मुनय ऊचुः: पृथिव्याम् उत्तमां भूमिं धर्मकामार्थमोक्षदाम् । तीर्थानाम् उत्तमं तीर्थं ब्रूहि नो वदतां वर
munaya ūcuḥ: pṛthivyām uttamāṃ bhūmiṃ dharmakāmārthamokṣadām / tīrthānām uttamaṃ tīrthaṃ brūhi no vadatāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमहर्षण उवाच: इमं प्रश्नं मम गुरुं पप्रच्छुर् मुनयः पुरा । तम् अहं संप्रवक्ष्यामि यत् पृच्छध्वं द्विजोत्तमाः
lomaharṣaṇa uvāca: imaṃ praśnaṃ mama guruṃ papracchur munayaḥ purā / tam ahaṃ saṃpravakṣyāmi yat pṛcchadhvaṃ dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाश्रमे सुमहापुण्ये नानापुष्पोपशोभिते । नानाद्रुमलताकीर्णे नानामृगगणैर् युते
svāśrame sumahāpuṇye nānāpuṣpopaśobhite / nānādrumalatākīrṇe nānāmṛgagaṇair yute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंनागैः कर्णिकारैश् च सरलैर् देवदारुभिः । शालैस् तालैस् तमालैश् च पनसैर् धवखादिरैः
puṃnāgaiḥ karṇikāraiś ca saralair devadārubhiḥ / śālais tālais tamālaiś ca panasair dhavakhādiraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाटलाशोकबकुलैः करवीरैः सचम्पकैः । अन्यैश् च विविधैर् वृक्षैर् नानापुष्पोपशोभितैः
pāṭalāśokabakulaiḥ karavīraiḥ sacampakaiḥ / anyaiś ca vividhair vṛkṣair nānāpuṣpopaśobhitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुक्षेत्रे समासीनं व्यासं मतिमतां वरम् । महाभारतकर्तारं सर्वशास्त्रविशारदम्
kurukṣetre samāsīnaṃ vyāsaṃ matimatāṃ varam / mahābhāratakartāraṃ sarvaśāstraviśāradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्यात्मनिष्ठं सर्वज्ञं सर्वभूतहिते रतम् । पुराणागमवक्तारं वेदवेदाङ्गपारगम्
adhyātmaniṣṭhaṃ sarvajñaṃ sarvabhūtahite ratam / purāṇāgamavaktāraṃ vedavedāṅgapāragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराशरसुतं शान्तं पद्मपत्त्रायतेक्षणम् । द्रष्टुम् अभ्याययुः प्रीत्या मुनयः संशितव्रताः
parāśarasutaṃ śāntaṃ padmapattrāyatekṣaṇam / draṣṭum abhyāyayuḥ prītyā munayaḥ saṃśitavratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्यपो जमदग्निश् च भरद्वाजो ऽथ गौतमः । वसिष्ठो जैमिनिर् धौम्यो मार्कण्डेयो ऽथ वाल्मिकिः
kaśyapo jamadagniś ca bharadvājo 'tha gautamaḥ / vasiṣṭho jaiminir dhaumyo mārkaṇḍeyo 'tha vālmikiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रः शतानन्दो वात्स्यो गार्ग्यो ऽथ आसुरिः । सुमन्तुर् भार्गवो नाम कण्वो मेधातिथिर् गुरुः
viśvāmitraḥ śatānando vātsyo gārgyo 'tha āsuriḥ / sumantur bhārgavo nāma kaṇvo medhātithir guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माण्डव्यश् च्यवनो धूम्रो ह्य् असितो देवलस् तथा । मौद्गल्यस् तृणयज्ञश् च पिप्पलादो ऽकृतव्रणः
māṇḍavyaś cyavano dhūmro hy asito devalas tathā / maudgalyas tṛṇayajñaś ca pippalādo 'kṛtavraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवर्तः कौशिको रैभ्यो मैत्रेयो हरितस् तथा । शाण्डिल्यश् च विभाण्डश् च दुर्वासा लोमशस् तथा
saṃvartaḥ kauśiko raibhyo maitreyo haritas tathā / śāṇḍilyaś ca vibhāṇḍaś ca durvāsā lomaśas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदः पर्वतश् चैव वैशंपायनगालवौ । भास्करिः पूरणः सूतः पुलस्त्यः कपिलस् तथा
nāradaḥ parvataś caiva vaiśaṃpāyanagālavau / bhāskariḥ pūraṇaḥ sūtaḥ pulastyaḥ kapilas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूकः पुलहो वायुर् देवस्थानश् चतुर्भुजः । सनत्कुमारः पैलश् च कृष्णः कृष्णानुभौतिकः
ulūkaḥ pulaho vāyur devasthānaś caturbhujaḥ / sanatkumāraḥ pailaś ca kṛṣṇaḥ kṛṣṇānubhautikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर् मुनिवरैश् चान्यैर् वृतः सत्यवतीसुतः । रराज स मुनिः श्रीमान् नक्षत्रैर् इव चन्द्रमाः
etair munivaraiś cānyair vṛtaḥ satyavatīsutaḥ / rarāja sa muniḥ śrīmān nakṣatrair iva candramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् आगतान् मुनीन् सर्वान् पूजयाम् आस वेदवित् । ते ऽपि तं प्रतिपूज्यैव कथां चक्रुः परस्परम्
tān āgatān munīn sarvān pūjayām āsa vedavit / te 'pi taṃ pratipūjyaiva kathāṃ cakruḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथान्ते ते मुनिश्रेष्ठाः कृष्णं सत्यवतीसुतम् । पप्रच्छुः संशयं सर्वे तपोवननिवासिनः
kathānte te muniśreṣṭhāḥ kṛṣṇaṃ satyavatīsutam / papracchuḥ saṃśayaṃ sarve tapovananivāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनय ऊचुः: मुने वेदांश् च शास्त्राणि पुराणागमभारतम् । भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं जानासि वाङ्मयम्
munaya ūcuḥ: mune vedāṃś ca śāstrāṇi purāṇāgamabhāratam / bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ jānāsi vāṅmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कष्टे ऽस्मिन् दुःखबहुले निःसारे भवसागरे । रागग्राहाकुले रौद्रे विषयोदकसंप्लवे
kaṣṭe 'smin duḥkhabahule niḥsāre bhavasāgare / rāgagrāhākule raudre viṣayodakasaṃplave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियावर्तकलिले दृष्टोर्मिशतसंकुले । मोहपङ्काविले दुर्गे लोभगम्भीरदुस्तरे
indriyāvartakalile dṛṣṭormiśatasaṃkule / mohapaṅkāvile durge lobhagambhīradustare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमज्जज् जगद् आलोक्य निरालम्बम् अचेतनम् । पृच्छामस् त्वां महाभागं ब्रूहि नो मुनिसत्तम
nimajjaj jagad ālokya nirālambam acetanam / pṛcchāmas tvāṃ mahābhāgaṃ brūhi no munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेयः किम् अत्र संसारे भैरवे लोमहर्षणे । उपदेशप्रदानेन लोकान् उद्धर्तुम् अर्हसि
śreyaḥ kim atra saṃsāre bhairave lomaharṣaṇe / upadeśapradānena lokān uddhartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं परमं क्षेत्रं वक्तुम् अर्हसि मोक्षदम् । पृथिव्यां कर्मभूमिं च श्रोतुम् इच्छामहे वयम्
durlabhaṃ paramaṃ kṣetraṃ vaktum arhasi mokṣadam / pṛthivyāṃ karmabhūmiṃ ca śrotum icchāmahe vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा किल नरः सम्यक् कर्म भूमौ यथोदितम् । प्राप्नोति परमां सिद्धिं नरकं च विकर्मतः
kṛtvā kila naraḥ samyak karma bhūmau yathoditam / prāpnoti paramāṃ siddhiṃ narakaṃ ca vikarmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षक्षेत्रे तथा मोक्षं प्राप्नोति पुरुषः सुधीः । तस्माद् ब्रूहि महाप्राज्ञ यत् पृष्टो ऽसि द्विजोत्तम
mokṣakṣetre tathā mokṣaṃ prāpnoti puruṣaḥ sudhīḥ / tasmād brūhi mahāprājña yat pṛṣṭo 'si dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तु वचनं तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । व्यासः प्रोवाच भगवान् भूतभव्यभविष्यवित्
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ munīnāṃ bhāvitātmanām / vyāsaḥ provāca bhagavān bhūtabhavyabhaviṣyavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: शृणुध्वं मुनयः सर्वे वक्ष्यामि यदि पृच्छथ । यः संवादो ऽभवत् पूर्वम् ऋषीणां ब्रह्मणा सह
vyāsa uvāca: śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve vakṣyāmi yadi pṛcchatha / yaḥ saṃvādo 'bhavat pūrvam ṛṣīṇāṃ brahmaṇā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरुपृष्ठे तु विस्तीर्णे नानारत्नविभूषिते । नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते
merupṛṣṭhe tu vistīrṇe nānāratnavibhūṣite / nānādrumalatākīrṇe nānāpuṣpopaśobhite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानापक्षिरुते रम्ये नानाप्रसवनाकुले । नानासत्त्वसमाकीर्णे नानाश्चर्यसमन्विते
nānāpakṣirute ramye nānāprasavanākule / nānāsattvasamākīrṇe nānāścaryasamanvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावर्णशिलाकीर्णे नानाधातुविभूषिते । नानामुनिजनाकीर्णे नानाश्रमसमन्विते
nānāvarṇaśilākīrṇe nānādhātuvibhūṣite / nānāmunijanākīrṇe nānāśramasamanvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासीनं जगन्नाथं जगद्योनिं चतुर्मुखम् । जगत्पतिं जगद्वन्द्यं जगदाधारम् ईश्वरम्
tatrāsīnaṃ jagannāthaṃ jagadyoniṃ caturmukham / jagatpatiṃ jagadvandyaṃ jagadādhāram īśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदानवगन्धर्वैर् यक्षविद्याधरोरगैः । मुनिसिद्धाप्सरोभिश् च वृतम् अन्यैर् दिवालयैः
devadānavagandharvair yakṣavidyādharoragaiḥ / munisiddhāpsarobhiś ca vṛtam anyair divālayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित् स्तुवन्ति तं देवं केचिद् गायन्ति चाग्रतः । केचिद् वाद्यानि वाद्यन्ते केचिन् नृत्यन्ति चापरे
kecit stuvanti taṃ devaṃ kecid gāyanti cāgrataḥ / kecid vādyāni vādyante kecin nṛtyanti cāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रमुदिते काले सर्वभूतसमागमे । नानाकुसुमगन्धाढ्ये दक्षिणानिलसेविते
evaṃ pramudite kāle sarvabhūtasamāgame / nānākusumagandhāḍhye dakṣiṇānilasevite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृग्वाद्यास् तं तदा देवं प्रणिपत्य पितामहम् । इमम् अर्थम् ऋषिवराः पप्रच्छुः पितरं द्विजाः
bhṛgvādyās taṃ tadā devaṃ praṇipatya pitāmaham / imam artham ṛṣivarāḥ papracchuḥ pitaraṃ dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः: भगवञ् श्रोतुम् इच्छामः कर्मभूमिं महीतले । वक्तुम् अर्हसि देवेश मोक्षक्षेत्रं च दुर्लभम्
ṛṣaya ūcuḥ: bhagavañ śrotum icchāmaḥ karmabhūmiṃ mahītale / vaktum arhasi deveśa mokṣakṣetraṃ ca durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच: तेषां वचनम् आकर्ण्य प्राह ब्रह्मा सुरेश्वरः । पप्रच्छुस् ते यथा प्रश्नं तत् सर्वं मुनिसत्तमाः
vyāsa uvāca: teṣāṃ vacanam ākarṇya prāha brahmā sureśvaraḥ / papracchus te yathā praśnaṃ tat sarvaṃ munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.