २००।१४ ॥ व्यास उवाच: सा चास्मै कथयाम् आस न पुत्रस् त्वं ममेति वै । तनयं त्वाम् अयं विष्णोर् हृतवान् कालशम्बरः
pradyumna uvāca: mātṛbhāvaṃ vihāyaiva kimarthaṃ vartase 'nyathā //* BrP 200.14 // vyāsa uvāca: sā cāsmai kathayām āsa na putras tvaṃ mameti vai / tanayaṃ tvām ayaṃ viṣṇor hṛtavān kālaśambaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तः समुद्रे मत्स्यस्य संप्राप्तो जठरान् मया । सा तु रोदिति ते माता कान्ताद्याप्य् अतिवत्सला
kṣiptaḥ samudre matsyasya saṃprāpto jaṭharān mayā / sā tu roditi te mātā kāntādyāpy ativatsalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: इत्य् उक्तः शम्बरं युद्धे प्रद्युम्नः स समाह्वयत् । क्रोधाकुलीकृतमना युयुधे च महाबलः
vyāsa uvāca: ity uktaḥ śambaraṃ yuddhe pradyumnaḥ sa samāhvayat / krodhākulīkṛtamanā yuyudhe ca mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा सैन्यम् अशेषं तु तस्य दैत्यस्य माधविः । सप्त माया व्यतिक्रम्य मायां संयुयुजे ऽष्टमीम्
hatvā sainyam aśeṣaṃ tu tasya daityasya mādhaviḥ / sapta māyā vyatikramya māyāṃ saṃyuyuje 'ṣṭamīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया जघान तं दैत्यं मायया कालशम्बरम् । उत्पत्य च तया सार्धम् आजगाम पितुः पुरम्
tayā jaghāna taṃ daityaṃ māyayā kālaśambaram / utpatya ca tayā sārdham ājagāma pituḥ puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तःपुरे च पतितं मायावत्या समन्वितम् । तं दृष्ट्वा हृष्टसंकल्पा बभूवुः कृष्णयोषितः । रुक्मिणी चाब्रवीत् प्रेम्णा आसक्तदृष्टिर् अनिन्दिता
antaḥpure ca patitaṃ māyāvatyā samanvitam / taṃ dṛṣṭvā hṛṣṭasaṃkalpā babhūvuḥ kṛṣṇayoṣitaḥ / rukmiṇī cābravīt premṇā āsaktadṛṣṭir aninditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मिण्य् उवाच: धन्यायाः खल्व् अयं पुत्रो वर्तते नवयौवने । अस्मिन् वयसि पुत्रो मे प्रद्युम्नो यदि जीवति
rukmiṇy uvāca: dhanyāyāḥ khalv ayaṃ putro vartate navayauvane / asmin vayasi putro me pradyumno yadi jīvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभाग्या जननी वत्स त्वया कापि विभूषिता । अथवा यादृशः स्नेहो मम यादृग् वपुश् च ते । हरेर् अपत्यं सुव्यक्तं भवान् वत्स भविष्यति
sabhāgyā jananī vatsa tvayā kāpi vibhūṣitā / athavā yādṛśaḥ sneho mama yādṛg vapuś ca te / harer apatyaṃ suvyaktaṃ bhavān vatsa bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: एतस्मिन्न् अन्तरे प्राप्तः सह कृष्णेन नारदः । अन्तःपुरवरां देवीं रुक्मिणीं प्राह हर्षितः
vyāsa uvāca: etasminn antare prāptaḥ saha kṛṣṇena nāradaḥ / antaḥpuravarāṃ devīṃ rukmiṇīṃ prāha harṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच: एष ते तनयः सुभ्रु हत्वा शम्बरम् आगतः । हृतो येनाभवत् पूर्वं पुत्रस् ते सूतिकागृहात्
śrīkṛṣṇa uvāca: eṣa te tanayaḥ subhru hatvā śambaram āgataḥ / hṛto yenābhavat pūrvaṃ putras te sūtikāgṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं मायावती भार्या तनयस्यास्य ते सती । शम्बरस्य न भार्येयं श्रूयताम् अत्र कारणम्
iyaṃ māyāvatī bhāryā tanayasyāsya te satī / śambarasya na bhāryeyaṃ śrūyatām atra kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्मथे तु गते नाशं तदुद्भवपरायणा । शम्बरं मोहयाम् आस मायारूपेण रुक्मिणि
manmathe tu gate nāśaṃ tadudbhavaparāyaṇā / śambaraṃ mohayām āsa māyārūpeṇa rukmiṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवाहाद्युपभोगेषु रूपं मायामयं शुभम् । दर्शयाम् आस दैत्यस्य तस्येयं मदिरेक्षणा
vivāhādyupabhogeṣu rūpaṃ māyāmayaṃ śubham / darśayām āsa daityasya tasyeyaṃ madirekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामो ऽवतीर्णः पुत्रस् ते तस्येयं दयिता रतिः । विशङ्का नात्र कर्तव्या स्नुषेयं तव शोभना
kāmo 'vatīrṇaḥ putras te tasyeyaṃ dayitā ratiḥ / viśaṅkā nātra kartavyā snuṣeyaṃ tava śobhanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: ततो हर्षसमाविष्टौ रुक्मिणीकेशवौ तदा । नगरी च समस्ता सा साधु साध्व् इत्य् अभाषत
vyāsa uvāca: tato harṣasamāviṣṭau rukmiṇīkeśavau tadā / nagarī ca samastā sā sādhu sādhv ity abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरं नष्टेन पुत्रेण संगतां प्रेक्ष्य रुक्मिणीम् । अवाप विस्मयं सर्वो द्वारवत्यां जनस् तदा
ciraṃ naṣṭena putreṇa saṃgatāṃ prekṣya rukmiṇīm / avāpa vismayaṃ sarvo dvāravatyāṃ janas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.