Library·Brahma-Purana·31

Brahma-Purana 31

ब्रह्मोवाच: आदित्यमूलम् अखिलं त्रैलोक्यं मुनिसत्तमाः । भवत्य् अस्माज् जगत् सर्वं सदेवासुरमानुषम्

brahmovāca: ādityamūlam akhilaṃ trailokyaṃ munisattamāḥ / bhavaty asmāj jagat sarvaṃ sadevāsuramānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रोपेन्द्रमहेन्द्राणां विप्रेन्द्रत्रिदिवौकसाम् । महाद्युतिमतां चैव तेजो ऽयं सार्वलौकिकम्

rudropendramahendrāṇāṃ viprendratridivaukasām / mahādyutimatāṃ caiva tejo 'yaṃ sārvalaukikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मा सर्वलोकेशो देवदेवः प्रजापतिः । सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम्

sarvātmā sarvalokeśo devadevaḥ prajāpatiḥ / sūrya eva trilokasya mūlaṃ paramadaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यग् आदित्यम् उपतिष्ठते । आदित्याज् जायते वृष्टिर् वृष्टेर् अन्नं ततः प्रजाः

agnau prāstāhutiḥ samyag ādityam upatiṣṭhate / ādityāj jāyate vṛṣṭir vṛṣṭer annaṃ tataḥ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यात् प्रसूयते सर्वं तत्र चैव प्रलीयते । भावाभावौ हि लोकानाम् आदित्यान् निःसृतौ पुरा

sūryāt prasūyate sarvaṃ tatra caiva pralīyate / bhāvābhāvau hi lokānām ādityān niḥsṛtau purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् तु ध्यानिनां ध्यानं मोक्षश् चाप्य् एष मोक्षिणाम् । तत्र गच्छन्ति निर्वाणं जायन्ते ऽस्मात् पुनः पुनः

etat tu dhyānināṃ dhyānaṃ mokṣaś cāpy eṣa mokṣiṇām / tatra gacchanti nirvāṇaṃ jāyante 'smāt punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणा मुहूर्ता दिवसा निशा पक्षाश् च नित्यशः । मासाः संवत्सराश् चैव ऋतवश् च युगानि च

kṣaṇā muhūrtā divasā niśā pakṣāś ca nityaśaḥ / māsāḥ saṃvatsarāś caiva ṛtavaś ca yugāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथादित्याद् ऋते ह्य् एषां कालसंख्या न विद्यते । कालाद् ऋते न नियमो नाग्नौ विहरणक्रिया

athādityād ṛte hy eṣāṃ kālasaṃkhyā na vidyate / kālād ṛte na niyamo nāgnau viharaṇakriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतूनाम् अविभागश् च ततः पुष्पफलं कुतः । कुतो वै सस्यनिष्पत्तिस् तृणौषधिगणः कुतः

ṛtūnām avibhāgaś ca tataḥ puṣpaphalaṃ kutaḥ / kuto vai sasyaniṣpattis tṛṇauṣadhigaṇaḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभावो व्यवहाराणां जन्तूनां दिवि चेह च । जगत्प्रभावाद् विशते भास्कराद् वारितस्करात्

abhāvo vyavahārāṇāṃ jantūnāṃ divi ceha ca / jagatprabhāvād viśate bhāskarād vāritaskarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावृष्ट्या तपते सूर्यो नावृष्ट्या परिशुष्यति । नावृष्ट्या परिधिं धत्ते वारिणा दीप्यते रविः

nāvṛṣṭyā tapate sūryo nāvṛṣṭyā pariśuṣyati / nāvṛṣṭyā paridhiṃ dhatte vāriṇā dīpyate raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसंनिभः । श्वेतो वर्षासु वर्णेन पाण्डुः शरदि भास्करः

vasante kapilaḥ sūryo grīṣme kāñcanasaṃnibhaḥ / śveto varṣāsu varṇena pāṇḍuḥ śaradi bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमन्ते ताम्रवर्णाभः शिशिरे लोहितो रविः । इति वर्णाः समाख्याताः सूर्यस्य ऋतुसंभवाः

hemante tāmravarṇābhaḥ śiśire lohito raviḥ / iti varṇāḥ samākhyātāḥ sūryasya ṛtusaṃbhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुस्वभाववर्णैश् च सूर्यः क्षेमसुभिक्षकृत् । अथादित्यस्य नामानि सामान्यानि द्विजोत्तमाः

ṛtusvabhāvavarṇaiś ca sūryaḥ kṣemasubhikṣakṛt / athādityasya nāmāni sāmānyāni dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशैव पृथक्त्वेन तानि वक्ष्याम्य् अशेषतः । आदित्यः सविता सूर्यो मिहिरो ऽर्कः प्रभाकरः

dvādaśaiva pṛthaktvena tāni vakṣyāmy aśeṣataḥ / ādityaḥ savitā sūryo mihiro 'rkaḥ prabhākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्तण्डो भास्करो भानुश् चित्रभानुर् दिवाकरः । रविर् द्वादशभिस् तेषां ज्ञेयः सामान्यनामभिः

mārtaṇḍo bhāskaro bhānuś citrabhānur divākaraḥ / ravir dvādaśabhis teṣāṃ jñeyaḥ sāmānyanāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुर् धाता भगः पूषा मित्रेन्द्रौ वरुणो ऽर्यमा । विवस्वान् अंशुमांस् त्वष्टा पर्जन्यो द्वादशः स्मृतः

viṣṇur dhātā bhagaḥ pūṣā mitrendrau varuṇo 'ryamā / vivasvān aṃśumāṃs tvaṣṭā parjanyo dvādaśaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एते द्वादशादित्याः पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः । उत्तिष्ठन्ति सदा ह्य् एते मासैर् द्वादशभिः क्रमात्

ity ete dvādaśādityāḥ pṛthaktvena vyavasthitāḥ / uttiṣṭhanti sadā hy ete māsair dvādaśabhiḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुस् तपति चैत्रे तु वैशाखे चार्यमा तथा । विवस्वाञ् ज्येष्ठमासे तु आषाढे चांशुमान् स्मृतः

viṣṇus tapati caitre tu vaiśākhe cāryamā tathā / vivasvāñ jyeṣṭhamāse tu āṣāḍhe cāṃśumān smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्जन्यः श्रावणे मासि वरुणः प्रौष्ठसंज्ञके । इन्द्र आश्वयुजे मासि धाता तपति कार्त्तिके

parjanyaḥ śrāvaṇe māsi varuṇaḥ prauṣṭhasaṃjñake / indra āśvayuje māsi dhātā tapati kārttike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गशीर्षे तथा मित्रः पौषे पूषा दिवाकरः । माघे भगस् तु विज्ञेयस् त्वष्टा तपति फाल्गुने

mārgaśīrṣe tathā mitraḥ pauṣe pūṣā divākaraḥ / māghe bhagas tu vijñeyas tvaṣṭā tapati phālgune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतैर् द्वादशभिर् विष्णू रश्मिभिर् दीप्यते सदा । दीप्यते गोसहस्रेण शतैश् च त्रिभिर् अर्यमा

śatair dvādaśabhir viṣṇū raśmibhir dīpyate sadā / dīpyate gosahasreṇa śataiś ca tribhir aryamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विःसप्तकैर् विवस्वांस् तु अंशुमान् पञ्चभिस् त्रिभिः । विवस्वान् इव पर्जन्यो वरुणश् चार्यमा तथा

dviḥsaptakair vivasvāṃs tu aṃśumān pañcabhis tribhiḥ / vivasvān iva parjanyo varuṇaś cāryamā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रवद् भगवांस् त्वष्टा सहस्रेण शतेन च । इन्द्रस् तु द्विगुणैः षड्भिर् धातैकादशभिः शतैः

mitravad bhagavāṃs tvaṣṭā sahasreṇa śatena ca / indras tu dviguṇaiḥ ṣaḍbhir dhātaikādaśabhiḥ śataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रेण तु मित्रो वै पूषा तु नवभिः शतैः । उत्तरोपक्रमे ऽर्कस्य वर्धन्ते रश्मयस् तथा

sahasreṇa tu mitro vai pūṣā tu navabhiḥ śataiḥ / uttaropakrame 'rkasya vardhante raśmayas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणोपक्रमे भूयो ह्रसन्ते सूर्यरश्मयः । एवं रश्मिसहस्रं तु सूर्यलोकाद् अनुग्रहम्

dakṣiṇopakrame bhūyo hrasante sūryaraśmayaḥ / evaṃ raśmisahasraṃ tu sūryalokād anugraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं नाम्नां चतुर्विंशद् एक एषां प्रकीर्तितः । विस्तरेण सहस्रं तु पुनर् अन्यत् प्रकीर्तितम्

evaṃ nāmnāṃ caturviṃśad eka eṣāṃ prakīrtitaḥ / vistareṇa sahasraṃ tu punar anyat prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनय ऊचुः: ये तन्नामसहस्रेण स्तुवन्त्य् अर्कं प्रजापते । तेषां भवति किं पुण्यं गतिश् च परमेश्वर

munaya ūcuḥ: ye tannāmasahasreṇa stuvanty arkaṃ prajāpate / teṣāṃ bhavati kiṃ puṇyaṃ gatiś ca parameśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः सारभूतं सनातनम् । अलं नामसहस्रेण पठन्न् एवं स्तवं शुभम्

brahmovāca: śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ sārabhūtaṃ sanātanam / alaṃ nāmasahasreṇa paṭhann evaṃ stavaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानि नामानि गुह्यानि पवित्राणि शुभानि च । तानि वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं भास्करस्य वै

yāni nāmāni guhyāni pavitrāṇi śubhāni ca / tāni vaḥ kīrtayiṣyāmi śṛṇudhvaṃ bhāskarasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकर्तनो विवस्वांश् च मार्तण्डो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल् लोकचक्षुर् महेश्वरः

vikartano vivasvāṃś ca mārtaṇḍo bhāskaro raviḥ / lokaprakāśakaḥ śrīmāṃl lokacakṣur maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्ता हर्ता तमिस्रहा । तपनस् तापनश् चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः

lokasākṣī trilokeśaḥ kartā hartā tamisrahā / tapanas tāpanaś caiva śuciḥ saptāśvavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः । एकविंशति इत्य् एष स्तव इष्टः सदा रवेः

gabhastihasto brahmā ca sarvadevanamaskṛtaḥ / ekaviṃśati ity eṣa stava iṣṭaḥ sadā raveḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरारोग्यदश् चैव धनवृद्धियशस्करः । स्तवराज इति ख्यातस् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

śarīrārogyadaś caiva dhanavṛddhiyaśaskaraḥ / stavarāja iti khyātas triṣu lokeṣu viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एतेन द्विजश्रेष्ठा द्विसंध्ये ऽस्तमनोदये । स्तौति सूर्यं शुचिर् भूत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

ya etena dvijaśreṣṭhā dvisaṃdhye 'stamanodaye / stauti sūryaṃ śucir bhūtvā sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानसं वाचिकं वापि देहजं कर्मजं तथा । एकजप्येन तत् सर्वं नश्यत्य् अर्कस्य संनिधौ

mānasaṃ vācikaṃ vāpi dehajaṃ karmajaṃ tathā / ekajapyena tat sarvaṃ naśyaty arkasya saṃnidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकजप्यश् च होमश् च संध्योपासनम् एव च । धूपमन्त्रार्घ्यमन्त्रश् च बलिमन्त्रस् तथैव च

ekajapyaś ca homaś ca saṃdhyopāsanam eva ca / dhūpamantrārghyamantraś ca balimantras tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नप्रदाने दाने च प्रणिपाते प्रदक्षिणे । पूजितो ऽयं महामन्त्रः सर्वपापहरः शुभः

annapradāne dāne ca praṇipāte pradakṣiṇe / pūjito 'yaṃ mahāmantraḥ sarvapāpaharaḥ śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् यूयं प्रयत्नेन स्तवेनानेन वै द्विजाः । स्तुवीध्वं वरदं देवं सर्वकामफलप्रदम्

tasmād yūyaṃ prayatnena stavenānena vai dvijāḥ / stuvīdhvaṃ varadaṃ devaṃ sarvakāmaphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.