Brahma-Purana 72

ब्रह्मोवाच: हिमवत्पर्वते श्रेष्ठे नानारत्नविचित्रिते । नानावृक्षलताकीर्णे नानाद्विजनिषेविते

brahmovāca: himavatparvate śreṣṭhe nānāratnavicitrite / nānāvṛkṣalatākīrṇe nānādvijaniṣevite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीनदसरःकूप- तडागादिभिर् आवृते । देवगन्धर्वयक्षादि- सिद्धचारणसेविते

nadīnadasaraḥkūpa- taḍāgādibhir āvṛte / devagandharvayakṣādi- siddhacāraṇasevite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभमारुतसंपन्ने हर्षोत्कर्षैककारणे । मेरुमन्दरकैलास- मैनाकादिनगैर् वृते

śubhamārutasaṃpanne harṣotkarṣaikakāraṇe / merumandarakailāsa- mainākādinagair vṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठागस्त्यपौलस्त्य- लोमशादिभिर् आवृते । महोत्सवे वर्तमाने विवाहः समजायत

vasiṣṭhāgastyapaulastya- lomaśādibhir āvṛte / mahotsave vartamāne vivāhaḥ samajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वेदी रत्नमयी शोभिता स्वर्णभूषिता । वज्रमाणिक्यवैदूर्य- तन्मयस्तम्भशोभिता

tatra vedī ratnamayī śobhitā svarṇabhūṣitā / vajramāṇikyavaidūrya- tanmayastambhaśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयालक्ष्मीशुभाक्षान्ति- कीर्तिपुष्ट्यादिसंवृता । मेरुमन्दरकैलास- रैवतैः परिशोभितैः

jayālakṣmīśubhākṣānti- kīrtipuṣṭyādisaṃvṛtā / merumandarakailāsa- raivataiḥ pariśobhitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजितो लोकनाथेन विष्णुना प्रभविष्णुना । मैनाकः पर्वतश्रेष्ठो रेजे ऽतीव हिरण्मयः

pūjito lokanāthena viṣṇunā prabhaviṣṇunā / mainākaḥ parvataśreṣṭho reje 'tīva hiraṇmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयो लोकपालाश् च आदित्याः समरुद्गणाः । विवाहे वेदिकां चक्रुर् देवदेवस्य शूलिनः

ṛṣayo lokapālāś ca ādityāḥ samarudgaṇāḥ / vivāhe vedikāṃ cakrur devadevasya śūlinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मा स्वयं त्वष्टा वेदीं चक्रे सतोरणाम् । सुरभी नन्दिनी नन्दा सुनन्दा कामदोहिनी

viśvakarmā svayaṃ tvaṣṭā vedīṃ cakre satoraṇām / surabhī nandinī nandā sunandā kāmadohinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभिस् तु शोभितेशान्या विवाहः समजायत । समुद्राः सरितो नागा ओषध्यो लोकमातरः

ābhis tu śobhiteśānyā vivāhaḥ samajāyata / samudrāḥ sarito nāgā oṣadhyo lokamātaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवनस्पतिबीजाश् च सर्वे तत्र समाययुः । भुवः कर्म इला चक्रे ओषध्यस् त्व् अन्नकर्म च

savanaspatibījāś ca sarve tatra samāyayuḥ / bhuvaḥ karma ilā cakre oṣadhyas tv annakarma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणः पानकर्माणि दानकर्म धनाधिपः । अग्निश् चकार तत्रान्नं यच् चेष्टं लोकनाथयोः

varuṇaḥ pānakarmāṇi dānakarma dhanādhipaḥ / agniś cakāra tatrānnaṃ yac ceṣṭaṃ lokanāthayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र पृथक् पूजां चक्रे विष्णुः सनातनः । वेदाश् च सरहस्या वै गायन्ति च हसन्ति च

tatra tatra pṛthak pūjāṃ cakre viṣṇuḥ sanātanaḥ / vedāś ca sarahasyā vai gāyanti ca hasanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृत्यन्त्य् अप्सरसः सर्वा जगुर् गन्धर्वकिंनराः । लाजाधृक् चापि मैनाको बभूव मुनिसत्तम

nṛtyanty apsarasaḥ sarvā jagur gandharvakiṃnarāḥ / lājādhṛk cāpi maināko babhūva munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याहवाचनं वृत्तम् अन्तर्वेश्मनि नारद । वेदिकायाम् उपाविष्टौ दंपती सुरसत्तमौ

puṇyāhavācanaṃ vṛttam antarveśmani nārada / vedikāyām upāviṣṭau daṃpatī surasattamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठाप्याग्निं विधिवद् अश्मानं चापि पुत्रक । हुत्वा लाजांश् च विधिवत् प्रदक्षिणम् अथाकरोत्

pratiṣṭhāpyāgniṃ vidhivad aśmānaṃ cāpi putraka / hutvā lājāṃś ca vidhivat pradakṣiṇam athākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मनः स्पर्शहेतोश् च देव्यङ्गुष्ठं करे ऽस्पृशत् । विष्णुना प्रेरितः शंभुर् दक्षिणस्य पदस्य च

aśmanaḥ sparśahetoś ca devyaṅguṣṭhaṃ kare 'spṛśat / viṣṇunā preritaḥ śaṃbhur dakṣiṇasya padasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् अदर्शम् अहं तत्र होमं कुर्वन् हरान्तिके । दृष्टे ऽङ्गुष्ठे दुष्टबुद्ध्या वीर्यं सुस्राव मे तदा

tām adarśam ahaṃ tatra homaṃ kurvan harāntike / dṛṣṭe 'ṅguṣṭhe duṣṭabuddhyā vīryaṃ susrāva me tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लज्जया कलुषीभूतः स्कन्नं वीर्यम् अचूर्णयम् । मद्वीर्याच् चूर्णितात् सूक्ष्माद् वालखिल्यास् तु जज्ञिरे

lajjayā kaluṣībhūtaḥ skannaṃ vīryam acūrṇayam / madvīryāc cūrṇitāt sūkṣmād vālakhilyās tu jajñire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो महान् अभूत् तत्र हाहाकारः सुरोदितः । लज्जया परिभूतो ऽहं निर्गतस् तु तदासनात्

tato mahān abhūt tatra hāhākāraḥ suroditaḥ / lajjayā paribhūto 'haṃ nirgatas tu tadāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यत्सु देवसंघेषु तूष्णींभूतेषु नारद । गच्छन्तं मां महादेवो दृष्ट्वा नन्दिनम् अब्रवीत्

paśyatsu devasaṃgheṣu tūṣṇīṃbhūteṣu nārada / gacchantaṃ māṃ mahādevo dṛṣṭvā nandinam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिव उवाच: ब्रह्माणम् आह्वयस्वेह गतपापं करोम्य् अहम् । कृतापराधे ऽपि जने सन्तः सकृपमानसाः । मोहयन्त्य् अपि विद्वांसं विषयाणाम् इयं स्थितिः

śiva uvāca: brahmāṇam āhvayasveha gatapāpaṃ karomy aham / kṛtāparādhe 'pi jane santaḥ sakṛpamānasāḥ / mohayanty api vidvāṃsaṃ viṣayāṇām iyaṃ sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एवम् उक्त्वा स भगवान् उमया सहितः शिवः । ममानुकम्पया चैव लोकानां हितकाम्यया

brahmovāca: evam uktvā sa bhagavān umayā sahitaḥ śivaḥ / mamānukampayā caiva lokānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् चकार लोकेशः शृणु नारद यत्नतः । पापिनां पापमोक्षाय भूमिर् आपो भविष्यति

etac cakāra lokeśaḥ śṛṇu nārada yatnataḥ / pāpināṃ pāpamokṣāya bhūmir āpo bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोश् च सारसर्वस्वम् आहरिष्यामि पावनम् । एवं निश्चित्य भगवांस् तयोः सारं समाहरत्

tayoś ca sārasarvasvam āhariṣyāmi pāvanam / evaṃ niścitya bhagavāṃs tayoḥ sāraṃ samāharat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिं कमण्डलुं कृत्वा तत्रापः संनिवेश्य च । पावमान्यादिभिः सूक्तैर् अभिमन्त्र्य च यत्नतः

bhūmiṃ kamaṇḍaluṃ kṛtvā tatrāpaḥ saṃniveśya ca / pāvamānyādibhiḥ sūktair abhimantrya ca yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिजगत्पावनीं शक्तिं तत्र सस्मार पापहा । माम् उवाच स लोकेशो गृहाणेमं कमण्डलुम्

trijagatpāvanīṃ śaktiṃ tatra sasmāra pāpahā / mām uvāca sa lokeśo gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपो वै मातरो देव्यो भूमिर् माता तथापरा । स्थित्युत्पत्तिविनाशानां हेतुत्वम् उभयोः स्थितम्

āpo vai mātaro devyo bhūmir mātā tathāparā / sthityutpattivināśānāṃ hetutvam ubhayoḥ sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र प्रतिष्ठितो धर्मो ह्य् अत्र यज्ञः सनातनः । अत्र भुक्तिश् च मुक्तिश् च स्थावरं जङ्गमं तथा

atra pratiṣṭhito dharmo hy atra yajñaḥ sanātanaḥ / atra bhuktiś ca muktiś ca sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणान् मानसं पापं वचनाद् वाचिकं तथा । स्नानपानाभिषेकाच् च प्रणश्यत्य् अपि कायिकम्

smaraṇān mānasaṃ pāpaṃ vacanād vācikaṃ tathā / snānapānābhiṣekāc ca praṇaśyaty api kāyikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् एवामृतं लोके नैतस्मात् पावनं परम् । मयाभिमन्त्रितं ब्रह्मन् गृहाणेमं कमण्डलुम्

etad evāmṛtaṃ loke naitasmāt pāvanaṃ param / mayābhimantritaṃ brahman gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रत्यं वारि यः कश्चित् स्मरेद् अपि पठेद् अपि । स सर्वकामान् आप्नोति गृहाणेमं कमण्डलुम्

atratyaṃ vāri yaḥ kaścit smared api paṭhed api / sa sarvakāmān āpnoti gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतेभ्यश् चापि पञ्चभ्य आपो भूतं महोदितम् । तासाम् उत्कृष्टम् एतस्माद् गृहाणेमं कमण्डलुम्

bhūtebhyaś cāpi pañcabhya āpo bhūtaṃ mahoditam / tāsām utkṛṣṭam etasmād gṛhāṇemaṃ kamaṇḍalum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र यद् वारि शोभिष्ठं पुण्यं पावनम् एव च । स्पृष्ट्वा स्मृत्वा च दृष्ट्वा च ब्रह्मन् पापाद् विमोक्ष्यसे

atra yad vāri śobhiṣṭhaṃ puṇyaṃ pāvanam eva ca / spṛṣṭvā smṛtvā ca dṛṣṭvā ca brahman pāpād vimokṣyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्त्वा महादेवः प्रादान् मम कमण्डलुम् । ततः सुरगणाः सर्वे भक्त्या प्रोचुः सुरेश्वरम् । आह्लादश् च महांस् तत्र जयशब्दो व्यवर्तत

evam uktvā mahādevaḥ prādān mama kamaṇḍalum / tataḥ suragaṇāḥ sarve bhaktyā procuḥ sureśvaram / āhlādaś ca mahāṃs tatra jayaśabdo vyavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.