Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.12

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.12

निक्षेपानन्तरं प्रोक्तो भृगुणास्वामिविक्रयः । श्रूयतां तं प्रयत्नेन सविशेषं ब्रवीम्य् अहम्

nikṣepānantaraṃ prokto bhṛguṇāsvāmivikrayaḥ / śrūyatāṃ taṃ prayatnena saviśeṣaṃ bravīmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निक्षेपान्वाहितन्यास- हृतयाचितबन्धकम् । उपांशुजनविक्रीतम् अस्वामी सो ऽभिधीयते

nikṣepānvāhitanyāsa- hṛtayācitabandhakam / upāṃśujanavikrītam asvāmī so 'bhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन क्रीतं तु मूल्येन प्रागध्यक्षनिवेदितम् । न विद्यते तत्र दोषः स्तेन स्याद् उपधिक्रयात्

yena krītaṃ tu mūlyena prāgadhyakṣaniveditam / na vidyate tatra doṣaḥ stena syād upadhikrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर् गृहे बहिर् ग्रामान् निशायाम् असतो जनात् । हीनमूल्यं च यत् क्रीतं ज्ञेयो ऽसाव् उपविक्रयः

antar gṛhe bahir grāmān niśāyām asato janāt / hīnamūlyaṃ ca yat krītaṃ jñeyo 'sāv upavikrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वस्वामी तु तद् द्रव्यं यद् आगत्य विचारयेत् । तत्र मूल्यं दर्शनीयं क्रेतुः शुद्धिस् ततो भवेत्

pūrvasvāmī tu tad dravyaṃ yad āgatya vicārayet / tatra mūlyaṃ darśanīyaṃ kretuḥ śuddhis tato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूले समाहृते क्रेता नाभियोज्यः कथंचन । मूलेन सह वादस् तु नाष्टकस्य विहीयते

mūle samāhṛte kretā nābhiyojyaḥ kathaṃcana / mūlena saha vādas tu nāṣṭakasya vihīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रेता दर्शितो यत्र हीयते व्यवहारतः । क्रेत्रे राज्ञे मूल्यदण्डौ प्रदद्यात् स्वामिने धनम्

vikretā darśito yatra hīyate vyavahārataḥ / kretre rājñe mūlyadaṇḍau pradadyāt svāmine dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परद्रव्ये ऽभिलषति यो ऽस्वामी लोभसंयुतः । अभावयंस् ततः पश्चाद् दाप्यः स्याद् द्विगुणं दमम्

paradravye 'bhilaṣati yo 'svāmī lobhasaṃyutaḥ / abhāvayaṃs tataḥ paścād dāpyaḥ syād dviguṇaṃ damam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणहीने वादे तु पुरुषापेक्षया नृपः । समन्यूनाधिकत्वेन स्वयं कुर्याद् विनिर्णयम्

pramāṇahīne vāde tu puruṣāpekṣayā nṛpaḥ / samanyūnādhikatvena svayaṃ kuryād vinirṇayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिग्वीथीपरिगतं विज्ञातं राजपूरुषैः । अविज्ञाताश्रयात् क्रीतं विक्रेता यत्र वा मृतः

vaṇigvīthīparigataṃ vijñātaṃ rājapūruṣaiḥ / avijñātāśrayāt krītaṃ vikretā yatra vā mṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामी दत्त्वार्धमूल्यं तु प्रकृह्णीत स्वकं धनम् । अर्धं द्वयोर् अपि हृतं तत्र स्याद् व्यवहारतः

svāmī dattvārdhamūlyaṃ tu prakṛhṇīta svakaṃ dhanam / ardhaṃ dvayor api hṛtaṃ tatra syād vyavahārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविज्ञातक्रयो दोषस् तथा चापरिपालनम् । एतद् द्वयं समाख्यातं द्रव्यहानिकरं बुद्धैः

avijñātakrayo doṣas tathā cāparipālanam / etad dvayaṃ samākhyātaṃ dravyahānikaraṃ buddhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिग्वीथीपरिगतं विज्ञातं राजपूरुषैः । दिवा गृहीतं सत्क्रेता समृद्धो लभते धनम्

vaṇigvīthīparigataṃ vijñātaṃ rājapūruṣaiḥ / divā gṛhītaṃ satkretā samṛddho labhate dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रीयोर्वीं तु यत् क्रेतुर् भुक्तिं यो न [च] साधयेत् । स तस्मै तद् धनं दद्याद् अन्यथा चोरदण्डभाक्

vikrīyorvīṃ tu yat kretur bhuktiṃ yo na [ca] sādhayet / sa tasmai tad dhanaṃ dadyād anyathā coradaṇḍabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् द्वयं समाख्यातं द्रव्यहानिकरं बुद्धैः । अविज्ञातविशेषत्वाद् यत्र मूल्यं न लभ्यते

etad dvayaṃ samākhyātaṃ dravyahānikaraṃ buddhaiḥ / avijñātaviśeṣatvād yatra mūlyaṃ na labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हानिस् तत्र समा कल्प्या क्रेतृनास्तिकयोर् द्वयोः

hānis tatra samā kalpyā kretṛnāstikayor dvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.