ब्रह्मोवाच: दशाश्वमेधिकं तीर्थं तच् छृणुष्व महामुने । यस्य श्रवणमात्रेण हयमेधफलं लभेत्
brahmovāca: daśāśvamedhikaṃ tīrthaṃ tac chṛṇuṣva mahāmune / yasya śravaṇamātreṇa hayamedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वकर्मसुतः श्रीमान् विश्वरूपो महाबलः । तस्यापि प्रथमः पुत्रस् तत्पुत्रो भौवनो विभुः
viśvakarmasutaḥ śrīmān viśvarūpo mahābalaḥ / tasyāpi prathamaḥ putras tatputro bhauvano vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरोधाः कश्यपस् तस्य सर्वज्ञानविशारदः । तम् अपृच्छन् महाबाहुर् भौवनः सार्वभौवनः
purodhāḥ kaśyapas tasya sarvajñānaviśāradaḥ / tam apṛcchan mahābāhur bhauvanaḥ sārvabhauvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्ष्ये ऽहं हयमेधैश् च युगपद् दशभिर् मुने । इत्य् अपृच्छद् गुरुं विप्रं क्व यक्ष्यामि सुरान् इति
yakṣye 'haṃ hayamedhaiś ca yugapad daśabhir mune / ity apṛcchad guruṃ vipraṃ kva yakṣyāmi surān iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽवदद् देवयजनं तत्र तत्र नृपोत्तम । यत्र यत्र द्विजश्रेष्ठाः प्रावर्तन्त महाक्रतून्
so 'vadad devayajanaṃ tatra tatra nṛpottama / yatra yatra dvijaśreṣṭhāḥ prāvartanta mahākratūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राभवन्न् ऋषिगणा आर्त्विज्ये मखमण्डले । युगपद् दशमेधानि प्रवृत्तानि पुरोधसा
tatrābhavann ṛṣigaṇā ārtvijye makhamaṇḍale / yugapad daśamedhāni pravṛttāni purodhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णतां नाययुस् तानि दृष्ट्वा चिन्तापरो नृपः । विहाय देवयजनं पुनर् अन्यत्र तान् क्रतून्
pūrṇatāṃ nāyayus tāni dṛṣṭvā cintāparo nṛpaḥ / vihāya devayajanaṃ punar anyatra tān kratūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपाक्रामत् तथा तत्र विघ्नदोषास् तम् आययुः । दृष्ट्वापूर्णांस् ततो यज्ञान् राजा गुरुम् अभाषत
upākrāmat tathā tatra vighnadoṣās tam āyayuḥ / dṛṣṭvāpūrṇāṃs tato yajñān rājā gurum abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच: देशदोषात् कालदोषान् मम दोषात् तवापि वा । पूर्णतां नाप्नुवन्ति स्म दशमेधानि वाजिनः
rājovāca: deśadoṣāt kāladoṣān mama doṣāt tavāpi vā / pūrṇatāṃ nāpnuvanti sma daśamedhāni vājinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततश् च दुःखितो राजा कश्यपेन पुरोधसा । गीष्पतेर् भ्रातरं ज्येष्ठं गत्वा संवर्तम् ऊचतुः
brahmovāca: tataś ca duḥkhito rājā kaśyapena purodhasā / gīṣpater bhrātaraṃ jyeṣṭhaṃ gatvā saṃvartam ūcatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्यपभौवनाव् ऊचतुः: भगवन् युगपत् कार्याण्य् अश्वमेधानि मानद । दश संपूर्णतां यान्ति तं देशं तं गुरुं वद
kaśyapabhauvanāv ūcatuḥ: bhagavan yugapat kāryāṇy aśvamedhāni mānada / daśa saṃpūrṇatāṃ yānti taṃ deśaṃ taṃ guruṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततो ध्यात्वा ऋषिश्रेष्ठः संवर्तो भौवनं तदा । अब्रवीद् गच्छ ब्रह्माणं गुरुं देशं वदिष्यति
brahmovāca: tato dhyātvā ṛṣiśreṣṭhaḥ saṃvarto bhauvanaṃ tadā / abravīd gaccha brahmāṇaṃ guruṃ deśaṃ vadiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भौवनो ऽपि महाप्राज्ञः कश्यपेन महात्मना । आगत्य माम् अब्रवीच् च गुरुं देशादिकं च यत्
bhauvano 'pi mahāprājñaḥ kaśyapena mahātmanā / āgatya mām abravīc ca guruṃ deśādikaṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽहम् अब्रवं पुत्र भौवनं कश्यपं तथा । गौतमीं गच्छ राजेन्द्र स देशः क्रतुपुण्यवान्
tato 'ham abravaṃ putra bhauvanaṃ kaśyapaṃ tathā / gautamīṃ gaccha rājendra sa deśaḥ kratupuṇyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयम् एव गुरुः श्रेष्ठः कश्यपो वेदपारगः । गुरोर् अस्य प्रसादेन गौतम्याश् च प्रसादतः
ayam eva guruḥ śreṣṭhaḥ kaśyapo vedapāragaḥ / guror asya prasādena gautamyāś ca prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकेन हयमेधेन तत्र स्नानेन वा पुनः । सेत्स्यन्ति तत्र यज्ञाश् च दशमेधानि वाजिनः
ekena hayamedhena tatra snānena vā punaḥ / setsyanti tatra yajñāś ca daśamedhāni vājinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा भौवनो राजा गौतमीतीरम् अभ्यगात् । कश्यपेन सहायेन हयमेधाय दीक्षितः
tac chrutvā bhauvano rājā gautamītīram abhyagāt / kaśyapena sahāyena hayamedhāya dīkṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रवृत्ते यज्ञेशे हयमेधे महाक्रतौ । संपूर्णे तु तदा राजा पृथिवीं दातुम् उद्यतः
tataḥ pravṛtte yajñeśe hayamedhe mahākratau / saṃpūrṇe tu tadā rājā pṛthivīṃ dātum udyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्तरिक्षे वाग् उच्चैर् उवाच नृपसत्तमम् । पूजयित्वा स्थितं विप्रान् ऋत्विजो ऽथ सदस्पतीन्
tato 'ntarikṣe vāg uccair uvāca nṛpasattamam / pūjayitvā sthitaṃ viprān ṛtvijo 'tha sadaspatīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशवाग् उवाच: पुरोधसे कश्यपाय सशैलवनकाननाम् । पृथिवीं दातुकामेन दत्तं सर्वं त्वया नृप
ākāśavāg uvāca: purodhase kaśyapāya saśailavanakānanām / pṛthivīṃ dātukāmena dattaṃ sarvaṃ tvayā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिदानस्पृहां त्यक्त्वा अन्नं देहि महाफलम् । नान्नदानसमं पुण्यं त्रिषु लोकेषु विद्यते
bhūmidānaspṛhāṃ tyaktvā annaṃ dehi mahāphalam / nānnadānasamaṃ puṇyaṃ triṣu lokeṣu vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषतस् तु गङ्गायाः श्रद्धया पुलिने मुने । त्वया तु हयमेधो ऽयं कृतः सबहुदक्षिणः । कृतकृत्यो ऽसि भद्रं ते नात्र कार्या विचारणा
viśeṣatas tu gaṅgāyāḥ śraddhayā puline mune / tvayā tu hayamedho 'yaṃ kṛtaḥ sabahudakṣiṇaḥ / kṛtakṛtyo 'si bhadraṃ te nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तथापि दातुकामं तं मही प्रोवाच भौवनम् ॥* ब्र्प् ८३।२३ ॥ पृथिव्य् उवाच: विश्वकर्मज सार्वभौम मा मां देहि पुनः पुनः । निमज्जे ऽहं सलिलस्य मध्ये तस्मान् न दीयताम्
brahmovāca: tathāpi dātukāmaṃ taṃ mahī provāca bhauvanam //* BrP 83.23 // pṛthivy uvāca: viśvakarmaja sārvabhauma mā māṃ dehi punaḥ punaḥ / nimajje 'haṃ salilasya madhye tasmān na dīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततश् च भौवनो भीतः किं देयम् इति चाब्रवीत् । पुनश् चोवाच सा पृथ्वी भौवनं ब्राह्मणैर् वृतम्
brahmovāca: tataś ca bhauvano bhītaḥ kiṃ deyam iti cābravīt / punaś covāca sā pṛthvī bhauvanaṃ brāhmaṇair vṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूम्य् उवाच: तिला गावो धनं धान्यं यत् किंचिद् गौतमीतटे । सर्वं तद् अक्षयं दानं किं मां भौवन दास्यसि
bhūmy uvāca: tilā gāvo dhanaṃ dhānyaṃ yat kiṃcid gautamītaṭe / sarvaṃ tad akṣayaṃ dānaṃ kiṃ māṃ bhauvana dāsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गातीरं समाश्रित्य ग्रासम् एकं ददाति यः । तेनाहं सकला दत्ता किं मां भौवन दास्यसि
gaṅgātīraṃ samāśritya grāsam ekaṃ dadāti yaḥ / tenāhaṃ sakalā dattā kiṃ māṃ bhauvana dāsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तद् भुवो वचनं श्रुत्वा भौवनः सार्वभौवनः । तथेति मत्वा विप्रेभ्यो ह्य् अन्नं प्रादात् सुविस्तरम्
brahmovāca: tad bhuvo vacanaṃ śrutvā bhauvanaḥ sārvabhauvanaḥ / tatheti matvā viprebhyo hy annaṃ prādāt suvistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रभृति तत् तीर्थं दशाश्वमेधिकं विदुः । दशानाम् अश्वमेधानां फलं स्नानाद् अवाप्यते
tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ daśāśvamedhikaṃ viduḥ / daśānām aśvamedhānāṃ phalaṃ snānād avāpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.