Library·Brahma-Purana·92

Brahma-Purana 92

ब्रह्मोवाच: पापप्रणाशनं नाम तीर्थं पापभयापहम् । नामधेयं प्रवक्ष्यामि शृणु नारद यत्नतः

brahmovāca: pāpapraṇāśanaṃ nāma tīrthaṃ pāpabhayāpaham / nāmadheyaṃ pravakṣyāmi śṛṇu nārada yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतव्रत इति ख्यातो ब्राह्मणो लोकविश्रुतः । तस्य भार्या मही नाम तरुणी लोकसुन्दरी

dhṛtavrata iti khyāto brāhmaṇo lokaviśrutaḥ / tasya bhāryā mahī nāma taruṇī lokasundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रः सूर्यनिभः सनाज्जात इति श्रुतः । धृतव्रतं तथाकर्षन् मृत्युः कालेरितो मुने

tasya putraḥ sūryanibhaḥ sanājjāta iti śrutaḥ / dhṛtavrataṃ tathākarṣan mṛtyuḥ kālerito mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सा बालविधवा बालपुत्रा सुरूपिणी । त्रातारं नैव पश्यन्ती गालवाश्रमम् अभ्यगात्

tataḥ sā bālavidhavā bālaputrā surūpiṇī / trātāraṃ naiva paśyantī gālavāśramam abhyagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै पुत्रं निवेद्याथ स्वैरिणी पापमोहिता । सा बभ्राम बहून् देशान् पुंस्कामा कामचारिणी

tasmai putraṃ nivedyātha svairiṇī pāpamohitā / sā babhrāma bahūn deśān puṃskāmā kāmacāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुत्रो गालवगृहे वेदवेदाङ्गपारगः । जातो ऽपि मातृदोषेण वेश्येरितमतिस् त्व् अभूत्

tatputro gālavagṛhe vedavedāṅgapāragaḥ / jāto 'pi mātṛdoṣeṇa veśyeritamatis tv abhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनस्थानम् इति ख्यातं नानाजातिसमावृतम् । तत्रासौ पण्यवेषेण अध्यास्ते च मही तथा

janasthānam iti khyātaṃ nānājātisamāvṛtam / tatrāsau paṇyaveṣeṇa adhyāste ca mahī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सुतो ऽपि बहून् देशान् परिबभ्राम कामुकः । सो ऽपि कालवशात् तत्र जनस्थाने ऽवसत् तदा

tatsuto 'pi bahūn deśān paribabhrāma kāmukaḥ / so 'pi kālavaśāt tatra janasthāne 'vasat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियम् आकाङ्क्षते वेश्यां धृतव्रतसुतो द्विजः । मही चापि धनं दातॄन् पुरुषान् समपेक्षते

striyam ākāṅkṣate veśyāṃ dhṛtavratasuto dvijaḥ / mahī cāpi dhanaṃ dātṝn puruṣān samapekṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेने न पुत्रम् आत्मीयं स चापि न तु मातरम् । तयोः समागमश् चासीद् विधिना मातृपुत्रयोः

mene na putram ātmīyaṃ sa cāpi na tu mātaram / tayoḥ samāgamaś cāsīd vidhinā mātṛputrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं बहुतिथे काले पुत्रे मातरि गच्छति । तयोः परस्परं ज्ञानं नैवासीन् मातृपुत्रयोः

evaṃ bahutithe kāle putre mātari gacchati / tayoḥ parasparaṃ jñānaṃ naivāsīn mātṛputrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रवर्तमानस्य पितृधर्मेण सन्मतिः । आसीत् तस्याप्य् असद्वृत्तेः शृणु नारद चित्रवत्

evaṃ pravartamānasya pitṛdharmeṇa sanmatiḥ / āsīt tasyāpy asadvṛtteḥ śṛṇu nārada citravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वैरस्थित्या वर्तमानो नेदं स परिहातवान् । ब्राह्मीं संध्याम् अनुष्ठाय तद् ऊर्ध्वं तु धनार्जनम्

svairasthityā vartamāno nedaṃ sa parihātavān / brāhmīṃ saṃdhyām anuṣṭhāya tad ūrdhvaṃ tu dhanārjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याबलेन वित्तानि बहून्य् आर्ज्य ददात्य् असौ । तथा स प्रातर् उत्थाय गङ्गां गत्वा यथाविधि

vidyābalena vittāni bahūny ārjya dadāty asau / tathā sa prātar utthāya gaṅgāṃ gatvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचादि स्नानसंध्यादि सर्वं कार्यं यथाक्रमम् । कृत्वा तु ब्राह्मणान् नत्वा ततो ऽभ्येति स्वकर्मसु

śaucādi snānasaṃdhyādi sarvaṃ kāryaṃ yathākramam / kṛtvā tu brāhmaṇān natvā tato 'bhyeti svakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःकाले गौतमीं तु यदा याति विरूपवान् । कुष्ठसर्वाङ्गशिथिलः पूयशोणितनिःस्रवः

prātaḥkāle gautamīṃ tu yadā yāti virūpavān / kuṣṭhasarvāṅgaśithilaḥ pūyaśoṇitaniḥsravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा तु गौतमीं गङ्गां यदा याति सुरूपधृक् । शान्तः सूर्याग्निसदृशो मूर्तिमान् इव भास्करः

snātvā tu gautamīṃ gaṅgāṃ yadā yāti surūpadhṛk / śāntaḥ sūryāgnisadṛśo mūrtimān iva bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् रूपद्वयं स्वस्य नैव पश्यति स द्विजः । गालवो यत्र भगवांस् तपोज्ञानपरायणः

etad rūpadvayaṃ svasya naiva paśyati sa dvijaḥ / gālavo yatra bhagavāṃs tapojñānaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रित्य गौतमीं देवीं आस्ते च मुनिभिर् वृतः । ब्राह्मणो ऽपि च तत्रैव नित्यं तीर्थं समेत्य च

āśritya gautamīṃ devīṃ āste ca munibhir vṛtaḥ / brāhmaṇo 'pi ca tatraiva nityaṃ tīrthaṃ sametya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गालवं च नमस्याथ ततो याति स्वमन्दिरम् । गङ्गायाः सेवनात् पूर्वं सनाज्जातस्य यद् वपुः

gālavaṃ ca namasyātha tato yāti svamandiram / gaṅgāyāḥ sevanāt pūrvaṃ sanājjātasya yad vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानसंध्योत्तरे काले पुनर् यद् अपि तद् द्विजे । उभयं तस्य तद् रूपं गालवो नित्यम् एव च

snānasaṃdhyottare kāle punar yad api tad dvije / ubhayaṃ tasya tad rūpaṃ gālavo nityam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा सविस्मयो मेने किंचिद् अस्त्य् अत्र कारणम् । एवं सविस्मयो भूत्वा गालवः प्राह तं द्विजम्

dṛṣṭvā savismayo mene kiṃcid asty atra kāraṇam / evaṃ savismayo bhūtvā gālavaḥ prāha taṃ dvijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन्तं तु नमस्याथ सनाज्जातं गुरुर् गृहम् । आहूय यत्नतो धीमान् कृपया विस्मयेन च

gacchantaṃ tu namasyātha sanājjātaṃ gurur gṛham / āhūya yatnato dhīmān kṛpayā vismayena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गालव उवाच: को भवान् क्व च गन्तासि किं करोषि क्व भोक्ष्यसि । किंनामा त्वं क्व शय्या ते का ते भार्या वदस्व मे

gālava uvāca: ko bhavān kva ca gantāsi kiṃ karoṣi kva bhokṣyasi / kiṃnāmā tvaṃ kva śayyā te kā te bhāryā vadasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: गालवस्य वचः श्रुत्वा ब्राह्मणो ऽप्य् आह तं मुनिम् ॥* ब्र्प् ९२।२५ ॥ ब्राह्मण उवाच: श्वः कथ्यते मया सर्वं ज्ञात्वा कार्यविनिर्णयम् ॥* ब्र्प् ९२।२६ ॥ ब्रह्मोवाच: एवम् उक्त्वा गालवं तं सनाज्जातो गृहं ययौ । भुक्त्वा रात्रौ तया सम्यक् शय्याम् आसाद्य बन्धकीम् । उवाच चकितः स्मृत्वा गालवस्य तु यद् वचः

brahmovāca: gālavasya vacaḥ śrutvā brāhmaṇo 'py āha taṃ munim //* BrP 92.25 // brāhmaṇa uvāca: śvaḥ kathyate mayā sarvaṃ jñātvā kāryavinirṇayam //* BrP 92.26 // brahmovāca: evam uktvā gālavaṃ taṃ sanājjāto gṛhaṃ yayau / bhuktvā rātrau tayā samyak śayyām āsādya bandhakīm / uvāca cakitaḥ smṛtvā gālavasya tu yad vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच: त्वं तु सर्वगुणोपेता बन्धक्य् अपि पतिव्रता । आवयोः सदृशी प्रीतिर् यावज्जीवं प्रवर्तताम्

brāhmaṇa uvāca: tvaṃ tu sarvaguṇopetā bandhaky api pativratā / āvayoḥ sadṛśī prītir yāvajjīvaṃ pravartatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि किंचित् पृच्छामि किंनाम्नी त्वं क्व वा कुलम् । किं नु स्थानं क्व वा बन्धुर् मम सर्वं निवेद्यताम्

tathāpi kiṃcit pṛcchāmi kiṃnāmnī tvaṃ kva vā kulam / kiṃ nu sthānaṃ kva vā bandhur mama sarvaṃ nivedyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धक्य् उवाच: धृतव्रत इति ख्यातो ब्राह्मणो दीक्षितः शुचिः । तस्य भार्या मही चाहं मत्पुत्रो गालवाश्रमे

bandhaky uvāca: dhṛtavrata iti khyāto brāhmaṇo dīkṣitaḥ śuciḥ / tasya bhāryā mahī cāhaṃ matputro gālavāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सृष्टो मतिमान् बालः सनाज्जात इति श्रुतः । अहं तु पूर्वदोषेण त्यक्त्वा धर्मं कुलागतम् । स्वैरिणी त्व् इह वर्ते ऽहं विद्धि मां ब्राह्मणीं द्विज

utsṛṣṭo matimān bālaḥ sanājjāta iti śrutaḥ / ahaṃ tu pūrvadoṣeṇa tyaktvā dharmaṃ kulāgatam / svairiṇī tv iha varte 'haṃ viddhi māṃ brāhmaṇīṃ dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा मर्मविद्ध इवाभवत् । पपात सहसा भूमौ वेश्या तं वाक्यम् अब्रवीत्

brahmovāca: tasyās tad vacanaṃ śrutvā marmaviddha ivābhavat / papāta sahasā bhūmau veśyā taṃ vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेश्योवाच: किं तु जातं द्विजश्रेष्ठ क्व च प्रीतिर् गता तव । किं तु वाक्यं मया चोक्तं तव चित्तविरोधकृत्

veśyovāca: kiṃ tu jātaṃ dvijaśreṣṭha kva ca prītir gatā tava / kiṃ tu vākyaṃ mayā coktaṃ tava cittavirodhakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानम् आत्मनाश्वास्य ब्राह्मणो वाक्यम् अब्रवीत् ॥* ब्र्प् ९२।३४ ॥ ब्राह्मण उवाच: धृतव्रतः पिता विप्रस् तत्पुत्रो ऽहं सनाद्यतः । माता मही मम इयं मम दैवाद् उपागता

ātmānam ātmanāśvāsya brāhmaṇo vākyam abravīt //* BrP 92.34 // brāhmaṇa uvāca: dhṛtavrataḥ pitā vipras tatputro 'haṃ sanādyataḥ / mātā mahī mama iyaṃ mama daivād upāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एतच् छ्रुत्वा तस्य वाक्यं साप्य् अभूद् अतिदुःखिता । तयोस् तु शोचतोः पश्चात् प्रभाते विमले रवौ । गालवं मुनिशार्दूलं गत्वा विप्रो न्यवेदयत्

brahmovāca: etac chrutvā tasya vākyaṃ sāpy abhūd atiduḥkhitā / tayos tu śocatoḥ paścāt prabhāte vimale ravau / gālavaṃ muniśārdūlaṃ gatvā vipro nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच: धृतव्रतसुतो ब्रह्मंस् त्वया पूर्वं तु पालितः । उपनीतस् त्वया चैव मही माता मम प्रभो

brāhmaṇa uvāca: dhṛtavratasuto brahmaṃs tvayā pūrvaṃ tu pālitaḥ / upanītas tvayā caiva mahī mātā mama prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं करोमि च किं कृत्वा निष्कृतिर् मम वै भवेत् ॥* ब्र्प् ९२।३८ ॥ ब्रह्मोवाच: तद् विप्रवचनं श्रुत्वा गालवः प्राह मा शुचः । तवेदं द्विविधं रूपं नित्यं पश्याम्य् अपूर्ववत्

kiṃ karomi ca kiṃ kṛtvā niṣkṛtir mama vai bhavet //* BrP 92.38 // brahmovāca: tad vipravacanaṃ śrutvā gālavaḥ prāha mā śucaḥ / tavedaṃ dvividhaṃ rūpaṃ nityaṃ paśyāmy apūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पृष्टो ऽसि वृत्तान्तं श्रुतं ज्ञातं मया यथा । यत् कृत्यं तव तत् सर्वं गङ्गायां प्रत्यगात् क्षयम्

tataḥ pṛṣṭo 'si vṛttāntaṃ śrutaṃ jñātaṃ mayā yathā / yat kṛtyaṃ tava tat sarvaṃ gaṅgāyāṃ pratyagāt kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य तीर्थस्य माहात्म्याद् अस्या देव्याः प्रसादतः । पूतो ऽसि प्रत्यहं वत्स नात्र कार्या विचारणा

asya tīrthasya māhātmyād asyā devyāḥ prasādataḥ / pūto 'si pratyahaṃ vatsa nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभाते तव रूपाणि सपापानि त्व् अहर्निशम् । पश्ये ऽहं पुनर् अप्य् एव रूपं तव गुणोत्तमम्

prabhāte tava rūpāṇi sapāpāni tv aharniśam / paśye 'haṃ punar apy eva rūpaṃ tava guṇottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगच्छन्तं त्व् आगोयुक्तं गच्छन्तं त्वाम् अनागसम् । पश्यामि नित्यं तस्मात् त्वं पूतो देव्या कृतो ऽधुना

āgacchantaṃ tv āgoyuktaṃ gacchantaṃ tvām anāgasam / paśyāmi nityaṃ tasmāt tvaṃ pūto devyā kṛto 'dhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान् न कार्यं ते किंचिद् अवशिष्टं भविष्यति । इयं च माता ते विप्र ज्ञाता या चैव बन्धकी

tasmān na kāryaṃ te kiṃcid avaśiṣṭaṃ bhaviṣyati / iyaṃ ca mātā te vipra jñātā yā caiva bandhakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात्तापं गतात्यन्तं निवृत्ता त्व् अथ पातकात् । भूतानां विषये प्रीतिर् वत्स स्वाभाविकी यतः

paścāttāpaṃ gatātyantaṃ nivṛttā tv atha pātakāt / bhūtānāṃ viṣaye prītir vatsa svābhāvikī yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्सङ्गतो महापुण्यान् निवृत्तिर् दैवतो भवेत् । अत्यर्थम् अनुतप्तेयं प्रागाचरितपुण्यतः

satsaṅgato mahāpuṇyān nivṛttir daivato bhavet / atyartham anutapteyaṃ prāgācaritapuṇyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानं कृत्वा चात्र तीर्थे ततः पूता भविष्यति । तथा तौ चक्रतुर् उभौ मातापुत्रौ च नारद

snānaṃ kṛtvā cātra tīrthe tataḥ pūtā bhaviṣyati / tathā tau cakratur ubhau mātāputrau ca nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानाद् बभूवतुर् उभौ गतपापाव् असंशयम् । ततः प्रभृति तत् तीर्थं धौतपापं प्रचक्षते

snānād babhūvatur ubhau gatapāpāv asaṃśayam / tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ dhautapāpaṃ pracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापप्रणाशनं नाम गालवं चेति विश्रुतम् । महापातकम् अल्पं वा तथा यच् चोपपातकम् । तत् सर्वं नाशयेद् एतद् धौतपापं सुपुण्यदम्

pāpapraṇāśanaṃ nāma gālavaṃ ceti viśrutam / mahāpātakam alpaṃ vā tathā yac copapātakam / tat sarvaṃ nāśayed etad dhautapāpaṃ supuṇyadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.