Library·Brahma-Purana·234
व्यास उवाच: आध्यात्मिकादि भो विप्रा ज्ञात्वा तापत्रयं बुधः । उत्पन्नज्ञानवैराग्यः प्राप्नोत्य् आत्यन्तिकं लयम्
vyāsa uvāca: ādhyātmikādi bho viprā jñātvā tāpatrayaṃ budhaḥ / utpannajñānavairāgyaḥ prāpnoty ātyantikaṃ layam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आध्यात्मिको ऽपि द्विविधः शारीरो मानसस् तथा । शारीरो बहुभिर् भेदैर् भिद्यते श्रूयतां च सः
ādhyātmiko 'pi dvividhaḥ śārīro mānasas tathā / śārīro bahubhir bhedair bhidyate śrūyatāṃ ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरोरोगप्रतिश्याय- ज्वरशूलभगंदरैः । गुल्मार्शःश्वयथुश्वास- च्छर्द्यादिभिर् अनेकधा
śirorogapratiśyāya- jvaraśūlabhagaṃdaraiḥ / gulmārśaḥśvayathuśvāsa- cchardyādibhir anekadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाक्षिरोगातीसार- कुष्ठाङ्गामयसंज्ञकैः । भिद्यते देहजस् तापो मानसं श्रोतुम् अर्हथ
tathākṣirogātīsāra- kuṣṭhāṅgāmayasaṃjñakaiḥ / bhidyate dehajas tāpo mānasaṃ śrotum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधभयद्वेष- लोभमोहविषादजः । शोकासूयावमानेर्ष्या- मात्सर्याभिभवस् तथा
kāmakrodhabhayadveṣa- lobhamohaviṣādajaḥ / śokāsūyāvamānerṣyā- mātsaryābhibhavas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसो ऽपि द्विजश्रेष्ठास् तापो भवति नैकधा । इत्य् एवमादिभिर् भेदैस् तापो ह्य् आध्यात्मिकः स्मृतः
mānaso 'pi dvijaśreṣṭhās tāpo bhavati naikadhā / ity evamādibhir bhedais tāpo hy ādhyātmikaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगपक्षिमनुष्याद्यैः पिशाचोरगराक्षसैः । सरीसृपाद्यैश् च नृणां जन्यते चाधिभौतिकः
mṛgapakṣimanuṣyādyaiḥ piśācoragarākṣasaiḥ / sarīsṛpādyaiś ca nṛṇāṃ janyate cādhibhautikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतोष्णवातवर्षाम्बु- वैद्युतादिसमुद्भवः । तापो द्विजवरश्रेष्ठाः कथ्यते चाधिदैविकः
śītoṣṇavātavarṣāmbu- vaidyutādisamudbhavaḥ / tāpo dvijavaraśreṣṭhāḥ kathyate cādhidaivikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भजन्मजराज्ञान- मृत्युनारकजं तथा । दुःखं सहस्रशो भेदैर् भिद्यते मुनिसत्तमाः
garbhajanmajarājñāna- mṛtyunārakajaṃ tathā / duḥkhaṃ sahasraśo bhedair bhidyate munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारतनुर् गर्भे जन्तुर् बहुमलावृते । उल्बसंवेष्टितो भग्न- पृष्ठग्रीवास्थिसंहतिः
sukumāratanur garbhe jantur bahumalāvṛte / ulbasaṃveṣṭito bhagna- pṛṣṭhagrīvāsthisaṃhatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यम्लकटुतीक्ष्णोष्ण- लवणैर् मातृभोजनैः । अतितापिभिर् अत्यर्थं बाध्यमानो ऽतिवेदनः
atyamlakaṭutīkṣṇoṣṇa- lavaṇair mātṛbhojanaiḥ / atitāpibhir atyarthaṃ bādhyamāno 'tivedanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसारणाकुञ्चनादौ नागानां प्रभुर् आत्मनः । शकृन्मूत्रमहापङ्क- शायी सर्वत्र पीडितः
prasāraṇākuñcanādau nāgānāṃ prabhur ātmanaḥ / śakṛnmūtramahāpaṅka- śāyī sarvatra pīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुच्छ्वासः सचैतन्यः स्मरञ् जन्मशतान्य् अथ । आस्ते गर्भे ऽतिदुःखेन निजकर्मनिबन्धनः
nirucchvāsaḥ sacaitanyaḥ smarañ janmaśatāny atha / āste garbhe 'tiduḥkhena nijakarmanibandhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायमानः पुरीषासृङ्- मूत्रशुक्राविलाननः । प्राजापत्येन वातेन पीड्यमानास्थिबन्धनः
jāyamānaḥ purīṣāsṛṅ- mūtraśukrāvilānanaḥ / prājāpatyena vātena pīḍyamānāsthibandhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोमुखस् तैः क्रियते प्रबलैः सूतिमारुतैः । क्लेशैर् निष्क्रान्तिम् आप्नोति जठरान् मातुर् आतुरः
adhomukhas taiḥ kriyate prabalaiḥ sūtimārutaiḥ / kleśair niṣkrāntim āpnoti jaṭharān mātur āturaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छाम् अवाप्य महतीं संस्पृष्टो बाह्यवायुना । विज्ञानभ्रंशम् आप्नोति जातस् तु मुनिसत्तमाः
mūrchām avāpya mahatīṃ saṃspṛṣṭo bāhyavāyunā / vijñānabhraṃśam āpnoti jātas tu munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्टकैर् इव तुन्नाङ्गः क्रकचैर् इव दारितः । पूतिव्रणान् निपतितो धरण्यां क्रिमिको यथा
kaṇṭakair iva tunnāṅgaḥ krakacair iva dāritaḥ / pūtivraṇān nipatito dharaṇyāṃ krimiko yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डूयने ऽपि चाशक्तः परिवर्ते ऽप्य् अनीश्वरः । स्तनपानादिकाहारम् अवाप्नोति परेच्छया
kaṇḍūyane 'pi cāśaktaḥ parivarte 'py anīśvaraḥ / stanapānādikāhāram avāpnoti parecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशुचिस्रस्तरे सुप्तः कीटदंशादिभिस् तथा । भक्ष्यमाणो ऽपि नैवैषां समर्थो विनिवारणे
aśucisrastare suptaḥ kīṭadaṃśādibhis tathā / bhakṣyamāṇo 'pi naivaiṣāṃ samartho vinivāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मदुःखान्य् अनेकानि जन्मनो ऽनन्तराणि च । बालभावे यदाप्नोति आधिभूतादिकानि च
janmaduḥkhāny anekāni janmano 'nantarāṇi ca / bālabhāve yadāpnoti ādhibhūtādikāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानतमसा छन्नो मूढान्तःकरणो नरः । न जानाति कुतः को ऽहं कुत्र गन्ता किमात्मकः
ajñānatamasā channo mūḍhāntaḥkaraṇo naraḥ / na jānāti kutaḥ ko 'haṃ kutra gantā kimātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन बन्धेन बद्धो ऽहं कारणं किम् अकारणम् । किं कार्यं किम् अकार्यं वा किं वाच्यं किं न चोच्यते
kena bandhena baddho 'haṃ kāraṇaṃ kim akāraṇam / kiṃ kāryaṃ kim akāryaṃ vā kiṃ vācyaṃ kiṃ na cocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को धर्मः कश् च वाधर्मः कस्मिन् वर्तेत वै कथम् । किं कर्तव्यम् अकर्तव्यं किं वा किं गुणदोषवत्
ko dharmaḥ kaś ca vādharmaḥ kasmin varteta vai katham / kiṃ kartavyam akartavyaṃ kiṃ vā kiṃ guṇadoṣavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पशुसमैर् मूढैर् अज्ञानप्रभवं महत् । अवाप्यते नरैर् दुःखं शिश्नोदरपरायणैः
evaṃ paśusamair mūḍhair ajñānaprabhavaṃ mahat / avāpyate narair duḥkhaṃ śiśnodaraparāyaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानं तामसो भावः कार्यारम्भप्रवृत्तयः । अज्ञानिनां प्रवर्तन्ते कर्मलोपस् ततो द्विजाः
ajñānaṃ tāmaso bhāvaḥ kāryārambhapravṛttayaḥ / ajñānināṃ pravartante karmalopas tato dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकं कर्मणां लोपात् फलम् आहुर् महर्षयः । तस्माद् अज्ञानिनां दुःखम् इह चामुत्र चोत्तमम्
narakaṃ karmaṇāṃ lopāt phalam āhur maharṣayaḥ / tasmād ajñānināṃ duḥkham iha cāmutra cottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जराजर्जरदेहश् च शिथिलावयवः पुमान् । विचलच्छीर्णदशनो वलिस्नायुशिरावृतः
jarājarjaradehaś ca śithilāvayavaḥ pumān / vicalacchīrṇadaśano valisnāyuśirāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरप्रनष्टनयनो व्योमान्तर्गततारकः । नासाविवरनिर्यात- रोमपुञ्जश् चलद्वपुः
dūrapranaṣṭanayano vyomāntargatatārakaḥ / nāsāvivaraniryāta- romapuñjaś caladvapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकटीभूतसर्वास्थिर् नतपृष्ठास्थिसंहतिः । उत्सन्नजठराग्नित्वाद् अल्पाहारो ऽल्पचेष्टितः
prakaṭībhūtasarvāsthir natapṛṣṭhāsthisaṃhatiḥ / utsannajaṭharāgnitvād alpāhāro 'lpaceṣṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रचङ्क्रमणोत्थान- शयनासनचेष्टितः । मन्दीभवच्छ्रोत्रनेत्र- गलल्लालाविलाननः
kṛcchracaṅkramaṇotthāna- śayanāsanaceṣṭitaḥ / mandībhavacchrotranetra- galallālāvilānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनायत्तैः समस्तैश् च करणैर् मरणोन्मुखः । तत्क्षणे ऽप्य् अनुभूतानाम् अस्मर्ताखिलवस्तुनाम्
anāyattaiḥ samastaiś ca karaṇair maraṇonmukhaḥ / tatkṣaṇe 'py anubhūtānām asmartākhilavastunām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद् उच्चारिते वाक्ये समुद्भूतमहाश्रमः । श्वासकासामयायास- समुद्भूतप्रजागरः
sakṛd uccārite vākye samudbhūtamahāśramaḥ / śvāsakāsāmayāyāsa- samudbhūtaprajāgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येनोत्थाप्यते ऽन्येन तथा संवेश्यते जरी । भृत्यात्मपुत्रदाराणाम् अपमानपराकृतः
anyenotthāpyate 'nyena tathā saṃveśyate jarī / bhṛtyātmaputradārāṇām apamānaparākṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षीणाखिलशौचश् च विहाराहारसंस्पृहः । हास्यः परिजनस्यापि निर्विण्णाशेषबान्धवः
prakṣīṇākhilaśaucaś ca vihārāhārasaṃspṛhaḥ / hāsyaḥ parijanasyāpi nirviṇṇāśeṣabāndhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुभूतम् इवान्यस्मिञ् जन्मन्य् आत्मविचेष्टितम् । संस्मरन् यौवने दीर्घं निश्वसित्य् अतितापितः
anubhūtam ivānyasmiñ janmany ātmaviceṣṭitam / saṃsmaran yauvane dīrghaṃ niśvasity atitāpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादीनि दुःखानि जरायाम् अनुभूय च । मरणे यानि दुःखानि प्राप्नोति शृणु तान्य् अपि
evamādīni duḥkhāni jarāyām anubhūya ca / maraṇe yāni duḥkhāni prāpnoti śṛṇu tāny api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लथग्रीवाङ्घ्रिहस्तो ऽथ प्राप्तो वेपथुना नरः । मुहुर् ग्लानिपरश् चासौ मुहुर् ज्ञानबलान्वितः
ślathagrīvāṅghrihasto 'tha prāpto vepathunā naraḥ / muhur glāniparaś cāsau muhur jñānabalānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यधान्यतनय- भार्याभृत्यगृहादिषु । एते कथं भविष्यन्तीत्य् अतीव ममताकुलः
hiraṇyadhānyatanaya- bhāryābhṛtyagṛhādiṣu / ete kathaṃ bhaviṣyantīty atīva mamatākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्मविद्भिर् महारोगैः क्रकचैर् इव दारुणैः । शरैर् इवान्तकस्योग्रैश् छिद्यमानास्थिबन्धनः
marmavidbhir mahārogaiḥ krakacair iva dāruṇaiḥ / śarair ivāntakasyograiś chidyamānāsthibandhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवर्तमानताराक्षि हस्तपादं मुहुः क्षिपन् । संशुष्यमाणताल्वोष्ठ- कण्ठो घुरघुरायते
parivartamānatārākṣi hastapādaṃ muhuḥ kṣipan / saṃśuṣyamāṇatālvoṣṭha- kaṇṭho ghuraghurāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुद्धकण्ठदेशो ऽपि उदानश्वासपीडितः । तापेन महता व्याप्तस् तृषा व्याप्तस् तथा क्षुधा
niruddhakaṇṭhadeśo 'pi udānaśvāsapīḍitaḥ / tāpena mahatā vyāptas tṛṣā vyāptas tathā kṣudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशाद् उत्क्रान्तिम् आप्नोति याम्यकिंकरपीडितः । ततश् च यातनादेहं क्लेशेन प्रतिपद्यते
kleśād utkrāntim āpnoti yāmyakiṃkarapīḍitaḥ / tataś ca yātanādehaṃ kleśena pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्य् अन्यानि चोग्राणि दुःखानि मरणे नृणाम् । शृणुध्वं नरके यानि प्राप्यन्ते पुरुषैर् मृतैः
etāny anyāni cogrāṇi duḥkhāni maraṇe nṛṇām / śṛṇudhvaṃ narake yāni prāpyante puruṣair mṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यकिंकरपाशादि- ग्रहणं दण्डताडनम् । यमस्य दर्शनं चोग्रम् उग्रमार्गविलोकनम्
yāmyakiṃkarapāśādi- grahaṇaṃ daṇḍatāḍanam / yamasya darśanaṃ cogram ugramārgavilokanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करम्भवालुकावह्नि- यन्त्रशस्त्रादिभीषणे । प्रत्येकं यातनायाश् च यातनादि द्विजोत्तमाः
karambhavālukāvahni- yantraśastrādibhīṣaṇe / pratyekaṃ yātanāyāś ca yātanādi dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रकचैः पीड्यमानानां मृषायां चापि ध्माप्यताम् । कुठारैः पाट्यमानानां भूमौ चापि निखन्यताम्
krakacaiḥ pīḍyamānānāṃ mṛṣāyāṃ cāpi dhmāpyatām / kuṭhāraiḥ pāṭyamānānāṃ bhūmau cāpi nikhanyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलेष्व् आरोप्यमाणानां व्याघ्रवक्त्रे प्रवेश्यताम् । गृध्रैः संभक्ष्यमाणानां द्वीपिभिश् चोपभुज्यताम्
śūleṣv āropyamāṇānāṃ vyāghravaktre praveśyatām / gṛdhraiḥ saṃbhakṣyamāṇānāṃ dvīpibhiś copabhujyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वथ्यतां तैलमध्ये च क्लिद्यतां क्षारकर्दमे । उच्चान् निपात्यमानानां क्षिप्यतां क्षेपयन्त्रकैः
kvathyatāṃ tailamadhye ca klidyatāṃ kṣārakardame / uccān nipātyamānānāṃ kṣipyatāṃ kṣepayantrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरके यानि दुःखानि पापहेतूद्भवानि वै । प्राप्यन्ते नारकैर् विप्रास् तेषां संख्या न विद्यते
narake yāni duḥkhāni pāpahetūdbhavāni vai / prāpyante nārakair viprās teṣāṃ saṃkhyā na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न केवलं द्विजश्रेष्ठा नरके दुःखपद्धतिः । स्वर्गे ऽपि पातभीतस्य क्षयिष्णोर् नास्ति निर्वृतिः
na kevalaṃ dvijaśreṣṭhā narake duḥkhapaddhatiḥ / svarge 'pi pātabhītasya kṣayiṣṇor nāsti nirvṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश् च गर्भो भवति जायते च पुनर् नरः । गर्भे विलीयते भूयो जायमानो ऽस्तम् एति च
punaś ca garbho bhavati jāyate ca punar naraḥ / garbhe vilīyate bhūyo jāyamāno 'stam eti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातमात्रश् च म्रियते बालभावे च यौवने । यद् यत् प्रीतिकरं पुंसां वस्तु विप्राः प्रजायते
jātamātraś ca mriyate bālabhāve ca yauvane / yad yat prītikaraṃ puṃsāṃ vastu viprāḥ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एव दुःखवृक्षस्य बीजत्वम् उपगच्छति । कलत्रपुत्रमित्रादि- गृहक्षेत्रधनादिकैः
tad eva duḥkhavṛkṣasya bījatvam upagacchati / kalatraputramitrādi- gṛhakṣetradhanādikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियते न तथा भूरि सुखं पुंसां यथासुखम् । इति संसारदुःखार्क- तापतापितचेतसाम्
kriyate na tathā bhūri sukhaṃ puṃsāṃ yathāsukham / iti saṃsāraduḥkhārka- tāpatāpitacetasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तिपादपच्छायाम् ऋते कुत्र सुखं नृणाम् । तद् अस्य त्रिविधस्यापि दुःखजातस्य पण्डितैः
vimuktipādapacchāyām ṛte kutra sukhaṃ nṛṇām / tad asya trividhasyāpi duḥkhajātasya paṇḍitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भजन्मजराद्येषु स्थानेषु प्रभविष्यतः । निरस्तातिशयाह्लादं सुखभावैकलक्षणम्
garbhajanmajarādyeṣu sthāneṣu prabhaviṣyataḥ / nirastātiśayāhlādaṃ sukhabhāvaikalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेषजं भगवत्प्राप्तिर् एका चात्यन्तिकी मता । तस्मात् तत्प्राप्तये यत्नः कर्तव्यः पण्डितैर् नरैः
bheṣajaṃ bhagavatprāptir ekā cātyantikī matā / tasmāt tatprāptaye yatnaḥ kartavyaḥ paṇḍitair naraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्राप्तिहेतुर् ज्ञानं च कर्म चोक्तं द्विजोत्तमाः । आगमोत्थं विवेकाच् च द्विधा ज्ञानं तथोच्यते
tatprāptihetur jñānaṃ ca karma coktaṃ dvijottamāḥ / āgamotthaṃ vivekāc ca dvidhā jñānaṃ tathocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दब्रह्मागममयं परं ब्रह्म विवेकजम् । अन्धं तम इवाज्ञानं दीपवच् चेन्द्रियोद्भवम्
śabdabrahmāgamamayaṃ paraṃ brahma vivekajam / andhaṃ tama ivājñānaṃ dīpavac cendriyodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा सूर्यस् तथा ज्ञानं यद् वै विप्रा विवेकजम् । मनुर् अप्य् आह वेदार्थं स्मृत्वा यन् मुनिसत्तमाः
yathā sūryas tathā jñānaṃ yad vai viprā vivekajam / manur apy āha vedārthaṃ smṛtvā yan munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एतच् छ्रूयताम् अत्र संबन्धे गदतो मम । द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत्
tad etac chrūyatām atra saṃbandhe gadato mama / dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति । द्वे विद्ये वै वेदितव्ये इति चाथर्वणी श्रुतिः
śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati / dve vidye vai veditavye iti cātharvaṇī śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परया ह्य् अक्षरप्राप्तिर् ऋग्वेदादिमयापरा । यत् तद् अव्यक्तम् अजरम् अचिन्त्यम् अजम् अव्ययम्
parayā hy akṣaraprāptir ṛgvedādimayāparā / yat tad avyaktam ajaram acintyam ajam avyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिर्देश्यम् अरूपं च पाणिपादाद्यसंयुतम् । वित्तं सर्वगतं नित्यं भूतयोनिम् अकारणम्
anirdeśyam arūpaṃ ca pāṇipādādyasaṃyutam / vittaṃ sarvagataṃ nityaṃ bhūtayonim akāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याप्यं व्याप्तं यतः सर्वं तद् वै पश्यन्ति सूरयः । तद् ब्रह्म परमं धाम तद् धेयं मोक्षकाङ्क्षिभिः
vyāpyaṃ vyāptaṃ yataḥ sarvaṃ tad vai paśyanti sūrayaḥ / tad brahma paramaṃ dhāma tad dheyaṃ mokṣakāṅkṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिवाक्योदितं सूक्ष्मं तद् विष्णोः परमं पदम् । उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतानाम् आगतिं गतिम्
śrutivākyoditaṃ sūkṣmaṃ tad viṣṇoḥ paramaṃ padam / utpattiṃ pralayaṃ caiva bhūtānām āgatiṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेत्ति विद्याम् अविद्यां च स वाच्यो भगवान् इति । ज्ञानशक्तिबलैश्वर्य- वीर्यतेजांस्य् अशेषतः
vetti vidyām avidyāṃ ca sa vācyo bhagavān iti / jñānaśaktibalaiśvarya- vīryatejāṃsy aśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवच्छब्दवाच्यानि विना हेयैर् गुणादिभिः । सर्वाणि तत्र भूतानि निवसन्ति परात्मनि
bhagavacchabdavācyāni vinā heyair guṇādibhiḥ / sarvāṇi tatra bhūtāni nivasanti parātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतेषु च स सर्वात्मा वासुदेवस् ततः स्मृतः । उवाचेदं महर्षिभ्यः पुरा पृष्टः प्रजापतिः
bhūteṣu ca sa sarvātmā vāsudevas tataḥ smṛtaḥ / uvācedaṃ maharṣibhyaḥ purā pṛṣṭaḥ prajāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामव्याख्याम् अनन्तस्य वासुदेवस्य तत्त्वतः । भूतेषु वसते यो ऽन्तर् वसन्त्य् अत्र च तानि यत् । धाता विधाता जगतां वासुदेवस् ततः प्रभुः
nāmavyākhyām anantasya vāsudevasya tattvataḥ / bhūteṣu vasate yo 'ntar vasanty atra ca tāni yat / dhātā vidhātā jagatāṃ vāsudevas tataḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.