Library·Brahma-Purana·22

Brahma-Purana 22

लोमहर्षण उवाच: ततश् चानन्तरं विप्रा नरका रौरवादयः । पापिनो येषु पात्यन्ते ताञ् शृणुध्वं द्विजोत्तमाः

lomaharṣaṇa uvāca: tataś cānantaraṃ viprā narakā rauravādayaḥ / pāpino yeṣu pātyante tāñ śṛṇudhvaṃ dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौरवः शौकरो रोधस् तानो विशसनस् तथा । महाज्वालस् तप्तकुड्यो महालोभो विमोहनः

rauravaḥ śaukaro rodhas tāno viśasanas tathā / mahājvālas taptakuḍyo mahālobho vimohanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुधिरान्धो वसातप्तः कृमीशः कृमिभोजनः । असिपत्त्रवनं कृष्णो लालाभक्षश् च दारुणः

rudhirāndho vasātaptaḥ kṛmīśaḥ kṛmibhojanaḥ / asipattravanaṃ kṛṣṇo lālābhakṣaś ca dāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा पूयवहः पापो वह्निज्वालो ह्य् अधःशिराः । सदंशः कृष्णसूत्रश् च तमश् चावीचिर् एव च

tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālo hy adhaḥśirāḥ / sadaṃśaḥ kṛṣṇasūtraś ca tamaś cāvīcir eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वभोजनो ऽथाप्रतिष्ठोम- आवीचिश् च तथापरः । इत्य् एवमादयश् चान्ये नरका भृशदारुणाः

śvabhojano 'thāpratiṣṭhoma- āvīciś ca tathāparaḥ / ity evamādayaś cānye narakā bhṛśadāruṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमस्य विषये घोराः शस्त्राग्निविषदर्शिनः । पतन्ति येषु पुरुषाः पापकर्मरताश् च ये

yamasya viṣaye ghorāḥ śastrāgniviṣadarśinaḥ / patanti yeṣu puruṣāḥ pāpakarmaratāś ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूटसाक्षी तथा सम्यक् पक्षपातेन यो वदेत् । यश् चान्यद् अनृतं वक्ति स नरो याति रौरवम्

kūṭasākṣī tathā samyak pakṣapātena yo vadet / yaś cānyad anṛtaṃ vakti sa naro yāti rauravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रूणहा पुरहन्ता च गोघ्नश् च मुनिसत्तमाः । यान्ति ते रौरवं घोरं यश् चोच्छ्वासनिरोधकः

bhrūṇahā purahantā ca goghnaś ca munisattamāḥ / yānti te rauravaṃ ghoraṃ yaś cocchvāsanirodhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरापो ब्रह्महा हर्ता सुवर्णस्य च शूकरे । प्रयाति नरके यश् च तैः संसर्गम् उपैति वै

surāpo brahmahā hartā suvarṇasya ca śūkare / prayāti narake yaś ca taiḥ saṃsargam upaiti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्यवैश्यहा चैव तथैव गुरुतल्पगः । तप्तकुम्भे स्वसृगामी हन्ति राजभटं च यः

rājanyavaiśyahā caiva tathaiva gurutalpagaḥ / taptakumbhe svasṛgāmī hanti rājabhaṭaṃ ca yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माध्वीविक्रयकृन् वध्य- पालः केसरविक्रयी । तप्तलोहे पतन्त्य् एते यश् च भक्तं परित्यजेत्

mādhvīvikrayakṛn vadhya- pālaḥ kesaravikrayī / taptalohe patanty ete yaś ca bhaktaṃ parityajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतां स्नुषां चापि गत्वा महाज्वाले निपात्यते । अवमन्ता गुरूणां यो यश् चाक्रोष्टा नराधमः

sutāṃ snuṣāṃ cāpi gatvā mahājvāle nipātyate / avamantā gurūṇāṃ yo yaś cākroṣṭā narādhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेददूषयिता यश् च वेदविक्रयकश् च यः । अगम्यगामी यश् च स्यात् ते यान्ति शबलं द्विजाः

vedadūṣayitā yaś ca vedavikrayakaś ca yaḥ / agamyagāmī yaś ca syāt te yānti śabalaṃ dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चौरो विमोहे पतति मर्यादादूषकस् तथा । देवद्विजपितृद्वेष्टा रत्नदूषयिता च यः

cauro vimohe patati maryādādūṣakas tathā / devadvijapitṛdveṣṭā ratnadūṣayitā ca yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स याति कृमिभक्ष्ये वै कृमीशे तु दुरिष्टिकृत् । पितृदेवातिथीन् यस् तु पर्यश्नाति नराधमः

sa yāti kṛmibhakṣye vai kṛmīśe tu duriṣṭikṛt / pitṛdevātithīn yas tu paryaśnāti narādhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लालाभक्ष्ये स यात्य् उग्रे शरकर्ता च वेधके । करोति कर्णिनो यश् च यश् च खड्गादिकृन् नरः

lālābhakṣye sa yāty ugre śarakartā ca vedhake / karoti karṇino yaś ca yaś ca khaḍgādikṛn naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयान्त्य् एते विशसने नरके भृशदारुणे । असत्प्रतिग्रहीता च नरके यात्य् अधोमुखे

prayānty ete viśasane narake bhṛśadāruṇe / asatpratigrahītā ca narake yāty adhomukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयाज्ययाजकस् तत्र तथा नक्षत्रसूचकः । कृमिपूये नरश् चैको याति मिष्टान्नभुक् सदा

ayājyayājakas tatra tathā nakṣatrasūcakaḥ / kṛmipūye naraś caiko yāti miṣṭānnabhuk sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाक्षामांसरसानां च तिलानां लवणस्य च । विक्रेता ब्राह्मणो याति तम् एव नरकं द्विजाः

lākṣāmāṃsarasānāṃ ca tilānāṃ lavaṇasya ca / vikretā brāhmaṇo yāti tam eva narakaṃ dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्जारकुक्कुटच्छाग- श्ववराहविहंगमान् । पोषयन् नरकं याति तम् एव द्विजसत्तमाः

mārjārakukkuṭacchāga- śvavarāhavihaṃgamān / poṣayan narakaṃ yāti tam eva dvijasattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रङ्गोपजीवी कैवर्तः कुण्डाशी गरदस् तथा । सूची माहिषिकश् चैव पर्वगामी च यो द्विजः

raṅgopajīvī kaivartaḥ kuṇḍāśī garadas tathā / sūcī māhiṣikaś caiva parvagāmī ca yo dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगारदाही मित्रघ्नः शकुनिग्रामयाजकः । रुधिरान्धे पतन्त्य् एते सोमं विक्रीणते च ये

agāradāhī mitraghnaḥ śakunigrāmayājakaḥ / rudhirāndhe patanty ete somaṃ vikrīṇate ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुहा ग्रामहन्ता च याति वैतरणीं नरः । रेतःपानादिकर्तारो मर्यादाभेदिनश् च ये

madhuhā grāmahantā ca yāti vaitaraṇīṃ naraḥ / retaḥpānādikartāro maryādābhedinaś ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कृच्छ्रे यान्त्य् अशौचाश् च कुहकाजीविनश् च ये । असिपत्त्रवनं याति वनच्छेदी वृथैव यः

te kṛcchre yānty aśaucāś ca kuhakājīvinaś ca ye / asipattravanaṃ yāti vanacchedī vṛthaiva yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औरभ्रिका मृगव्याधा वह्निज्वाले पतन्ति वै । यान्ति तत्रैव ते विप्रा यश् चापाकेषु वह्निदः

aurabhrikā mṛgavyādhā vahnijvāle patanti vai / yānti tatraiva te viprā yaś cāpākeṣu vahnidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतोपलोपको यश् च स्वाश्रमाद् विच्युतश् च यः । संदंशयातनामध्ये पततस् ताव् उभाव् अपि

vratopalopako yaś ca svāśramād vicyutaś ca yaḥ / saṃdaṃśayātanāmadhye patatas tāv ubhāv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवा स्वप्नेषु स्यन्दन्ते ये नरा ब्रह्मचारिणः । पुत्रैर् अध्यापिता ये तु ते पतन्ति श्वभोजने

divā svapneṣu syandante ye narā brahmacāriṇaḥ / putrair adhyāpitā ye tu te patanti śvabhojane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते चान्ये च नरकाः शतशो ऽथ सहस्रशः । येषु दुष्कृतकर्माणः पच्यन्ते यातनागताः

ete cānye ca narakāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ / yeṣu duṣkṛtakarmāṇaḥ pacyante yātanāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव पापान्य् एतानि तथान्यानि सहस्रशः । भुज्यन्ते जातिपुरुषैर् नरकान्तरगोचरैः

tathaiva pāpāny etāni tathānyāni sahasraśaḥ / bhujyante jātipuruṣair narakāntaragocaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमविरुद्धं च कर्म कुर्वन्ति ये नराः । कर्मणा मनसा वाचा निरयेषु पतन्ति ते

varṇāśramaviruddhaṃ ca karma kurvanti ye narāḥ / karmaṇā manasā vācā nirayeṣu patanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधःशिरोभिर् दृश्यन्ते नारकैर् दिवि देवताः । देवाश् चाधोमुखान् सर्वान् अधः पश्यन्ति नारकान्

adhaḥśirobhir dṛśyante nārakair divi devatāḥ / devāś cādhomukhān sarvān adhaḥ paśyanti nārakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावराः कृमयो ऽज्वाश् च पक्षिणः पशवो नराः । धार्मिकास् त्रिदशास् तद्वन् मोक्षिणश् च यथाक्रमम्

sthāvarāḥ kṛmayo 'jvāś ca pakṣiṇaḥ paśavo narāḥ / dhārmikās tridaśās tadvan mokṣiṇaś ca yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रभागः प्रथमाद् द्वितीयो ऽनुक्रमात् तथा । सर्वे ह्य् एते महाभागा यावन् मुक्तिसमाश्रयाः

sahasrabhāgaḥ prathamād dvitīyo 'nukramāt tathā / sarve hy ete mahābhāgā yāvan muktisamāśrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्तो जन्तवः स्वर्गे तावन्तो नरकौकसः । पापकृद् याति नरकं प्रायश्चित्तपराङ्मुखः

yāvanto jantavaḥ svarge tāvanto narakaukasaḥ / pāpakṛd yāti narakaṃ prāyaścittaparāṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापानाम् अनुरूपाणि प्रायश्चित्तानि यद् यथा । तथा तथैव संस्मृत्य प्रोक्तानि परमर्षिभिः

pāpānām anurūpāṇi prāyaścittāni yad yathā / tathā tathaiva saṃsmṛtya proktāni paramarṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापे गुरूणि गुरुणि स्वल्पान्य् अल्पे च तद्विदः । प्रायश्चित्तानि विप्रेन्द्रा जगुः स्वायंभुवादयः

pāpe gurūṇi guruṇi svalpāny alpe ca tadvidaḥ / prāyaścittāni viprendrā jaguḥ svāyaṃbhuvādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तान्य् अशेषाणि तपःकर्मात्मकानि वै । यानि तेषाम् अशेषाणां कृष्णानुस्मरणं परम्

prāyaścittāny aśeṣāṇi tapaḥkarmātmakāni vai / yāni teṣām aśeṣāṇāṃ kṛṣṇānusmaraṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते पापे ऽनुतापो वै यस्य पुंसः प्रजायते । प्रायश्चित्तं तु तस्यैकं हरिसंस्मरणं परम्

kṛte pāpe 'nutāpo vai yasya puṃsaḥ prajāyate / prāyaścittaṃ tu tasyaikaṃ harisaṃsmaraṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर् निशि तथा संध्या- मध्याह्नादिषु संस्मरन् । नारायणम् अवाप्नोति सद्यः पापक्षयान् नरः

prātar niśi tathā saṃdhyā- madhyāhnādiṣu saṃsmaran / nārāyaṇam avāpnoti sadyaḥ pāpakṣayān naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुसंस्मरणात् क्षीण- समस्तक्लेशसंचयः । मुक्तिं प्रयाति भो विप्रा विष्णोस् तस्यानुकीर्तनात्

viṣṇusaṃsmaraṇāt kṣīṇa- samastakleśasaṃcayaḥ / muktiṃ prayāti bho viprā viṣṇos tasyānukīrtanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवे मनो यस्य जपहोमार्चनादिषु । तस्यान्तरायो विप्रेन्द्रा देवेन्द्रत्वादिकं फलम्

vāsudeve mano yasya japahomārcanādiṣu / tasyāntarāyo viprendrā devendratvādikaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व नाकपृष्ठगमनं पुनरावृत्तिलक्षणम् । क्व जपो वासुदेवेति मुक्तिबीजम् अनुत्तमम्

kva nākapṛṣṭhagamanaṃ punarāvṛttilakṣaṇam / kva japo vāsudeveti muktibījam anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् अहर्निशं विष्णुं संस्मरन् पुरुषो द्विजः । न याति नरकं शुद्धः संक्षीणाखिलपातकः

tasmād aharniśaṃ viṣṇuṃ saṃsmaran puruṣo dvijaḥ / na yāti narakaṃ śuddhaḥ saṃkṣīṇākhilapātakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःप्रीतिकरः स्वर्गो नरकस् तद्विपर्ययः । नरकस्वर्गसंज्ञे वै पापपुण्ये द्विजोत्तमाः

manaḥprītikaraḥ svargo narakas tadviparyayaḥ / narakasvargasaṃjñe vai pāpapuṇye dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्व् एकम् एव दुःखाय सुखायेर्ष्योदयाय च । कोपाय च यतस् तस्माद् वस्तु दुःखात्मकं कुतः

vastv ekam eva duḥkhāya sukhāyerṣyodayāya ca / kopāya ca yatas tasmād vastu duḥkhātmakaṃ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एव प्रीतये भूत्वा पुनर् दुःखाय जायते । तद् एव कोपालयतः प्रसादाय च जायते

tad eva prītaye bhūtvā punar duḥkhāya jāyate / tad eva kopālayataḥ prasādāya ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् दुःखात्मकं नास्ति न च किंचित् सुखात्मकम् । मनसः परिणामो ऽयं सुखदुःखादिलक्षणः

tasmād duḥkhātmakaṃ nāsti na ca kiṃcit sukhātmakam / manasaḥ pariṇāmo 'yaṃ sukhaduḥkhādilakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानम् एव परं ब्रह्मा- ज्ञानं बन्धाय चेष्यते । ज्ञानात्मकम् इदं विश्वं न ज्ञानाद् विद्यते परम्

jñānam eva paraṃ brahmā- jñānaṃ bandhāya ceṣyate / jñānātmakam idaṃ viśvaṃ na jñānād vidyate param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याविद्ये हि भो विप्रा ज्ञानम् एवावधार्यताम् । एवम् एतद् मयाख्यातं भवतां मण्डलं भुवः

vidyāvidye hi bho viprā jñānam evāvadhāryatām / evam etad mayākhyātaṃ bhavatāṃ maṇḍalaṃ bhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातालानि च सर्वाणि तथैव नरका द्विजाः । समुद्राः पर्वताश् चैव द्वीपा वर्षाणि निम्नगाः । संक्षेपात् सर्वम् आख्यातं किं भूयः श्रोतुम् इच्छथ

pātālāni ca sarvāṇi tathaiva narakā dvijāḥ / samudrāḥ parvatāś caiva dvīpā varṣāṇi nimnagāḥ / saṃkṣepāt sarvam ākhyātaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotum icchatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.