ब्रह्मोवाच: तत्रास्ते भारते वर्षे दक्षिणोदधिसंस्थितः । ओण्ड्रदेश इति ख्यातः स्वर्गमोक्षप्रदायकः
brahmovāca: tatrāste bhārate varṣe dakṣiṇodadhisaṃsthitaḥ / oṇḍradeśa iti khyātaḥ svargamokṣapradāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्राद् उत्तरं तावद् यावद् विरजमण्डलम् । देशो ऽसौ पुण्यशीलानां गुणैः सर्वैर् अलंकृतः
samudrād uttaraṃ tāvad yāvad virajamaṇḍalam / deśo 'sau puṇyaśīlānāṃ guṇaiḥ sarvair alaṃkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देशप्रसूता ये ब्राह्मणाः संयतेन्द्रियाः । तपःस्वाध्यायनिरता वन्द्याः पूज्याश् च ते सदा
tatra deśaprasūtā ye brāhmaṇāḥ saṃyatendriyāḥ / tapaḥsvādhyāyaniratā vandyāḥ pūjyāś ca te sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धे दाने विवाहे च यज्ञे वाचार्यकर्मणि । प्रशस्ताः सर्वकार्येषु तत्रदेशोद्भवा द्विजाः
śrāddhe dāne vivāhe ca yajñe vācāryakarmaṇi / praśastāḥ sarvakāryeṣu tatradeśodbhavā dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्कर्मनिरतास् तत्र ब्राह्मणा वेदपारगाः । इतिहासविदश् चैव पुराणार्थविशारदाः
ṣaṭkarmaniratās tatra brāhmaṇā vedapāragāḥ / itihāsavidaś caiva purāṇārthaviśāradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशास्त्रार्थकुशला यज्वानो वीतमत्सराः । अग्निहोत्ररताः केचित् केचित् स्मार्ताग्नितत्पराः
sarvaśāstrārthakuśalā yajvāno vītamatsarāḥ / agnihotraratāḥ kecit kecit smārtāgnitatparāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रदारधनैर् युक्ता दातारः सत्यवादिनः । निवसन्त्य् उत्कले पुण्ये यज्ञोत्सवविभूषिते
putradāradhanair yuktā dātāraḥ satyavādinaḥ / nivasanty utkale puṇye yajñotsavavibhūṣite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरे ऽपि त्रयो वर्णाः क्षत्रियाद्याः सुसंयताः । स्वकर्मनिरताः शान्तास् तत्र तिष्ठन्ति धार्मिकाः
itare 'pi trayo varṇāḥ kṣatriyādyāḥ susaṃyatāḥ / svakarmaniratāḥ śāntās tatra tiṣṭhanti dhārmikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोणादित्य इति ख्यातस् तस्मिन् देशे व्यवस्थितः । यं दृष्ट्वा भास्करं मर्त्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
koṇāditya iti khyātas tasmin deśe vyavasthitaḥ / yaṃ dṛṣṭvā bhāskaraṃ martyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनय ऊचुः: श्रोतुम् इच्छाम तद् ब्रूहि क्षेत्रं सूर्यस्य सांप्रतम् । तस्मिन् देशे सुरश्रेष्ठ यत्रास्ते स दिवाकरः
munaya ūcuḥ: śrotum icchāma tad brūhi kṣetraṃ sūryasya sāṃpratam / tasmin deśe suraśreṣṭha yatrāste sa divākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: लवणस्योदधेस् तीरे पवित्रे सुमनोहरे । सर्वत्र वालुकाकीर्णे देशे सर्वगुणान्विते
brahmovāca: lavaṇasyodadhes tīre pavitre sumanohare / sarvatra vālukākīrṇe deśe sarvaguṇānvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चम्पकाशोकबकुलैः करवीरैः सपाटलैः । पुंनागैः कर्णिकारैश् च बकुलैर् नागकेसरैः
campakāśokabakulaiḥ karavīraiḥ sapāṭalaiḥ / puṃnāgaiḥ karṇikāraiś ca bakulair nāgakesaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तगरैर् धवबाणैश् च अतिमुक्तैः सकुब्जकैः । मालतीकुन्दपुष्पैश् च तथान्यैर् मल्लिकादिभिः
tagarair dhavabāṇaiś ca atimuktaiḥ sakubjakaiḥ / mālatīkundapuṣpaiś ca tathānyair mallikādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केतकीवनखण्डैश् च सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलैः । कदम्बैर् लकुचैः शालैः पनसैर् देवदारुभिः
ketakīvanakhaṇḍaiś ca sarvartukusumojjvalaiḥ / kadambair lakucaiḥ śālaiḥ panasair devadārubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरलैर् मुचुकुन्दैश् च चन्दनैश् च सितेतरैः । अश्वत्थैः सप्तपर्णैश् च आम्रैर् आम्रातकैस् तथा
saralair mucukundaiś ca candanaiś ca sitetaraiḥ / aśvatthaiḥ saptaparṇaiś ca āmrair āmrātakais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालैः पूगफलैश् चैव नारिकेरैः कपित्थकैः । अन्यैश् च विविधैर् वृक्षैः सर्वतः समलंकृतम्
tālaiḥ pūgaphalaiś caiva nārikeraiḥ kapitthakaiḥ / anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ sarvataḥ samalaṃkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रं तत्र रवेः पुण्यम् आस्ते जगति विश्रुतम् । समन्ताद् योजनं साग्रं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
kṣetraṃ tatra raveḥ puṇyam āste jagati viśrutam / samantād yojanaṃ sāgraṃ bhuktimuktiphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्ते तत्र स्वयं देवः सहस्रांशुर् दिवाकरः । कोणादित्य इति ख्यातो भुक्तिमुक्तिफलप्रदः
āste tatra svayaṃ devaḥ sahasrāṃśur divākaraḥ / koṇāditya iti khyāto bhuktimuktiphalapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघे मासि सिते पक्षे सप्तम्यां संयतेन्द्रियः । कृतोपवासो यत्रेत्य स्नात्वा तु मकरालये
māghe māsi site pakṣe saptamyāṃ saṃyatendriyaḥ / kṛtopavāso yatretya snātvā tu makarālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतशौचो विशुद्धात्मा स्मरन् देवं दिवाकरम् । सागरे विधिवत् स्नात्वा शर्वर्यन्ते समाहितः
kṛtaśauco viśuddhātmā smaran devaṃ divākaram / sāgare vidhivat snātvā śarvaryante samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवान् ऋषीन् मनुष्यांश् च पितॄन् संतर्प्य च द्विजाः । उत्तीर्य वाससी धौते परिधाय सुनिर्मले
devān ṛṣīn manuṣyāṃś ca pitṝn saṃtarpya ca dvijāḥ / uttīrya vāsasī dhaute paridhāya sunirmale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचम्य प्रयतो भूत्वा तीरे तस्य महोदधेः । उपविश्योदये काले प्राङ्मुखः सवितुस् तदा
ācamya prayato bhūtvā tīre tasya mahodadheḥ / upaviśyodaye kāle prāṅmukhaḥ savitus tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलिख्य पद्मं मेधावी रक्तचन्दनवारिणा । अष्टपत्त्रं केसराढ्यं वर्तुलं चोर्ध्वकर्णिकम्
vilikhya padmaṃ medhāvī raktacandanavāriṇā / aṣṭapattraṃ kesarāḍhyaṃ vartulaṃ cordhvakarṇikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलतण्डुलतोयं च रक्तचन्दनसंयुतम् । रक्तपुष्पं सदर्भं च प्रक्षिपेत् ताम्रभाजने
tilataṇḍulatoyaṃ ca raktacandanasaṃyutam / raktapuṣpaṃ sadarbhaṃ ca prakṣipet tāmrabhājane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्राभावे ऽर्कपत्त्रस्य पुटे कृत्वा तिलादिकम् । पिधाय तन् मुनिश्रेष्ठाः पात्रं पात्रेण विन्यसेत्
tāmrābhāve 'rkapattrasya puṭe kṛtvā tilādikam / pidhāya tan muniśreṣṭhāḥ pātraṃ pātreṇa vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करन्यासाङ्गविन्यासं कृत्वाङ्गैर् हृदयादिभिः । आत्मानं भास्करं ध्यात्वा सम्यक् श्रद्धासमन्वितः
karanyāsāṅgavinyāsaṃ kṛtvāṅgair hṛdayādibhiḥ / ātmānaṃ bhāskaraṃ dhyātvā samyak śraddhāsamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये चाग्निदले धीमान् नैरृते श्वसने दले । कामारिगोचरे चैव पुनर् मध्ये च पूजयेत्
madhye cāgnidale dhīmān nairṛte śvasane dale / kāmārigocare caiva punar madhye ca pūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभूतं विमलं सारम् आराध्यं परमं सुखम् । संपूज्य पद्मम् आवाह्य गगनात् तत्र भास्करम्
prabhūtaṃ vimalaṃ sāram ārādhyaṃ paramaṃ sukham / saṃpūjya padmam āvāhya gaganāt tatra bhāskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकोपरि संस्थाप्य ततो मुद्रां प्रदर्शयेत् । कृत्वा स्नानादिकं सर्वं ध्यात्वा तं सुसमाहितः
karṇikopari saṃsthāpya tato mudrāṃ pradarśayet / kṛtvā snānādikaṃ sarvaṃ dhyātvā taṃ susamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितपद्मोपरि रविं तेजोबिम्बे व्यवस्थितम् । पिङ्गाक्षं द्विभुजं रक्तं पद्मपत्त्रारुणाम्बरम्
sitapadmopari raviṃ tejobimbe vyavasthitam / piṅgākṣaṃ dvibhujaṃ raktaṃ padmapattrāruṇāmbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् । सुरूपं वरदं शान्तं प्रभामण्डलमण्डितम्
sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / surūpaṃ varadaṃ śāntaṃ prabhāmaṇḍalamaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यन्तं भास्करं दृष्ट्वा सान्द्रसिन्दूरसंनिभम् । ततस् तत् पात्रम् आदाय जानुभ्यां धरणीं गतः
udyantaṃ bhāskaraṃ dṛṣṭvā sāndrasindūrasaṃnibham / tatas tat pātram ādāya jānubhyāṃ dharaṇīṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा शिरसि तत् पात्रम् एकचित्तस् तु वाग्यतः । त्र्यक्षरेण तु मन्त्रेण सूर्यायार्घ्यं निवेदयेत्
kṛtvā śirasi tat pātram ekacittas tu vāgyataḥ / tryakṣareṇa tu mantreṇa sūryāyārghyaṃ nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदीक्षितस् तु तस्यैव नाम्नैवार्घं प्रयच्छति । श्रद्धया भावयुक्तेन भक्तिग्राह्यो रविर् यतः
adīkṣitas tu tasyaiva nāmnaivārghaṃ prayacchati / śraddhayā bhāvayuktena bhaktigrāhyo ravir yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निनिरृतिवाय्वीश- मध्यपूर्वादिदिक्षु च । हृच् छिरश् च शिखावर्म- नेत्राण्य् अस्त्रं च पूजयेत्
agninirṛtivāyvīśa- madhyapūrvādidikṣu ca / hṛc chiraś ca śikhāvarma- netrāṇy astraṃ ca pūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वार्घ्यं गन्धधूपं च दीपं नैवेद्यम् एव च । जप्त्वा स्तुत्वा नमस् कृत्वा मुद्रां बद्ध्वा विसर्जयेत्
dattvārghyaṃ gandhadhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyam eva ca / japtvā stutvā namas kṛtvā mudrāṃ baddhvā visarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये वार्घ्यं संप्रयच्छन्ति सूर्याय नियतेन्द्रियाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्राश् च संयताः
ye vārghyaṃ saṃprayacchanti sūryāya niyatendriyāḥ / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ striyaḥ śūdrāś ca saṃyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिभावेन सततं विशुद्धेनान्तरात्मना । ते भुक्त्वाभिमतान् कामान् प्राप्नुवन्ति परां गतिम्
bhaktibhāvena satataṃ viśuddhenāntarātmanā / te bhuktvābhimatān kāmān prāpnuvanti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यदीपकं देवं भास्करं गगनेचरम् । ये संश्रयन्ति मनुजास् ते स्युः सुखस्य भाजनम्
trailokyadīpakaṃ devaṃ bhāskaraṃ gaganecaram / ye saṃśrayanti manujās te syuḥ sukhasya bhājanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन् न दीयते चार्घ्यं भास्कराय यथोदितम् । तावन् न पूजयेद् विष्णुं शंकरं वा सुरेश्वरम्
yāvan na dīyate cārghyaṃ bhāskarāya yathoditam / tāvan na pūjayed viṣṇuṃ śaṃkaraṃ vā sureśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् प्रयत्नम् आस्थाय दद्याद् अर्घ्यं दिने दिने । आदित्याय शुचिर् भूत्वा पुष्पैर् गन्धैर् मनोरमैः
tasmāt prayatnam āsthāya dadyād arghyaṃ dine dine / ādityāya śucir bhūtvā puṣpair gandhair manoramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ददाति यश् चार्घ्यं सप्तम्यां सुसमाहितः । आदित्याय शुचिः स्नातः स लभेद् ईप्सितं फलम्
evaṃ dadāti yaś cārghyaṃ saptamyāṃ susamāhitaḥ / ādityāya śuciḥ snātaḥ sa labhed īpsitaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोगाद् विमुच्यते रोगी वित्तार्थी लभते धनम् । विद्यां प्राप्नोति विद्यार्थी सुतार्थी पुत्रवान् भवेत्
rogād vimucyate rogī vittārthī labhate dhanam / vidyāṃ prāpnoti vidyārthī sutārthī putravān bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं यं कामम् अभिध्यायन् सूर्यायार्घ्यं प्रयच्छति । तस्य तस्य फलं सम्यक् प्राप्नोति पुरुषः सुधीः
yaṃ yaṃ kāmam abhidhyāyan sūryāyārghyaṃ prayacchati / tasya tasya phalaṃ samyak prāpnoti puruṣaḥ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा वै सागरे दत्त्वा सूर्यायार्घ्यं प्रणम्य च । नरो वा यदि वा नारी सर्वकामफलं लभेत्
snātvā vai sāgare dattvā sūryāyārghyaṃ praṇamya ca / naro vā yadi vā nārī sarvakāmaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सूर्यालयं गच्छेत् पुष्पम् आदाय वाग्यतः । प्रविश्य पूजयेद् भानुं कृत्वा तु त्रिः प्रदक्षिणम्
tataḥ sūryālayaṃ gacchet puṣpam ādāya vāgyataḥ / praviśya pūjayed bhānuṃ kṛtvā tu triḥ pradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेत् परया भक्त्या कोणार्कं मुनिसत्तमाः । गन्धैः पुष्पैस् तथा दीपैर् धूपैर् नैवेद्यकैर् अपि
pūjayet parayā bhaktyā koṇārkaṃ munisattamāḥ / gandhaiḥ puṣpais tathā dīpair dhūpair naivedyakair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डवत् प्रणिपातैश् च जयशब्दैस् तथा स्तवैः । एवं संपूज्य तं देवं सहस्रांशुं जगत्पतिम्
daṇḍavat praṇipātaiś ca jayaśabdais tathā stavaiḥ / evaṃ saṃpūjya taṃ devaṃ sahasrāṃśuṃ jagatpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशानाम् अश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः । सर्वपापविनिर्मुक्तो युवा दिव्यवपुर् नरः
daśānām aśvamedhānāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ / sarvapāpavinirmukto yuvā divyavapur naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तावरान् सप्त परान् वंशान् उद्धृत्य भो द्विजाः । विमानेनार्कवर्णेन कामगेन सुवर्चसा
saptāvarān sapta parān vaṃśān uddhṛtya bho dvijāḥ / vimānenārkavarṇena kāmagena suvarcasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपगीयमानो गन्धर्वैः सूर्यलोकं स गच्छति । भुक्त्वा तत्र वरान् भोगान् यावद् आभूतसंप्लवम्
upagīyamāno gandharvaiḥ sūryalokaṃ sa gacchati / bhuktvā tatra varān bhogān yāvad ābhūtasaṃplavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यक्षयाद् इहायातः प्रवरे योगिनां कुले । चतुर्वेदो भवेद् विप्रः स्वधर्मनिरतः शुचिः
puṇyakṣayād ihāyātaḥ pravare yogināṃ kule / caturvedo bhaved vipraḥ svadharmanirataḥ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगं विवस्वतः प्राप्य ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् । चैत्रे मासि सिते पक्षे यात्रां दमनभञ्जिकाम्
yogaṃ vivasvataḥ prāpya tato mokṣam avāpnuyāt / caitre māsi site pakṣe yātrāṃ damanabhañjikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः करोति नरस् तत्र पूर्वोक्तं स फलं लभेत् । शयनोत्थापने भानोः संक्रान्त्यां विषुवायने
yaḥ karoti naras tatra pūrvoktaṃ sa phalaṃ labhet / śayanotthāpane bhānoḥ saṃkrāntyāṃ viṣuvāyane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारे रवेस् तिथौ चैव पर्वकाले ऽथवा द्विजाः । ये तत्र यात्रां कुर्वन्ति श्रद्धया संयतेन्द्रियाः
vāre raves tithau caiva parvakāle 'thavā dvijāḥ / ye tatra yātrāṃ kurvanti śraddhayā saṃyatendriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानेनार्कवर्णेन सूर्यलोकं व्रजन्ति ते । आस्ते तत्र महादेवस् तीरे नदनदीपतेः
vimānenārkavarṇena sūryalokaṃ vrajanti te / āste tatra mahādevas tīre nadanadīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेश्वर इति ख्यातः सर्वकामफलप्रदः । ये तं पश्यन्ति कामारिं स्नात्वा सम्यङ् महोदधौ
rāmeśvara iti khyātaḥ sarvakāmaphalapradaḥ / ye taṃ paśyanti kāmāriṃ snātvā samyaṅ mahodadhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धैः पुष्पैस् तथा धूपैर् दीपैर् नैवेद्यकैर् वरैः । प्रणिपातैस् तथा स्तोत्रैर् गीतैर् वाद्यैर् मनोहरैः
gandhaiḥ puṣpais tathā dhūpair dīpair naivedyakair varaiḥ / praṇipātais tathā stotrair gītair vādyair manoharaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजसूयफलं सम्यग् वाजिमेधफलं तथा । प्राप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां तथा
rājasūyaphalaṃ samyag vājimedhaphalaṃ tathā / prāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामगेन विमानेन किङ्किणीजालमालिना । उपगीयमाना गन्धर्वैः शिवलोकं व्रजन्ति ते
kāmagena vimānena kiṅkiṇījālamālinā / upagīyamānā gandharvaiḥ śivalokaṃ vrajanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहूतसंप्लवं यावद् भुक्त्वा भोगान् मनोरमान् । पुण्यक्षयाद् इहागत्य चातुर्वेदा भवन्ति ते
āhūtasaṃplavaṃ yāvad bhuktvā bhogān manoramān / puṇyakṣayād ihāgatya cāturvedā bhavanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शांकरं योगम् आस्थाय ततो मोक्षं व्रजन्ति ते । यस् तत्र सवितुः क्षेत्रे प्राणांस् त्यजति मानवः
śāṃkaraṃ yogam āsthāya tato mokṣaṃ vrajanti te / yas tatra savituḥ kṣetre prāṇāṃs tyajati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सूर्यलोकम् आस्थाय देववन् मोदते दिवि । पुनर् मानुषतां प्राप्य राजा भवति धार्मिकः
sa sūryalokam āsthāya devavan modate divi / punar mānuṣatāṃ prāpya rājā bhavati dhārmikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगं रवेः समासाद्य ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् । एवं मया मुनिश्रेष्ठाः प्रोक्तं क्षेत्रं सुदुर्लभम्
yogaṃ raveḥ samāsādya tato mokṣam avāpnuyāt / evaṃ mayā muniśreṣṭhāḥ proktaṃ kṣetraṃ sudurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.