मुनय ऊचुः: श्रोतुम् इच्छामहे भूयो बलभद्रस्य धीमतः । मुने पराक्रमं शौर्यं तन् नो व्याख्यातुम् अर्हसि
munaya ūcuḥ: śrotum icchāmahe bhūyo balabhadrasya dhīmataḥ / mune parākramaṃ śauryaṃ tan no vyākhyātum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमुनाकर्षणादीनि श्रुतान्य् अस्माभिर् अत्र वै । तत् कथ्यतां महाभाग यद् अन्यत् कृतवान् बलः
yamunākarṣaṇādīni śrutāny asmābhir atra vai / tat kathyatāṃ mahābhāga yad anyat kṛtavān balaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: शृणुध्वं मुनयः कर्म यद् रामेणाभवत् कृतम् । अनन्तेनाप्रमेयेन शेषेण धरणीभृता
vyāsa uvāca: śṛṇudhvaṃ munayaḥ karma yad rāmeṇābhavat kṛtam / anantenāprameyena śeṣeṇa dharaṇībhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनस्य तनयां स्वयंवरकृतेक्षणाम् । बलाद् आदत्तवान् वीरः साम्बो जाम्बवतीसुतः
duryodhanasya tanayāṃ svayaṃvarakṛtekṣaṇām / balād ādattavān vīraḥ sāmbo jāmbavatīsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रुद्धा महावीर्याः कर्णदुर्योधनादयः । भीष्मद्रोणादयश् चैव बबन्धुर् युधि निर्जितम्
tataḥ kruddhā mahāvīryāḥ karṇaduryodhanādayaḥ / bhīṣmadroṇādayaś caiva babandhur yudhi nirjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा यादवाः सर्वे क्रोधं दुर्योधनादिषु । मुनयः प्रतिचक्रुश् च तान् विहन्तुं महोद्यमम्
tac chrutvā yādavāḥ sarve krodhaṃ duryodhanādiṣu / munayaḥ praticakruś ca tān vihantuṃ mahodyamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् निवार्य बलः प्राह मदलोलाकुलाक्षरम् । मोक्ष्यन्ति ते मद्वचनाद् यास्याम्य् एको हि कौरवान्
tān nivārya balaḥ prāha madalolākulākṣaram / mokṣyanti te madvacanād yāsyāmy eko hi kauravān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलदेवस् ततो गत्वा नगरं नागसाह्वयम् । बाह्योपवनमध्ये ऽभून् न विवेश च तत् पुरम्
baladevas tato gatvā nagaraṃ nāgasāhvayam / bāhyopavanamadhye 'bhūn na viveśa ca tat puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलम् आगतम् आज्ञाय तदा दुर्योधनादयः । गाम् अर्घम् उदकं चैव रामाय प्रत्यवेदयन् । गृहीत्वा विधिवत् सर्वं ततस् तान् आह कौरवान्
balam āgatam ājñāya tadā duryodhanādayaḥ / gām argham udakaṃ caiva rāmāya pratyavedayan / gṛhītvā vidhivat sarvaṃ tatas tān āha kauravān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलदेव उवाच: आज्ञापयत्य् उग्रसेनः साम्बम् आशु विमुञ्चत ॥* ब्र्प् २०८।१० ॥ व्यास उवाच: ततस् तद्वचनं श्रुत्वा भीष्मद्रोणादयो द्विजाः । कर्णदुर्योधनाद्याश् च चुक्रुधुर् द्विजसत्तमाः
baladeva uvāca: ājñāpayaty ugrasenaḥ sāmbam āśu vimuñcata //* BrP 208.10 // vyāsa uvāca: tatas tadvacanaṃ śrutvā bhīṣmadroṇādayo dvijāḥ / karṇaduryodhanādyāś ca cukrudhur dvijasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुश् च कुपिताः सर्वे बाह्लिकाद्याश् च भूमिपाः । अराजार्हं यदोर् वंशम् अवेक्ष्य मुशलायुधम्
ūcuś ca kupitāḥ sarve bāhlikādyāś ca bhūmipāḥ / arājārhaṃ yador vaṃśam avekṣya muśalāyudham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौरवा ऊचुः: भो भोः किम् एतद् भवता बलभद्रेरितं वचः । आज्ञां कुरुकुलोत्थानां यादवः कः प्रदास्यति
kauravā ūcuḥ: bho bhoḥ kim etad bhavatā balabhadreritaṃ vacaḥ / ājñāṃ kurukulotthānāṃ yādavaḥ kaḥ pradāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रसेनो ऽपि यद्य् आज्ञां कौरवाणां प्रदास्यति । तद् अलं पाण्डुरैश् छत्त्रैर् नृपयोग्यैर् अलंकृतैः
ugraseno 'pi yady ājñāṃ kauravāṇāṃ pradāsyati / tad alaṃ pāṇḍuraiś chattrair nṛpayogyair alaṃkṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् गच्छ बलभद्र त्वं साम्बम् अन्यायचेष्टितम् । विमोक्ष्यामो न भवतो नोग्रसेनस्य शासनात्
tad gaccha balabhadra tvaṃ sāmbam anyāyaceṣṭitam / vimokṣyāmo na bhavato nograsenasya śāsanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणतिर् या कृतास्माकं मान्यानां कुकुरान्धकैः । न नाम सा कृता केयम् आज्ञा स्वामिनि भृत्यतः
praṇatir yā kṛtāsmākaṃ mānyānāṃ kukurāndhakaiḥ / na nāma sā kṛtā keyam ājñā svāmini bhṛtyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्वम् आरोपिता यूयं समानासनभोजनैः । को दोषो भवतां नीतिर् यत् प्रीणात्य् अनपेक्षिता
garvam āropitā yūyaṃ samānāsanabhojanaiḥ / ko doṣo bhavatāṃ nītir yat prīṇāty anapekṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माभिर् अर्च्यो भवता यो ऽयं बल निवेदितः । प्रेम्णैव न तद् अस्माकं कुलाद् युष्मत्कुलोचितम्
asmābhir arcyo bhavatā yo 'yaṃ bala niveditaḥ / premṇaiva na tad asmākaṃ kulād yuṣmatkulocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: इत्य् उक्त्वा कुरवः सर्वे नामुञ्चन्त हरेः सुतम् । कृतैकनिश्चयाः सर्वे विविशुर् गजसाह्वयम्
vyāsa uvāca: ity uktvā kuravaḥ sarve nāmuñcanta hareḥ sutam / kṛtaikaniścayāḥ sarve viviśur gajasāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तः कोपेन चाघूर्णं ततो ऽधिक्षेपजन्मना । उत्थाय पार्ष्ण्या वसुधां जघान स हलायुधः
mattaḥ kopena cāghūrṇaṃ tato 'dhikṣepajanmanā / utthāya pārṣṇyā vasudhāṃ jaghāna sa halāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विदारिता पृथ्वी पार्ष्णिघातान् महात्मनः । आस्फोटयाम् आस तदा दिशः शब्देन पूरयन् । उवाच चातिताम्राक्षो भ्रुकुटीकुटिलाननः
tato vidāritā pṛthvī pārṣṇighātān mahātmanaḥ / āsphoṭayām āsa tadā diśaḥ śabdena pūrayan / uvāca cātitāmrākṣo bhrukuṭīkuṭilānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलदेव उवाच: अहो महावलेपो ऽयम् असाराणां दुरात्मनाम् । कौरवाणाम् आधिपत्यम् अस्माकं किल कालजम्
baladeva uvāca: aho mahāvalepo 'yam asārāṇāṃ durātmanām / kauravāṇām ādhipatyam asmākaṃ kila kālajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रसेनस्य ये नाज्ञां मन्यन्ते चाप्य् अलङ्घनाम् । आज्ञां प्रतीच्छेद् धर्मेण सह देवैः शचीपतिः
ugrasenasya ye nājñāṃ manyante cāpy alaṅghanām / ājñāṃ pratīcched dharmeṇa saha devaiḥ śacīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदाध्यास्ते सुधर्मां ताम् उग्रसेनः शचीपतेः । धिङ् मनुष्यशतोच्छिष्टे तुष्टिर् एषां नृपासने
sadādhyāste sudharmāṃ tām ugrasenaḥ śacīpateḥ / dhiṅ manuṣyaśatocchiṣṭe tuṣṭir eṣāṃ nṛpāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारिजाततरोः पुष्प- मञ्जरीर् वनिताजनः । बिभर्ति यस्य भृत्यानां सो ऽप्य् एषां न महीपतिः
pārijātataroḥ puṣpa- mañjarīr vanitājanaḥ / bibharti yasya bhṛtyānāṃ so 'py eṣāṃ na mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्तभूभुजां नाथ उग्रसेनः स तिष्ठतु । अद्य निष्कौरवाम् उर्वीं कृत्वा यास्यामि तां पुरीम्
samastabhūbhujāṃ nātha ugrasenaḥ sa tiṣṭhatu / adya niṣkauravām urvīṃ kṛtvā yāsyāmi tāṃ purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णं दुर्योधनं द्रोणम् अद्य भीष्मं सबाह्लिकम् । दुःशासनादीन् भूरिं च भूरिश्रवसम् एव च
karṇaṃ duryodhanaṃ droṇam adya bhīṣmaṃ sabāhlikam / duḥśāsanādīn bhūriṃ ca bhūriśravasam eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमदत्तं शलं भीमम् अर्जुनं सयुधिष्ठिरम् । यमजौ कौरवांश् चान्यान् हन्यां साश्वरथद्विपान्
somadattaṃ śalaṃ bhīmam arjunaṃ sayudhiṣṭhiram / yamajau kauravāṃś cānyān hanyāṃ sāśvarathadvipān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरम् आदाय तं साम्बं सपत्नीकं ततः पुरीम् । द्वारकाम् उग्रसेनादीन् गत्वा द्रक्ष्यामि बान्धवान्
vīram ādāya taṃ sāmbaṃ sapatnīkaṃ tataḥ purīm / dvārakām ugrasenādīn gatvā drakṣyāmi bāndhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा कौरवादीनां समस्तैः कुरुभिः सह । भारावतरणे शीघ्रं देवराजेन चोदितः
athavā kauravādīnāṃ samastaiḥ kurubhiḥ saha / bhārāvataraṇe śīghraṃ devarājena coditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागीरथ्यां क्षिपाम्य् आशु नगरं नागसाह्वयम् ॥* ब्र्प् २०८।३१ ॥ व्यास उवाच: इत्य् उक्त्वा क्रोधरक्ताक्षस् तालाङ्को ऽधोमुखं हलम् । प्राकारवप्रे विन्यस्य चकर्ष मुशलायुधः
bhāgīrathyāṃ kṣipāmy āśu nagaraṃ nāgasāhvayam //* BrP 208.31 // vyāsa uvāca: ity uktvā krodharaktākṣas tālāṅko 'dhomukhaṃ halam / prākāravapre vinyasya cakarṣa muśalāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आघूर्णितं तत् सहसा ततो वै हस्तिनापुरम् । दृष्ट्वा संक्षुब्धहृदयाश् चुक्रुशुः सर्वकौरवाः
āghūrṇitaṃ tat sahasā tato vai hastināpuram / dṛṣṭvā saṃkṣubdhahṛdayāś cukruśuḥ sarvakauravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौरवा ऊचुः: राम राम महाबाहो क्षम्यतां क्षम्यतां त्वया । उपसंह्रियतां कोपः प्रसीद मुशलायुध
kauravā ūcuḥ: rāma rāma mahābāho kṣamyatāṃ kṣamyatāṃ tvayā / upasaṃhriyatāṃ kopaḥ prasīda muśalāyudha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष साम्बः सपत्नीकस् तव निर्यातितो बल । अविज्ञातप्रभावाणां क्षम्यताम् अपराधिनाम्
eṣa sāmbaḥ sapatnīkas tava niryātito bala / avijñātaprabhāvāṇāṃ kṣamyatām aparādhinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: ततो निर्यातयाम् आसुः साम्बं पत्न्या समन्वितम् । निष्क्रम्य स्वपुरीं तूर्णं कौरवा मुनिसत्तमाः
vyāsa uvāca: tato niryātayām āsuḥ sāmbaṃ patnyā samanvitam / niṣkramya svapurīṃ tūrṇaṃ kauravā munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मद्रोणकृपादीनां प्रणम्य वदतां प्रियम् । क्षान्तम् एव मयेत्य् आह बलो बलवतां वरः
bhīṣmadroṇakṛpādīnāṃ praṇamya vadatāṃ priyam / kṣāntam eva mayety āha balo balavatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्याप्य् आघूर्णिताकारं लक्ष्यते तत् पुरं द्विजाः । एष प्रभावो रामस्य बलशौर्यवतो द्विजाः
adyāpy āghūrṇitākāraṃ lakṣyate tat puraṃ dvijāḥ / eṣa prabhāvo rāmasya balaśauryavato dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तु कौरवाः साम्बं संपूज्य हलिना सह । प्रेषयाम् आसुर् उद्वाह- धनभार्यासमन्वितम्
tatas tu kauravāḥ sāmbaṃ saṃpūjya halinā saha / preṣayām āsur udvāha- dhanabhāryāsamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.