Library·Brahma-Purana·9

Brahma-Purana 9

लोमहर्षण उवाच: पिता सोमस्य भो विप्रा जज्ञे ऽत्रिर् भगवान् ऋषिः । ब्रह्मणो मानसात् पूर्वं प्रजासर्गं विधित्सतः

lomaharṣaṇa uvāca: pitā somasya bho viprā jajñe 'trir bhagavān ṛṣiḥ / brahmaṇo mānasāt pūrvaṃ prajāsargaṃ vidhitsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्तरं नाम तपो येन तप्तं हि तत् पुरा । त्रीणि वर्षसहस्राणि दिव्यानीति हि नः श्रुतम्

anuttaraṃ nāma tapo yena taptaṃ hi tat purā / trīṇi varṣasahasrāṇi divyānīti hi naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वम् आचक्रमे तस्य रेतः सोमत्वम् ईयिवत् । नेत्राभ्यां वारि सुस्राव दशधा द्योतयन् दिशः

ūrdhvam ācakrame tasya retaḥ somatvam īyivat / netrābhyāṃ vāri susrāva daśadhā dyotayan diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं गर्भं विधिनादिष्टा दश देव्यो दधुस् ततः । समेत्य धारयाम् आसुर् न च ताः समशक्नुवन्

taṃ garbhaṃ vidhinādiṣṭā daśa devyo dadhus tataḥ / sametya dhārayām āsur na ca tāḥ samaśaknuvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा न धारणे शक्तास् तस्य गर्भस्य ता दिशः । ततस् ताभिः स त्यक्तस् तु निपपात वसुंधराम्

yadā na dhāraṇe śaktās tasya garbhasya tā diśaḥ / tatas tābhiḥ sa tyaktas tu nipapāta vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितं सोमम् आलोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः । रथम् आरोपयाम् आस लोकानां हितकाम्यया

patitaṃ somam ālokya brahmā lokapitāmahaḥ / ratham āropayām āsa lokānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् निपतिते देवाः पुत्रे ऽत्रेः परमात्मनि । तुष्टुवुर् ब्रह्मणः पुत्रास् तथान्ये मुनिसत्तमाः

tasmin nipatite devāḥ putre 'treḥ paramātmani / tuṣṭuvur brahmaṇaḥ putrās tathānye munisattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य संस्तूयमानस्य तेजः सोमस्य भास्वतः । आप्यायनाय लोकानां भावयाम् आस सर्वतः

tasya saṃstūyamānasya tejaḥ somasya bhāsvataḥ / āpyāyanāya lokānāṃ bhāvayām āsa sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन रथमुख्येन सागरान्तां वसुंधराम् । त्रिःसप्तकृत्वो ऽतियशाश् चकाराभिप्रदक्षिणाम्

sa tena rathamukhyena sāgarāntāṃ vasuṃdharām / triḥsaptakṛtvo 'tiyaśāś cakārābhipradakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य यच् चरितं तेजः पृथिवीम् अन्वपद्यत । ओषध्यस् ताः समुद्भूता याभिः संधार्यते जगत्

tasya yac caritaṃ tejaḥ pṛthivīm anvapadyata / oṣadhyas tāḥ samudbhūtā yābhiḥ saṃdhāryate jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स लब्धतेजा भगवान् संस्तवैश् च स्वकर्मभिः । तपस् तेपे महाभागः पद्मानां दर्शनाय सः

sa labdhatejā bhagavān saṃstavaiś ca svakarmabhiḥ / tapas tepe mahābhāgaḥ padmānāṃ darśanāya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्मै ददौ राज्यं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः । बीजौषधीनां विप्राणाम् अपां च मुनिसत्तमाः

tatas tasmai dadau rājyaṃ brahmā brahmavidāṃ varaḥ / bījauṣadhīnāṃ viprāṇām apāṃ ca munisattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत् प्राप्य महाराज्यं सोमः सौम्यवतां वरः । समाजह्रे राजसूयं सहस्रशतदक्षिणम्

sa tat prāpya mahārājyaṃ somaḥ saumyavatāṃ varaḥ / samājahre rājasūyaṃ sahasraśatadakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणाम् अददात् सोमस् त्रींल् लोकान् इति नः श्रुतम् । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश् च भो द्विजाः

dakṣiṇām adadāt somas trīṃl lokān iti naḥ śrutam / tebhyo brahmarṣimukhyebhyaḥ sadasyebhyaś ca bho dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भो ब्रह्मात्रिर् भृगुश् च ऋत्विजो ऽभवत् । सदस्यो ऽभूद् धरिस् तत्र मुनिभिर् बहुभिर् वृतः

hiraṇyagarbho brahmātrir bhṛguś ca ṛtvijo 'bhavat / sadasyo 'bhūd dharis tatra munibhir bahubhir vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं सिनीश् च कुहूश् चैव द्युतिः पुष्टिः प्रभा वसुः । कीर्तिर् धृतिश् च लक्ष्मीश् च नव देव्यः सिषेविरे

taṃ sinīś ca kuhūś caiva dyutiḥ puṣṭiḥ prabhā vasuḥ / kīrtir dhṛtiś ca lakṣmīś ca nava devyaḥ siṣevire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्यावभृथम् अप्य् अग्र्यं सर्वदेवर्षिपूजितः । विरराजाधिराजेन्द्रो दशधा भासयन् दिशः

prāpyāvabhṛtham apy agryaṃ sarvadevarṣipūjitaḥ / virarājādhirājendro daśadhā bhāsayan diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तत् प्राप्य दुष्प्राप्यम् ऐश्वर्यम् ऋषिसत्कृतम् । विबभ्राम मतिस् ताता- विनयाद् अनयाहृता

tasya tat prāpya duṣprāpyam aiśvaryam ṛṣisatkṛtam / vibabhrāma matis tātā- vinayād anayāhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पतेः स वै भार्याम् ऐश्वर्यमदमोहितः । जहार तरसा सोमो विमत्याङ्गिरसः सुतम्

bṛhaspateḥ sa vai bhāryām aiśvaryamadamohitaḥ / jahāra tarasā somo vimatyāṅgirasaḥ sutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स याच्यमानो देवैश् च तथा देवर्षिभिर् मुहुः । नैव व्यसर्जयत् तारां तस्माय् अङ्गिरसे तदा

sa yācyamāno devaiś ca tathā devarṣibhir muhuḥ / naiva vyasarjayat tārāṃ tasmāy aṅgirase tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशना तस्य जग्राह पार्ष्णिम् अङ्गिरसस् तदा । रुद्रश् च पार्ष्णिं जग्राह गृहीत्वाजगवं धनुः

uśanā tasya jagrāha pārṣṇim aṅgirasas tadā / rudraś ca pārṣṇiṃ jagrāha gṛhītvājagavaṃ dhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन ब्रह्मशिरो नाम परमास्त्रं महात्मना । उद्दिश्य देवान् उत्सृष्टं येनैषां नाशितं यशः

tena brahmaśiro nāma paramāstraṃ mahātmanā / uddiśya devān utsṛṣṭaṃ yenaiṣāṃ nāśitaṃ yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तद् युद्धम् अभवत् प्रख्यातं तारकामयम् । देवानां दानवानां च लोकक्षयकरं महत्

tatra tad yuddham abhavat prakhyātaṃ tārakāmayam / devānāṃ dānavānāṃ ca lokakṣayakaraṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र शिष्टास् तु ये देवास् तुषिताश् चैव ये द्विजाः । ब्रह्माणं शरणं जग्मुर् आदिदेवं सनातनम्

tatra śiṣṭās tu ye devās tuṣitāś caiva ye dvijāḥ / brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmur ādidevaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा निवार्योशनसं तं वै रुद्रं च शंकरम् । ददाव् अङ्गिरसे तारां स्वयम् एव पितामहः

tadā nivāryośanasaṃ taṃ vai rudraṃ ca śaṃkaram / dadāv aṅgirase tārāṃ svayam eva pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् अन्तःप्रसवां दृष्ट्वा क्रुद्धः प्राह बृहस्पतिः । मदीयायां न ते योनौ गर्भो धार्यः कथंचन

tām antaḥprasavāṃ dṛṣṭvā kruddhaḥ prāha bṛhaspatiḥ / madīyāyāṃ na te yonau garbho dhāryaḥ kathaṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इषीकास्तम्बम् आसाद्य गर्भं सा चोत्ससर्ज ह । जातमात्रः स भगवान् देवानाम् आक्षिपद् वपुः

iṣīkāstambam āsādya garbhaṃ sā cotsasarja ha / jātamātraḥ sa bhagavān devānām ākṣipad vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संशयम् आपन्नास् ताराम् ऊचुः सुरोत्तमाः । सत्यं ब्रूहि सुतः कस्य सोमस्याथ बृहस्पतेः

tataḥ saṃśayam āpannās tārām ūcuḥ surottamāḥ / satyaṃ brūhi sutaḥ kasya somasyātha bṛhaspateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृच्छ्यमाना यदा देवैर् नाह सा विबुधान् किल । तदा तां शप्तुम् आरब्धः कुमारो दस्युहन्तमः

pṛcchyamānā yadā devair nāha sā vibudhān kila / tadā tāṃ śaptum ārabdhaḥ kumāro dasyuhantamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं निवार्य ततो ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम् । यद् अत्र तथ्यं तद् ब्रूहि तारे कस्य सुतस् त्व् अयम्

taṃ nivārya tato brahmā tārāṃ papraccha saṃśayam / yad atra tathyaṃ tad brūhi tāre kasya sutas tv ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच प्राञ्जलिः सा तं सोमस्येति पितामहम् । तदा तं मूर्ध्नि चाघ्राय सोमो राजा सुतं प्रति

uvāca prāñjaliḥ sā taṃ somasyeti pitāmaham / tadā taṃ mūrdhni cāghrāya somo rājā sutaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुध इत्य् अकरोन् नाम तस्य बालस्य धीमतः । प्रतिकूलं च गगने समभ्युत्तिष्ठते बुधः

budha ity akaron nāma tasya bālasya dhīmataḥ / pratikūlaṃ ca gagane samabhyuttiṣṭhate budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादयाम् आस तदा पुत्रं वैराजपुत्रिकम् । तस्यापत्यं महातेजा बभूवैलः पुरूरवाः

utpādayām āsa tadā putraṃ vairājaputrikam / tasyāpatyaṃ mahātejā babhūvailaḥ purūravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वश्यां जज्ञिरे यस्य पुत्राः सप्त महात्मनः । एतत् सोमस्य वो जन्म कीर्तितं कीर्तिवर्धनम्

urvaśyāṃ jajñire yasya putrāḥ sapta mahātmanaḥ / etat somasya vo janma kīrtitaṃ kīrtivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशम् अस्य मुनिश्रेष्ठाः कीर्त्यमानं निबोधत । धन्यम् आयुष्यम् आरोग्यं पुण्यं संकल्पसाधनम्

vaṃśam asya muniśreṣṭhāḥ kīrtyamānaṃ nibodhata / dhanyam āyuṣyam ārogyaṃ puṇyaṃ saṃkalpasādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.