स सर्वभूतप्रकृतिर् गुणांश् च ब्र्प् २३४।७१अ दोषांश् च सर्वान् सगुणो ह्य् अतीतः ब्र्प् २३४।७१ब् अतीतसर्वावरणो ऽखिलात्मा ब्र्प् २३४।७१च् तेनावृतं यद् भुवनान्तरालम् ब्र्प् २३४।७१द् समस्तकल्याणगुणात्मको हि ब्र्प् २३४।७२अ स्वशक्तिलेशादृतभूतसर्गः ब्र्प् २३४।७२ब् इच्छागृहीताभिमतोरुदेहः ब्र्प् २३४।७२च् संसाधिताशेषजगद्धितो ऽसौ ब्र्प् २३४।७२द् तेजोबलैश्वर्यमहावरोधः ब्र्प् २३४।७३अ स्ववीर्यशक्त्यादिगुणैकराशिः ब्र्प् २३४।७३ब् परः पराणां सकला न यत्र ब्र्प् २३४।७३च् क्लेशादयः सन्ति परापरेशे ब्र्प् २३४।७३द् स ईश्वरो व्यष्टिसमष्टिरूपो ब्र्प् २३४।७४अ ऽव्यक्तस्वरूपः प्रकटस्वरूपः ब्र्प् २३४।७४ब् सर्वेश्वरः सर्वदृक् सर्ववेत्ता ब्र्प् २३४।७४च् समस्तशक्तिः परमेश्वराख्यः ब्र्प् २३४।७४द् संज्ञायते येन तद् अस्तदोषं ब्र्प् २३४।७५अ शुद्धं परं निर्मलम् एकरूपम् ब्र्प् २३४।७५ब् संदृश्यते वाप्य् अथ गम्यते वा ब्र्प् २३४।७५च् तज् ज्ञानम् अज्ञानम् अतो ऽन्यद् उक्तम् ब्र्प् २३४।७५द् मुनय ऊचुः: इदानीं ब्रूहि योगं च दुःखसंयोगभेषजम् । यं विदित्वाव्ययं तत्र युञ्जामः पुरुषोत्तमम्
sa sarvabhūtaprakṛtir guṇāṃś ca BrP 234.71a doṣāṃś ca sarvān saguṇo hy atītaḥ BrP 234.71b atītasarvāvaraṇo 'khilātmā BrP 234.71c tenāvṛtaṃ yad bhuvanāntarālam BrP 234.71d samastakalyāṇaguṇātmako hi BrP 234.72a svaśaktileśādṛtabhūtasargaḥ BrP 234.72b icchāgṛhītābhimatorudehaḥ BrP 234.72c saṃsādhitāśeṣajagaddhito 'sau BrP 234.72d tejobalaiśvaryamahāvarodhaḥ BrP 234.73a svavīryaśaktyādiguṇaikarāśiḥ BrP 234.73b paraḥ parāṇāṃ sakalā na yatra BrP 234.73c kleśādayaḥ santi parāpareśe BrP 234.73d sa īśvaro vyaṣṭisamaṣṭirūpo BrP 234.74a 'vyaktasvarūpaḥ prakaṭasvarūpaḥ BrP 234.74b sarveśvaraḥ sarvadṛk sarvavettā BrP 234.74c samastaśaktiḥ parameśvarākhyaḥ BrP 234.74d saṃjñāyate yena tad astadoṣaṃ BrP 234.75a śuddhaṃ paraṃ nirmalam ekarūpam BrP 234.75b saṃdṛśyate vāpy atha gamyate vā BrP 234.75c taj jñānam ajñānam ato 'nyad uktam BrP 234.75d munaya ūcuḥ: idānīṃ brūhi yogaṃ ca duḥkhasaṃyogabheṣajam / yaṃ viditvāvyayaṃ tatra yuñjāmaḥ puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा स वचनं तेषां कृष्णद्वैपायनस् तदा । अब्रवीत् परमप्रीतो योगी योगविदां वरः
śrutvā sa vacanaṃ teṣāṃ kṛṣṇadvaipāyanas tadā / abravīt paramaprīto yogī yogavidāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: योगं वक्ष्यामि भो विप्राः शृणुध्वं भवनाशनम् । यम् अभ्यस्याप्नुयाद् योगी मोक्षं परमदुर्लभम्
vyāsa uvāca: yogaṃ vakṣyāmi bho viprāḥ śṛṇudhvaṃ bhavanāśanam / yam abhyasyāpnuyād yogī mokṣaṃ paramadurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वादौ योगशास्त्राणि गुरुम् आराध्य भक्तितः । इतिहासं पुराणं च वेदांश् चैव विचक्षणः
śrutvādau yogaśāstrāṇi gurum ārādhya bhaktitaḥ / itihāsaṃ purāṇaṃ ca vedāṃś caiva vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहारं योगदोषांश् च देशकालं च बुद्धिमान् । ज्ञात्वा समभ्यसेद् योगं निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहः
āhāraṃ yogadoṣāṃś ca deśakālaṃ ca buddhimān / jñātvā samabhyased yogaṃ nirdvaṃdvo niṣparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुञ्जन् सक्तुं यवागूं च तक्रमूलफलं पयः । यावकं कणपिण्याकम् आहारं योगसाधनम्
bhuñjan saktuṃ yavāgūṃ ca takramūlaphalaṃ payaḥ / yāvakaṃ kaṇapiṇyākam āhāraṃ yogasādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मनोविकले ध्माते न श्रान्ते क्षुधिते तथा । न द्वंद्वे न च शीते च न चोष्णे नानिलात्मके
na manovikale dhmāte na śrānte kṣudhite tathā / na dvaṃdve na ca śīte ca na coṣṇe nānilātmake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशब्दे न जलाभ्यासे जीर्णगोष्ठे चतुष्पथे । सरीसृपे श्मशाने च न नद्यन्ते ऽग्निसंनिधौ
saśabde na jalābhyāse jīrṇagoṣṭhe catuṣpathe / sarīsṛpe śmaśāne ca na nadyante 'gnisaṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैत्ये न च वल्मीके सभये कूपसंनिधौ । न शुष्कपर्णनिचये योगं युञ्जीत कर्हिचित्
na caitye na ca valmīke sabhaye kūpasaṃnidhau / na śuṣkaparṇanicaye yogaṃ yuñjīta karhicit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशान् एतान् अनादृत्य मूढत्वाद् यो युनक्ति वै । प्रवक्ष्ये तस्य ये दोषा जायन्ते विघ्नकारकाः
deśān etān anādṛtya mūḍhatvād yo yunakti vai / pravakṣye tasya ye doṣā jāyante vighnakārakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाधिर्यं जडता लोपः स्मृतेर् मूकत्वम् अन्धता । ज्वरश् च जायते सद्यस् तद्वद् अज्ञानसंभवः
bādhiryaṃ jaḍatā lopaḥ smṛter mūkatvam andhatā / jvaraś ca jāyate sadyas tadvad ajñānasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वात्मना कार्या रक्षा योगविदा सदा । धर्मार्थकाममोक्षाणां शरीरं साधनं यतः
tasmāt sarvātmanā kāryā rakṣā yogavidā sadā / dharmārthakāmamokṣāṇāṃ śarīraṃ sādhanaṃ yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रमे विजने गुह्ये निःशब्दे निर्भये नगे । शून्यागारे शुचौ रम्ये चैकान्ते देवतालये
āśrame vijane guhye niḥśabde nirbhaye nage / śūnyāgāre śucau ramye caikānte devatālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजन्याः पश्चिमे यामे पूर्वे च सुसमाहितः । पूर्वाह्णे मध्यमे चाह्नि युक्ताहारो जितेन्द्रियः
rajanyāḥ paścime yāme pūrve ca susamāhitaḥ / pūrvāhṇe madhyame cāhni yuktāhāro jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीनः प्राङ्मुखो रम्य आसने सुखनिश्चले । नातिनीचे न चोच्छ्रिते निःस्पृहः सत्यवाक् शुचिः
āsīnaḥ prāṅmukho ramya āsane sukhaniścale / nātinīce na cocchrite niḥspṛhaḥ satyavāk śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तनिद्रो जितक्रोधः सर्वभूतहिते रतः । सर्वद्वंद्वसहो धीरः समकायाङ्घ्रिमस्तकः
yuktanidro jitakrodhaḥ sarvabhūtahite rataḥ / sarvadvaṃdvasaho dhīraḥ samakāyāṅghrimastakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभौ निधाय हस्तौ द्वौ शान्तः पद्मासने स्थितः । संस्थाप्य दृष्टिं नासाग्रे प्राणान् आयम्य वाग्यतः
nābhau nidhāya hastau dvau śāntaḥ padmāsane sthitaḥ / saṃsthāpya dṛṣṭiṃ nāsāgre prāṇān āyamya vāgyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाहृत्येन्द्रियग्रामं मनसा हृदये मुनिः । प्रणवं दीर्घम् उद्यम्य संवृतास्यः सुनिश्चलः
samāhṛtyendriyagrāmaṃ manasā hṛdaye muniḥ / praṇavaṃ dīrgham udyamya saṃvṛtāsyaḥ suniścalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजसा तमसो वृत्तिं सत्त्वेन रजसस् तथा । संछाद्य निर्मले शान्ते स्थितः संवृतलोचनः
rajasā tamaso vṛttiṃ sattvena rajasas tathā / saṃchādya nirmale śānte sthitaḥ saṃvṛtalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्पद्मकोटरे लीनं सर्वव्यापि निरञ्जनम् । युञ्जीत सततं योगी मुक्तिदं पुरुषोत्तमम्
hṛtpadmakoṭare līnaṃ sarvavyāpi nirañjanam / yuñjīta satataṃ yogī muktidaṃ puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करणेन्द्रियभूतानि क्षेत्रज्ञे प्रथमं न्यसेत् । क्षेत्रज्ञश् च परे योज्यस् ततो युञ्जति योगवित्
karaṇendriyabhūtāni kṣetrajñe prathamaṃ nyaset / kṣetrajñaś ca pare yojyas tato yuñjati yogavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनो यस्यान्तम् अभ्येति परमात्मनि चञ्चलम् । संत्यज्य विषयांस् तस्य योगसिद्धिः प्रकाशिता
mano yasyāntam abhyeti paramātmani cañcalam / saṃtyajya viṣayāṃs tasya yogasiddhiḥ prakāśitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा निर्विषयं चित्तं परे ब्रह्मणि लीयते । समाधौ योगयुक्तस्य तदाभ्येति परं पदम्
yadā nirviṣayaṃ cittaṃ pare brahmaṇi līyate / samādhau yogayuktasya tadābhyeti paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंसक्तं यदा चित्तं योगिनः सर्वकर्मसु । भवत्य् आनन्दम् आसाद्य तदा निर्वाणम् ऋच्छति
asaṃsaktaṃ yadā cittaṃ yoginaḥ sarvakarmasu / bhavaty ānandam āsādya tadā nirvāṇam ṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं धामत्रयातीतं तुर्याख्यं पुरुषोत्तमम् । प्राप्य योगबलाद् योगी मुच्यते नात्र संशयः
śuddhaṃ dhāmatrayātītaṃ turyākhyaṃ puruṣottamam / prāpya yogabalād yogī mucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यः सर्वत्र प्रियदर्शनः । सर्वत्रानित्यबुद्धिस् तु योगी मुच्येत नान्यथा
niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyaḥ sarvatra priyadarśanaḥ / sarvatrānityabuddhis tu yogī mucyeta nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणि न सेवेत वैराग्येण च योगवित् । सदा चाभ्यासयोगेन मुच्यते नात्र संशयः
indriyāṇi na seveta vairāgyeṇa ca yogavit / sadā cābhyāsayogena mucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च पद्मासनाद् योगो न नासाग्रनिरीक्षणात् । मनसश् चेन्द्रियाणां च संयोगो योग उच्यते
na ca padmāsanād yogo na nāsāgranirīkṣaṇāt / manasaś cendriyāṇāṃ ca saṃyogo yoga ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मया मुनिश्रेष्ठा योगः प्रोक्तो विमुक्तिदः । संसारमोक्षहेतुश् च किम् अन्यच् छ्रोतुम् इच्छथ
evaṃ mayā muniśreṣṭhā yogaḥ prokto vimuktidaḥ / saṃsāramokṣahetuś ca kim anyac chrotum icchatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमहर्षण उवाच: श्रुत्वा ते वचनं तस्य साधु साध्व् इति चाब्रुवन् । व्यासं प्रशस्य संपूज्य पुनः प्रष्टुं समुद्यताः
lomaharṣaṇa uvāca: śrutvā te vacanaṃ tasya sādhu sādhv iti cābruvan / vyāsaṃ praśasya saṃpūjya punaḥ praṣṭuṃ samudyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.