कोणार्कस्योदधेस् तीरे भुक्तिमुक्तिफलप्रदः ॥* ब्र्प् २८।६५ ॥ मुनय ऊचुः: श्रुतो ऽस्माभिः सुरश्रेष्ठ भवता यद् उदाहृतम् । भास्करस्य परं क्षेत्रं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
koṇārkasyodadhes tīre bhuktimuktiphalapradaḥ //* BrP 28.65 // munaya ūcuḥ: śruto 'smābhiḥ suraśreṣṭha bhavatā yad udāhṛtam / bhāskarasya paraṃ kṣetraṃ bhuktimuktiphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तृप्तिम् अधिगच्छामः शृण्वन्तः सुखदां कथाम् । तव वक्त्रोद्भवां पुण्याम् आदित्यस्याघनाशिनीम्
na tṛptim adhigacchāmaḥ śṛṇvantaḥ sukhadāṃ kathām / tava vaktrodbhavāṃ puṇyām ādityasyāghanāśinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं सुरश्रेष्ठ ब्रूहि नो वदतां वर । देवपूजाफलं यच् च यच् च दानफलं प्रभो
ataḥ paraṃ suraśreṣṭha brūhi no vadatāṃ vara / devapūjāphalaṃ yac ca yac ca dānaphalaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिपाते नमस्कारे तथा चैव प्रदक्षिणे । दीपधूपप्रदाने च संमार्जनविधौ च यत्
praṇipāte namaskāre tathā caiva pradakṣiṇe / dīpadhūpapradāne ca saṃmārjanavidhau ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासे च यत् पुण्यं यत् पुण्यं नक्तभोजने । अर्घश् च कीदृशः प्रोक्तः कुत्र वा संप्रदीयते
upavāse ca yat puṇyaṃ yat puṇyaṃ naktabhojane / arghaś ca kīdṛśaḥ proktaḥ kutra vā saṃpradīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं च क्रियते भक्तिः कथं देवः प्रसीदति । एतत् सर्वं सुरश्रेष्ठ श्रोतुम् इच्छामहे वयम्
kathaṃ ca kriyate bhaktiḥ kathaṃ devaḥ prasīdati / etat sarvaṃ suraśreṣṭha śrotum icchāmahe vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: अर्घ्यं पूजादिकं सर्वं भास्करस्य द्विजोत्तमाः । भक्तिं श्रद्धां समाधिं च कथ्यमानं निबोधत
brahmovāca: arghyaṃ pūjādikaṃ sarvaṃ bhāskarasya dvijottamāḥ / bhaktiṃ śraddhāṃ samādhiṃ ca kathyamānaṃ nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा भावना भक्तिर् इष्टा श्रद्धा च कीर्त्यते । ध्यानं समाधिर् इत्य् उक्तं शृणुध्वं सुसमाहिताः
manasā bhāvanā bhaktir iṣṭā śraddhā ca kīrtyate / dhyānaṃ samādhir ity uktaṃ śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कथां श्रावयेद् यस् तु तद्भक्तान् पूजयीत वा । अग्निशुश्रूषकश् चैव स वै भक्तः सनातनः
tatkathāṃ śrāvayed yas tu tadbhaktān pūjayīta vā / agniśuśrūṣakaś caiva sa vai bhaktaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चित्तस् तन्मनाश् चैव देवपूजारतः सदा । तत्कर्मकृद् भवेद् यस् तु स वै भक्तः सनातनः
taccittas tanmanāś caiva devapūjārataḥ sadā / tatkarmakṛd bhaved yas tu sa vai bhaktaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवार्थे क्रियमाणानि यः कर्माण्य् अनुमन्यते । कीर्तनाद् वा परो विप्राः स वै भक्ततरो नरः
devārthe kriyamāṇāni yaḥ karmāṇy anumanyate / kīrtanād vā paro viprāḥ sa vai bhaktataro naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभ्यसूयेत तद्भक्तान् न निन्द्याच् चान्यदेवताम् । आदित्यव्रतचारी च स वै भक्ततरो नरः
nābhyasūyeta tadbhaktān na nindyāc cānyadevatām / ādityavratacārī ca sa vai bhaktataro naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छंस् तिष्ठन् स्वपञ् जिघ्रन्न् उन्मिषन् निमिषन्न् अपि । यः स्मरेद् भास्करं नित्यं स वै भक्ततरो नरः
gacchaṃs tiṣṭhan svapañ jighrann unmiṣan nimiṣann api / yaḥ smared bhāskaraṃ nityaṃ sa vai bhaktataro naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधा त्व् इयं भक्तिः सदा कार्या विजानता । भक्त्या समाधिना चैव स्तवेन मनसा तथा
evaṃvidhā tv iyaṃ bhaktiḥ sadā kāryā vijānatā / bhaktyā samādhinā caiva stavena manasā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियते नियमो यस् तु दानं विप्राय दीयते । प्रतिगृह्णन्ति तं देवा मनुष्याः पितरस् तथा
kriyate niyamo yas tu dānaṃ viprāya dīyate / pratigṛhṇanti taṃ devā manuṣyāḥ pitaras tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्त्रं पुष्पं फलं तोयं यद् भक्त्या समुपाहृतम् । प्रतिगृह्णन्ति तद् देवा नास्तिकान् वर्जयन्ति च
pattraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yad bhaktyā samupāhṛtam / pratigṛhṇanti tad devā nāstikān varjayanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावशुद्धिः प्रयोक्तव्या नियमाचारसंयुता । भावशुद्ध्या क्रियते यत् तत् सर्वं सफलं भवेत्
bhāvaśuddhiḥ prayoktavyā niyamācārasaṃyutā / bhāvaśuddhyā kriyate yat tat sarvaṃ saphalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुतिजप्योपहारेण पूजयापि विवस्वतः । उपवासेन भक्त्या वै सर्वपापैः प्रमुच्यते
stutijapyopahāreṇa pūjayāpi vivasvataḥ / upavāsena bhaktyā vai sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिधाय शिरो भूम्यां नमस्कारं करोति यः । तत्क्षणात् सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
praṇidhāya śiro bhūmyāṃ namaskāraṃ karoti yaḥ / tatkṣaṇāt sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तियुक्तो नरो यो ऽसौ रवेः कुर्यात् प्रदक्षिणाम् । प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुंधरा
bhaktiyukto naro yo 'sau raveḥ kuryāt pradakṣiṇām / pradakṣiṇīkṛtā tena saptadvīpā vasuṃdharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यं मनसि यः कृत्वा कुर्याद् व्योमप्रदक्षिणाम् । प्रदक्षिणीकृतास् तेन सर्वे देवा भवन्ति हि
sūryaṃ manasi yaḥ kṛtvā kuryād vyomapradakṣiṇām / pradakṣiṇīkṛtās tena sarve devā bhavanti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाहारो नरो भूत्वा षष्ठ्यां यो ऽर्चयते रविम् । नियमव्रतचारी च भवेद् भक्तिसमन्वितः
ekāhāro naro bhūtvā ṣaṣṭhyāṃ yo 'rcayate ravim / niyamavratacārī ca bhaved bhaktisamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तम्यां वा महाभागाः सो ऽश्वमेधफलं लभेत् । अहोरात्रोपवासेन पूजयेद् यस् तु भास्करम्
saptamyāṃ vā mahābhāgāḥ so 'śvamedhaphalaṃ labhet / ahorātropavāsena pūjayed yas tu bhāskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तम्याम् अथवा षष्ठ्यां स याति परमां गतिम् । कृष्णपक्षस्य सप्तम्यां सोपवासो जितेन्द्रियः
saptamyām athavā ṣaṣṭhyāṃ sa yāti paramāṃ gatim / kṛṣṇapakṣasya saptamyāṃ sopavāso jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वरत्नोपहारेण पूजयेद् यस् तु भास्करम् । पद्मप्रभेण यानेन सूर्यलोकं स गच्छति
sarvaratnopahāreṇa pūjayed yas tu bhāskaram / padmaprabheṇa yānena sūryalokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लपक्षस्य सप्तम्याम् उपवासपरो नरः । सर्वशुक्लोपहारेण पूजयेद् यस् तु भास्करम्
śuklapakṣasya saptamyām upavāsaparo naraḥ / sarvaśuklopahāreṇa pūjayed yas tu bhāskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं स गच्छति । अर्कसंपुटसंयुक्तम् उदकं प्रसृतं पिबेत्
sarvapāpavinirmuktaḥ sūryalokaṃ sa gacchati / arkasaṃpuṭasaṃyuktam udakaṃ prasṛtaṃ pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमवृद्ध्या चतुर्विंशम् एकैकं क्षपयेत् पुनः । द्वाभ्यां संवत्सराभ्यां तु समाप्तनियमो भवेत्
kramavṛddhyā caturviṃśam ekaikaṃ kṣapayet punaḥ / dvābhyāṃ saṃvatsarābhyāṃ tu samāptaniyamo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामप्रदा ह्य् एषा प्रशस्ता ह्य् अर्कसप्तमी । शुक्लपक्षस्य सप्तम्यां यदादित्यदिनं भवेत्
sarvakāmapradā hy eṣā praśastā hy arkasaptamī / śuklapakṣasya saptamyāṃ yadādityadinaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमी विजया नाम तत्र दत्तं महत् फलम् । स्नानं दानं तपो होम उपवासस् तथैव च
saptamī vijayā nāma tatra dattaṃ mahat phalam / snānaṃ dānaṃ tapo homa upavāsas tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं विजयसप्तम्यां महापातकनाशनम् । ये चादित्यदिने प्राप्ते श्राद्धं कुर्वन्ति मानवाः
sarvaṃ vijayasaptamyāṃ mahāpātakanāśanam / ye cādityadine prāpte śrāddhaṃ kurvanti mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजन्ति च महाश्वेतं ते लभन्ते यथेप्सितम् । येषां धर्म्याः क्रियाः सर्वाः सदैवोद्दिश्य भास्करम्
yajanti ca mahāśvetaṃ te labhante yathepsitam / yeṣāṃ dharmyāḥ kriyāḥ sarvāḥ sadaivoddiśya bhāskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कुले जायते तेषां दरिद्रो व्याधितो ऽपि वा । श्वेतया रक्तया वापि पीतमृत्तिकयापि वा
na kule jāyate teṣāṃ daridro vyādhito 'pi vā / śvetayā raktayā vāpi pītamṛttikayāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपलेपनकर्ता तु चिन्तितं लभते फलम् । चित्रभानुं विचित्रैस् तु कुसुमैश् च सुगन्धिभिः
upalepanakartā tu cintitaṃ labhate phalam / citrabhānuṃ vicitrais tu kusumaiś ca sugandhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेत् सोपवासो यः स कामान् ईप्सितांल् लभेत् । घृतेन दीपं प्रज्वाल्य तिलतैलेन वा पुनः
pūjayet sopavāso yaḥ sa kāmān īpsitāṃl labhet / ghṛtena dīpaṃ prajvālya tilatailena vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यं पूजयेद् यस् तु चक्षुषा न स हीयते । दीपदाता नरो नित्यं ज्ञानदीपेन दीप्यते
ādityaṃ pūjayed yas tu cakṣuṣā na sa hīyate / dīpadātā naro nityaṃ jñānadīpena dīpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलाः पवित्रं तैलं वा तिलगोदानम् उत्तमम् । अग्निकार्ये च दीपे च महापातकनाशनम्
tilāḥ pavitraṃ tailaṃ vā tilagodānam uttamam / agnikārye ca dīpe ca mahāpātakanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपं ददाति यो नित्यं देवतायतनेषु च । चतुष्पथेषु रथ्यासु रूपवान् सुभगो भवेत्
dīpaṃ dadāti yo nityaṃ devatāyataneṣu ca / catuṣpatheṣu rathyāsu rūpavān subhago bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हविर्भिः प्रथमः कल्पो द्वितीयश् चौषधीरसैः । वसामेदोस्थिनिर्यासैर् न तु देयः कथंचन
havirbhiḥ prathamaḥ kalpo dvitīyaś cauṣadhīrasaiḥ / vasāmedosthiniryāsair na tu deyaḥ kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेद् ऊर्ध्वगतिर् दीपो न कदाचिद् अधोगतिः । दाता दीप्यति चाप्य् एवं न तिर्यग्गतिम् आप्नुयात्
bhaved ūrdhvagatir dīpo na kadācid adhogatiḥ / dātā dīpyati cāpy evaṃ na tiryaggatim āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलमानं सदा दीपं न हरेन् नापि नाशयेत् । दीपहर्ता नरो बन्धं नाशं क्रोधं तमो व्रजेत्
jvalamānaṃ sadā dīpaṃ na haren nāpi nāśayet / dīpahartā naro bandhaṃ nāśaṃ krodhaṃ tamo vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपदाता स्वर्गलोके दीपमालेव राजते । यः समालभते नित्यं कुङ्कुमागुरुचन्दनैः
dīpadātā svargaloke dīpamāleva rājate / yaḥ samālabhate nityaṃ kuṅkumāgurucandanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपद्यते नरः प्रेत्य धनेन यशसा श्रिया । रक्तचन्दनसंमिश्रै रक्तपुष्पैः शुचिर् नरः
saṃpadyate naraḥ pretya dhanena yaśasā śriyā / raktacandanasaṃmiśrai raktapuṣpaiḥ śucir naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदये ऽर्घ्यं सदा दत्त्वा सिद्धिं संवत्सराल् लभेत् । उदयात् परिवर्तेत यावद् अस्तमने स्थितः
udaye 'rghyaṃ sadā dattvā siddhiṃ saṃvatsarāl labhet / udayāt parivarteta yāvad astamane sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपन्न् अभिमुखः किंचिन् मन्त्रं स्तोत्रम् अथापि वा । आदित्यव्रतम् एतत् तु महापातकनाशनम्
japann abhimukhaḥ kiṃcin mantraṃ stotram athāpi vā / ādityavratam etat tu mahāpātakanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घ्येण सहितं चैव सर्वे साङ्गं प्रदापयेत् । उदये श्रद्धया युक्तः सर्वपापैः प्रमुच्यते
arghyeṇa sahitaṃ caiva sarve sāṅgaṃ pradāpayet / udaye śraddhayā yuktaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णधेनुअनड्वाह- वसुधावस्त्रसंयुतम् । अर्घ्यप्रदाता लभते सप्तजन्मानुगं फलम्
suvarṇadhenuanaḍvāha- vasudhāvastrasaṃyutam / arghyapradātā labhate saptajanmānugaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नौ तोये ऽन्तरिक्षे च शुचौ भूम्यां तथैव च । प्रतिमायां तथा पिण्ड्यां देयम् अर्घ्यं प्रयत्नतः
agnau toye 'ntarikṣe ca śucau bhūmyāṃ tathaiva ca / pratimāyāṃ tathā piṇḍyāṃ deyam arghyaṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नापसव्यं न सव्यं च दद्याद् अभिमुखः सदा । सघृतं गुग्गुलं वापि रवेर् भक्तिसमन्वितः
nāpasavyaṃ na savyaṃ ca dadyād abhimukhaḥ sadā / saghṛtaṃ guggulaṃ vāpi raver bhaktisamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणात् सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः । श्रीवासं चतुरस्रं च देवदारुं तथैव च
tatkṣaṇāt sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ / śrīvāsaṃ caturasraṃ ca devadāruṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्पूरागरुधूपानि दत्त्वा वै स्वर्गगामिनः । अयने तूत्तरे सूर्यम् अथवा दक्षिणायने
karpūrāgarudhūpāni dattvā vai svargagāminaḥ / ayane tūttare sūryam athavā dakṣiṇāyane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा विशेषेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । विषुवेषूपरागेषु षडशीतिमुखेषु च
pūjayitvā viśeṣeṇa sarvapāpaiḥ pramucyate / viṣuveṣūparāgeṣu ṣaḍaśītimukheṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा विशेषेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । एवं वेलासु सर्वासु सर्वकालं च मानवः
pūjayitvā viśeṣeṇa sarvapāpaiḥ pramucyate / evaṃ velāsu sarvāsu sarvakālaṃ ca mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या पूजयते यो ऽर्कं सो ऽर्कलोके महीयते । कृसरैः पायसैः पूपैः फलमूलघृतौदनैः
bhaktyā pūjayate yo 'rkaṃ so 'rkaloke mahīyate / kṛsaraiḥ pāyasaiḥ pūpaiḥ phalamūlaghṛtaudanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिं कृत्वा तु सूर्याय सर्वान् कामान् अवाप्नुयात् । घृतेन तर्पणं कृत्वा सर्वसिद्धो भवेन् नरः
baliṃ kṛtvā tu sūryāya sarvān kāmān avāpnuyāt / ghṛtena tarpaṇaṃ kṛtvā sarvasiddho bhaven naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरेण तर्पणं कृत्वा मनस् तापैर् न युज्यते । दध्ना तु तर्पणं कृत्वा कार्यसिद्धिं लभेन् नरः
kṣīreṇa tarpaṇaṃ kṛtvā manas tāpair na yujyate / dadhnā tu tarpaṇaṃ kṛtvā kāryasiddhiṃ labhen naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानार्थम् आहरेद् यस् तु जलं भानोः समाहितः । तीर्थेषु शुचितापन्नः स याति परमां गतिम्
snānārtham āhared yas tu jalaṃ bhānoḥ samāhitaḥ / tīrtheṣu śucitāpannaḥ sa yāti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्त्रं ध्वजं वितानं वा पताकां चामराणि च । श्रद्धया भानवे दत्त्वा गतिम् इष्टाम् अवाप्नुयात्
chattraṃ dhvajaṃ vitānaṃ vā patākāṃ cāmarāṇi ca / śraddhayā bhānave dattvā gatim iṣṭām avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् द्रव्यं नरो भक्त्या आदित्याय प्रयच्छति । तत् तस्य शतसाहस्रम् उत्पादयति भास्करः
yad yad dravyaṃ naro bhaktyā ādityāya prayacchati / tat tasya śatasāhasram utpādayati bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसं वाचिकं वापि कायजं यच् च दुष्कृतम् । सर्वं सूर्यप्रसादेन तद् अशेषं व्यपोहति
mānasaṃ vācikaṃ vāpi kāyajaṃ yac ca duṣkṛtam / sarvaṃ sūryaprasādena tad aśeṣaṃ vyapohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाहेनापि यद् भानोः पूजायाः प्राप्यते फलम् । यथोक्तदक्षिणैर् विप्रैर् न तत् क्रतुशतैर् अपि
ekāhenāpi yad bhānoḥ pūjāyāḥ prāpyate phalam / yathoktadakṣiṇair viprair na tat kratuśatair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.