ब्रह्मोवाच: देवान् पितॄंस् तथा चान्यान् संतर्प्याचम्य वाग्यतः । हस्तमात्रं चतुष्कोणं चतुर्द्वारं सुशोभनम्
brahmovāca: devān pitṝṃs tathā cānyān saṃtarpyācamya vāgyataḥ / hastamātraṃ catuṣkoṇaṃ caturdvāraṃ suśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरं विलिख्य भो विप्रास् तीरे तस्य महोदधेः । मध्ये तत्र लिखेत् पद्मम् अष्टपत्त्रं सकर्णिकम्
puraṃ vilikhya bho viprās tīre tasya mahodadheḥ / madhye tatra likhet padmam aṣṭapattraṃ sakarṇikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मण्डलम् आलिख्य पूजयेत् तत्र भो द्विजाः । अष्टाक्षरविधानेन नारायणम् अजं विभुम्
evaṃ maṇḍalam ālikhya pūjayet tatra bho dvijāḥ / aṣṭākṣaravidhānena nārāyaṇam ajaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि कायशोधनम् उत्तमम् । अकारं हृदये ध्यात्वा चक्ररेखासमन्वितम्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kāyaśodhanam uttamam / akāraṃ hṛdaye dhyātvā cakrarekhāsamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलन्तं त्रिशिखं चैव दहन्तं पापनाशनम् । चन्द्रमण्डलमध्यस्थं राकारं मूर्ध्नि चिन्तयेत्
jvalantaṃ triśikhaṃ caiva dahantaṃ pāpanāśanam / candramaṇḍalamadhyasthaṃ rākāraṃ mūrdhni cintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लवर्णं प्रवर्षन्तम् अमृतं प्लावयन् महीम् । एवं निर्धूतपापस् तु दिव्यदेहस् ततो भवेत्
śuklavarṇaṃ pravarṣantam amṛtaṃ plāvayan mahīm / evaṃ nirdhūtapāpas tu divyadehas tato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाक्षरं ततो मन्त्रं न्यसेद् एवात्मनो बुधः । वामपादं समारभ्य क्रमशश् चैव विन्यसेत्
aṣṭākṣaraṃ tato mantraṃ nyased evātmano budhaḥ / vāmapādaṃ samārabhya kramaśaś caiva vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चाङ्गं वैष्णवं चैव चतुर्व्यूहं तथैव च । करशुद्धिं प्रकुर्वीत मूलमन्त्रेण साधकः
pañcāṅgaṃ vaiṣṇavaṃ caiva caturvyūhaṃ tathaiva ca / karaśuddhiṃ prakurvīta mūlamantreṇa sādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकं चैव वर्णं तु अङ्गुलीषु पृथक् पृथक् । ॐकारं पृथिवीं शुक्लां वामपादे तु विन्यसेत्
ekaikaṃ caiva varṇaṃ tu aṅgulīṣu pṛthak pṛthak / oṃkāraṃ pṛthivīṃ śuklāṃ vāmapāde tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नकारः शांभवः श्यामो दक्षिणे तु व्यवस्थितः । मोकारं कालम् एवाहुर् वामकट्यां निधापयेत्
nakāraḥ śāṃbhavaḥ śyāmo dakṣiṇe tu vyavasthitaḥ / mokāraṃ kālam evāhur vāmakaṭyāṃ nidhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाकारः सर्वबीजं तु दक्षिणस्यां व्यवस्थितः । राकारस् तेज इत्य् आहुर् नाभिदेशे व्यवस्थितः
nākāraḥ sarvabījaṃ tu dakṣiṇasyāṃ vyavasthitaḥ / rākāras teja ity āhur nābhideśe vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायव्यो ऽयं यकारस् तु वामस्कन्धे समाश्रितः । णाकारः सर्वगो ज्ञेयो दक्षिणांसे व्यवस्थितः । यकारो ऽयं शिरस्थश् च यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः
vāyavyo 'yaṃ yakāras tu vāmaskandhe samāśritaḥ / ṇākāraḥ sarvago jñeyo dakṣiṇāṃse vyavasthitaḥ / yakāro 'yaṃ śirasthaś ca yatra lokāḥ pratiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ विष्णवे नमः शिरः ॐ ज्वलनाय नमः शिखा । ॐ विष्णवे नमः कवचम् ॐ विष्णवे नमः स्फुरणं दिशोबन्धाय । ॐ हुंफडस्त्रम् ॐ शिरसि शुक्लो वासुदेव इति । ॐ आं ललाटे रक्तः संकर्षणो गरुत्मान् वह्निस् तेज आदित्य इति । ॐ आं ग्रीवायां पीतः प्रद्युम्नो वायुमेघ इति । ॐ आं हृदये कृष्णो ऽनिरुद्धः सर्वशक्तिसमन्वित इति । एवं चतुर्व्यूहम् आत्मानं कृत्वा ततः कर्म समाचरेत् ॥६१।१३। ममाग्रे ऽवस्थितो विष्णुः पृष्ठतश् चापि केशवः । गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे वामे तु मधुसूदनः
oṃ viṣṇave namaḥ śiraḥ oṃ jvalanāya namaḥ śikhā | oṃ viṣṇave namaḥ kavacam oṃ viṣṇave namaḥ sphuraṇaṃ diśobandhāya | oṃ huṃphaḍastram oṃ śirasi śuklo vāsudeva iti | oṃ āṃ lalāṭe raktaḥ saṃkarṣaṇo garutmān vahnis teja āditya iti | oṃ āṃ grīvāyāṃ pītaḥ pradyumno vāyumegha iti | oṃ āṃ hṛdaye kṛṣṇo 'niruddhaḥ sarvaśaktisamanvita iti | evaṃ caturvyūham ātmānaṃ kṛtvā tataḥ karma samācaret ||61.13| mamāgre 'vasthito viṣṇuḥ pṛṣṭhataś cāpi keśavaḥ / govindo dakṣiṇe pārśve vāme tu madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिष्टात् तु वैकुण्ठो वाराहः पृथिवीतले । अवान्तरदिशो यास् तु तासु सर्वासु माधवः
upariṣṭāt tu vaikuṇṭho vārāhaḥ pṛthivītale / avāntaradiśo yās tu tāsu sarvāsu mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छतस् तिष्ठतो वापि जाग्रतः स्वपतो ऽपि वा । नरसिंहकृता गुप्तिर् वासुदेवमयो ह्य् अहम्
gacchatas tiṣṭhato vāpi jāgrataḥ svapato 'pi vā / narasiṃhakṛtā guptir vāsudevamayo hy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विष्णुमयो भूत्वा ततः कर्म समारभेत् । यथा देहे तथा देवे सर्वतत्त्वानि योजयेत्
evaṃ viṣṇumayo bhūtvā tataḥ karma samārabhet / yathā dehe tathā deve sarvatattvāni yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चैव प्रकुर्वीत प्रोक्षणं प्रणवेन तु । फट्कारान्तं समुद्दिष्टं सर्वविघ्नहरं शुभम्
tataś caiva prakurvīta prokṣaṇaṃ praṇavena tu / phaṭkārāntaṃ samuddiṣṭaṃ sarvavighnaharaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रार्कचन्द्रवह्नीनां मण्डलानि विचिन्तयेत् । पद्ममध्ये न्यसेद् विष्णुं पवनस्याम्बरस्य च
tatrārkacandravahnīnāṃ maṇḍalāni vicintayet / padmamadhye nyased viṣṇuṃ pavanasyāmbarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विचिन्त्य हृदय ॐकारं ज्योतीरूपिणम् । कर्णिकायां समासीनं ज्योतीरूपं सनातनम्
tato vicintya hṛdaya oṃkāraṃ jyotīrūpiṇam / karṇikāyāṃ samāsīnaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाक्षरं ततो मन्त्रं विन्यसेच् च यथाक्रमम् । तेन व्यस्तसमस्तेन पूजनं परमं स्मृतम्
aṣṭākṣaraṃ tato mantraṃ vinyasec ca yathākramam / tena vyastasamastena pūjanaṃ paramaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाक्षरमन्त्रेण यजेद् देवं सनातनम् । ततो ऽवधार्य हृदये कर्णिकायां बहिर् न्यसेत्
dvādaśākṣaramantreṇa yajed devaṃ sanātanam / tato 'vadhārya hṛdaye karṇikāyāṃ bahir nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भुजं महासत्त्वं सूर्यकोटिसमप्रभम् । चिन्तयित्वा महायोगं ज्योतीरूपं सनातनम् । ततश् चावाहयेन् मन्त्रं क्रमेणाचिन्त्य मानसे
caturbhujaṃ mahāsattvaṃ sūryakoṭisamaprabham / cintayitvā mahāyogaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam / tataś cāvāhayen mantraṃ krameṇācintya mānase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनमन्त्रः: मीनरूपो वराहश् च नरसिंहो ऽथ वामनः । आयातु देवो वरदो मम नारायणो ऽग्रतः ॐ नमो नारायणाय नमः
āvāhanamantraḥ: mīnarūpo varāhaś ca narasiṃho 'tha vāmanaḥ | āyātu devo varado mama nārāyaṇo 'grataḥ oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकायां सुपीठे ऽत्र पद्मकल्पितम् आसनम् । सर्वसत्त्वहितार्थाय तिष्ठ त्वं मधुसूदन ॐ नमो नारायणाय नमः
karṇikāyāṃ supīṭhe 'tra padmakalpitam āsanam / sarvasattvahitārthāya tiṣṭha tvaṃ madhusūdana oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घमन्त्रः: ॐ त्रैलोक्यपतीनां पतये देवदेवाय हृषीकेशाय विष्णवे नमः । ॐ नमो नारायणाय नमः
arghamantraḥ: oṃ trailokyapatīnāṃ pataye devadevāya hṛṣīkeśāya viṣṇave namaḥ | oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ पाद्यं पादयोर् देव पद्मनाभ सनातन । विष्णो कमलपत्त्राक्ष गृहाण मधुसूदन ॐ नमो नारायणाय नमः
oṃ pādyaṃ pādayor deva padmanābha sanātana / viṣṇo kamalapattrākṣa gṛhāṇa madhusūdana oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुपर्कं महादेव ब्रह्माद्यैः कल्पितं तव । मया निवेदितं भक्त्या गृहाण पुरुषोत्तम ॐ नमो नारायणाय नमः
madhuparkaṃ mahādeva brahmādyaiḥ kalpitaṃ tava / mayā niveditaṃ bhaktyā gṛhāṇa puruṣottama oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचमनीयमन्त्रः: मन्दाकिन्याः सितं वारि सर्वपापहरं शिवम् । गृहाणाचमनीयं त्वं मया भक्त्या निवेदितम् ॐ नमो नारायणाय नमः
ācamanīyamantraḥ: mandākinyāḥ sitaṃ vāri sarvapāpaharaṃ śivam / gṛhāṇācamanīyaṃ tvaṃ mayā bhaktyā niveditam oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानमन्त्रः: त्वम् आपः पृथिवी चैव ज्योतिस् त्वं वायुर् एव च । लोकेश वृत्तिमात्रेण वारिणा स्नापयाम्य् अहम् ॐ नमो नारायणाय नमः
snānamantraḥ: tvam āpaḥ pṛthivī caiva jyotis tvaṃ vāyur eva ca / lokeśa vṛttimātreṇa vāriṇā snāpayāmy aham oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रमन्त्रः: देवतत्त्वसमायुक्त यज्ञवर्णसमन्वित । स्वर्णवर्णप्रभे देव वाससी तव केशव ॐ नमो नारायणाय नमः
vastramantraḥ: devatattvasamāyukta yajñavarṇasamanvita / svarṇavarṇaprabhe deva vāsasī tava keśava oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलेपनमन्त्रः: शरीरं ते न जानामि चेष्टां चैव च केशव । मया निवेदितो गन्धः प्रतिगृह्य विलिप्यताम् ॐ नमो नारायणाय नमः
vilepanamantraḥ: śarīraṃ te na jānāmi ceṣṭāṃ caiva ca keśava / mayā nivedito gandhaḥ pratigṛhya vilipyatām oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवीतमन्त्रः: ऋग्यजुःसाममन्त्रेण त्रिवृतं पद्मयोनिना । सावित्रीग्रन्थिसंयुक्तम् उपवीतं तवार्पये ॐ नमो नारायणाय नमः
upavītamantraḥ: ṛgyajuḥsāmamantreṇa trivṛtaṃ padmayoninā / sāvitrīgranthisaṃyuktam upavītaṃ tavārpaye oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलंकारमन्त्रः: दिव्यरत्नसमायुक्त वह्निभानुसमप्रभ । गात्राणि तव शोभन्तु सालंकाराणि माधव ॐ नमो नारायणाय नमः
alaṃkāramantraḥ: divyaratnasamāyukta vahnibhānusamaprabha / gātrāṇi tava śobhantu sālaṃkārāṇi mādhava oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नम इति प्रत्यक्षरं समस्तेन मूलमन्त्रेण वा पूजयेत् ॥६१।३५। धूपमन्त्रः: वनस्पतिरसो दिव्यो गन्धाढ्यः सुरभिश् च ते । मया निवेदितो भक्त्या धूपो ऽयं प्रतिगृह्यताम्
oṃ nama iti pratyakṣaraṃ samastena mūlamantreṇa vā pūjayet ||61.35| dhūpamantraḥ: vanaspatiraso divyo gandhāḍhyaḥ surabhiś ca te / mayā nivedito bhaktyā dhūpo 'yaṃ pratigṛhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो नारायणाय नमः ॥६१।३६। दीपमन्त्रः: सूर्यचन्द्रसमो ज्योतिर् विद्युदग्न्योस् तथैव च । त्वम् एव ज्योतिषां देव दीपो ऽयं प्रतिगृह्यताम्
oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ ||61.36| dīpamantraḥ: sūryacandrasamo jyotir vidyudagnyos tathaiva ca / tvam eva jyotiṣāṃ deva dīpo 'yaṃ pratigṛhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो नारायणाय नमः ॥६१।३७। नैवेद्यमन्त्रः: अन्नं चतुर्विधं चैव रसैः षड्भिः समन्वितम् । मया निवेदितं भक्त्या नैवेद्यं तव केशव
oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ ||61.37| naivedyamantraḥ: annaṃ caturvidhaṃ caiva rasaiḥ ṣaḍbhiḥ samanvitam / mayā niveditaṃ bhaktyā naivedyaṃ tava keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो नारायणाय नमः ॥६१।३८। पूर्वे दले वासुदेवं याम्ये संकर्षणं न्यसेत् । प्रद्युम्नं पश्चिमे कुर्याद् अनिरुद्धं तथोत्तरे
oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ ||61.38| pūrve dale vāsudevaṃ yāmye saṃkarṣaṇaṃ nyaset / pradyumnaṃ paścime kuryād aniruddhaṃ tathottare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहं च तथाग्नेये नरसिंहं च नैरृते । वायव्ये माधवं चैव तथैशाने त्रिविक्रमम्
vārāhaṃ ca tathāgneye narasiṃhaṃ ca nairṛte / vāyavye mādhavaṃ caiva tathaiśāne trivikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाष्टाक्षरदेवस्य गरुडं पुरतो न्यसेत् । वामपार्श्वे तथा चक्रं शङ्खं दक्षिणतो न्यसेत्
tathāṣṭākṣaradevasya garuḍaṃ purato nyaset / vāmapārśve tathā cakraṃ śaṅkhaṃ dakṣiṇato nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा महागदां चैव न्यसेद् देवस्य दक्षिणे । ततः शार्ङ्गं धनुर् विद्वान् न्यसेद् देवस्य वामतः
tathā mahāgadāṃ caiva nyased devasya dakṣiṇe / tataḥ śārṅgaṃ dhanur vidvān nyased devasya vāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेनेषुधी दिव्ये खड्गं वामे च विन्यसेत् । श्रियं दक्षिणतः स्थाप्य पुष्टिम् उत्तरतो न्यसेत्
dakṣiṇeneṣudhī divye khaḍgaṃ vāme ca vinyaset / śriyaṃ dakṣiṇataḥ sthāpya puṣṭim uttarato nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनमालां च पुरतस् ततः श्रीवत्सकौस्तुभौ । विन्यसेद् धृदयादीनि पूर्वादिषु चतुर्दिशम्
vanamālāṃ ca puratas tataḥ śrīvatsakaustubhau / vinyased dhṛdayādīni pūrvādiṣu caturdiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्त्रं देवदेवस्य कोणे चैव तु विन्यसेत् । इन्द्रम् अग्निं यमं चैव नैरृतं वरुणं तथा
tato 'straṃ devadevasya koṇe caiva tu vinyaset / indram agniṃ yamaṃ caiva nairṛtaṃ varuṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुं धनदम् ईशानम् अनन्तं ब्रह्मणा सह । पूजयेत् तान्त्रिकैर् मन्त्रैर् अधश् चोर्ध्वं तथैव च
vāyuṃ dhanadam īśānam anantaṃ brahmaṇā saha / pūjayet tāntrikair mantrair adhaś cordhvaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संपूज्य देवेशं मण्डलस्थं जनार्दनम् । लभेद् अभिमतान् कामान् नरो नास्त्य् अत्र संशयः
evaṃ saṃpūjya deveśaṃ maṇḍalasthaṃ janārdanam / labhed abhimatān kāmān naro nāsty atra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव विधानेन मण्डलस्थं जनार्दनम् । पूजितं यः संपश्येत स विशेद् विष्णुम् अव्ययम्
anenaiva vidhānena maṇḍalasthaṃ janārdanam / pūjitaṃ yaḥ saṃpaśyeta sa viśed viṣṇum avyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद् अप्य् अर्चितो येन विधिनानेन केशवः । जन्ममृत्युजरां तीर्त्वा स विष्णोः पदम् आप्नुयात्
sakṛd apy arcito yena vidhinānena keśavaḥ / janmamṛtyujarāṃ tīrtvā sa viṣṇoḥ padam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः स्मरेत् सततं भक्त्या नारायणम् अतन्द्रितः । अन्वहं तस्य वासाय श्वेतद्वीपः प्रकल्पितः
yaḥ smaret satataṃ bhaktyā nārāyaṇam atandritaḥ / anvahaṃ tasya vāsāya śvetadvīpaḥ prakalpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐकारादिसमायुक्तं नमःकारान्तदीपितम् । तन्नाम सर्वतत्त्वानां मन्त्र इत्य् अभिधीयते
oṃkārādisamāyuktaṃ namaḥkārāntadīpitam / tannāma sarvatattvānāṃ mantra ity abhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव विधानेन गन्धपुष्पं निवेदयेत् । एकैकस्य प्रकुर्वीत यथोद्दिष्टं क्रमेण तु
anenaiva vidhānena gandhapuṣpaṃ nivedayet / ekaikasya prakurvīta yathoddiṣṭaṃ krameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्रास् ततो निबध्नीयाद् यथोक्तक्रमचोदिताः । जपं चैव प्रकुर्वीत मूलमन्त्रेण मन्त्रवित्
mudrās tato nibadhnīyād yathoktakramacoditāḥ / japaṃ caiva prakurvīta mūlamantreṇa mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाविंशतिम् अष्टौ वा शतम् अष्टोत्तरं तथा । कामेषु च यथाप्रोक्तं यथाशक्ति समाहितः
aṣṭāviṃśatim aṣṭau vā śatam aṣṭottaraṃ tathā / kāmeṣu ca yathāproktaṃ yathāśakti samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मं शङ्खश् च श्रीवत्सो गदा गरुड एव च । चक्रं खड्गश् च शार्ङ्गं च अष्टौ मुद्राः प्रकीर्तिताः
padmaṃ śaṅkhaś ca śrīvatso gadā garuḍa eva ca / cakraṃ khaḍgaś ca śārṅgaṃ ca aṣṭau mudrāḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसर्जनमन्त्रः: गच्छ गच्छ परं स्थानं पुराणपुरुषोत्तम । यत्र ब्रह्मादयो देवा विन्दन्ति परमं पदम्
visarjanamantraḥ: gaccha gaccha paraṃ sthānaṃ purāṇapuruṣottama / yatra brahmādayo devā vindanti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चनं ये न जानन्ति हरेर् मन्त्रैर् यथोदितम् । ते तत्र मूलमन्त्रेण पूजयन्त्व् अच्युतं सदा
arcanaṃ ye na jānanti harer mantrair yathoditam / te tatra mūlamantreṇa pūjayantv acyutaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.